0111-KDIB2-2.4015.204.2026.1.DR
Skutki podatkowe zawarcia małżeństwa jednopłciowego i możliwości skorzystania ze zwolnienia z art. 4a ustawy.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od spadków i darowizn jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
3 września 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy możliwości skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
A jest pełnoletnim obywatelem polskim i polskim rezydentem podatkowym, który zawarł (…) 2026 r. związek małżeński przed urzędnikiem Urzędu Stanu Cywilnego (…) (Republika Federalna Niemiec) z B – pełnoletnim obywatelem polskim i polskim rezydentem podatkowym. B i A w związku z zawartym związkiem małżeńskim został wystawiony przez Urząd Stanu Cywilnego (…) akt małżeństwa. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego (…) 2026 r. dokonał transkrypcji aktu małżeństwa wystawionego przez Urząd Stanu Cywilnego (…). W bazie PESEL A widnieje jako osoba żonata, którego współmałżonkiem jest B. Także B widnieje w bazie PESEL jako osoba żonata, którego współmałżonkiem jest A.
A sporządził testament w formie aktu notarialnego, w którym do całości spadku powołał B. Także B sporządził testament w formie aktu notarialnego, w którym do całości spadku powołał A.
Pytanie
Czy A i B należą wobec siebie wzajemnie do I grupy podatkowej, o której mowa w art. 14 ust. 3 pkt 1) ustawy o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 478 z późn. zm.) i, po spełnieniu obowiązków z art. 4a ust. 1 wskazanej ustawy, przysługuje im zwolnienie od podatku od nabycia wzajemnie od siebie własności rzeczy lub praw majątkowych w drodze spadku lub darowizny?
Pana stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, do I grupy podatkowej zalicza się m.in. małżonka. W art. 4a ust. 1 wskazanej ustawy zwolniono od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez m.in. małżonka po spełnieniu czynności wskazanych w pkt 1-2. Ustawa jednak nie definiuje, kim jest małżonek, dlatego należy odwołać się do powszechnego rozumienia tego pojęcia – małżonkami są osoby, które zawarły związek małżeński. W wypadku zawarcia małżeństwa za granicą znajduje zastosowanie reguła, że forma zawarcia małżeństwa podlega prawu państwa, w którym jest ono zawierane (art. 49 ust. 1 ustawy z 4 lutego 2011 r. – Prawo prywatne międzynarodowe).
Małżeństwo A i B zostało ważnie zawarte przed urzędnikiem Republiki Federalnej Niemiec, o czym świadczy akt małżeństwa wydany przez Urząd Stanu Cywilnego (…). Na gruncie prawa polskiego, treść zagranicznego dokumentu stanu cywilnego przenosi się do rejestru stanu cywilnego w formie czynności materialno-technicznej, zamieszczając w akcie stanu cywilnego adnotację o transkrypcji (art. 105 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2014 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego). Transkrypcja potwierdza powstałą sytuację prawną. Kierownik USC (…) dokonał transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa A i B. Na gruncie prawa polskiego zostało zatem potwierdzone zawarcie małżeństwa przez A i B, a także wywołało to zmianę ich stanu cywilnego na terenie Rzeczypospolitej Polskiej.
Wobec powyższego na zadane pytanie należy odpowiedzieć twierdząco – A i B należą wobec siebie wzajemnie do I grupy podatkowej, o której mowa w art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn i, po spełnieniu obowiązków z art. 4a ust. 1 wskazanej ustawy, przysługuje im zwolnienie od podatku od nabycia wzajemnie od siebie własności rzeczy lub praw majątkowych w drodze spadku lub darowizny.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 478 ze zm.):
Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:
1) dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego;
2) darowizny, polecenia darczyńcy;
3) zasiedzenia;
4) nieodpłatnego zniesienia współwłasności;
5) zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu;
6) nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.
Stosownie do treści art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ww. ustawy:
Opodatkowaniu podlega nabycie, od jednego zbywcy, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej:
1) 36 120 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej;
2) 27 090 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do II grupy podatkowej;
3) 5733 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej.
Zgodnie z art. 9 ust. 2 ww. ustawy
Jeżeli nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych od tego samego zbywcy następuje więcej niż jeden raz, do czystej wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się czystą wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych dotychczas od tego samego zbywcy w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok. Od podatku obliczonego od łącznej wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od opodatkowanych poprzednio nabytych rzeczy i praw majątkowych. Wynikająca z obliczenia nadwyżka podatku nie podlega ani zaliczeniu na poczet innych podatków, ani zwrotowi. Nabywcy obowiązani są w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy i prawa majątkowe nabyte w podanym wyżej okresie.
Stosownie do art. 14 ust. 3 ww. ustawy:
Do poszczególnych grup podatkowych zalicza się:
1) do grupy I - małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów;
2) do grupy II - zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych;
3) do grupy III - innych nabywców.
Należy zauważyć, że – co do zasady – nabycie na podstawie któregokolwiek z tytułów wymienionych w art. 1 ust. 1 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Podatek ustala się z uwzględnieniem tzw. kwoty wolnej od podatku. Na wysokość podatku ma wpływ przynależność do grupy podatkowej, do której zaliczany jest nabywca.
Z opisu sprawy wynika, że jest Pan pełnoletnim obywatelem polskim i polskim rezydentem podatkowym. Zawarł Pan (…) 2026 r. związek małżeński przed urzędnikiem Urzędu Stanu Cywilnego (…) (Republika Federalna Niemiec) z B – pełnoletnim obywatelem polskim i polskim rezydentem podatkowym. W związku z zawartym związkiem małżeńskim został Panom wystawiony przez Urząd Stanu Cywilnego (…) akt małżeństwa. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego (…) 2026 r. dokonał transkrypcji aktu małżeństwa wystawionego przez Urząd Stanu Cywilnego (…). W bazie PESEL widnieje Pan jako osoba żonata, którego współmałżonkiem jest B. Także B widnieje w bazie PESEL jako osoba żonata, którego współmałżonkiem jest Pan.
Dla oceny przynależności do grup podatkowych decydujące znaczenie ma treść interpretacji ogólnej Ministra Finansów i Gospodarki z 24 września 2026 r. Nr DTS6.8022.6.2026 (Dz. Urz. Min. Fin. i Gosp. poz. 88). Wynika z niej, że „Wpisanie do polskiego rejestru stanu cywilnego zagranicznego aktu małżeństwa osób tej samej płci, zawartego w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim UE, stanowi podstawę uznania, że osoby te powinny być traktowane na gruncie prawa podatkowego tak jak osoby pozostające w związku małżeńskim w rozumieniu art. 1 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, nawet jeżeli związku tego nie można – przez wzgląd na różnice modelu małżeństwa pomiędzy państwami członkowskimi – nazwać „małżeństwem” w świetle przepisów tego Kodeksu. (…)
Konsekwentnie, transkrybowany akt małżeństwa osób tej samej płci, zawartego w innym państwie członkowskim UE, stanowi dla organu podatkowego urzędowe potwierdzenie zawarcia związku, który wywołuje skutki takie jak małżeństwo osób odmiennej płci.(…)
W konsekwencji, podatnicy posługujący się transkrybowanym aktem małżeństwa zawartego w innym państwie członkowskim UE przez osoby tej samej płci mają – zgodnie z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa – prawo do korzystania z ulg i preferencji podatkowych na takich samych warunkach, jakie muszą spełnić osoby pozostające w związku małżeńskim w rozumieniu prawa rodzinnego. Dotyczy to zarówno prawa do korzystania z ulgi, jak i ograniczeń w korzystaniu z niej.”
W związku ze stanowiskiem przedstawionym w ww. interpretacji ogólnej należy zgodzić się z Panem, że należą Panowie wobec siebie wzajemnie do I grupy podatkowej, o której mowa w art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn i, po spełnieniu obowiązków z art. 4a ust. 1 wskazanej ustawy, przysługuje Panu zwolnienie od podatku od nabycia od Pana małżonka własności rzeczy lub praw majątkowych w drodze spadku lub darowizny.
Zgodnie z ww. art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:
1) zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 1a-2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia – w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
2) w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a ich wartość doliczona do wartości majątku nabytego dotychczas od tej samej osoby w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 – udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.
Zgodnie z art. 4a ust. 3 ww. ustawy:
W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1-2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.
Skoro na gruncie prawa podatkowego są Panowie traktowani tak jak osoby pozostające w związku małżeńskim, to nabycie rzeczy lub praw majątkowych (w tym tytułami przez Pana wymienionymi: spadek, darowizna) pomiędzy Panem a Pana małżonkiem będzie podlegało zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ww. ustawy o podatku od spadków i darowizn, w przypadku spełnienia warunków określonych w tym przepisie.
W przypadku niespełnienia warunków zwolnienia, określonych w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, nabycie podlegać będzie zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn opodatkowaniu tym podatkiem na zasadach ogólnych, określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Pana wniosek dotyczy również możliwości skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn w odniesieniu do Pana małżonka. W zakresie tym zostało wydane odrębne rozstrzygnięcie.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów