0111-KDIB2-2.4015.208.2026.1.MM
Sprzedaż lokalu mieszkalnego nabytego w spadku spowoduje utratę prawa do ulgi z tytułu zamieszkiwania, ponieważ nie zostanie spełniony jeden z warunków do zachowania ulgi, tj. konieczność zmiany warunków mieszkaniowych.
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od spadków i darowizn jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
7 września 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od spadków i darowizn w zakresie możliwości zachowania prawa do ulgi mieszkaniowej. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Wnioskodawczyni jest osobą fizyczną pozostającą obecnie w związku małżeńskim, przy czym pomiędzy małżonkami toczy się postępowanie rozwodowe przed Sądem Okręgowym (…) sygn. akt (…).
Przed Sądem Rejonowym w (…) toczy się postępowanie o ustanowienie rozdzielności majątkowej pomiędzy Wnioskodawczynią a jej mężem – sygn. akt (…). Po ustaniu wspólności majątkowej pomiędzy małżonkami, Wnioskodawczyni chce dokonać podziału majątku wspólnego, w skład którego wchodzi dom jednorodzinny położony w miejscowości X, dla którego Sąd Rejonowy w (…) prowadzi księgę wieczystą nr (…) o pow. użytkowej ok. 150 m2, położony na działce o powierzchni 0,2000 ha, zwany dalej domem jednorodzinnym.
W drodze dziedziczenia (Postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku Sądu Rejonowego w (…) z dnia (...) 2025 r., sygn. akt (…)) po cioci (II grupa podatkowa), Wnioskodawczyni nabyła spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o pow. użytkowej 41,90 m2, położone przy ul. (…) Y. Prawo to stanowi wyłącznie majątek osobisty Wnioskodawczyni. Prawo to weszło (mając na uwadze poprzednie zdanie Organ przyjął, że winno być: nie weszło) do majątku wspólnego małżonków.
W związku z nabyciem spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w Y w drodze spadku Wnioskodawczyni skorzystała z ulgi mieszkaniowej określonej w art. 16 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn – decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w (…) z dnia (...) 2026 r., znak sprawy: (…).
Wnioskodawczyni jest jednocześnie wraz z mężem właścicielką domu jednorodzinnego należącego do majątku wspólnego małżonków. Dom ten stanowi aktualne miejsce zamieszkania Wnioskodawczyni oraz jej dwojga małoletnich dzieci i służy zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. W związku z rozpadem małżeństwa i prowadzonym postępowaniem rozwodowym konieczne jest dokonanie podziału majątku wspólnego oraz uregulowanie sytuacji mieszkaniowej Wnioskodawczyni i jej małoletnich dzieci. Zamiarem Wnioskodawczyni jest pozostanie wraz z dziećmi w dotychczasowym domu rodzinnym. Rozwiązanie takie pozwoli dzieciom zachować dotychczasowe miejsce zamieszkania i zapewni im stabilność mieszkaniową w okresie związanym z rozpadem rodziny i rozwodem rodziców. W wyniku podziału majątku wspólnego dom jednorodzinny ma zostać przyznany Wnioskodawczyni na wyłączną własność, z jednoczesnym obowiązkiem dokonania odpowiedniej spłaty na rzecz męża z tytułu przysługującego mu udziału w majątku wspólnym, w szczególności udziału w przedmiotowej nieruchomości. Mąż Wnioskodawczyni wyraża na to zgodę. Pierwotnie rozważano przeniesienie na męża własności odziedziczonego przez Wnioskodawczynię spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego w Y jako formy rozliczenia jego udziału w domu. Mąż nie wyraził jednak zgody na przejęcie tego mieszkania. W związku z powyższym Wnioskodawczyni planuje sprzedać odziedziczone spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego położonego w Y osobie trzeciej, a uzyskane z tego tytułu środki w całości przeznaczyć na spłatę męża. Spłata męża z tytułu podziału majątku wspólnego znacząco przekracza kwotę jaką Wnioskodawczyni uzyskałaby z tytułu sprzedaży spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w Y. Spłata męża będzie stanowiła ekonomiczny ekwiwalent za nabycie przez Wnioskodawczynię przysługującego mężowi udziału w prawie własności domu jednorodzinnego. W konsekwencji Wnioskodawczyni stanie się wyłączną właścicielką nieruchomości, która będzie służyła zaspokajaniu jej własnych potrzeb mieszkaniowych.
Środki uzyskane ze sprzedaży odziedziczonego spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w Y zostaną przeznaczone na powyższy cel w terminie nieprzekraczającym dwóch lat od dnia jego zbycia. Sprzedaż odziedziczonego spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w Y nie jest podyktowana zamiarem osiągnięcia korzyści inwestycyjnej lub zarobkowej. Wynika ona z konieczności zmiany warunków mieszkaniowych spowodowanej rozpadem małżeństwa, prowadzonym postępowaniem rozwodowym oraz koniecznością dokonania podziału majątku i zapewnienia Wnioskodawczyni oraz jej małoletnim dzieciom stabilnego miejsca zamieszkania. Wnioskodawczyni nie ma możliwości jednoczesnego zatrzymania odziedziczonego spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w Y oraz dokonania spłaty męża w wysokości odpowiadającej jego udziałowi w domu bez konieczności zaciągnięcia znacznego dodatkowego zobowiązania finansowego. Sprzedaż odziedziczonego spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w Y i przeznaczenie całej uzyskanej ceny na spłatę męża z tytułu nabycia jego udziału w domu jest zatem rozwiązaniem służącym bezpośrednio zaspokojeniu własnych potrzeb mieszkaniowych Wnioskodawczyni. Jednocześnie pozostanie Wnioskodawczyni wraz z dwojgiem małoletnich dzieci w dotychczasowym domu jednorodzinnym pozwoli uniknąć konieczności sprzedaży domu rodzinnego i zmiany miejsca zamieszkania dzieci. Planowana sprzedaż spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w Y oraz przeznaczenie uzyskanych środków na spłatę męża pozostają więc w bezpośrednim związku z koniecznością zmiany sytuacji rodzinnej i majątkowej Wnioskodawczyni oraz zapewnieniem jej własnych potrzeb mieszkaniowych poprzez uzyskanie wyłącznego prawa własności domu jednorodzinnego, w którym będzie nadal zamieszkiwać.
Pytanie
Czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym sprzedaż przez Wnioskodawczynię spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w Y, nabytego w drodze spadku z zastosowaniem ulgi mieszkaniowej określonej w art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn, a następnie przeznaczenie w całości środków uzyskanych z tej sprzedaży, w terminie dwóch lat od dnia zbycia, na spłatę męża związaną z przyznaniem Wnioskodawczyni w wyniku podziału majątku wspólnego wyłącznej własności domu jednorodzinnego, w którym Wnioskodawczyni będzie zaspokajała własne potrzeby mieszkaniowe, należy uznać za przeznaczenie środków na nabycie udziału w budynku mieszkalnym w rozumieniu art. 16 ust. 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn, a tym samym za czynność niepowodującą utraty prawa do zastosowanej ulgi mieszkaniowej?
Pani stanowisko
Zdaniem Wnioskodawczyni odpowiedź na powyższe pytanie powinna być twierdząca. Zgodnie z art. 16 ust. 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn zbycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego objętego ulgą nie powoduje utraty prawa do ulgi, jeżeli jest uzasadnione koniecznością zmiany warunków lub miejsca zamieszkania, a środki uzyskane ze sprzedaży zostaną w całości przeznaczone, w terminie dwóch lat od dnia zbycia, m.in. na nabycie innego budynku lub lokalu mieszkalnego albo udziału w takim budynku lub lokalu, przy spełnieniu pozostałych warunków przewidzianych w ustawie.
W przedstawionej sytuacji sprzedaż odziedziczonego spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w Y jest uzasadniona koniecznością zmiany warunków mieszkaniowych Wnioskodawczyni wynikającą z rozpadu małżeństwa, postępowania rozwodowego i konieczności podziału majątku wspólnego. Środki uzyskane ze sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w Y zostaną w całości przeznaczone na spłatę męża stanowiącą ekwiwalent za przysługujący mu udział w domu jednorodzinnym. W wyniku dokonania spłaty oraz podziału majątku Wnioskodawczyni uzyska wyłączne prawo własności domu jednorodzinnego.
W ocenie Wnioskodawczyni, dokonanie spłaty na rzecz drugiego małżonka w zamian za uzyskanie jego udziału w nieruchomości należy traktować jako odpłatne nabycie tego udziału. Nie zmienia tego fakt, że przed podziałem majątku Wnioskodawczyni posiada już prawa do nieruchomości wynikające ze wspólności majątkowej małżeńskiej (a po ustanowieniu rozdzielności majątkowej udział ten stanowić będzie ½). W wyniku podziału majątku i dokonania spłaty uzyska bowiem prawo własności do całości nieruchomości w zakresie przekraczającym jej dotychczasowy udział. Za takim rozumieniem pojęcia „nabycia udziału” przemawia również cel regulacji mieszkaniowych, którym jest umożliwienie podatnikowi zaspokojenia jego rzeczywistych potrzeb mieszkaniowych. Planowane działania nie mają charakteru inwestycyjnego ani zarobkowego. Ich rezultatem będzie uzyskanie przez Wnioskodawczynię wyłącznej własności domu, w którym będzie faktycznie i stale zamieszkiwała. Dodatkową okolicznością jest sytuacja dwojga małoletnich dzieci Wnioskodawczyni. Pozostanie dzieci wraz z Wnioskodawczynią w dotychczasowym domu jednorodzinnym pozwoli na zachowanie ciągłości ich miejsca zamieszkania oraz stabilnych warunków życiowych pomimo rozpadu małżeństwa rodziców.
Alternatywą dla sprzedaży odziedziczonego spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w Y byłaby sprzedaż dotychczasowego domu rodzinnego albo zaciągnięcie przez Wnioskodawczynię znacznego dodatkowego zobowiązania finansowego w celu spłaty męża. Jest jednak wątpliwym czy Wnioskodawczyni posiada wystarczającą zdolność kredytową. Sprzedaż odziedziczonego spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu położonego w Y i przeznaczenie całej uzyskanej ceny na nabycie udziału męża w domu jednorodzinnym stanowi zatem racjonalne i bezpośrednie działanie służące zaspokojeniu własnych potrzeb mieszkaniowych Wnioskodawczyni. W zasadzie jest jedynym rozwiązaniem sprawy podziału majątku wspólnego.
W konsekwencji Wnioskodawczyni stoi na stanowisku, że przy spełnieniu pozostałych warunków wynikających z art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn sprzedaż odziedziczonego mieszkania i przeznaczenie całej uzyskanej ceny na spłatę męża w zamian za uzyskanie jego udziału w domu nie powinny powodować utraty zastosowanej ulgi mieszkaniowej.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 478 ze zm.):
Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego.
Z powyższego przepisu wynika, że nabycie własności rzeczy i praw majątkowych tytułem dziedziczenia podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Ustawa przewiduje jednak ulgi i zwolnienia od opodatkowania dla niektórych przedmiotów nabycia.
Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy:
W przypadku nabycia własności (współwłasności) budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, spółdzielczego prawa do domu jednorodzinnego albo udziału w takim prawie w drodze dziedziczenia, zapisu zwykłego, zapisu windykacyjnego, dalszego zapisu lub polecenia testamentowego przez osoby zaliczane do II grupy podatkowej – nie wlicza się do podstawy opodatkowania ich czystej wartości do łącznej wysokości nieprzekraczającej 110 m2 powierzchni użytkowej budynku lub lokalu. W przypadku nabycia części (udziału) budynku mieszkalnego lub lokalu albo udziału w spółdzielczym prawie do budynku mieszkalnego lub lokalu ulga przysługuje stosownie do wielkości udziału.
Stosownie do art. 16 ust. 2 ww. ustawy:
Ulga, o której mowa w ust. 1, przysługuje osobom, które łącznie spełniają następujące warunki:
1) spełniają wymogi określone w art. 4 ust. 4;
2) nie są właścicielami innego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość bądź będąc nimi przeniosą własność budynku lub lokalu na rzecz zstępnych, Skarbu Państwa lub gminy w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego;
3) nie przysługuje im spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego lub wynikające z przydziału spółdzielni mieszkaniowej: prawo do domu jednorodzinnego lub prawo do lokalu w małym domu mieszkalnym, a w razie dysponowania tymi prawami przekażą je zstępnym lub przekażą do dyspozycji spółdzielni, w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego;
4) nie są najemcami lokalu lub budynku lub będąc nimi rozwiążą umowę najmu w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego;
5) będą zamieszkiwać będąc zameldowanymi na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku i nie dokonają jego zbycia przez okres 5 lat:
a) od dnia złożenia zeznania podatkowego lub zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego – jeżeli w chwili złożenia zeznania lub zawarcia umowy darowizny nabywca mieszka i jest zameldowany na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku,
b) od dnia zamieszkania potwierdzonego zameldowaniem na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku – jeżeli nabywca zamieszka i dokona zameldowania na pobyt stały w ciągu roku od dnia złożenia zeznania podatkowego lub zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego.
Mając na uwadze ww. przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn stwierdzić należy, że zasadniczym celem ustawodawcy jest zwolnienie bliskich spadkodawcy od obciążeń podatkowych z tytułu nabycia nieruchomości mieszkaniowej, gdy nie dysponują innym mieszkaniem czy domem i będą mieszkać, będąc zameldowanymi na pobyt stały w uzyskanej nieruchomości przez 5 lat oraz utrzymają tytuł prawny do nabytego, np. tytułem dziedziczenia mieszkania – a więc nie dokonają jego zbycia – przez okres 5 lat. Do skorzystania z omawianej ulgi niezbędnym jest łączne spełnienie wszystkich warunków zawartych w art. 16 ust. 2 ww. ustawy. Niespełnienie chociażby jednego z nich skutkować będzie bowiem utratą prawa do skorzystania z ulgi.
Jednakże w myśl art. 16 ust. 7 ww. ustawy:
Nie stanowi podstawy do wygaśnięcia decyzji lub ustalenia zobowiązania podatkowego:
1) zbycie udziału w budynku lub lokalu mieszkalnym stanowiącym odrębną nieruchomość, albo spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego na rzecz innego ze spadkobierców lub obdarowanych, albo
2) zbycie budynku lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (udziału w budynku lub lokalu), albo spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego (udziału w takim prawie), jeżeli było ono uzasadnione koniecznością zmiany warunków lub miejsca zamieszkania, a przeznaczenie środków uzyskanych ze sprzedaży na nabycie innego budynku lub lokalu mieszkalnego (udziału w budynku lub lokalu) albo spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego (udziału w takim prawie), albo budowę innego budynku lub lokalu nastąpiło w całości w okresie dwóch lat od dnia zbycia i łączny okres zamieszkiwania w zbytym i nabytym albo wybudowanym budynku lub lokalu, potwierdzonego zameldowaniem na pobyt stały, wynosi 5 lat.
Zgodnie natomiast z art. 16 ust. 8 tej ustawy:
Warunek określony w ust. 2 pkt 5 lit. b uważa się za spełniony również wtedy, gdy budynek lub lokal mieszkalny (udział w budynku lub lokalu) albo spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego (udział w takim prawie) został zbyty przed rozpoczęciem zamieszkiwania, ze względu na konieczność zmiany warunków lub miejsca zamieszkania, a przeznaczenie środków uzyskanych ze sprzedaży na nabycie innego budynku lub lokalu mieszkalnego (udziału w budynku lub lokalu), albo spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego (udziału w takim prawie), albo budowę innego budynku lub lokalu nastąpiło w całości w okresie dwóch lat od dnia zbycia.
Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że nabyła Pani spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego w drodze spadku po zmarłej cioci (II grupa podatkowa). Decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego z (...) 2026 r. została Pani objęta ulgą przewidzianą w art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Aktualnie mieszka Pani z dziećmi w domu jednorodzinnym będącym własnością Pani i Pani męża. W związku z rozpadem Pani małżeństwa i prowadzonym postępowaniem rozwodowym konieczne jest dokonanie podziału majątku wspólnego oraz uregulowanie sytuacji mieszkaniowej Pani i Pani dzieci. W wyniku podziału majątku wspólnego dom jednorodzinny ma zostać przyznany Pani na wyłączną własność, z jednoczesnym obowiązkiem dokonania odpowiedniej spłaty na rzecz Pani męża. W związku z powyższym planuje Pani sprzedać odziedziczone spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, a uzyskane z tego tytułu środki w całości przeznaczyć na spłatę męża. Spłata męża będzie stanowiła ekonomiczny ekwiwalent za nabycie przez Panią przysługującego mężowi udziału w prawie własności domu jednorodzinnego. Rozwiązanie takie pozwoli dzieciom zachować dotychczasowe miejsce zamieszkania i zapewni im stabilność mieszkaniową w okresie związanym z rozpadem rodziny i rozwodem rodziców.
Pani zdaniem sprzedaż odziedziczonego spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego jest uzasadniona koniecznością zmiany Pani warunków mieszkaniowych wynikającą z rozpadu małżeństwa, postępowania rozwodowego i konieczności podziału majątku wspólnego.
Z Pani stanowiskiem nie można się zgodzić.
Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że podatnik ma jedynie prawo do skorzystania z ulgi, a nie obowiązek jej zastosowania. Decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego zostało Pani przyznane prawo do skorzystania z ulgi mieszkaniowej. Jednakże zachowanie prawa do ulgi mieszkaniowej wymaga spełnienia warunków ściśle w przepisach określonych, w tym zamieszkiwanie w substancji mieszkaniowej objętej ulgą w czasie przepisami zakreślonymi i niezbywania jej przez określony czas, z uwzględnieniem sytuacji określonych w art. 16 ust. 7 i 8 ww. ustawy. W przypadku zbycia nabytej w spadku (tytułem dziedziczenia) nieruchomości mieszkaniowej, zbycie to może nastąpić wyłącznie w sytuacji „uzasadnionej konieczności” zmiany warunków lub miejsca zamieszkania.
Przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn nie definiują pojęcia „konieczność zmiany warunków mieszkaniowych”.
Na podstawie internetowego Słownika języka polskiego pod redakcją W. Doroszewskiego słowo „konieczność” znaczy: to, co jest konieczne, nieuchronne, nie dające się uniknąć, jest to bezwzględna potrzeba, nieodzowność, przymus.
Natomiast w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych konieczność zmiany warunków mieszkaniowych w rozumieniu art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn winna mieć charakter imperatywny, wskazujący na sytuację wyjątkową, gdy chodzi o kwalifikowaną potrzebę takiej zmiany (wyrok z dnia 07.03.2002 r. sygn. akt I SA/Wr 291/01).
Zgodnie zatem z wyrażanym w orzecznictwie sądowym stanowiskiem, konieczność zmiany warunków mieszkaniowych występuje wówczas, gdy zachodzi nagła nieoczekiwana sytuacja życiowa, w której znalazł się podatnik.
Zatem, dla spełnienia omawianej przesłanki ustawowej należy przyjąć, że może to być jedynie wyjątkowa sytuacja życiowa podatnika, która powinna mieć charakter obiektywny i imperatywny. Taka sytuacja występuje wówczas, gdy korzystający z ulgi spadkobierca z uwagi na zaistniałą sytuację życiową nie może rozpocząć zamieszkiwania/dłużej zamieszkiwać w nabytej nieruchomości (mieszkaniu). Oznacza to, że nie wystarcza dla spełnienia tej przesłanki zwykła potrzeba zmiany warunków mieszkaniowych.
Mając na uwadze powyższe podkreślić należy, że omawiane zwolnienie (art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn) funkcjonuje w polskim systemie podatkowym – podobnie jak wszystkie ulgi i zwolnienia – na zasadzie wyjątku od zasady powszechności opodatkowania (określonej w art. 84 Konstytucji RP). Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą.
W świetle przytoczonego wyżej art. 16 ust. 7 ustawy, podstawą uzasadniającą zbycie lokalu może być jedynie wyjątkowa sytuacja życiowa podatnika, która powoduje konieczność zmiany warunków lub miejsca zamieszkania. Konieczność w rozumieniu art. 16 tejże ustawy winna mieć charakter imperatywny, wskazujący na sytuację wyjątkową, gdy chodzi o kwalifikowaną potrzebę takiej zmiany. Ustawodawca stwierdził, że jedynie konieczność zmiany warunków mieszkaniowych pozwala na zachowanie prawa do przewidzianej w art. 16 ust. 1 ulgi. Nie wystarcza zatem dla spełnienia tej przesłanki zwykła potrzeba zmiany warunków mieszkaniowych. Stosując wykładnię językową, pojęcie „konieczność” oznacza nieodzowność, przymus lub, że coś jest nieuchronne, nie dające się uniknąć. Zatem konieczność zmiany warunków mieszkaniowych występuje wówczas, gdy zachodzi nagła, nieoczekiwana sytuacja życiowa, w której znalazł się podatnik.
Z koniecznością mamy do czynienia przykładowo, jeżeli warunki mieszkaniowe wymagają poprawy. Za konieczność można uznać stan zdrowia podatnika, jeśli w sposób oczywisty utrudnia lub uniemożliwia realizację potrzeb mieszkaniowych w lokalu nabytym w drodze darowizny, a także trudna sytuacja życiowa, rodzinna, która wymaga poprawy, zmiany.
Pani zdaniem konieczność zmiany warunków mieszkaniowych wynika z rozwodu i podziału majątku wspólnego. Jak wskazała Pani we wniosku, w wyniku podziału majątku wspólnego przejmie Pani na własność dom jednorodzinny, w którym mieszka Pani z dziećmi. Lokal mieszkalny nabyty w spadku sprzeda Pani aby uzyskać środki pieniężne na spłatę męża. Konieczność sprzedaży lokalu mieszkalnego wynika zatem z konsekwencji podziału majątku wspólnego. Potrzebne są Pani środki pieniężne na spłatę męża. W konsekwencji Pani warunki mieszkaniowe nie ziemią się – nadal będzie Pani mieszkać z dziećmi w dotychczasowym domu jednorodzinnym.
Natomiast Pani argumentacja, że rozwiązanie to zapewni Pani dzieciom stabilność mieszkaniową w okresie związanym z rozpadem rodziny i rozwodem rodziców, budzi wątpliwość czy w ogóle zamierzała Pani zamieszkać w odziedziczonym lokalu mieszkalnym. Jak wskazała Pani we wniosku pierwotnie rozważano przeniesienie na Pani męża odziedziczonego przez Panią spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego jako formy rozliczenia jego udziału w domu. Na podstawie tych informacji nie można przyjąć, że po złożeniu przez Panią zeznania podatkowego SD-3 faktycznie zamierzała Pani zamieszkać w odziedziczonym mieszkaniu.
Rozwód z pewnością zmienia sytuację życiową małżonków, ale w Pani przypadku nie zmieni warunków mieszkaniowych. Środki uzyskane ze sprzedaży mieszkania nabytego w spadku pozwolą Pani i Pani dzieciom zachować dotychczasowe warunki mieszkaniowe.
Taka sytuacja nie spełnia dyspozycji art. 16 ust. 7 ustawy, a więc uzasadnienia zbycia lokalu nabytego w spadku koniecznością zmiany warunków mieszkaniowych.
Biorąc pod uwagę argumentację przedstawioną we wniosku należy stwierdzić, że w Pani sytuacji nie zachodzi uzasadniona konieczność zmiany warunków mieszkaniowych, wymagana przepisem art. 16 ust. 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn dla zachowania ulgi mieszkaniowej, pomimo zbycia nabytego w drodze spadku lokalu mieszkalnego przed upływem 5 lat.
Reasumując, w przypadku zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nabytego w spadku utraci Pani prawo do ulgi mieszkaniowej, ponieważ nie zostanie spełniony jeden z warunków do zachowania ulgi, tj. konieczność zmiany warunków mieszkaniowych.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dniu wydania interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.); dalej jako „PPSA”.
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów