0111-KDIB2-3.4014.286.2026.JKU

Interpretacja indywidualna

– stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

1 czerwca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy m.in. podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy pożyczki.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Jest Pan osobą fizyczną, obywatelem polskim i polskim rezydentem podatkowym, który nie prowadzi działalności gospodarczej.

Pozostaje Pan od ponad 40 lat w trwałym, stabilnym związku ze swoim partnerem tej samej płci. Relacja ta ma charakter faktycznego pożycia odpowiadającego związkom małżeńskim, obejmując wspólnotę osobistą, gospodarczą oraz majątkową. (…) 2026 r. zawarł Pan związek małżeński w Niemczech z małżonkiem tej samej płci (dalej: „Małżonek”). Dysponuje Pan aktem małżeństwa wydanym przez Urząd Stanu Cywilnego (…).

Zamierza Pan dokonać transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa do polskiego rejestru stanu cywilnego. Jednocześnie stoi Pan na stanowisku, że:

·         transkrypcja ma charakter wyłącznie deklaratoryjny i techniczny,

·         stanowi odzwierciedlenie zdarzenia prawnego, które już nastąpiło,

·         nie kreuje nowego stosunku prawnego, lecz jedynie potwierdza jego istnienie.

Powyższe stanowisko znajduje odzwierciedlenie w doktrynie oraz orzecznictwie, zgodnie z którym akty stanu cywilnego odzwierciedlają zdarzenia, a nie je kreują. Jak wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 20 listopada 2012 r., III CZP 58/12: „akt stanu cywilnego sporządzony za granicą stanowi wyłączny dowód zdarzeń w nim stwierdzonych także wtedy, gdy nie został wpisany do polskich ksiąg stanu cywilnego”. Oznacza to, że samo zdarzenie prawne – takie jak zawarcie małżeństwa między Panem a Pana Małżonkiem – istnieje i wywołuje skutki prawne niezależnie od dokonania jego transkrypcji, która ma jedynie charakter technicznego odzwierciedlenia i formalnego „przeniesienia” treści zagranicznego aktu do krajowego rejestru.

Zgodnie z przepisami ustawy Prawo prywatne międzynarodowe, prawo właściwe dla majątkowych stosunków małżeńskich ustala się na podstawie norm kolizyjnych tej ustawy.

Zgodnie z art. 52 ust. 1 Prawa prywatnego międzynarodowego, małżonkowie mogą dokonać wyboru prawa właściwego dla swoich stosunków majątkowych. W niniejszym przypadku nie dokonali Panowie takiego wyboru. W konsekwencji zastosowanie znajduje art. 51 ust. 1 Prawa prywatnego międzynarodowego, który stanowi, że w braku wyboru prawa: w pierwszej kolejności właściwe jest wspólne każdoczesne prawo ojczyste małżonków. Dopiero w razie braku, stosowane jest prawo państwa, w którym oboje małżonkowie mają miejsce zamieszkania, a w razie braku miejsca zamieszkania w tym samym państwie – prawo państwa, w którym oboje małżonkowie mają miejsce zwykłego pobytu. Pan i Pana małżonek jesteście obywatelami polskimi, a zatem Panów wspólnym prawem ojczystym jest prawo polskie, które znajduje zastosowanie do Panów majątkowych stosunków małżeńskich. Oznacza to, że bez znaczenia pozostaje fakt zawarcia małżeństwa w Niemczech i treść tamtejszego prawa. Prawo niemieckie nie znajduje w niniejszym przypadku zastosowania jako prawo właściwe dla ustroju majątkowego małżeństwa. W konsekwencji do stosunków majątkowych Pana oraz Pana małżonka zastosowanie znajduje prawo polskie, a tym samym – w braku zawarcia umowy majątkowej małżeńskiej – zastosowanie ma ustawowy ustrój wspólności majątkowej.

Zamierza Pan w przyszłości skorzystać z możliwości złożenia wspólnego zeznania podatkowego wraz z Małżonkiem, na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jednocześnie, w kontekście potencjalnych przyszłych darowizn lub zdarzeń związanych z nabyciem spadku, dąży Pan do potwierdzenia, że Pana Małżonek – w rozumieniu ustawy o podatku od spadków i darowizn – należy do tzw. „grupy zerowej”, o której mowa w art. 4a tej ustawy, ewentualnie do I grupy podatkowej, o której mowa w art. 14 ust. 1-3 tej ustawy.

Ponadto, w przypadku ewentualnego zawarcia w przyszłości umowy pożyczki pomiędzy Panem a Pana Małżonkiem, zamierza Pan skorzystać ze zwolnienia przewidzianego w art. 9 pkt 10 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Pytanie w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych

Czy pożyczka udzielana pomiędzy Panem a Pana Małżonkiem może korzystać ze zwolnienia przewidzianego dla czynności zawieranych pomiędzy najbliższymi członkami rodziny jako czynność dokonana pomiędzy małżonkami, na podstawie art. 9 pkt 10 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych? (pytanie oznaczone we wniosku nr 3)

Pana stanowisko w sprawie w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych

Pana zdaniem, z uwagi na fakt, że w Pana opinii, Pana relacja małżeńska mieści się w zakresie pojęcia „małżonek” na gruncie ustawy o podatku od spadków i darowizn, ma Pan prawo do zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych pożyczki, którą udzieliłby Pan swojemu Małżonkowi.

Przywołując treść art. 9 pkt 10 lit b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wskazał Pan, że relacja małżeńska pomiędzy Panem a Pana małżonkiem powinna zostać uznana również na gruncie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, w zakresie, w jakim przepisy tej ustawy odwołują się do kategorii podmiotowych określonych w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Skoro bowiem art. 9 pkt 10 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wprost odsyła do kręgu osób wskazanych w art. 4a o podatku od spadków i darowizn, to przyjęte na gruncie tej ustawy rozumienie pojęcia „małżonka” determinuje zakres zastosowania zwolnienia również w podatku od czynności cywilnoprawnych. Odmienne podejście prowadziłoby do niespójności systemowej oraz niedopuszczalnej fragmentaryzacji statusu małżeńskiego w obrębie prawa podatkowego.

W konsekwencji – Pana zdaniem – należy uznać, że udzielenie w przyszłości przez Pana pożyczki na rzecz Pana Małżonka stanowić będzie czynność dokonywaną pomiędzy osobami, o których mowa w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, a zatem – przy spełnieniu warunków formalnych określonych w art. 9 pkt 10 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych – korzysta ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych.

Odmowa zastosowania tego zwolnienia prowadziłaby w istocie do zakwestionowania Pana statusu małżeńskiego wyłącznie na gruncie jednego podatku, co pozostaje sprzeczne zarówno z zasadą spójności systemu prawa, jak i standardem wynikającym z prawa Unii Europejskiej oraz Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

Końcowo, zwraca Pan uwagę, że ewentualne powoływanie się przez organ interpretacyjny na orzeczenia wojewódzkich sądów administracyjnych z lat 2010–2015 nie może stanowić przekonującego uzasadnienia odmowy zastosowania art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn czy art. 14 ust. 1-3 UPSD oraz art. 9 pkt 10 lit b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych w tej sprawie (przykładowo: WSA w Gdańsku z 27.04.2010 r., I SA/Gd 99/10, WSA w Gliwicach z 3.02.2011 r., I SA/Gl 1074/10, WSA w Gdańsku z 2.06.2015 r., I SA/Gd 468/15). Orzecznictwo to zapadło w zupełnie odmiennym kontekście normatywnym i społecznym.

Odmowy uwzględnienia dodatkowych osób w dyspozycji powyższych artykułów odnosiły się w głównej mierze do partnerów pozostających w związkach faktycznych, a nie małżeństwach. Orzeczenia zapadały w okresie, w którym instytucja związków małżeńskich „otwartych” dla par tej samej płci nie była w Unii Europejskiej tak powszechna. W roku 2012 tylko 7 państw członkowskich przewidywało taką możliwość (Niderlandy, Belgia, Hiszpania, Norwegia, Szwecja, Portugalia, Dania), podczas gdy w roku 2026 liczba ta w samej Unii Europejskiej wynosi 20. Inna była więc liczba małżeństw jednopłciowych zawieranych w państwach europejskich kilkanaście lat temu, a co za tym idzie – sądy miały do czynienia z zupełnie innym ciężarem spraw dotyczących odmów uznania takich związków.

Końcowo podkreśl Pan, że wyroki te zapadły przed istotnym rozwojem orzecznictwa ETPC w sprawach dotyczących pozytywnych obowiązków państwa w zakresie ochrony związków osób tej samej płci oraz przed ukształtowaniem się obecnej linii orzeczniczej TSUE (wspartej przez najnowsze orzecznictwo NSA) dotyczącej obowiązku uznawania stanu rodzinnego powstałego zgodnie z prawem innych państw członkowskich.

W tych warunkach mechaniczne odwoływanie się do dawnego orzecznictwa prowadziłoby do utrwalenia nieaktualnej wykładni, która pozostaje w oczywistej kolizji z aktualnym standardem konstytucyjnym, konwencyjnym i unijnym.

Z uwagi na zakres tej interpretacji, przywołałem powyżej tylko tę część Pana stanowiska, która odnosi się do zagadnienia dotyczącego podatku od czynności cywilnoprawnych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 191):

Na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Zgodnie z art. 4 pkt 7 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:

W związku z powyższymi regulacjami prawnymi należy stwierdzić, że umowa pożyczki podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych i obowiązek uiszczenia tego podatku ciąży na biorącym pożyczkę.

Z kolei zgodnie z art. 9 pkt 10 lit. b) ww. ustawy:

Z opisu sprawy wynika, że (…) 2026 r. zawarł Pan związek małżeński w Niemczech z małżonkiem tej samej płci. Dysponuje Pan aktem małżeństwa wydanym przez Urząd Stanu Cywilnego w (…). Zamierza Pan dokonać transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa do polskiego rejestru stanu cywilnego. Jak wynika ze złożonego wniosku planuje Pan udzielić pożyczki swojemu mężowi.

Jak wynika z treści cytowanego już art. 4 ust. 7 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych, przy umowie pożyczki, ciąży na biorącym pożyczkę. Zatem jako przyszły pożyczkodawca, nie będzie Pan w opisanej sytuacji podatnikiem podatku od czynności cywilnoprawnych, ponieważ jak wynika z treści wniosku, zamierza Pan być stroną udzielającą pożyczki.

Reasumując, skoro nie będzie Pan w opisanej sytuacji podatnikiem podatku od czynności cywilnoprawnych, to nie będzie Pan podlegał zwolnieniu określonemu w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych, bo z tytułu udzielania pożyczki nie będzie ciążył na Panu obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych.

Tym samym Pana stanowisko jest nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Ta interpretacja stanowi ocenę Pana stanowiska wyłącznie w zakresie przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. W zakresie podatku od spadków i darowizn oraz podatku dochodowego od osób fizycznych wydane zostały/zostaną odrębne rozstrzygnięcia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

-    Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

-    Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

-    Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

-     w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

-     w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.