0111-KDIB2-2.4015.155.2026.3.PB

Interpretacja indywidualna

– stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od spadków i darowizn jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

9 lipca 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 3 lipca 2026 r., przesłany przez (…) za pismem z 8 lipca 2026 r. Znak: (…), o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy m.in. podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych nabycia udziału 1/2 w Nieruchomości w trybie datio in solutum. Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie – pismem 7 sierpnia 2026 r. (wpływ 10 sierpnia 2026 r.). Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawczyni jest osobą fizyczną mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i podlega w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.

Wnioskodawczyni nie prowadzi działalności gospodarczej, w szczególności w zakresie obrotu nieruchomościami.

W 2010 r. Wnioskodawczyni wraz z ówczesnym partnerem życiowym, osobą niespokrewnioną z Wnioskodawczynią, z którą Wnioskodawczyni nie pozostawała i nie pozostaje w związku małżeńskim (dalej: „Współwłaściciel”), nabyli – każde z nich do majątku osobistego, w udziałach wynoszących po 1/2 – nieruchomość gruntową stanowiącą działkę budowlaną przeznaczoną pod budowę budynku mieszkalnego, dalej jako: „Nieruchomość”.

Nieruchomość nie była i nie jest wykorzystywana przez Wnioskodawczynię ani przez Współwłaściciela w działalności gospodarczej.

Zakup Nieruchomości został sfinansowany kredytem hipotecznym denominowanym w euro, udzielonym solidarnie Wnioskodawczyni oraz Współwłaścicielowi przez bank z siedzibą w Polsce. Kredyt został udzielony na okres (…) miesięcy i został zabezpieczony hipoteką ustanowioną na Nieruchomości. Kredyt został zaciągnięty przed dniem planowanego odpłatnego zbycia Nieruchomości i został przeznaczony na nabycie Nieruchomości, tj. gruntu przeznaczonego pod budowę budynku mieszkalnego.

Pomimo solidarnego charakteru zobowiązania wobec banku, kredyt (kapitał + odsetki) od początku spłaca wyłącznie Wnioskodawczyni. Wnioskodawczyni samodzielnie poniosła również koszty okołokredytowe, w tym prowizje i opłaty. Współwłaściciel nigdy nie uczestniczył i nie uczestniczy w spłacie kredytu (spłacie rat kapitałowo-odsetkowych).

W konsekwencji Wnioskodawczyni przysługuje wobec Współwłaściciela wierzytelność regresowa z tytułu świadczeń spełnionych przez Wnioskodawczynię na rzecz banku w części przypadającej na Współwłaściciela. Wierzytelność ta obejmuje w szczególności połowę każdej zapłaconej przez Wnioskodawczynię raty kapitałowo-odsetkowej oraz połowę kosztów około-kredytowych poniesionych przez Wnioskodawczynię.

Część roszczeń regresowych, dotycząca najstarszych rat i kosztów poniesionych przez Wnioskodawczynię, mogła ulec przedawnieniu. Na potrzeby planowanej czynności strony wyodrębnią w zestawieniu spłat roszczenia nieprzedawnione oraz roszczenia, co do których Współwłaściciel mógłby potencjalnie powołać się na zarzut przedawnienia.

Wnioskodawczyni planuje przeprowadzenie opisanej niżej sekwencji czynności.

Etap I – nabycie udziału Współwłaściciela.

W pierwszym etapie Współwłaściciel przeniesie na Wnioskodawczynię przysługujący mu udział 1/2 w Nieruchomości. Przeniesienie udziału nastąpi w trybie świadczenia w miejsce wykonania, tj. datio in solutum. Celem tej czynności będzie całościowe rozliczenie stron w związku z kredytem zaciągniętym wspólnie na nabycie Nieruchomości.

Planowane rozliczenie będzie obejmowało następujące elementy:

1.  ustalenie wysokości długu Współwłaściciela wobec Wnioskodawczyni z tytułu dotychczasowych spłat kredytu i kosztów okołokredytowych;

2.  uznanie przez Współwłaściciela całego długu regresowego wobec Wnioskodawczyni, obejmującego zarówno roszczenia nieprzedawnione, jak i roszczenia, które mogły ulec przedawnieniu;

3.  zrzeczenie się przez Współwłaściciela zarzutu przedawnienia w odniesieniu do roszczeń potencjalnie przedawnionych;

4.  zwolnienie Współwłaściciela przez Wnioskodawczynię z istniejącego długu regresowego wobec niej (dług wynikający z dotychczasowych spłat rat kapitałowo-odsetkowych i kosztów okołokredytowych);

5.  wyłączenie regresu na przyszłość, czyli jednoznaczne ustalenie, że Wnioskodawczyni nie będzie dochodziła od Współwłaściciela zwrotu przyszłych rat, odsetek, kosztów ani innych należności banku zapłaconych po dniu przeniesienia udziału;

6.  zobowiązanie Wnioskodawczyni do ochrony Współwłaściciela przed roszczeniami banku w zakresie dalszej spłaty kredytu, jeżeli bank nie zwolni go z długu;

7.  ewentualne formalne przejęcie długu wobec banku, jeżeli bank wyrazi na to zgodę;

8.  przeniesienie udziału 1/2 w Nieruchomości na Wnioskodawczynię bez żadnej dopłaty pieniężnej.

W akcie notarialnym strony w pierwszej kolejności ustalą wysokość długu Współwłaściciela wobec Wnioskodawczyni z tytułu dotychczasowych spłat kredytu oraz kosztów okołokredytowych. Dług ten wynika z tego, że Wnioskodawczyni od początku samodzielnie ponosiła koszty kredytu zaciągniętego wspólnie na nabycie Nieruchomości, mimo że kredyt obciążał solidarnie zarówno Wnioskodawczynię, jak i Współwłaściciela.

Dług Współwłaściciela wobec Wnioskodawczyni obejmie część dotychczasowych świadczeń spełnionych przez Wnioskodawczynię na rzecz banku, przypadającą na Współwłaściciela. W szczególności będzie to połowa zapłaconych przez Wnioskodawczynię rat kapitałowo-odsetkowych oraz połowa kosztów okołokredytowych, w tym prowizji i opłat związanych ze wspólnym kredytem.

Na potrzeby aktu notarialnego zostanie sporządzone zestawienie dokonanych spłat i poniesionych kosztów. Zestawienie będzie wskazywało kwoty zapłacone przez Wnioskodawczynię na rzecz banku, część tych kwot przypadającą na Współwłaściciela oraz łączną wysokość długu Współwłaściciela wobec Wnioskodawczyni.

Współwłaściciel uzna wobec Wnioskodawczyni cały dług regresowy wynikający z tego zestawienia. Uznanie długu obejmie zarówno roszczenia nieprzedawnione, jak i roszczenia, które mogły ulec przedawnieniu. Współwłaściciel potwierdzi zatem, że jest zobowiązany wobec Wnioskodawczyni do rozliczenia części dotychczasowych rat kredytu, odsetek oraz kosztów okołokredytowych przypadających na niego jako współdłużnika solidarnego.

W odniesieniu do roszczeń, które mogły ulec przedawnieniu, Współwłaściciel – po ich skonkretyzowaniu w zestawieniu spłat co do okresu i wysokości – wyraźnie zrzeknie się korzystania z zarzutu przedawnienia. Współwłaściciel oświadczy, że uznaje te roszczenia mimo możliwego upływu terminu przedawnienia oraz że nie będzie uchylał się od ich rozliczenia z powołaniem na przedawnienie. Zrzeczenie się zarzutu przedawnienia będzie dotyczyło wyłącznie roszczeń już istniejących i potencjalnie przedawnionych, a nie roszczeń przyszłych.

Po ustaleniu i uznaniu długu przez Współwłaściciela, a także po zrzeczeniu się przez niego zarzutu przedawnienia w zakresie roszczeń potencjalnie przedawnionych, Wnioskodawczyni zwolni Współwłaściciela z całości istniejącego długu regresowego wobec niej. Zwolnienie obejmie dług z tytułu dotychczasowych spłat kredytu i kosztów okołokredytowych, w tym zarówno roszczenia nieprzedawnione, jak i roszczenia przedawnione objęte zrzeczeniem się zarzutu przedawnienia. Współwłaściciel przyjmie to zwolnienie.

W zamian za zwolnienie z tego długu Współwłaściciel przeniesie na Wnioskodawczynię udział 1/2 w Nieruchomości. Przeniesienie udziału będzie więc świadczeniem Współwłaściciela spełnionym zamiast zapłaty długu pieniężnego wobec Wnioskodawczyni.

Strony uregulują również przyszłe rozliczenia związane z dalszą spłatą kredytu. Od dnia przeniesienia udziału Wnioskodawczyni będzie samodzielnie spłacała kredyt, także w części przypadającej dotychczas na Współwłaściciela. Strony wyraźnie postanowią, że Wnioskodawczyni nie będzie dochodziła od Współwłaściciela żadnych roszczeń regresowych z tytułu przyszłych rat kredytu, przyszłych odsetek, kosztów ani innych należności banku zapłaconych po dniu przeniesienia udziału. W rozliczeniach między Wnioskodawczynią a Współwłaścicielem ciężar dalszej spłaty kredytu będzie zatem obciążał wyłącznie Wnioskodawczynię.

Jeżeli po przeniesieniu udziału bank skierowałby do Współwłaściciela jakiekolwiek roszczenia z tytułu kredytu, Wnioskodawczyni zobowiąże się wobec Współwłaściciela, że pokryje te roszczenia w zakresie objętym porozumieniem stron. Oznacza to, że Współwłaściciel nie będzie ponosił wobec Wnioskodawczyni ciężaru dalszej spłaty kredytu po przeniesieniu udziału, nawet jeżeli formalnie nadal będzie dłużnikiem solidarnym wobec banku.

Jeżeli bank wyrazi zgodę na formalne przejęcie długu, Wnioskodawczyni przejmie dług kredytowy w zakresie uzgodnionym z bankiem, a Współwłaściciel zostanie zwolniony z długu wobec banku w zakresie objętym zgodą banku. Jeżeli bank nie wyrazi takiej zgody, Współwłaściciel pozostanie nadal dłużnikiem solidarnym wobec banku, jednak w rozliczeniach między Wnioskodawczynią a Współwłaścicielem dalsza spłata kredytu będzie obciążała wyłącznie Wnioskodawczynię.

Strony nie przewidują żadnej dopłaty pieniężnej na rzecz Współwłaściciela. Wartość udziału 1/2 w Nieruchomości przenoszonego przez Współwłaściciela na Wnioskodawczynię będzie odpowiadała łącznej wartości świadczeń Wnioskodawczyni na rzecz Współwłaściciela.

Na łączną wartość świadczeń Wnioskodawczyni złożą się: zwolnienie Współwłaściciela z istniejącego długu regresowego wobec Wnioskodawczyni, wyłączenie roszczeń regresowych Wnioskodawczyni wobec Współwłaściciela na przyszłość oraz zobowiązanie Wnioskodawczyni do pokrycia ewentualnych roszczeń banku kierowanych do Współwłaściciela po przeniesieniu udziału, jeżeli bank nie zwolni go formalnie z długu.

Świadczenia stron będą ekwiwalentne. Współwłaściciel przeniesie na Wnioskodawczynię udział 1/2 w Nieruchomości, a w zamian zostanie zwolniony z istniejącego długu wobec Wnioskodawczyni oraz z obowiązku ponoszenia wobec Wnioskodawczyni ciężaru dalszej spłaty kredytu. Wartość tych świadczeń będzie odpowiadała wartości rynkowej nabywanego udziału 1/2 w Nieruchomości, dlatego strony nie przewidują żadnej dopłaty pieniężnej.

Dla zobrazowania mechanizmu planowanego rozliczenia Wnioskodawczyni przedstawia poniższy przykład liczbowy. Przykład ten nie przesądza rzeczywistych kwot, które zostaną przyjęte przez strony przy dokonywaniu czynności. Rzeczywiste wartości zostaną ustalone na podstawie konkretnych dokumentów, w szczególności dokumentów potwierdzających wartość rynkową udziału w Nieruchomości, historii spłat kredytu, dokumentów bankowych, harmonogramu spłaty oraz zestawienia kosztów okołokredytowych.

Przykładowo, jeżeli na podstawie aktualnych danych rynkowych wartość całej Nieruchomości zostanie ustalona na (…) zł, to wartość udziału 1/2 w Nieruchomości przysługującego Współwłaścicielowi wyniesie (…) zł.

Jednocześnie, jeżeli z zestawienia spłat kredytu i kosztów okołokredytowych będzie wynikało, że Wnioskodawczyni zapłaciła za Współwłaściciela raty kapitałowo-odsetkowe oraz koszty okołokredytowe w łącznej kwocie (…) zł, to kwota ta zostanie przyjęta jako istniejący dług regresowy Współwłaściciela wobec Wnioskodawczyni. Kwota ta będzie obejmowała część zapłaconych przez Wnioskodawczynię rat kapitałowo-odsetkowych oraz kosztów okołokredytowych przypadającą na Współwłaściciela.

Współwłaściciel uzna ten dług w całości, w tym również w zakresie roszczeń, które mogły ulec przedawnieniu. W odniesieniu do roszczeń potencjalnie przedawnionych Współwłaściciel wyraźnie zrzeknie się korzystania z zarzutu przedawnienia.

Strony ustalą również wartość przyszłych rozliczeń kredytowych, których Wnioskodawczyni nie będzie dochodziła od Współwłaściciela po przeniesieniu udziału w Nieruchomości. W przedstawionym przykładzie wartość ta wynosi (…) zł. Kwota ta odpowiada części przyszłych rat kredytu, przyszłych odsetek, kosztów oraz innych należności banku, które w rozliczeniach między stronami przypadałyby na Współwłaściciela, gdyby strony nie uregulowały tej kwestii odmiennie.

W takim przykładzie łączna wartość świadczeń Wnioskodawczyni na rzecz Współwłaściciela wynosi (…) zł. Na tę kwotę składa się zwolnienie Współwłaściciela z istniejącego długu regresowego wobec Wnioskodawczyni w kwocie (…) zł oraz wyłączenie roszczeń regresowych Wnioskodawczyni wobec Współwłaściciela na przyszłość w zakresie dalszej spłaty kredytu, odsetek, kosztów i innych należności banku, o wartości (…) zł.

W konsekwencji świadczenia stron są ekwiwalentne. Współwłaściciel przenosi na Wnioskodawczynię udział 1/2 w Nieruchomości o wartości (…) zł, a w zamian Wnioskodawczyni zwalnia go z istniejącego długu regresowego oraz nie dochodzi od niego roszczeń regresowych z tytułu przyszłych spłat kredytu. Łączna wartość świadczeń Wnioskodawczyni odpowiada wartości rynkowej nabywanego udziału, dlatego strony nie przewidują żadnej dopłaty pieniężnej.

Jeżeli bank wyrazi zgodę na formalne przejęcie długu, przyszły element rozliczenia zostanie dodatkowo potwierdzony przejęciem długu kredytowego przez Wnioskodawczynię w zakresie uzgodnionym z bankiem. Jeżeli bank nie wyrazi takiej zgody, Współwłaściciel pozostanie dłużnikiem solidarnym wobec banku, jednak w rozliczeniach między Wnioskodawczynię a Współwłaścicielem ciężar dalszej spłaty kredytu będzie obciążał wyłącznie Wnioskodawczynię. W takim przypadku Wnioskodawczyni zobowiąże się wobec Współwłaściciela, że pokryje ewentualne roszczenia banku kierowane do Współwłaściciela w zakresie objętym porozumieniem stron.

Powyższe kwoty mają wyłącznie charakter przykładowy i służą zobrazowaniu mechanizmu rozliczenia. W rzeczywistości nie będą one ustalane dowolnie, lecz na podstawie konkretnych dokumentów i danych aktualnych na dzień dokonania czynności. Strony ustalą wartość poszczególnych świadczeń z uwzględnieniem wartości rynkowej udziału w Nieruchomości, wysokości dotychczasowych spłat kredytu i kosztów okołokredytowych poniesionych przez Wnioskodawczynię, aktualnego salda kredytu oraz kosztów dalszej spłaty kredytu. W każdym przypadku rozliczenie zostanie dokonane w taki sposób, aby łączna wartość świadczeń Wnioskodawczyni odpowiadała wartości rynkowej udziału 1/2 w Nieruchomości nabywanego od Współwłaściciela, bez obowiązku jakiejkolwiek dopłaty pieniężnej.

Mechanizm rozliczenia wygląda więc następująco:

Elementy rozliczenia	Kwota przykładowa
Wartość całej Nieruchomości	(…) zł
Wartość udziału ½ przenoszonego przez Współwłaściciela	(…) zł
Istniejący dług regresowy Współwłaściciela wobec Wnioskodawczyni z tytułu dotychczasowych spłat kredytu i kosztów okołokredytowych	(…) zł
Wartość wyłączenia regresu na przyszłość, czyli kwot, których Wnioskodawczyni nie będzie dochodziła od Współwłaściciela z tytułu przyszłych rat, odsetek, kosztów i innych należności banku	(…) zł
Łączna wartość świadczeń Wnioskodawczyni na rzecz Współwłaściciela	(…) zł
Dopłata pieniężna	(…) zł

 

Etap II – sprzedaż Nieruchomości.

Po nabyciu udziału Współwłaściciela Wnioskodawczyni będzie właścicielką całej Nieruchomości. Następnie Wnioskodawczyni zamierza sprzedać całą Nieruchomość osobie trzeciej.

Sprzedaż obejmie zarówno udział 1/2 w Nieruchomości nabyty przez Wnioskodawczynię w 2010 r., jak i udział 1/2 w Nieruchomości nabyty od Współwłaściciela w ramach Etapu I. Sprzedaż nastąpi przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym Wnioskodawczyni nabędzie od Współwłaściciela udział 1/2 w Nieruchomości. W konsekwencji pięcioletni termin będzie miał znaczenie wyłącznie dla udziału nabytego od Współwłaściciela w Etapie I, a nie dla udziału nabytego przez Wnioskodawczynię w 2010 r.

Sprzedaż Nieruchomości nie nastąpi w wykonaniu działalności gospodarczej. Wnioskodawczyni nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie obrotu nieruchomościami, a Nieruchomość nie była wykorzystywana w działalności gospodarczej.

Z uwagi na hipotekę ustanowioną na Nieruchomości, część ceny sprzedaży może zostać zapłacona przez kupującego bezpośrednio na rachunek banku tytułem całkowitej spłaty kredytu hipotecznego zaciągniętego na nabycie Nieruchomości. Zapłata tej części ceny bezpośrednio na rachunek banku będzie technicznym sposobem uregulowania ceny sprzedaży Nieruchomości. Nie będzie to odrębne świadczenie kupującego na rzecz banku, lecz zapłata części ceny należnej Wnioskodawczyni, dokonana zgodnie z ustaleniami stron transakcji sprzedaży i banku w celu spłaty kredytu oraz uzyskania dokumentów umożliwiających wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej Nieruchomości.

Jeżeli przed sprzedażą Nieruchomości bank wyrazi zgodę na formalne przejęcie długu przez Wnioskodawczynię i zwolnienie Współwłaściciela z długu wobec banku, spłata kredytu z ceny sprzedaży będzie dotyczyła zobowiązania kredytowego obciążającego Wnioskodawczynię. Jeżeli natomiast bank nie wyrazi takiej zgody przed sprzedażą Nieruchomości, Współwłaściciel pozostanie do czasu spłaty kredytu dłużnikiem solidarnym wobec banku, jednak zgodnie z porozumieniem zawartym w Etapie I ciężar dalszej spłaty kredytu w rozliczeniach między Wnioskodawczynią a Współwłaścicielem będzie obciążał wyłącznie Wnioskodawczynię.

Po całkowitej spłacie kredytu bank wyda dokumenty umożliwiające wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej Nieruchomości. Pozostała część ceny sprzedaży, tj. kwota niewykorzystana na spłatę kredytu bezpośrednio na rachunek banku, zostanie zapłacona na rachunek Wnioskodawczyni.

Na potrzeby niniejszego wniosku Wnioskodawczyni wskazuje, że część ceny sprzedaży przekazana bezpośrednio przez kupującego na rachunek banku będzie traktowana jako część przychodu ze sprzedaży Nieruchomości wydatkowana przez Wnioskodawczynię na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego przed dniem uzyskania przychodu ze sprzedaży, na nabycie tej Nieruchomości.

Etap III – wydatkowanie przychodu na własne cele mieszkaniowe.

Przychód uzyskany ze sprzedaży Nieruchomości Wnioskodawczyni przeznaczy — nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpi odpłatne zbycie Nieruchomości — na własne cele mieszkaniowe.

W pierwszej kolejności część ceny sprzedaży może zostać przeznaczona na całkowitą spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego na nabycie Nieruchomości, jeżeli kredyt ten nie zostanie spłacony wcześniej. Spłata ta obejmie kapitał kredytu oraz odsetki od tego kredytu. Wnioskodawczyni nie obejmuje niniejszym pytaniem ewentualnych prowizji, opłat technicznych ani innych należności banku, jeżeli nie mają charakteru spłaty kapitału kredytu albo odsetek od kredytu.

Pozostałą część przychodu ze sprzedaży Nieruchomości Wnioskodawczyni przeznaczy na nabycie udziału w lokalu mieszkalnym położonym w Polsce. Lokal ten Wnioskodawczyni nabędzie wspólnie z pełnoletnim synem, przykładowo w udziałach po 1/2, przy czym ostateczna wysokość udziałów będzie odpowiadała rzeczywistemu wkładowi finansowemu każdej ze stron.

Syn Wnioskodawczyni sfinansuje przypadającą na niego część ceny nabycia lokalu wyłącznie z własnych środków. Wnioskodawczyni nie będzie finansowała części ceny przypadającej na udział syna.

Wnioskodawczyni będzie w nabytym lokalu faktycznie zamieszkiwała i będzie realizowała w nim własne potrzeby mieszkaniowe. Lokal nie zostanie nabyty przez Wnioskodawczynię w celu odsprzedaży, wynajmu ani lokaty kapitału, lecz w celu zaspokojenia jej własnych potrzeb mieszkaniowych.

Wydatkowanie przychodu ze sprzedaży Nieruchomości obejmie zatem, w zależności od ostatecznego przebiegu transakcji, spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego na nabycie Nieruchomości oraz nabycie przez Wnioskodawczynię udziału w lokalu mieszkalnym, w którym Wnioskodawczyni będzie faktycznie mieszkała.

Pozostały opis zdarzenia przyszłego, który został przedstawiony przez Panią w treści uzupełnienia wniosku jako, że dotyczy zagadnienia objętego podatkiem dochodowym od osób fizycznych przedstawiony zostanie w rozstrzygnięciu obejmującym swym zakresem ocenę Pani stanowiska w zakresie ww. podatku.

Pytanie

Czy nabycie przez Wnioskodawczynię udziału 1/2 w Nieruchomości w trybie datio in solutum, przy założeniu ekwiwalentności świadczeń stron, będzie powodowało powstanie po stronie Wnioskodawczyni obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn? (pytanie oznaczone we wniosku nr 2)

Pani stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawczyni, nabycie przez nią udziału 1/2 w Nieruchomości w trybie datio in solutum, przy założeniu ekwiwalentności świadczeń stron, nie będzie powodowało powstania po stronie Wnioskodawczyni obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:

1)       dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego;

2)       darowizny, polecenia darczyńcy;

3)       zasiedzenia;

4)       nieodpłatnego zniesienia współwłasności;

5)       zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu;

6)       nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.

Nabycie w trybie datio in solutum nie mieści się w żadnym z tytułów wymienionych w tym przepisie, ponieważ nie następuje pod tytułem darmym.

Istotą darowizny jest nieodpłatne przysporzenie na rzecz obdarowanego. Zgodnie z art. 888 § 1 KC:

Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.

W analizowanym zdarzeniu przyszłym Współwłaściciel nie przeniesie udziału w Nieruchomości na Wnioskodawczynię bezpłatnie. W zamian za przeniesienie udziału uzyska zwolnienie z długu regresowego oraz zostanie objęty wyłączeniem regresu na przyszłość. Czynność będzie zatem miała charakter odpłatny i ekwiwalentny.

Na odpłatny charakter datio in solutum zwrócono uwagę również w interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z 27 maja 2025 r., nr 0115-KDIT3.4011.244.2025.2.KP, zgodnie z którą:

Świadczenie w miejsce wykonania (datio in solutum) jest umową, na mocy której obie strony (dłużnik i wierzyciel) wyrażają zgodę na umorzenie istniejącego dotąd zobowiązania, jeśli dłużnik zamiast pierwotnie ustalonego, spełni inne świadczenie. Przyjmuje się, że umowa, o której mowa w ww. przepisie ma charakter odpłatnej umowy rozporządzającej, gdyż wierzyciel w miejsce dotychczasowego roszczenia uzyskuje inne. Płatność za świadczenie (wynagrodzenie) nie musi mieć bowiem charakteru pieniężnego, może oznaczać również uzyskanie świadczenia wzajemnego w postaci zapłaty w naturze (otrzymanie w zamian innych rzeczy lub praw), działania, zaniechania lub znoszenia. Tym samym, w zamian za zwolnienie Pani z długu wierzyciel nabył udział we współwłasności przedmiotowej nieruchomości. Przeniesienie na wierzyciela udziału we współwłasności rzeczy lub praw w zamian za zwolnienie z długu jest więc odpłatnym zbyciem tej rzeczy lub prawa, nie następuje bowiem pod tytułem darmym.

W interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z 30 listopada 2018 r., nr 0111-KDIB2- 2.4015.101.2018.1.BFP, wskazano natomiast, że:

Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego bez ekwiwalentu w postaci świadczenia wzajemnego i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę. Treść tego świadczenia określa umowa darowizny.

W niniejszej sprawie taki brak ekwiwalentu nie wystąpi, ponieważ wartość świadczeń Wnioskodawczyni będzie odpowiadała wartości rynkowej nabywanego udziału.

W konsekwencji nabycie udziału 1/2 w Nieruchomości w trybie datio in solutum, przy ekwiwalentności świadczeń stron, nie będzie podlegało podatkowi od spadków i darowizn.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 478 ze zm.):

Stosownie do treści ust. 2 ww. przepisu:

Jak wynika z przywołanych przepisów, katalog tytułu nabycia podlegającego opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn jest katalogiem zamkniętym. Wymienione w nim tytuły nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych stanowią jedyne przypadki podlegające opodatkowaniu tym podatkiem.

Z opisu zdarzenia przyszłego wynika, że w 2010 r. nabyła Pani wraz z ówczesnym partnerem życiowym (Współwłaściciel) – każde z Państwa do majątku osobistego, w udziałach wynoszących po 1/2 – Nieruchomość gruntową stanowiącą działkę budowlaną przeznaczoną pod budowę budynku mieszkalnego. Zakup Nieruchomości został sfinansowany kredytem hipotecznym denominowanym w euro, udzielonym solidarnie Pani oraz Współwłaścicielowi. Pomimo solidarnego charakteru zobowiązania wobec banku, kredyt (kapitał + odsetki) od początku spłaca wyłącznie Pani, poniosła Pani również koszty okołokredytowe, w tym prowizje i opłaty. Współwłaściciel nigdy nie uczestniczył i nie uczestniczy w spłacie kredytu (spłacie rat kapitałowo-odsetkowych). W konsekwencji przysługuje Pani wobec Współwłaściciela wierzytelność regresowa z tytułu świadczeń spełnionych przez Panią na rzecz banku w części przypadającej na Współwłaściciela. Strony ustalą również wartość przyszłych rozliczeń kredytowych, których Wnioskodawczyni nie będzie dochodziła od Współwłaściciela po przeniesieniu udziału w Nieruchomości. W pierwszym etapie Współwłaściciel przeniesie na Panią przysługujący mu udział 1/2 w Nieruchomości. Przeniesienie udziału nastąpi w trybie świadczenia w miejsce wykonania, tj. datio in solutum. Celem tej czynności będzie całościowe rozliczenie stron w związku z kredytem zaciągniętym wspólnie na nabycie Nieruchomości.

Pani wątpliwości w zakresie podatku od spadków i darowizn budzi kwestia czy nabycie przez Panią udziału 1/2 w Nieruchomości w trybie datio in solutum, przy założeniu ekwiwalentności świadczeń stron, będzie powodowało powstanie po Pani stronie obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn.

Należy zauważyć, że stosownie do 366 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 795) wszystkie strony umowy są zobowiązane solidarnie do spłaty kredytu. Zgodnie z tym przepisem:

Każdy z dłużników solidarnych odpowiada za całość długu, a nie tylko część, jaką można by mu przypisać poprzez np. równy podział kwoty długu pomiędzy zobowiązanych. W sytuacji więc, gdy strona zobowiązania solidarnego sama spłaca jego całość lub część w zamiarze zwolnienia się z długu – to dłużnik solidarny spłaca własny dług, a nie cudzy. Wskazać jednak należy, że stosownie do art. 376 § 1 Kodeksu cywilnego:

Treść powyższego przepisu wskazuje więc, że z chwilą spełnienia świadczenia (jego części) przestaje istnieć jakikolwiek stosunek pomiędzy wierzycielem a współdłużnikami solidarnymi (w tej części). Natomiast dłużnik, który spełnił świadczenie (jego część), przestaje być współdłużnikiem solidarnym (w spłaconej części) i staje się (w tej części) wierzycielem dla pozostałych współdłużników. Dawni współdłużnicy (w spłaconej części) są zatem dalej dłużnikami – lecz wobec innego wierzyciela (dłużnika, który wierzyciela zaspokoił), w stosunku do którego odpowiadają każdy za przypadającą na niego część długu.

Należy jednak podkreślić, że ustawa Kodeks cywilny przewiduje zwolnienie się ze zobowiązania w formie innej niż pierwotna.

Zgodnie z art. 453 Kodeksu cywilnego:

Celem datio in solutum wynikającym z art. 453 Kodeksu cywilnego jest wygaśnięcie istniejącego między stronami zobowiązania poprzez spełnienia przez dłużnika świadczenia innego, niż określone w treści pierwotnej umowy. Dłużnik może spełnić inne świadczenie za zgodą wierzyciela, brak jego zgody na nowe świadczenie powoduje, że dłużnik jest dalej zobowiązany zgodnie z treścią pierwotnego zobowiązania. Strony zawierają umowę o świadczenie w miejsce wykonania. Świadczenie w miejsce wykonania może być dokonywane w ramach wszelkiego typu zobowiązań o charakterze cywilnoprawnym. Zobowiązanie dotychczasowe wygasa w chwili spełnienia świadczenia substytucyjnego, natomiast brak jego spełnienia powoduje, że stosunek pierwotny pozostaje w mocy. Zobowiązanie wygasa tak, jakby wygasło przez zwykłe wykonanie (np. przez zapłatę uzgodnionej pierwotnie kwoty). Mechanizm zwolnienia z długu jest więc wyłącznie modyfikacją istniejącego już stosunku zobowiązaniowego.

Skoro zatem przysługuje Pani wobec Współwłaściciela wierzytelność regresowa z tytułu świadczeń spełnionych przez Panią na rzecz banku w części przypadającej na Współwłaściciela i zamierza Pani przyjąć od dłużnika udział w nieruchomości zamiast pieniędzy, czyli zawrzeć umowę datio in solutum, to oznacza, że roszczenie pieniężne nie zmieni swojego charakteru prawnego, a jedynie zostanie zaspokojone w inny sposób – strony zmieniają sposób wykonania tego zobowiązania.

Tym samym, w zamian za zwolnienie Współwłaściciela z długu Pani – jako wierzyciel – nabędzie udział w nieruchomości, co nie nastąpi tytułem darmym.

Jak już wspomniano, ustawa o podatku od spadków i darowizn ściśle określa granice przedmiotu opodatkowania, tj. nabycie według określonych tytułów ujętych w art. 1 ww. ustawy. Wyliczenie zawarte w art. 1 ma charakter katalogu zamkniętego, co oznacza, że ustawodawca wyłączył spod opodatkowania inne podobne czynności, które nie zostały wymienione we wskazanym przepisie. W konsekwencji czynności niewymienione wprost w ustawowym katalogu nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Z treści wniosku oraz przytoczonych przepisów nie wynika, że umowa (jak również nabycie na jej podstawie udziału 1/2 w Nieruchomości), którą planuje Pani zawrzeć, stanowi którykolwiek z tytułów nabycia określony w ustawie o podatku od spadków i darowizn. Planowana umowa stanowi niejako surogat wykonania roszczenia przysługującego Pani względem Współwłaściciela. Realizacja tego prawa na podstawie art. 453 Kodeksu cywilnego jest na gruncie podatku od spadków i darowizn obojętna podatkowo.

Skoro wskazana we wniosku umowa, nie przybierze żadnego z tytułów określonych w art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, a w szczególności umowy darowizny czy nieodpłatnego zniesienia współwłasności, to nabycie przez Panią udziału 1/2 w Nieruchomości w ramach rozliczenia ze Współwłaścicielem świadczeń spełnionych (jak i przyszłych) przez Panią na rzecz banku w części przypadającej na Współwłaściciela nie będzie podlegało opodatkowaniu tym podatkiem. Tym samym, nie spowoduje po Pani stronie powstania obowiązku w podatku od spadków i darowizn oraz zobowiązania do zapłaty tego podatku.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Przedmiotem niniejszej interpretacji jest ocena Pani stanowiska wyłącznie w zakresie podatku od spadków i darowizn. W pozostałym zakresie wniosku, dotyczącym podatku od czynności cywilnoprawnych oraz podatku dochodowego od osób fizycznych, zostały wydane odrębne rozstrzygnięcia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.