0111-KDIB2-3.4014.323.2026.1.BD
Zakupu lokalu mieszkalnego na współwłasność z rodzicami małżonki w części umowa zamiany - art. 9 pkt 17.
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
25 czerwca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie możliwości skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Jest Pan osobą fizyczną pozostającą w związku małżeńskim. Przed dokonaniem opisanej czynności nigdy nie posiadał Pan prawa własności lokalu mieszkalnego, budynku mieszkalnego jednorodzinnego ani udziału w takich nieruchomościach, z wyjątkiem przypadków niepowodujących utraty prawa do zwolnienia określonego w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych. (…) 2026 r. nabył Pan udział wynoszący 47% we własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego na rynku wtórnym. Pozostały udział wynoszący 53% nabyli rodzice Pana małżonki. Transakcja została dokonana w ramach jednego aktu notarialnego obejmującego elementy sprzedaży oraz zamiany. Rozliczenie transakcji nastąpiło w następujący sposób: 35,3% wartości nieruchomości zostało zapłacone przez Pana w środkach pieniężnych, 11,7% wartości nieruchomości zostało rozliczone poprzez przeniesienie przez Pana prawa własności garażu, 53% wartości nieruchomości zostało rozliczone przez współnabywców poprzez przeniesienie prawa własności lokalu mieszkalnego. Spełniał Pan przesłanki określone dla zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych dotyczącego nabycia pierwszego mieszkania lub domu. Notariusz początkowo wskazywał możliwość zastosowania zwolnienia, jednak ostatecznie uznał, że z uwagi na to, że przedmiotem sprzedaży nie jest cała nieruchomość, tylko udział to zwolnienie nie może zostać zastosowane i (…) 2026r. wysłał pismo o obowiązku pobrania podatku od czynności cywilnoprawnych za tą część umowy. Pana wątpliwość dotyczy zakresu zastosowania zwolnienia od podatku od czynności cywilnoprawnych.
Pytanie
Czy przysługuje Panu zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych określone w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych w części odpowiadającej udziałowi nabytemu za środki pieniężne, tj. w części odpowiadającej 35,3% wartości nabytej nieruchomości?
Pana stanowisko w sprawie
Pana zdaniem, zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych powinno znaleźć zastosowanie co najmniej do tej części nabycia, która nastąpiła za środki pieniężne. Nabył Pan po raz pierwszy udział w budynku mieszkalnym jednorodzinnym i spełniał warunki określone w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Fakt, że pozostała część rozliczenia została dokonana poprzez przeniesienie prawa własności garażu, a pozostali współnabywcy rozliczyli swoją część poprzez przeniesienie lokalu mieszkalnego, nie powinien pozbawiać Pana prawa do zwolnienia w części odpowiadającej nabyciu finansowanemu środkami pieniężnymi. W Pana ocenie cel przepisu polegający na wsparciu osób nabywających pierwsze mieszkanie lub dom został w Pana przypadku spełniony.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 191):
Podatkowi podlegają umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych.
W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej.
Na podstawie art. 4 pkt 1 ww. ustawy:
Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 5, ciąży przy umowie sprzedaży – na kupującym.
W myśl art. 5 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:
Obowiązek zapłaty podatku ciąży na podatnikach tego podatku.
Stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
Podstawę opodatkowania przy umowie sprzedaży stanowi – wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego.
Zgodnie natomiast z art. 6 ust. 2 ww. ustawy:
Wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez odliczania długów i ciężarów.
Natomiast w myśl art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:
Stawki podatku wynoszą od umowy sprzedaży nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym – 2%.
Umowa sprzedaży rzeczy i praw majątkowych podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, a obowiązek uiszczenia podatku ciąży na kupującym (kupujących). W ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano jednak sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy jest zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
Zgodnie z treścią art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:
Zwalnia się od podatku sprzedaż, której przedmiotem jest prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, jeżeli kupującym jest osoba fizyczna lub osoby fizyczne, którym w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia.
Z treści przepisu art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wynika, że zwolnieniem tym objęte jest nabycie przez osoby fizyczne m.in. prawa własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość/spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu dotyczącego lokalu mieszkalnego pod warunkiem, że kupującemu w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało żadne z praw określonych w tym przepisie ani udział w tych prawach, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50 % i został nabyty w drodze dziedziczenia.
Opis sprawy wskazuje, że przed dokonaniem opisanej czynności nigdy nie posiadał Pan prawa własności lokalu mieszkalnego, budynku mieszkalnego jednorodzinnego ani udziału w takich nieruchomościach, z wyjątkiem przypadków niepowodujących utraty prawa do zwolnienia określonego w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych. W 2026 r. nabył Pan udział wynoszący 47% we własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego na rynku wtórnym. Pozostały udział wynoszący 53% nabyli rodzice Pana małżonki. Transakcja została dokonana w ramach jednego aktu notarialnego obejmującego elementy sprzedaży oraz zamiany. Rozliczenie transakcji nastąpiło w następujący sposób: 35,3% wartości nieruchomości zostało zapłacone przez Pana w środkach pieniężnych, 11,7% wartości nieruchomości zostało rozliczone poprzez przeniesienie przez Pana prawa własności garażu, 53% wartości nieruchomości zostało rozliczone przez współnabywców poprzez przeniesienie prawa własności lokalu mieszkalnego.
Pana zdaniem, spełnia Pan warunki określone w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Dlatego też ww. zwolnienie powinno znaleźć zastosowanie co najmniej do tej części nabycia, która nastąpiła za środki pieniężne. Fakt, że pozostała część rozliczenia została dokonana poprzez przeniesienie prawa własności garażu, a pozostali współnabywcy rozliczyli swoją część poprzez przeniesienie lokalu mieszkalnego, nie powinien pozbawiać Pana prawa do zwolnienia w części odpowiadającej nabyciu finansowanemu środkami pieniężnymi.
Z Pana stanowiskiem nie można się zgodzić.
Mając na uwadze powołane powyżej przepisy należy zauważyć, że zwolnieniem od podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych objęta jest wyłącznie umowa sprzedaży, której przedmiotem jest m.in. prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego/spółdzielcze własnościowe prawo do domu jednorodzinnego.
Analizowany przepis jednoznacznie wskazuje jakie warunki muszą być spełnione do zastosowania zwolnienia. Warunkami tymi są:
- w wyniku umowy sprzedaży musi być nabyty cały lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość, cały budynek mieszkalny jednorodzinny czy też spółdzielcze własnościowe prawo do całego lokalu albo domu jednorodzinnego,
- żaden z kupujących nie może być, w dniu sprzedaży ani przed tym dniem, właścicielem praw do żadnej substancji mieszkaniowej wskazanej w tym przepisie, za wyjątkiem nabytego – w drodze dziedziczenia – udziału nieprzekraczającego 50%.
W przypadku opisanym przez Pana, transakcja nabycia udziału w jednorodzinnym budynku mieszkalnym została dokonana w ramach jednego aktu notarialnego obejmującego elementy sprzedaży oraz zamiany. Zatem pierwszy warunek zwolnienia nie będzie przez Pana spełniony, bowiem 35,3% wartości nieruchomości zostało zapłacone przez Pana w środkach pieniężnych, natomiast 11,7% wartości nieruchomości zostało rozliczone poprzez przeniesienie przez Pana prawa własności garażu na rzecz sprzedającego.
Z analizowanego zwolnienia jednoznacznie wynika, że transakcja nabycia całego budynku mieszkalnego musi zostać dokonana wyłącznie na podstawie umowy sprzedaży. W zwolnieniu tym nie ma mowy o umowie zamiany. Tym samym, warunek ten nie został przez Pana spełniony, bowiem jak Pan wskazał, nabycie budynku mieszkalnym zostało dokonane w ramach jednego aktu notarialnego obejmującego elementy sprzedaży oraz zamiany.
Należy wskazać, że przedmiotem ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych są czynności cywilnoprawne, w tym umowy sprzedaży. Podatek od czynności cywilnoprawnych, przy zawieraniu umowy sprzedaży, dotyczy całej czynności a nie tylko jej części. Zatem w sytuacji gdy przedmiotem sprzedaży jest budynek mieszkalny, który kupujący nabywają na współwłasność w częściach ułamkowych, umowa taka podlega zwolnieniu, pod warunkiem, że cały budynek mieszkalny zostaje nabyty na podstawie umowy sprzedaży oraz każdy z kupujących (Pan oraz rodzice Pana żony) spełni warunki określone w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
W przedstawionym przez Pana opisie, budynek mieszkalny został nabyty w ramach aktu notarialnego obejmującego zarówno elementy sprzedaży oraz zamiany. Zatem mimo, że przedmiotem nabycia jest cały budynek mieszkalny, to ze względu na fakt, że nie został on nabyty w całości w ramach umowy sprzedaży − nie będzie przysługiwało Panu prawo do zwolnienia do części odpowiadającej Pańskiemu udziałowi zakupionemu za środki pieniężne, o którym mowa w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
W związku z powyższym, Pana stanowisko należy uznać za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Stosownie do art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej:
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).
Zatem przedmiotowa interpretacja rozstrzyga w zakresie zastosowania przepisów podatkowych w stosunku do Pana; nie wywiera skutku prawnego dla rodziców Pańskiej żony.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja jest zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów