0111-KDIB2-2.4015.93.2026.1.DR

Interpretacja indywidualna -stanowisko w części nieprawidłowe i w części prawidłowe

 

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od spadków i darowizn:

- w zakresie skutków podatkowych ustanowienia nieodpłatnej służebności przez zięcia na Pani rzecz - jest nieprawidłowe;

- w pozostałym zakresie - jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

20 kwietnia 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy darowizny domu wraz z ustanowieniem służebności. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Razem z mężem jesteście Państwo właścicielami domu, który w przyszłości chcą Państwo przekazać w formie darowizny córce i zięciowi. Akt darowizny ma zawierać zapis służebności. Córka otrzymując 1/2 wartości domu, należy do 0 grupy podatkowej więc będzie korzystała ze zwolnienia z zapłaty podatku, zięć natomiast należy do I grupy podatkowej, wobec czego będzie zobowiązany do zapłaty podatku.

Pytanie

Czy akt darowizny domu z zapisem służebności względem Pani i Pani męża rodzi po Państwa stronie obowiązek zapłaty podatku?

Pani stanowisko w sprawie

Pani zdaniem, przekazując dom w formie darowizny z zapisem służebności, jako darczyńcy nie są Państwo zobowiązani do zapłaty podatku.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku:

- w zakresie skutków podatkowych ustanowienia nieodpłatnej służebności przez zięcia na Pani rzecz - jest nieprawidłowe;

- w pozostałym zakresie - jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 i 6 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 478):

Ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera definicji pojęcia „darowizna” oraz „służebność”. Z tego względu, celem ustalenia tych definicji, należy odwołać się do odpowiednich przepisów Kodeksu cywilnego.

Na podstawie art. 888 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego bez ekwiwalentu i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę.

Do zawarcia umowy darowizny, podobnie jak każdej innej umowy, niezbędne jest zgodne oświadczenie złożone przez obie strony umowy. Umowa darowizny dochodzi do skutku dopiero z chwilą złożenia oświadczenia obdarowanego o przyjęciu darowizny.

Zgodnie natomiast z art. 244 § 1 Kodeksu cywilnego:

W myśl art. 245 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego:

Stosownie do art. 296 Kodeksu cywilnego:

W myśl art. 297 ww. Kodeksu:

Z powołanego powyżej art. 296 Kodeksu cywilnego wynika, że służebność osobista jest obciążeniem nieruchomości na rzecz indywidualnie oznaczonej osoby fizycznej. Na skutek ustanowienia służebności właściciel nieruchomości obciążonej ma obowiązek znosić w określonym zakresie korzystanie z jego nieruchomości przez osobę uprawnioną. Funkcją służebności osobistej jest zaspokojenie osobistych potrzeb uprawnionego, w związku z czym często pełni ona funkcję alimentacyjną, zawsze jednak ściśle związaną z osobą uprawnionego.

Źródłem powstania służebności (ograniczonego prawa rzeczowego) jest co do zasady czynność prawna (umowa), stanowiąca wynik uzgodnień stron.

Stosownie do art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

Jak wynika z treści art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy:

Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy:

Stosownie do treści art. 9 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

W myśl art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Art. 14 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że:

Zgodnie z art. 14 ust. 2 ww. ustawy:

 

W myśl art. 14 ust. 3 ww. ustawy:

Do poszczególnych grup podatkowych zalicza się:

 1) do grupy I - małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów;

 2) do grupy II - zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych;

 3) do grupy III - innych nabywców.

Przepis art. 17a ust. 1 i 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn stanowi, że:

W myśl art. 18 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy:

Przywołane powyżej przepisy wskazują, że ustanowienie nieodpłatnej służebności - co do zasady podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Obowiązek uiszczenia podatku z tego tytułu ciąży na nabywcy prawa majątkowego. Notariusz, jako płatnik, jest zobowiązany pobrać podatek od spadków i darowizn od umowy nieodpłatnego ustanowienia służebności, jeżeli czynność ta zostaje dokonana w formie aktu notarialnego.

Jednakże, w myśl art. 4a ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Zgodnie z art. 4a ust. 4 pkt 2 omawianej ustawy:

Z przedstawionego zdarzenia przyszłego wynika, że razem z mężem jesteście Państwo właścicielami domu, który w przyszłości chcą Państwo przekazać w formie darowizny córce i zięciowi. Akt darowizny ma zawierać zapis służebności.

Z powyższego wynika zatem, iż będzie Pani darczyńcą - czyli stroną zbywającą, zaś Pani córka i zięć obdarowanymi - czyli nabywcami.

Biorąc pod uwagę przywołane przepisy i przedstawiony we wniosku opis zdarzenia przyszłego należy stwierdzić, że w związku z zawarciem umowy darowizny, po Pani stronie nie powstanie obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn. Z powołanego wyżej art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn jasno bowiem wynika, że obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych. Zatem na Pani jako na darczyńcy nie będzie ciążył obowiązek podatkowy w tym podatku z tytułu darowizny domu.

Pani stanowisko w tym zakresie jest prawidłowe.

Następnie należy odnieść się do ustanowienia służebności na Pani rzecz.

Mając na uwadze przedstawione przez Panią zdarzenie przyszłe oraz przywołane przepisy należy stwierdzić, że jeżeli w istocie opisana we wniosku służebność będzie miała charakter nieodpłatny to jej ustanowienie podlegać będzie - co do zasady - opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy. Ustanowienie tej służebności przez Pani córkę na Pani rzecz, tj. osoby wymienionej w zamkniętym katalogu określonym w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, będzie korzystało jednak ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 4a powołanej ustawy. Jako, że umowa zostanie zawarta w formie aktu notarialnego nie będzie wymagała dodatkowego zgłoszenia na druku SD-Z2, co wynika wprost z art. 4a ust. 4 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

W związku z powyższym, Pani stanowisko w zakresie ustanowienia nieodpłatnej służebności przez Pani córkę na Pani rzecz również jest prawidłowe.

Natomiast odnosząc się do nieodpłatnej służebności, którą ustanowi Pani zięć na Pani rzecz stwierdzić należy, że to nabycie będzie podlegać opodatkowaniu na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku od spadków i darowizn. W przypadku nabycia tytułem nieodpłatnej służebności przez teściową nie ma bowiem zastosowania zwolnienie, o którym mowa w art. 4a ust. 1 ww. ustawy. Również w tym przypadku nie będzie Pani zobowiązana do złożenia zeznania podatkowego o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych, ponieważ podatek pobrany zostanie przez notariusza działającego w charakterze płatnika.

W tym zakresie Pani stanowisko uznałem za nieprawidłowe.

 

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pani wniosek dotyczy również skutków podatkowych zawarcia umowy darowizny domu wraz z ustanowieniem służebności w odniesieniu do Pani męża oraz zięcia. W tym zakresie zostało wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

  - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

  - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

  - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

   - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

   - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.