0111-KDIB2-2.4015.197.2026.2.KK

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od spadków i darowizn jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

27 sierpnia 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych nabycia spadku. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawczyni pozostawała w związku partnerskim ze zmarłym spadkodawcą. Wnioskodawczyni i spadkodawca nie pozostawali w związku małżeńskim. Za życia spadkodawca udzielił Wnioskodawczyni pożyczki środków pieniężnych. Środki pieniężne będące przedmiotem pożyczki zostały faktycznie przekazane Wnioskodawczyni. Umowa pożyczki została zgłoszona właściwemu organowi podatkowemu, a należny podatek od czynności cywilnoprawnych z tytułu zawarcia umowy pożyczki został przez Wnioskodawczynię zapłacony. Przed śmiercią spadkodawcy Wnioskodawczyni dokonała częściowej spłaty pożyczki. Na dzień śmierci spadkodawcy pożyczka pozostawała niespłacona w części. W konsekwencji w chwili otwarcia spadku spadkodawcy przysługiwała wobec Wnioskodawczyni wierzytelność o zwrot pozostałej, niespłaconej części pożyczki. Spadkodawca sporządził testament, w którym powołał Wnioskodawczynię do całości spadku.

Obecnie przed sądem toczy się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku. Przedmiotem niniejszego wniosku jest zdarzenie przyszłe polegające na nabyciu przez Wnioskodawczynię na podstawie testamentu całości spadku po spadkodawcy. W skład nabytego przez Wnioskodawczynię spadku będzie wchodziła również przysługująca spadkodawcy wierzytelność wobec Wnioskodawczyni z tytułu pozostałej do zwrotu części wskazanej wyżej pożyczki. W wyniku nabycia przez Wnioskodawczynię całości spadku Wnioskodawczyni stanie się jednocześnie wierzycielem i dłużnikiem w ramach tego samego stosunku zobowiązaniowego. Dojdzie zatem do skupienia w jednej osobie wierzytelności o zwrot pozostałej części pożyczki oraz odpowiadającego jej długu. W konsekwencji wierzytelność i odpowiadające jej zobowiązanie wygasną wskutek konfuzji, tj. połączenia w jednej osobie praw wierzyciela i obowiązków dłużnika. Wygaśnięcie zobowiązania nie nastąpi na podstawie umowy o zwolnienie z długu, darowizny, umorzenia pożyczki ani innej czynności prawnej dokonanej pomiędzy Wnioskodawczynią a spadkodawcą lub inną osobą. Będzie ono konsekwencją nabycia przez Wnioskodawczynię w drodze dziedziczenia wierzytelności przysługującej spadkodawcy wobec niej samej.

Pytanie

Czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 5, art. 6 ust. 1 pkt 1 oraz art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn, nabycie przez Wnioskodawczynię w drodze dziedziczenia całości spadku, w skład którego będzie wchodziła wierzytelność spadkodawcy wobec Wnioskodawczyni z tytułu niespłaconej części udzielonej jej pożyczki, która wskutek nabycia przez Wnioskodawczynię wygaśnie w wyniku konfuzji, będzie skutkowało opodatkowaniem podatkiem od spadków i darowizn wartości tej wierzytelności?

Pani stanowisko w sprawie

Pani zdaniem, nabycie w drodze dziedziczenia wierzytelności przysługującej spadkodawcy wobec Wnioskodawczyni z tytułu niespłaconej części pożyczki, która wskutek tego nabycia wygaśnie w wyniku konfuzji, nie powinno skutkować opodatkowaniem podatkiem od spadków i darowizn wartości tej wierzytelności.

W wyniku nabycia przez Wnioskodawczynię całości spadku dojdzie do skupienia w jednej osobie praw wierzyciela i obowiązków dłużnika dotyczących tego samego zobowiązania. W konsekwencji wierzytelność oraz odpowiadający jej dług wygasną wskutek konfuzji. Wygaśnięcie zobowiązania nie będzie wynikiem zwolnienia z długu, darowizny, umorzenia pożyczki ani innej czynności prawnej mającej na celu przysporzenie majątkowe na rzecz Wnioskodawczyni, lecz nastąpi jako bezpośrednia konsekwencja dziedziczenia. Zdaniem Wnioskodawczyni, przy ustalaniu podstawy opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn należy uwzględnić rzeczywistą, czystą wartość nabytego majątku. W przypadku opisanej wierzytelności jej nabycie prowadzi jednocześnie do jej wygaśnięcia wraz z odpowiadającym jej zobowiązaniem, dlatego nie dochodzi do definitywnego przysporzenia majątkowego odpowiadającego wartości tej wierzytelności.

W konsekwencji, zdaniem Wnioskodawczyni, nabycie opisanej wierzytelności, która wskutek konfuzji wygaśnie, nie powinno skutkować opodatkowaniem podatkiem od spadków i darowizn wartości tej wierzytelności.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 478 ze zm.):

Spadek jest instytucją regulowaną przepisami zawartymi w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795).

W myśl art. 922 § 1 tej ustawy:

Jak wynika z art. 924 ww. ustawy:

Natomiast stosownie do przepisu art. 925 tej ustawy:

W myśl art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

Stosownie zaś do treści art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ww. ustawy:

Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy:

Na podstawie art. 14 ust. 1 i 2 ww. ustawy:

W myśl art. 14 ust. 3 ww. ustawy:

W myśl art. 17a ust. 1 ww. ustawy:

Z opisu zdarzenia wynika, że na mocy testamentu została Pani powołana do całości spadku po Pani partnerze. Przed sądem toczy się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku. W skład spadku będzie wchodzić przysługująca Spadkodawcy wierzytelność wobec Pani z tytułu pozostałej do zwrotu części pożyczki. W wyniki nabycia przez Panią całości spadku stanie się Pani jednocześnie wierzycielem i dłużnikiem w ramach tego samego stosunku zobowiązaniowego. Dojdzie zatem do skupienia w jednej osobie wierzytelności o zwrot pozostałej części pożyczki oraz odpowiadającego jej długu. W konsekwencji wierzytelność i odpowiadające jej zobowiązanie wygasną wskutek konfuzji, tj. połączenia w jednej osobie praw wierzyciela i obowiązków dłużnika. Wygaśnięcie zobowiązania nie nastąpi na podstawie umowy o zwolnienie z długu, darowizny, umorzenia pożyczki ani innej czynności prawnej dokonanej pomiędzy Panią a spadkodawcą lub inną osobą. Będzie ono konsekwencją nabycia przez Panią w drodze dziedziczenia wierzytelności przysługującej spadkodawcy wobec niej samej.

Uważa Pani, że nabycie opisanej wierzytelności, która wskutek konfuzji wygaśnie, nie powinno skutkować opodatkowaniem podatkiem od spadków i darowizn wartości tej wierzytelności.

Z Pani stanowiskiem nie można się zgodzić.

Przechodząc do samego zjawiska konfuzji wskazać należy, iż ustawa o podatku od spadków i darowizn nie posługuje się tym pojęciem. Także Kodeks cywilny nie zawiera definicji „konfuzji”, ani też konkretnego przepisu regulującego następstwa prawne połączenia długu i wierzytelności w jednej osobie.

W doktrynie prawa cywilnego ugruntowało się rozumienie konfuzji jako połączenia w jednym podmiocie osoby wierzyciela i dłużnika, prowadzące do wygaśnięcia wierzytelności i długu. Ze względu na fakt, iż byłoby sprzeczne z istotą stosunku prawnego pozostawanie „swoim” wierzycielem i dłużnikiem, prawa i obowiązki wynikające ze zobowiązania wygasają ze względu na zanik istotnych elementów konstrukcji stosunku zobowiązaniowego, jakim są dwie strony zobowiązania. Nie można jednak w tym przypadku mówić o umorzeniu zobowiązania, z uwagi na to, że do konfuzji dochodzi z mocy samego prawa, a nie wskutek złożonego oświadczenia woli.

Zauważyć należy, że wierzytelność przysługująca spadkodawcy wobec Pani z tytułu zawartej pomiędzy Państwem umowy pożyczki istniała w chwili śmierci spadkodawcy, wobec czego powinna kształtować podstawę opodatkowania z tytułu nabycia przez Panią spadku.

Konfuzja, która zaistniała w związku z przedstawionym przez Panią zdarzeniem jest indyferentna (neutralna) dla ustalenia masy spadkowej, ponieważ niezwrócona pożyczka powinna być wykazana przez Panią (spadkobiercę) jako wierzytelność stanowiąca element masy spadkowej mimo przedstawionej przez Panią okoliczności, że w zaistniałej sytuacji jest Pani zarówno spadkobiercą jak i pożyczkobiorcą.

Niewątpliwie, jak już zostało wskazane, zaistniała konfuzja prowadzi do wygaśnięcia zobowiązania z tytułu udzielonej Pani pożyczki. Nie oznacza to jednak, że niweczy ona skutki podatkowe jakie powstały na gruncie przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn w związku z nabyciem przez Panią opisanej wierzytelności w spadku po partnerze. Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie, konfuzja nie jest czynnością prawną, lecz konsekwencją określonych zdarzeń prawnych prowadzących do skupienia w jednej osobie praw wierzyciela i obowiązków dłużnika. Oznacza to, że konfuzja ma charakter wtórny względem zdarzenia, które doprowadziło do połączenia tych praw i obowiązków.

Mając na uwadze powyższe będzie Pani zobowiązana wykazać w zeznaniu SD-3 nabytą przez Panią w spadku po partnerze wierzytelność z tytułu udzielonej Pani pożyczki jako element masy spadkowej.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.