0111-KDIB2-3.4014.327.2026.3.MD

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

26 czerwca 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy m.in. podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy pożyczki. Uzupełniła go Pani samoistnie w piśmie z 9 września 2026 r. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Jest Pani osobą fizyczną, obywatelką polską i polską rezydentką podatkową. Uzyskuje Pani dochody z tytułu umowy o pracę oraz z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej opodatkowanej na zasadach ogólnych. Nie osiąga Pani dochodów, które opodatkowane są zgodnie z art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych lub ustawą o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy. Nie podlega Pani opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Zawarła Pani umowę spółki cywilnej o numerze NIP (...), REGON (...), z której nie osiąga Pani dochodów i której działalność jest zawieszona. Dla tej formy działalności wybrane zostało opodatkowanie na zasadach ogólnych.

Pozostaje Pani w trwałym, stabilnym związku ze swoją partnerką tej samej płci. Relacja ta ma charakter faktycznego pożycia odpowiadającego związkom małżeńskim, obejmując wspólnotę osobistą, gospodarczą oraz majątkową. (...) r. zawarła Pani związek małżeński w Austrii z małżonką tej samej płci (dalej: „Małżonka”). Dysponuje Pani aktem małżeństwa wydanym przez właściwe władze Republiki Austrii. (...) r. dokonała Pani transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa do polskiego rejestru stanu cywilnego, co potwierdza wydany przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego dla (...) odpis zupełny aktu małżeństwa oznaczony numerem (...).

Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. – Prawo prywatne międzynarodowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 1792 ze zm.; dalej: „PPM”), prawo właściwe dla majątkowych stosunków małżeńskich ustala się na podstawie norm kolizyjnych tej ustawy. Zgodnie z art. 52 ust. 1 PPM, małżonkowie mogą dokonać wyboru prawa właściwego dla swoich stosunków majątkowych. W tym przypadku Pani i Pani Małżonka nie dokonały takiego wyboru, w konsekwencji zastosowanie znajduje art. 51 ust. 1 PPM, który stanowi, że w braku wyboru prawa: w pierwszej kolejności właściwe jest wspólne każdoczesne prawo ojczyste małżonków. Dopiero w razie braku, stosowane jest prawo państwa, w którym oboje małżonkowie mają miejsce zamieszkania, a w razie braku miejsca zamieszkania w tym samym państwie – prawo państwa, w którym oboje małżonkowie mają miejsce zwykłego pobytu.

Pani i Pani Małżonka są obywatelkami polskimi, a zatem wspólnym prawem ojczystym dla Pań jest prawo polskie, które znajduje zastosowanie do majątkowych stosunków małżeńskich między Paniami. Oznacza to, że bez znaczenia pozostaje fakt zawarcia małżeństwa w Austrii i treść tamtejszego prawa. Prawo austriackie nie znajduje w tym przypadku zastosowania jako prawo właściwe dla ustroju majątkowego małżeństwa. W konsekwencji, do stosunków majątkowych między Panią i Pani Małżonką zastosowanie znajduje prawo polskie, a tym samym – w braku zawarcia umowy majątkowej małżeńskiej – zastosowanie ma ustawowy ustrój wspólności majątkowej.

Zamierza Pani w przyszłości skorzystać z możliwości złożenia wspólnego zeznania podatkowego wraz z Małżonką, na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W kontekście potencjalnych przyszłych darowizn lub zdarzeń związanych z nabyciem spadku, dąży Pani do potwierdzenia, że Pani Małżonka – w rozumieniu ustawy o podatku od spadków i darowizn – należy do tzw. „grupy zerowej”, o której mowa w art. 4a tej ustawy, ewentualnie do I grupy podatkowej, o której mowa w art. 14 ust. 1-3 tej ustawy.

Ponadto, w przypadku ewentualnego zawarcia w przyszłości umowy pożyczki pomiędzy Panią a Pani Małżonką, zamierza Pani skorzystać ze zwolnienia przewidzianego w art. 9 pkt 10 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

W uzupełnieniu wniosku z 9 września 2026 r. doprecyzowała Pani, że w przedstawionym zdarzeniu przyszłym zamierza Pani być osobą biorącą pożyczkę od swojej Małżonki. W konsekwencji dąży Pani do potwierdzenia, zgodnie z zadanym pytaniem we wniosku, czy jako biorąca pożyczką od Małżonki będzie Pani mogła korzystać ze zwolnienia przewidzianego dla czynności zawieranych pomiędzy najbliższymi członkami rodziny, gdyż umowa pożyczki dokonana jest pomiędzy małżonkami.

Pytanie w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych

Czy pożyczka udzielana pomiędzy Panią a Pani Małżonką może korzystać ze zwolnienia przewidzianego dla czynności zawieranych pomiędzy najbliższymi członkami rodziny, jako czynność dokonana pomiędzy małżonkami, na podstawie art. 9 pkt 10 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych?

Pani stanowisko w sprawie w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych (doprecyzowane w uzupełnieniu wniosku)

Pani zdaniem, z uwagi na fakt, że w Pani opinii, Pani relacja małżeńska mieści się w zakresie pojęcia „małżonek” na gruncie ustawy o podatku od spadków i darowizn, ma Pani prawo do zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych pożyczki, którą udzieliłaby Pani swojej Małżonce (winno być: której udzieliłaby Pani jej Małżonka).

Art. 4 ust. 7 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wskazuje, że obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych, przy umowie pożyczki, ciąży na biorącym pożyczkę.

Przywołując treść art. 9 pkt 10 lit b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wskazała Pani, że relacja małżeńska pomiędzy Panią a Pani Małżonką powinna zostać uznana również na gruncie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, w zakresie, w jakim przepisy tej ustawy odwołują się do kategorii podmiotowych określonych w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Skoro bowiem art. 9 pkt 10 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wprost odsyła do kręgu osób wskazanych w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, to przyjęte na gruncie tej ustawy rozumienie pojęcia „małżonka” determinuje zakres zastosowania zwolnienia również w podatku od czynności cywilnoprawnych. Odmienne podejście prowadziłoby do niespójności systemowej oraz niedopuszczalnej fragmentaryzacji statusu małżeńskiego w obrębie prawa podatkowego.

W konsekwencji – Pani zdaniem – należy uznać, że udzielenie w przyszłości przez Panią pożyczki na rzecz Pani Małżonki (winno być: udzielenie pożyczki przez Pani Małżonkę na Pani rzecz) stanowić będzie czynność dokonywaną pomiędzy osobami, o których mowa w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, a zatem – przy spełnieniu warunków formalnych określonych w art. 9 pkt 10 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych – korzysta ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych.

Odmowa zastosowania tego zwolnienia prowadziłaby w istocie do zakwestionowania Pani statusu małżeńskiego wyłącznie na gruncie jednego podatku, co pozostaje sprzeczne zarówno z zasadą spójności systemu prawa, jak i standardem wynikającym z prawa Unii Europejskiej oraz Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

Końcowo, zwraca Pani uwagę, że ewentualne powoływanie się przez organ interpretacyjny na orzeczenia wojewódzkich sądów administracyjnych z lat 2010–2015 nie może stanowić przekonującego uzasadnienia odmowy zastosowania art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn czy art. 14 ust. 1-3 UPSD oraz art. 9 pkt 10 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych w tej sprawie (przykładowo: WSA w Gdańsku z 27 kwietnia 2010 r., I SA/Gd 99/10, WSA w Gliwicach z 3 lutego 2011 r., I SA/Gl 1074/10, WSA w Gdańsku z 2 czerwca 2015 r., I SA/Gd 468/15). Orzecznictwo to zapadło w zupełnie odmiennym kontekście normatywnym i społecznym.

Odmowy uwzględnienia dodatkowych osób w dyspozycji powyższych artykułów odnosiły się w głównej mierze do partnerów pozostających w związkach faktycznych, a nie małżeństwach. Orzeczenia zapadały w okresie, w którym instytucja związków małżeńskich „otwartych” dla par tej samej płci nie była w Unii Europejskiej tak powszechna. W roku 2012 tylko 7 państw członkowskich przewidywało taką możliwość (Niderlandy, Belgia, Hiszpania, Norwegia, Szwecja, Portugalia, Dania), podczas gdy w roku 2026 liczba ta w samej Unii Europejskiej wynosi 20. Inna była więc liczba małżeństw jednopłciowych zawieranych w państwach europejskich kilkanaście lat temu, a co za tym idzie – sądy miały do czynienia z zupełnie innym ciężarem spraw dotyczących odmów uznania takich związków.

Końcowo podkreśla Pani, że wyroki te zapadły przed istotnym rozwojem orzecznictwa ETPC w sprawach dotyczących pozytywnych obowiązków państwa w zakresie ochrony związków osób tej samej płci oraz przed ukształtowaniem się obecnej linii orzeczniczej TSUE (wspartej przez najnowsze orzecznictwo NSA) dotyczącej obowiązku uznawania stanu rodzinnego powstałego zgodnie z prawem innych państw członkowskich.

W tych warunkach mechaniczne odwoływanie się do dawnego orzecznictwa prowadziłoby do utrwalenia nieaktualnej wykładni, która pozostaje w oczywistej kolizji z aktualnym standardem konstytucyjnym, konwencyjnym i unijnym.

Finalnie, Pani relacja małżeńska została uznana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, który uznał Pani Małżonkę za członka rodziny (małżonka) i objął ubezpieczeniem zdrowotnym wynikającym z Pani stosunku pracy. Uznanie małżonka na gruncie ustaw o zabezpieczeniu społecznym i jednoczesna odmowa przyznania tego statusu na gruncie ustaw podatkowych, objętych zakresem wniosku, stanowiłaby niedozwoloną i pozbawioną logiki fragmentację stanu cywilnego obywatela.

Z uwagi na zakres tej interpretacji, przywołałem powyżej tylko tę część Pani stanowiska, która odnosi się do zagadnienia dotyczącego podatku od czynności cywilnoprawnych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 191):

Jako że przepisy tej ustawy nie definiują pojęcia umowa pożyczki należy odwołać się do art. 720 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 795), zgodnie z którym:

Zgodnie z powyższym przepisem, elementami przedmiotowo istotnymi umowy pożyczki są: obowiązek pożyczkodawcy przeniesienia na własność pożyczkobiorcy określonej ilości pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku oraz obowiązek pożyczkobiorcy zwrotu tej samej ilości pieniędzy albo rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Umowa pożyczki ma charakter zobowiązujący, a zatem do jej skutecznego zawarcia wystarczające jest zgodne oświadczenie woli pożyczkodawcy i pożyczkobiorcy. Strony umowy mogą dowolnie określić moment przekazania przedmiotu pożyczki.

Na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:

Zgodnie z art. 4 pkt 7 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:

Stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy:

Na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:

Zgodnie z art. 10 ust. 1 ww. ustawy:

W związku z powyższymi regulacjami prawnymi należy stwierdzić, że umowa pożyczki podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych i obowiązek uiszczenia tego podatku ciąży na biorącym pożyczkę.

Z opisu sprawy wynika, że (...) r. zawarła Pani związek małżeński w Austrii z małżonką tej samej płci. Dysponuje Pani aktem małżeństwa wydanym przez właściwe władze Republiki Austrii. (...) r. dokonała Pani transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa do polskiego rejestru stanu cywilnego, co potwierdza wydany przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego dla (...) odpis zupełny aktu małżeństwa. Jak wynika ze złożonego wniosku, planuje Pani udzielić pożyczki swojej partnerce.

Dąży Pani do potwierdzenia, że jako osoba biorąca pożyczkę będzie Pani mogła korzystać ze zwolnienia, a więc, że pożyczka udzielona między Panią a Pani Małżonką może korzystać ze zwolnienia przewidzianego dla czynności zawieranych pomiędzy najbliższymi członkami rodziny, jako czynność dokonana pomiędzy małżonkami, na podstawie art. 9 pkt 10 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Zgodnie z art. 9 pkt 10 lit. b) ww. ustawy:

Zwolnienie zawarte w art. 9 pkt 10 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych ma charakter warunkowy, co oznacza, że umowa pożyczki pieniężnej jest zwolniona od podatku od czynności cywilnoprawnych, tylko wtedy, gdy:

-     umowa została zawarta pomiędzy osobami wymienionymi w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn,

-     pożyczkobiorca złoży deklarację w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych właściwemu organowi podatkowemu w terminie 14 dni od dnia dokonania czynności,

-     pożyczkobiorca udokumentuje otrzymanie pieniędzy dowodem przekazania, na jego rachunek płatniczy lub na jego inny rachunek w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.

Stosownie do art. 4a ust. 1 ww. ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 478 ze zm.):

Dla oceny przynależności do kręgu osób wskazanych w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn decydujące znaczenie ma treść interpretacji ogólnej Ministra Finansów i Gospodarki z 24 września 2026 r. Nr DTS6.8022.6.2026 (Dz. Urz. Min. Fin. i Gosp. poz. 88). Wynika z niej, że „Wpisanie do polskiego rejestru stanu cywilnego zagranicznego aktu małżeństwa osób tej samej płci, zawartego w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim UE, stanowi podstawę uznania, że osoby te powinny być traktowane na gruncie prawa podatkowego tak jak osoby pozostające w związku małżeńskim w rozumieniu art. 1 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, nawet jeżeli związku tego nie można – przez wzgląd na różnice modelu małżeństwa pomiędzy państwami członkowskimi – nazwać „małżeństwem” w świetle przepisów tego Kodeksu. (…)

Konsekwentnie, transkrybowany akt małżeństwa osób tej samej płci, zawartego w innym państwie członkowskim UE, stanowi dla organu podatkowego urzędowe potwierdzenie zawarcia związku, który wywołuje skutki takie jak małżeństwo osób odmiennej płci.(…)

W konsekwencji, podatnicy posługujący się transkrybowanym aktem małżeństwa zawartego w innym państwie członkowskim UE przez osoby tej samej płci mają – zgodnie z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa – prawo do korzystania z ulg i preferencji podatkowych na takich samych warunkach, jakie muszą spełnić osoby pozostające w związku małżeńskim w rozumieniu prawa rodzinnego. Dotyczy to zarówno prawa do korzystania z ulgi, jak i ograniczeń w korzystaniu z niej.”

W związku ze stanowiskiem przedstawionym w ww. interpretacji ogólnej, należy zgodzić się z Panią, że na potrzeby zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych spełnione są kryteria uznania Pań za osoby traktowane na gruncie prawa podatkowego tak jak osoby pozostające w związku małżeńskim, czyli zaliczone do tzw. „grupy zerowej”,  o której mowa w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Skoro na gruncie prawa podatkowego są Panie traktowane tak, jak osoby pozostające w związku małżeńskim, to udzielenie pożyczki pomiędzy Pani Małżonką a Panią będzie podlegało zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 10 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, w przypadku spełnienia warunków określonych w tym przepisie.

W przypadku niespełnienia warunków zwolnienia z art. 9 pkt 10 lit. b) ww. ustawy udzielenie pożyczki będzie podlegało opodatkowaniu stawką 0,5 %. Obowiązek podatkowy będzie ciążył na Pani jako osobie biorącej pożyczkę. 

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Ta interpretacja stanowi ocenę Pani stanowiska wyłącznie w zakresie przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. W zakresie podatku od spadków i darowizn oraz podatku dochodowego od osób fizycznych wydane zostaną/zostały odrębne rozstrzygnięcia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·         Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.  Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.