0111-KDIB2-2.4015.191.2026.1.PB

Interpretacja indywidualna

– stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od spadków i darowizn jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

24 sierpnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych zwolnienia z długu z tytułu roszczenia o zachowek. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca oraz jego brat zostali powołani na podstawie testamentu do dziedziczenia spadku po zmarłej Spadkodawczyni, każdy w udziale po 1/2. Testament został otwarty i ogłoszony (…) 2024 r. Nabycie spadku zostało następnie stwierdzone prawomocnym postanowieniem sądu. W skład spadku wchodził między innymi lokal mieszkalny. W związku z nabyciem spadku Wnioskodawca dokonał zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych na formularzu SD-Z2 i skorzystał ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn. Lokal mieszkalny stanowi obecnie własność Wnioskodawcy oraz jego brata zgodnie z przysługującymi im udziałami. Syn Spadkodawczyni, będący wujkiem Wnioskodawcy, nie został powołany w testamencie do dziedziczenia, jednak należy do kręgu osób wskazanych w art. 991 § 1 Kodeksu cywilnego, którym może przysługiwać roszczenie o zapłatę zachowku. Do chwili obecnej wysokość ewentualnego roszczenia o zachowek nie została pomiędzy stronami ustalona ani skonkretyzowana kwotowo. Wujek nie wystąpił również przeciwko Wnioskodawcy ani jego bratu z powództwem o zapłatę zachowku. Wujek dobrowolnie wyraził wolę definitywnej rezygnacji z roszczenia o zachowek w części, w jakiej przy ustalaniu jego wysokości uwzględniana byłaby wartość wskazanego lokalu mieszkalnego. W celu jednoznacznego uregulowania sytuacji prawnej strony zamierzają zawrzeć pisemne porozumienie z podpisami notarialnie poświadczonymi. Na podstawie tego porozumienia wujek, jako osoba potencjalnie uprawniona do zachowku, dokona na podstawie art. 508 Kodeksu cywilnego nieodpłatnego zwolnienia Wnioskodawcy oraz jego brata z długu z tytułu roszczenia o zachowek w zakresie związanym z uwzględnieniem wartości lokalu mieszkalnego. Wnioskodawca oraz jego brat przyjmą dokonane zwolnienie z długu. Strony nie będą ustalały w porozumieniu wartości lokalu mieszkalnego ani kwotowej wysokości ewentualnego roszczenia o zachowek. Zwolnienie z długu nie nastąpi w zamian za zapłatę wynagrodzenia ani za inne świadczenie Wnioskodawcy lub jego brata. Wujkowi z tytułu dokonania zwolnienia z długu nie będzie przysługiwało żadne świadczenie wzajemne. Intencją stron jest uregulowanie sytuacji prawnej związanej z zachowkiem, a nie dokonanie darowizny na rzecz Wnioskodawcy lub jego brata. Niezależnie od powyższego strony zamierzają zawrzeć odrębne porozumienie dotyczące podziału środków pochodzących z realizacji prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, realizowanej za pośrednictwem Banku (…). Rozliczenie środków (…) jest odrębną sprawą i nie stanowi wynagrodzenia, świadczenia wzajemnego, ekwiwalentu ani warunku dokonania zwolnienia z długu dotyczącego lokalu mieszkalnego.

Pytanie

Czy zawarcie opisanego porozumienia, na podstawie którego wujek Wnioskodawcy nieodpłatnie zwolni Wnioskodawcę z długu z tytułu roszczenia o zachowek, o ile i w takim zakresie, w jakim roszczenie to wujkowi Wnioskodawcy przysługuje, w części związanej z uwzględnieniem wartości lokalu mieszkalnego, a Wnioskodawca przyjmie to zwolnienie zgodnie z art. 508 Kodeksu cywilnego, stanowi po stronie Wnioskodawcy nabycie prawa majątkowego tytułem darowizny w rozumieniu art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn, a w konsekwencji powoduje powstanie po stronie Wnioskodawcy obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn oraz obowiązku złożenia właściwego zeznania podatkowego?

Pana stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawcy, opisane zwolnienie z długu nie stanowi nabycia prawa majątkowego tytułem darowizny w rozumieniu art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Zwolnienie nastąpi na podstawie art. 508 Kodeksu cywilnego i będzie służyło definitywnemu uregulowaniu stosunku prawnego wynikającego z potencjalnego roszczenia o zachowek. Intencją stron nie jest dokonanie darowizny ani przysporzenia o charakterze darowizny na rzecz Wnioskodawcy. Lokal mieszkalny został już wcześniej nabyty przez Wnioskodawcę i jego brata tytułem dziedziczenia testamentowego, a jego nabycie zostało zgłoszone na formularzu SD-Z2. Planowane porozumienie nie prowadzi do ponownego nabycia lokalu ani udziału w nim, lecz wyłącznie do wygaśnięcia zobowiązania w określonym zakresie wskutek zwolnienia z długu i jego przyjęcia. Odrębne rozliczenie środków związanych z rekompensatą (…) nie stanowi świadczenia wzajemnego ani ekwiwalentu za zwolnienie dotyczące lokalu mieszkalnego. W konsekwencji, zdaniem Wnioskodawcy, zawarcie opisanego porozumienia nie powoduje powstania obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn ani obowiązku złożenia zeznania podatkowego z tego tytułu.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 478 ze zm.):

Stosownie do treści ust. 2 ww. przepisu:

Jak wynika z przywołanych przepisów, katalog tytułu nabycia podlegającego opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn jest katalogiem zamkniętym. Wymienione w nim tytuły nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych stanowią jedyne przypadki podlegające opodatkowaniu tym podatkiem.

Z przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego wynika, że Pan oraz Pana brat zostaliście powołani na podstawie testamentu do dziedziczenia spadku po zmarłej Spadkodawczyni, każdy w udziale po 1/2. W skład spadku wchodził między innymi lokal mieszkalny, który stanowi obecnie własność Pana oraz Pana brata zgodnie z przysługującymi udziałami. Syn Spadkodawczyni, będący Pana wujkiem, nie został powołany w testamencie do dziedziczenia, jednak należy do kręgu osób wskazanych w art. 991 § 1 Kodeksu cywilnego, którym może przysługiwać roszczenie o zapłatę zachowku. Wujek dobrowolnie wyraził wolę definitywnej rezygnacji z roszczenia o zachowek w części, w jakiej przy ustalaniu jego wysokości uwzględniana byłaby wartość wskazanego lokalu mieszkalnego. Strony zamierzają zawrzeć pisemne porozumienie z podpisami notarialnie poświadczonymi, na podstawie którego wujek, jako osoba potencjalnie uprawniona do zachowku, dokona na podstawie art. 508 Kodeksu cywilnego nieodpłatnego zwolnienia Pana oraz Pana brata z długu z tytułu roszczenia o zachowek w zakresie związanym z uwzględnieniem wartości lokalu mieszkalnego. Zwolnienie z długu nie nastąpi w zamian za zapłatę wynagrodzenia ani za inne świadczenie Pana lub Pana brata. Wujkowi z tytułu dokonania zwolnienia z długu nie będzie przysługiwało żadne świadczenie wzajemne. Intencją stron jest uregulowanie sytuacji prawnej związanej z zachowkiem, a nie dokonanie darowizny na rzecz Pana lub Pana brata.

Ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera definicji pojęcia „darowizna” czy „zwolnienie z długu”. Z tego względu, celem ustalenia tych definicji, należy sięgnąć do ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 795).

W myśl art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego:

Celem darowizny jest dokonanie nieodpłatnego przysporzenia na rzecz obdarowanego kosztem majątku darczyńcy. Może ona polegać zarówno na przesunięciu do majątku obdarowanego określonych przedmiotów majątkowych, jak i na innych formach dyspozycji majątkowych darczyńcy prowadzących do zmniejszenia jego majątku, a po stronie majątku obdarowanego – do zwiększenia aktywów lub zmniejszenia pasywów. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę.

Z kolei instytucja zwolnienia z długu, która została uregulowana w części ogólnej zobowiązań nie stanowi typu umowy. Jej kwalifikacja prawna zależy od przyczyny, dla której wierzyciel decyduje się umniejszyć swój majątek na korzyść dłużnika.

Stosownie do art. 508 Kodeksu cywilnego:

Najczęstszą przyczyną nieodpłatnego zwolnienia z długu jest causa donandi. W tych przypadkach zwolnienie z długu zostaje dokonane przez zawarcie umowy darowizny uregulowanej w przepisach art. 888 Kodeksu cywilnego. Zaznaczyć przy tym należy, że nie każde nieodpłatne zwolnienie z długu będzie dokonane na podstawie umowy darowizny. Zakwalifikowanie czynności nieodpłatnego zwolnienia z długu do konkretnego rodzaju umowy zależy od szczegółowego stanu faktycznego i postanowień tej umowy. Może być ono bowiem uzależnione od spełnienia określonych przesłanek lub stanowić część szerszego porozumienia lub ugody.

We wniosku wskazał Pan, że intencją stron jest uregulowanie sytuacji prawnej związanej z zachowkiem, a nie dokonanie darowizny na rzecz Pana lub Pana brata.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że skoro planowane przez wujka zwolnienie Pana z długu (związane z przysługującym mu roszczeniem o zapłatę zachowku) nie przybierze postaci umowy darowizny, to czynność ta nie będzie objęta zakresem art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Tym samym po Pana stronie nie powstanie obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn ani obowiązek złożenia zeznania podatkowego.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Do wniosku dołączył Pan dokument – druk porozumienia. Należy jednak zauważyć, że wydając interpretacje w trybie art. 14b Ordynacji podatkowej Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej nie przeprowadza postępowania dowodowego w związku, z czym nie jest zobowiązany ani uprawniony do oceny dokumentów; jest związany wyłącznie opisem zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Pana i Pana stanowiskiem.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.