0111-KDIB2-2.4015.151.2026.4.DR; 0115-KDIT2.4011.448.2026.5.ENB

Interpretacja indywidualna2026-09-29Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

W zakresie skutków podatkowych otrzymania od matki środków pieniężnych tytułem darowizny.

Interpretacja indywidualna

– stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od spadków i darowizn oraz podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

30 czerwca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od spadków i darowizn oraz podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych otrzymania od matki środków pieniężnych tytułem darowizny. Uzupełnił go Pan pismami z 21 lipca 2026 r. (data wpływu 21 lipca 2026 r.), 18 sierpnia 2026 r. (data wpływu 19 sierpnia 2026 r.), 2 września 2026 r. (data wpływu 2 września 2026 r.) oraz 16 września 2026 r. (data wpływu 16 września 2026 r.). Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Jest Pan obywatelem Republiki Włoskiej, tj. obywatelem państwa członkowskiego UE. Nie posiada Pan obywatelstwa polskiego. Od września 2018 r. Pana miejscem zamieszkania jest Polska. Na dzień otrzymania darowizny w 2025 r. faktycznie zamieszkiwał Pan w Polsce na stałe; Pana pobyt nie miał charakteru krótkotrwałego ani okazjonalnego, a Polska stanowiła centrum Pana interesów życiowych i gospodarczych. Posiada Pan numer PESEL od momentu zamieszkania w Polsce, od 2018 r. jest Pan zatrudniony w Polsce na podstawie umowy o pracę, a od 2019 r. składa Pan roczne zeznania PIT-37. Zamierza Pan pozostać w Polsce na stałe. Od 2024 r. – tj. przed datą otrzymania darowizny – jest Pan żonaty z obywatelką polską, co dodatkowo potwierdza, że centrum Pana interesów życiowych i rodzinnych znajduje się w Polsce, niezależnie od samej długości pobytu.

Jako obywatel UE, na podstawie przepisów o swobodnym przepływie osób (dyrektywa 2004/38/WE oraz odpowiadające jej przepisy ustawy o wjeździe, pobycie i wyjeździe z RP obywateli państw członkowskich UE), nabywa Pan prawo stałego pobytu po upływie 5 lat nieprzerwanego, legalnego zamieszkiwania w Polsce. Prawo to powstaje z mocy samego prawa (ipso iure) i nie jest uzależnione od wydania karty stałego pobytu ani od złożenia wniosku o jej wydanie – dokument taki ma charakter deklaratoryjny, nie konstytutywny. Posiada Pan zaświadczenie o zarejestrowaniu pobytu obywatela UE (kartę czasowego pobytu), które otrzymał Pan wyłącznie dlatego, że w 2023 r. urząd, uwzględniając Pana status obywatela UE, zarekomendował Panu ten właśnie dokument. Posiadanie zaświadczenia o zarejestrowaniu pobytu, a nie karty stałego pobytu, nie powinno wykluczać uznania Pana za faktycznego stałego rezydenta, gdyż status ten powstaje z mocy prawa po 5 latach pobytu, niezależnie od rodzaju posiadanego dokumentu czy złożenia wniosku o kartę stałego pobytu.

W 2025 r. otrzymał Pan darowiznę środków pieniężnych od Pana matki, Pani A.A., obywatelki Republiki Włoskiej, zamieszkałej na stałe we Włoszech, nieposiadającej obywatelstwa polskiego ani stałego pobytu w Polsce. Darowizna została przekazana przelewem bankowym z jej rachunku we Włoszech na Pana rachunek w Polsce, gdzie środki zostały w całości uznane. Umowa darowizny nie miała formy aktu notarialnego. Potwierdzeniem jest wydruk przelewu zawierający dane nadawcy, odbiorcy, kwotę, datę i numer rachunku odbiorcy. Pana związki z Polską potwierdzają: numer PESEL, umowy o pracę, zeznania PIT-37, dokumenty dot. miejsca zamieszkania, zaświadczenie o zarejestrowaniu pobytu obywatela UE oraz akt małżeństwa z 2024 r.

Dodatkowo, już po dniu otrzymania darowizny, nabył Pan w Polsce nieruchomość (grunt) z zamiarem wybudowania domu – fakt ten, choć następujący po dacie darowizny, dodatkowo potwierdza Pana trwały związek z Polską i zamiar pozostania w niej na stałe.

W 2025 r. zgłosił Pan nabycie środków na formularzu SD-Z2, w terminie 6 miesięcy od otrzymania darowizny, osobiście w urzędzie skarbowym, gdzie zapytał Pan, czy zgłoszenie jest zgodne z wymogami prawa i czy darowizna korzysta ze zwolnienia z podatku. Urząd potwierdził przyjęcie zgłoszenia i poinformował, że darowizna jest wolna od podatku. W PIT-37 za 2025 r. nie wykazał Pan darowizny jako dochodu. Otrzymał Pan wezwanie z Urzędu Skarbowego (…) do korekty PIT-37, ponieważ urząd uznał, że nie posiada Pan karty stałego pobytu, pomimo że faktycznie mieszka Pan w Polsce na stałe. Urząd wskazuje, że jeśli darowizna nie podlega ustawie o podatku od spadków i darowizn z uwagi na brak karty stałego pobytu, powinna zostać wykazana jako przychód w PIT na gruncie ustawy o PIT.

Stanowisko to budzi Pana wątpliwości. W Pana ocenie status stałego rezydenta wynika z mocy prawa po 5 latach pobytu w Polsce jako obywatela UE i nie zależy od posiadania karty stałego pobytu. Łącznie: nieprzerwany pobyt od 2018 r., status obywatela UE z prawem do stałego pobytu po 5 latach, małżeństwo z obywatelką polską z 2024 r. (przed datą darowizny) oraz nabycie nieruchomości w celu wybudowania domu potwierdzają Pana faktyczny status stałego rezydenta. W konsekwencji uważa Pan, że zastosowanie powinna mieć ustawa o podatku od spadków i darowizn, w szczególności zwolnienie z art. 4a, a nie ustawa o PIT.

Uzupełnienie wniosku z 21 lipca 2026 r.:

Niniejsze pismo stanowi uzupełnienie (sprostowanie) wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej złożonego przez Pana w dniu 30 czerwca 2026 r. Prostuje Pan nieścisłość terminologiczną w opisie stanu faktycznego. We wniosku, opisując posiadany przez Pana dokument pobytowy, użył Pan sformułowania: „zaświadczenie o zarejestrowaniu pobytu obywatela UE (kartę czasowego pobytu)”. Zawarte w nawiasie określenie „karta czasowego pobytu” jest błędne. Jako obywatel państwa członkowskiego Unii Europejskiej nie posiada Pan i nie może Pan posiadać karty pobytu, w tym karty pobytu czasowego. Karta pobytu (czasowego lub stałego) jest dokumentem wydawanym wyłącznie cudzoziemcom niebędącym obywatelami UE, na podstawie ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach. Dokumentem, który faktycznie Pan posiada, jest zaświadczenie o zarejestrowaniu pobytu obywatela UE, wydawane obywatelom UE na podstawie ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin (implementującej dyrektywę 2004/38/WE). Zaświadczenie to ma charakter deklaratoryjny i jest wydawane na czas nieoznaczony. Powyższe stanowi wyłącznie sprostowanie błędnego nazewnictwa dokumentu. Pozostały opis stanu faktycznego przedstawiony we wniosku pozostaje bez zmian i jest w pełni aktualny – nadal posiada Pan wskazane zaświadczenie o zarejestrowaniu pobytu obywatela UE, a wszystkie pozostałe okoliczności faktyczne opisane we wniosku pozostają niezmienione.

Uzupełnienie wniosku z 18 sierpnia 2026 r.:

1.    Doprecyzowanie opisu stanu faktycznego i terminologii

Jest Pan obywatelem Republiki Włoskiej, a więc obywatelem Unii Europejskiej. Od września 2018 r. faktycznie mieszka Pan w Polsce i od tego czasu pozostaje Pan zatrudniony w Polsce na podstawie umowy o pracę. W Polsce znajduje się Pana centrum życia osobistego i gospodarczego; posiada Pan numer PESEL, składa zeznania PIT, a od 2024 r. pozostaje Pan w związku małżeńskim z obywatelką polską.

Użyte w pierwotnym wniosku, w nawiasie, określenie „karta czasowego pobytu” miało charakter potoczny. Posiadany przez Pana dokument to zaświadczenie o zarejestrowaniu pobytu obywatela UE, o którym mowa w art. 27 ustawy z 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin (dalej: „ustawa pobytowa UE”). Nie jest to zezwolenie na pobyt czasowy ani karta pobytu wydawana na podstawie ustawy o cudzoziemcach. Doprecyzowanie to nie zmienia faktów; usuwa jedynie nieścisłość terminologiczną.

Darowizna środków pieniężnych została otrzymana od Pana matki w 2025 r. przelewem z jej rachunku bankowego we Włoszech na Pana rachunek w Polsce. Nabycie zostało zgłoszone na SD-Z2 w terminie sześciu miesięcy, a otrzymanie środków jest udokumentowane przelewem. Okoliczności spełnienia warunków art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn pozostają zatem bezsporne na gruncie opisu przedstawionego we wniosku.

2.    Cztery odrębne pojęcia, których nie wolno utożsamiać

Sednem sprawy jest rozdzielenie podatkowego łącznika „miejsca stałego pobytu”, materialnego „prawa stałego pobytu” obywatela UE, dokumentu potwierdzającego to prawo oraz „karty stałego pobytu”. Są to pojęcia o odmiennych funkcjach i odmiennych adresatach.

 

Pojęcie

Podstawa i funkcja

Znaczenie dla sprawy

Miejsce stałego pobytu

Art. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn; podatkowy łącznik terytorialny.

Ustawa podatkowa nie uzależnia go od posiadania karty, zezwolenia ani dokumentu.

Prawo stałego pobytu obywatela UE

Art. 42 ustawy pobytowej UE i art. 16 dyrektywy 2004/38/WE; materialny status pobytowy.

Powstaje z mocy prawa po spełnieniu warunków, bez decyzji konstytutywnej.

Dokument potwierdzający prawo stałego pobytu

Art. 48 ust. 1 i art. 49 ust. 1 ustawy pobytowej UE; art. 19 dyrektywy 2004/38/WE.

Jest wydawany na wniosek osobie, która prawo już nabyła; ma charakter deklaratoryjny i dowodowy.

Karta stałego pobytu

Art. 48 ust. 2 ustawy pobytowej UE i art. 20 dyrektywy 2004/38/WE.

Jest przeznaczona dla członka rodziny niebędącego obywatelem UE, nie dla obywatela Włoch.

Już samo ustawowe nazewnictwo wyklucza stanowisko, że Pan – obywatel Włoch – musi posiadać „kartę stałego pobytu”. Organ nie może uzależnić skutków podatkowych od dokumentu, którego właściwe przepisy nie przewidują dla tej kategorii osób.

1.    Wykładnia językowa art. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn

Zgodnie z art. 2 ustawy z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn, w brzmieniu właściwym dla nabycia dokonanego w 2025 r.:

„Nabycie własności rzeczy znajdujących się za granicą lub praw majątkowych wykonywanych za granicą podlega podatkowi, jeżeli w chwili otwarcia spadku lub zawarcia umowy darowizny nabywca był obywatelem polskim lub miał miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.”

Przepis posługuje się zwrotem „miał miejsce stałego pobytu”. Nie używa zwrotów: „posiadał zezwolenie na pobyt stały”, „posiadał dokument potwierdzający prawo stałego pobytu”, „był zameldowany na pobyt stały” ani „posiadał kartę stałego pobytu”. Każde z tych określeń występuje w systemie prawa i ma odrębne, techniczne znaczenie. Gdyby ustawodawca zamierzał uczynić posiadanie konkretnego dokumentu przesłanką zastosowania art. 2, mógł i powinien był wskazać ją wprost. Nie uczynił tego.

Dopisanie przez organ warunku dokumentowego byłoby wykładnią prawotwórczą. W sprawie podatkowej jest ona niedopuszczalna w świetle art. 84 i art. 217 Konstytucji RP: elementy konstrukcji daniny oraz przesłanki zwolnienia muszą wynikać z ustawy. Zasada ścisłej wykładni prawa podatkowego działa w obie strony – nie wolno ani tworzyć pozaustawowego zwolnienia, ani tworzyć pozaustawowego warunku, którego skutkiem byłoby wyłączenie darowizny z ustawy o podatku od spadków i darowizn i obciążenie jej podatkiem dochodowym.

Jeżeli mimo wykładni językowej, systemowej i prounijnej organ uznałby, że pozostaje niedająca się usunąć wątpliwość co do treści przepisu prawa podatkowego, art. 2a Ordynacji podatkowej nakazuje rozstrzygnąć ją na korzyść podatnika. W tej sprawie reguła ta ma charakter subsydiarny, ponieważ poprawny wynik wykładni wynika już z jednoznacznego brzmienia przepisów.

2.    Prawne i prawnicze znaczenie „stałego pobytu”

2.1 Znaczenie językowo-systemowe

Ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera własnej definicji „miejsca stałego pobytu”. Pomocniczo należy więc uwzględnić znaczenie przyjęte w innych gałęziach prawa, z zachowaniem funkcji podatkowego łącznika terytorialnego. Art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności stanowi, że pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Z kolei art. 25 Kodeksu cywilnego wiąże miejsce zamieszkania z miejscowością, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. W obu ujęciach występują dwa elementy: obiektywne przebywanie oraz uzewnętrzniony zamiar trwałego związania się z danym miejscem.

Art. 28 ust. 4 ustawy o ewidencji ludności dodatkowo przesądza, że zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i potwierdza fakt pobytu. Meldunek – podobnie jak dokument pobytowy – jest więc dowodem, a nie źródłem rzeczywistego pobytu. W przypadku obywatela UE dokonującego zameldowania na pobyt stały art. 43 ust. 2 tej ustawy przewiduje przedstawienie ważnego dokumentu podróży lub innego dokumentu tożsamości i obywatelstwa; nie nakazuje obywatelowi UE przedstawienia karty stałego pobytu. Art. 43 ust. 1, zawierający katalog kart i zezwoleń, dotyczy innej kategorii cudzoziemców.

Okoliczności wskazane we wniosku – wieloletnie faktyczne zamieszkiwanie, zatrudnienie, rozliczenia podatkowe, małżeństwo z obywatelką polską oraz zamiar pozostania – obiektywizują stały charakter pobytu. Rezydencja podatkowa na gruncie PIT nie jest jednak tożsama z „miejscem stałego pobytu” z art. 2 analizowanej ustawy; stanowi tylko jeden z dowodów trwałości związku z Polską.

2.2 Status cudzoziemca należy oceniać według właściwego reżimu prawnego

W odniesieniu do cudzoziemca analiza nie może poprzestać na okolicznościach faktycznych. Należy uwzględnić właściwe przepisy pobytowe – takie jest metodologiczne znaczenie wyroku NSA z 17 grudnia 2010 r., II FSK 1425/09. Nie oznacza to jednak, że w każdym stanie prawnym konieczna jest karta stałego pobytu. O tym, czy dokument tworzy prawo, czy jedynie je potwierdza, rozstrzyga reżim pobytowy właściwy dla danej osoby.

Jest  Pan obywatelem UE. Na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach ustawy tej nie stosuje się do obywateli państw członkowskich UE korzystających ze swobody przepływu. Właściwa jest ustawa pobytowa UE, wdrażająca dyrektywę 2004/38/WE. Nie można zatem przenosić na Wnioskodawcę wymogu uzyskania zezwolenia albo karty charakterystycznej dla obywatela państwa trzeciego.

3.    Nabycie prawa stałego pobytu nastąpiło z mocy prawa

Art. 16 pkt 1 ustawy pobytowej UE przyznaje obywatelowi UE prawo pobytu przez okres dłuższy niż trzy miesiące, jeżeli jest pracownikiem lub osobą pracującą na własny rachunek w Polsce. Jest Pan zatrudniony w Polsce od 2018 r., a zatem spełniał materialną przesłankę prawa pobytu niezależnie od daty wydania zaświadczenia o zarejestrowaniu pobytu.

Zgodnie z art. 42 tej ustawy obywatel UE „nabywa prawo stałego pobytu” po upływie pięciu lat nieprzerwanego pobytu w Polsce, podczas którego spełniał co najmniej jedną z przesłanek prawa pobytu. Art. 47 określa, jakie przerwy nie naruszają ciągłości. Ustawodawca posługuje się skutkiem następującym z mocy prawa: upływ okresu przy spełnieniu warunków powoduje nabycie statusu, bez potrzeby wydania decyzji konstytutywnej.

Sekwencja art. 42, art. 48 i art. 49 jest jednoznaczna: najpierw obywatel UE nabywa prawo stałego pobytu; następnie osobie, „która nabyła” to prawo, wydaje się dokument potwierdzający; wydanie dokumentu następuje na jej wniosek. Wniosek nie tworzy prawa, lecz inicjuje procedurę wydania dowodu prawa już istniejącego. Taką samą informację publikują organy administracji na portalu gov.pl: nawet niedopełnienie formalności rejestracji pobytu dłuższego niż trzy miesiące nie wyklucza nabycia prawa stałego pobytu, jeżeli obywatel UE odpowiednio długo przebywał w Polsce i spełniał materialne warunki.

Od września 2018 r. do września 2023 r. upłynęło pięć lat. Przy opisanym we wniosku nieprzerwanym pobycie i zatrudnieniu nabył Pan prawo stałego pobytu najpóźniej we wrześniu 2023 r., a więc przed darowizną z 2025 r. Małżeństwo z obywatelką polską zawarte w 2024 r. potwierdza trwałość więzi z Polską, ale nie jest konieczne dla tej konkluzji i nie opiera Pan pięcioletniego okresu na małżeństwie.

4.    Prawo Unii Europejskiej wyklucza uznanie dokumentu za przesłankę konstytutywną

4.1         Dyrektywa 2004/38/WE

Art. 7 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2004/38/WE przyznaje pracownikowi prawo pobytu przez okres dłuższy niż trzy miesiące. Art. 16 ust. 1 stanowi, że obywatel UE, który legalnie zamieszkiwał w przyjmującym państwie członkowskim przez nieprzerwany okres pięciu lat, ma prawo stałego pobytu. Art. 19 ust. 1 przewiduje, że dopiero na wniosek państwo wydaje osobie już uprawnionej dokument poświadczający ten pobyt, po zweryfikowaniu długości pobytu.

Kluczowy jest art. 25 ust. 1 dyrektywy. Posiadanie zaświadczenia o rejestracji, dokumentu poświadczającego stały pobyt lub karty pobytowej „w żadnym wypadku” nie może być warunkiem wstępnym wykonywania prawa ani załatwienia formalności administracyjnej, a uprawnienie może zostać potwierdzone wszelkimi innymi dowodami. Art. 21 dopuszcza wykazanie ciągłości pobytu wszelkimi środkami dowodowymi stosowanymi w państwie przyjmującym. Przepisy te co najmniej przesądzają dowodowy, a nie konstytutywny charakter dokumentu pobytowego; organ podatkowy nie może odwracać tej relacji i uznawać, że brak dokumentu unicestwia materialny status.

Art. 19 i art. 20 dyrektywy dodatkowo rozróżniają dokument poświadczający stały pobyt obywatela UE od stałej karty pobytowej wydawanej członkowi rodziny, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego. Polskie art. 48 i art. 49 odtwarzają to rozróżnienie. Żądanie od obywatela Włoch „karty stałego pobytu” pozostaje zatem w sprzeczności nie tylko z art. 2 ustawy podatkowej, lecz również z podstawową konstrukcją dyrektywy.

4.2         Orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE

W wyroku z 21 lipca 2011 r. w sprawie C-325/09, Dias, ECLI:EU:C:2011:498, Trybunał wyjaśnił, że prawo wjazdu i pobytu obywatela państwa członkowskiego wynika bezpośrednio z prawa Unii, a wydanie dokumentu nie ma charakteru konstytutywnego (pkt 48–49). Dokument potwierdza jedynie prawo już istniejące (pkt 54). Brak dokumentu nie czyni więc pobytu nielegalnym, podobnie jak samo posiadanie dokumentu nie zastąpi braku materialnych przesłanek pobytu.

Granice tej zasady doprecyzował Trybunał w wyroku z 21 grudnia 2011 r. w sprawach połączonych C-424/10 i C-425/10, Ziolkowski i Szeja, ECLI:EU:C:2011:866. „Legalny pobyt” wymagany przez art. 16 dyrektywy musi spełniać materialne warunki dyrektywy, w szczególności art. 7 ust. 1 (pkt 46–47 i sentencja). Wnioskodawca spełnia tę granicę: przez wymagany okres pracował w Polsce, a zatem jego prawo pobytu wynikało z art. 7 ust. 1 lit. a dyrektywy i art. 16 pkt 1 ustawy pobytowej UE. Jego argument nie opiera się na samym faktycznym pobycie oderwanym od prawa.

Ponadto transgraniczna darowizna pieniężna stanowi przepływ kapitału w rozumieniu art. 63 TFUE. Trybunał potwierdził to m.in. w wyroku z 22 kwietnia 2010 r., C-510/08, Mattner, ECLI:EU:C:2010:216 (pkt 19–22). Wnioskodawca nie wywodzi zwolnienia wyłącznie z art. 63 TFUE, ale kwalifikacja ta wzmacnia obowiązek niewprowadzania wobec mobilnego obywatela UE dodatkowej, nieprzewidzianej prawem bariery dokumentowej.

5.    Orzecznictwo krajowe i praktyka interpretacyjna

5.1         Orzecznictwo sądów krajowych

Wyrok NSA z 17 grudnia 2010 r., II FSK 1425/09, dotyczył obywatela Armenii i darowizny z 2001 r., a więc stanu prawnego sprzed dyrektywy 2004/38/WE i ustawy pobytowej UE. W tamtym reżimie cudzoziemiec uzyskiwał prawo do stałego zamieszkania dopiero po uzyskaniu karty stałego pobytu/zezwolenia na osiedlenie się. NSA uznał więc, że nie można pominąć konstytutywnych przepisów ówczesnej ustawy o cudzoziemcach.

Różnica jest zasadnicza: Wnioskodawca jest obywatelem UE; nie podlega tamtemu ani obecnemu ogólnemu reżimowi zezwoleń dla obywateli państw trzecich; a właściwa ustawa stanowi, że prawo „nabywa” po pięciu latach i dopiero następnie wydaje mu się dokument potwierdzający. Metoda przyjęta przez NSA – odczytanie art. 2 ustawy podatkowej w świetle właściwego prawa pobytowego – prowadzi więc obecnie do wyniku korzystnego dla Wnioskodawcy. Nie wolno przenieść rezultatu z dawnego, konstytutywnego reżimu na współczesny, deklaratoryjny reżim obywateli UE.

Także wyrok WSA w Opolu z 23 czerwca 2017 r., I SA/Op 180/17, dotyczył obywatela państwa trzeciego posiadającego zezwolenie czasowe, a nie obywatela UE, który ukończył okres z art. 42 ustawy pobytowej UE. Wyrok potwierdza potrzebę badania reżimu właściwego konkretnej osobie; nie ustanawia uniwersalnego wymogu karty dla wszystkich cudzoziemców.

5.2         Organ interpretacyjny musi uwzględnić prawo Unii

W wyroku z 1 sierpnia 2013 r., I FSK 1295/12, NSA stwierdził, że organ wydający interpretację indywidualną ma obowiązek wykładać przepisy krajowe w świetle prawa Unii oraz uwzględnić zasadę pierwszeństwa, nawet gdy strona nie powołała przepisów unijnych. Organ nie może zatem ograniczyć się do literalnego przywołania art. 2 ustawy podatkowej i pominąć art. 7, art. 16, art. 19 i art. 25 dyrektywy 2004/38/WE oraz orzecznictwa TSUE określającego charakter dokumentów pobytowych.

5.3         Interpretacje w analogicznych stanach faktycznych

•          Interpretacja Dyrektora KIS z 16 marca 2018 r., 0111-KDIB2-3.4015.17.2018.1.PB: obywatel Niderlandów mieszkający w Polsce od 2007 r., zatrudniony i związany rodzinnie z Polską, po pięciu latach nabył prawo stałego pobytu; organ uznał, że darowizna praw z Niderlandów podlega art. 2 i może korzystać z art. 4a. To najbliższy pozytywny wzorzec.

•          Interpretacja Dyrektora KIS z 12 listopada 2025 r., 0111-KDIB2-3.4015.341.2025.1.LM: organ zastosował art. 2 i art. 4a do zagranicznej darowizny pieniężnej otrzymanej przez obywatela Niemiec mającego stałe miejsce pobytu w Polsce. Rozstrzygnięcie potwierdza, że obywatelstwo polskie nie jest warunkiem objęcia takiej darowizny ustawą ani zwolnienia dla najbliższej rodziny.

•          Interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 14 kwietnia 2016 r., IPPB2/4515-18/16-4/AF: obywatel Hiszpanii przebywał w Polsce jedynie dwa lata i wprost nie nabył prawa stałego pobytu z art. 42; organ odmówił zastosowania art. 2. A contrario, po ukończeniu pięcioletniego okresu wynik powinien być przeciwny.

•          Interpretacja Dyrektora KIS z 15 maja 2026 r., 0111-KDIB2-3.4015.64.2026.4.BD: obywatel Włoch mieszkał w Polsce od 2022 r., a więc przed darowiznami nie upłynęło pięć lat. Wynik sprawy dało się zatem oprzeć na braku materialnego okresu z art. 42. Organ przywołał ponadto art. 43 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, lecz pominął art. 43 ust. 2, będący przepisem szczególnym dla obywatela UE i niewymagający od niego karty pobytu przy meldunku stałym. Nie można przenieść tej interpretacji na Pana, Pana pięcioletni okres zakończył się w 2023 r.

Zestawienie tych rozstrzygnięć pokazuje, że decydujące powinno być kryterium materialne: dla obywatela UE znaczenie ma upływ pięciu lat legalnego i nieprzerwanego pobytu, nie data wydania dokumentu potwierdzającego.

6.    Prawo międzynarodowe i standard przewidywalności opodatkowania

6.1         Umowa polsko-włoska o unikaniu podwójnego opodatkowania

Umowa między Polską a Włochami z 21 czerwca 1985 r. dotyczy podatków od dochodu. Nie obejmuje podatku od spadków i darowizn i nie zawiera normy rozstrzygającej, czy ma Pan „miejsce stałego pobytu” dla celów art. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Definicji rezydencji z art. 4 tej umowy nie można mechanicznie przenosić na inną daninę. Umowa potwierdza jedynie, że pojęcia rezydencji są używane funkcjonalnie, w granicach zakresu danego aktu. Podstawą rozstrzygnięcia pozostają zatem przepisy krajowe odczytane zgodnie z prawem UE.

Znaczenie pomocnicze ma natomiast art. 24 ust. 1 umowy, zakazujący w Polsce nakładania na obywateli Włoch bardziej uciążliwego opodatkowania lub związanych z nim wymagań niż na obywateli polskich znajdujących się w takich samych okolicznościach. Zastrzeżenie z art. 24 ust. 5 ogranicza ten zakaz do podatków wymienionych w art. 2 umowy, dlatego nie stanowi on samodzielnej podstawy zwolnienia w podatku od spadków i darowizn. Staje się jednak bezpośrednio istotny w alternatywie forsowanej przez urząd, czyli przy próbie opodatkowania darowizny podatkiem dochodowym: PIT jest podatkiem objętym umową, a sam brak dokumentu pobytowego nie uzasadnia odmiennego traktowania włoskiego obywatela stale mieszkającego w Polsce względem obywatela polskiego w porównywalnej sytuacji.

6.2         Europejska Konwencja Praw Człowieka

W wyroku z 23 października 1990 r. w sprawie Darby przeciwko Szwecji, skarga nr 11581/85, § 28–34, ETPC uznał, że odmowa korzyści podatkowej z powodu formalnej rejestracji, mimo materialnie porównywalnej sytuacji podatnika, naruszała art. 14 Konwencji w związku z art. 1 Protokołu nr 1. Konwencja nie tworzy w tej sprawie zwolnienia, lecz wspiera zakaz różnicowania wyłącznie według formalnego dokumentu, którego ustawa podatkowa nie wymaga.

Ponadto na gruncie art. 1 Protokołu nr 1 ingerencja podatkowa musi mieć dostępną, precyzyjną i przewidywalną podstawę prawną. W wyroku z 14 października 2010 r. w sprawie Shchokin przeciwko Ukrainie, skargi nr 23759/03 i 37943/06, § 49–58, ETPC podkreślił wymóg jakości prawa podatkowego. Analogiczny standard zastosowano w wyroku z 7 lipca 2011 r. w sprawie Serkov przeciwko Ukrainie, skarga nr 39766/05, § 42–44.

Standard ten ma w sprawie znaczenie wspierające. Uzależnienie obciążenia PIT od nieistniejącego w art. 2 warunku posiadania karty – wbrew deklaratoryjnemu charakterowi dokumentu wynikającemu z prawa UE – nie byłoby dla podatnika przewidywalne i pozostawiałoby organowi nadmierną swobodę.

7.    Zastosowanie art. 2 i art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Darowizna objęta pytaniem została przekazana w 2025 r. z rachunku matki we Włoszech na Pana rachunek w Polsce, a Pan nie był obywatelem polskim. Przy przyjętej we wniosku kwalifikacji przedmiotu darowizny z art. 2 spełnia Pan przewidziany w tym przepisie łącznik osobowy: w chwili darowizny miał Pan miejsce stałego pobytu w Polsce. Faktycznie i trwale mieszkał Pan w Polsce, a ponadto posiadał nabyte z mocy prawa prawo stałego pobytu obywatela UE. Zastosowanie art. 2 jest więc uzasadnione zarówno w szerszym, faktyczno-wolicjonalnym ujęciu stałego pobytu, jak i przy uwzględnieniu formalnego statusu pobytowego.

Po objęciu darowizny ustawą spełnione są wszystkie wskazane we wniosku przesłanki zwolnienia z art. 4a ust. 1:

•          darczyńcą jest matka Wnioskodawcy, czyli wstępna należąca do katalogu osób najbliższych;

•          nabycie zostało zgłoszone na formularzu SD-Z2 w terminie sześciu miesięcy;

•          otrzymanie środków zostało udokumentowane przelewem na rachunek bankowy Wnioskodawcy;

•          warunek art. 4 ust. 4 jest niezależnie spełniony przez posiadanie obywatelstwa włoskiego, tj. obywatelstwa państwa członkowskiego UE.

Należy oddzielić funkcje obu przepisów. Art. 2 przesądza, że zagraniczna darowizna znajduje się w zakresie ustawy. Art. 4a, w związku z art. 4 ust. 4, zwalnia takie nabycie z podatku po spełnieniu warunków. Obywatelstwo włoskie samo w sobie spełnia warunek stosowania zwolnienia z art. 4 ust. 4, natomiast miejsce stałego pobytu zapewnia łącznik z art. 2.

8.    Skutek w podatku dochodowym od osób fizycznych

Art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT stanowi, że jej przepisów nie stosuje się do przychodów podlegających przepisom o podatku od spadków i darowizn. Ustawodawca użył zwrotu „podlegających przepisom”, a nie „faktycznie opodatkowanych”. Wyłączenie obejmuje zatem również nabycie mieszczące się w zakresie ustawy o podatku od spadków i darowizn, lecz zwolnione na podstawie art. 4a.

Otrzymane środki nie są przychodem z innych źródeł, nie zwiększają podstawy opodatkowania PIT i nie powinny być wykazane w PIT-37 za 2025 r. Nie istnieje podstawa do korekty tego zeznania przez doliczenie darowizny. Ocena ta jest bezpośrednią konsekwencją prawidłowego zastosowania art. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Takie rozdzielenie zakresów obu ustaw potwierdza m.in. interpretacja Dyrektora KIS z 20 listopada 2025 r., 0111-KDIB2-3.4015.334.2025.4.MD / 0115-KDIT1.4011.782.2025.5.MK: objęcie nabycia przepisami ustawy o podatku od spadków i darowizn wyłącza zastosowanie ustawy o PIT także wtedy, gdy nabycie korzysta ze zwolnienia.

9.    Konkluzja i wniosek

Z przedstawionych względów podtrzymuje Pan stanowisko wyrażone we wniosku ORD-IN i wnosi o potwierdzenie, że:

1.    nabycie w 2025 r. darowizny środków pieniężnych od matki, przekazanych z rachunku we Włoszech, podlega ustawie o podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 2, ponieważ miał Pan w chwili darowizny miejsce stałego pobytu w Polsce;

2.    dla spełnienia przesłanki z art. 2 nie jest wymagane posiadanie karty stałego pobytu ani dokumentu potwierdzającego prawo stałego pobytu obywatela UE; dokument ma charakter deklaratoryjny, a „karta stałego pobytu” nie jest dokumentem wydawanym obywatelowi Włoch;

3.    darowizna korzysta ze zwolnienia z art. 4a ustawy, ponieważ pochodzi od wstępnej, została terminowo zgłoszona i udokumentowana przelewem, a Pan posiada obywatelstwo państwa członkowskiego UE;

4.    na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT otrzymane środki nie podlegają opodatkowaniu PIT, nie stanowią przychodu z innych źródeł i nie powinny zostać wykazane w PIT-37 za 2025 r.

Uzupełnienie wniosku z 16 września 2026 r.:

Uzyskał Pan dokument potwierdzający prawo stałego pobytu – wydany w dniu (…) 2026 r. przez Wojewodę (…).

Pytania

1.    Czy prawidłowe jest stanowisko, że nabycie przez Pana w 2025 r. darowizny środków pieniężnych od Pana matki, obywatelki Republiki Włoskiej zamieszkałej we Włoszech, przekazanej przelewem z jej rachunku bankowego we Włoszech na Pana rachunek bankowy w Polsce, podlega ustawie o podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 2 tej ustawy, ponieważ w chwili zawarcia i wykonania umowy darowizny miał Pan miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym dla spełnienia tej przesłanki nie jest konieczne posiadanie dokumentu potwierdzającego prawo stałego pobytu obywatela UE, a miejsce stałego pobytu może być ustalane na podstawie całokształtu okoliczności faktycznych, takich jak rzeczywiste zamieszkiwanie w Polsce przez okres dłuższy niż 5 lat oraz pozostawanie od 2024 r. w związku małżeńskim z osobą posiadającą obywatelstwo polskie; oraz czy darowizna ta korzysta ze zwolnienia z art. 4a tej ustawy, skoro została otrzymana od Pana matki, zgłoszona na formularzu SD-Z2 w terminie 6 miesięcy i udokumentowana przelewem bankowym na Pana rachunek?

2.    Czy w związku z tym, że darowizna podlega przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn i korzysta ze zwolnienia z art. 4a tej ustawy, otrzymane środki nie podlegają podatkowi dochodowemu od osób fizycznych na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT, nie stanowią przychodu z innych źródeł i nie powinny być wykazywane w PIT-37 za 2025 r.?

Pana stanowisko w sprawie

Ad. 1

Pana zdaniem, tak, darowizna podlega ustawie o podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 2, ponieważ w chwili zawarcia i wykonania umowy darowizny miał Pan miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Art. 2 wymaga, aby nabywca był obywatelem polskim albo miał miejsce stałego pobytu w Polsce; przepis ten nie wymaga posiadania karty stałego pobytu ani dokumentu potwierdzającego prawo stałego pobytu obywatela UE. Brak dokumentu potwierdzającego prawo stałego pobytu obywatela UE nie wyklucza spełnienia przesłanki z art. 2. To, czy dana osoba ma miejsce stałego pobytu w Polsce, może być oceniane na podstawie różnych okoliczności faktycznych, w szczególności rzeczywistego, długotrwałego i stabilnego charakteru pobytu w Polsce, istnienia osobistych i rodzinnych związków z Polską oraz zamiaru stałego pozostawania w Polsce.

W Pana przypadku okoliczności te obejmują między innymi fakt, że mieszka Pan w Polsce od ponad 5 lat oraz że od 2024 r. pozostaje Pan w związku małżeńskim z osobą posiadającą obywatelstwo polskie. Jako obywatel UE nabył Pan prawo stałego pobytu po upływie 5 lat nieprzerwanego pobytu w Polsce, przy spełnianiu przesłanek prawa pobytu. Ustawa stanowi, że obywatel UE nabywa prawo stałego pobytu po 5 latach, natomiast dokument potwierdzający prawo stałego pobytu jest wydawany na wniosek obywatela UE. W konsekwencji samo posiadanie albo nieposiadanie takiego dokumentu nie powinno przesądzać o tym, czy obywatel UE może zostać uznany za osobę mającą miejsce stałego pobytu w Polsce, jeżeli okoliczności faktyczne potwierdzają jego trwały związek z Polską. Po objęciu darowizny ustawą spełnione są warunki zwolnienia z art. 4a: darowizna została otrzymana od matki, czyli od wstępnej, została zgłoszona na formularzu SD-Z2 w terminie 6 miesięcy i została udokumentowana przelewem bankowym na Pana rachunek. Warunek z art. 4 ust. 4 jest również spełniony, ponieważ w chwili nabycia posiadał Pan obywatelstwo włoskie, czyli obywatelstwo państwa członkowskiego UE, a ponadto miał Pan miejsce zamieszkania w Polsce.

Ad. 2

Pana zdaniem, tak, skoro darowizna podlega przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn, to na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT nie stosuje się do niej ustawy o PIT. Wyłączenie obejmuje przychody podlegające przepisom o podatku od spadków i darowizn, także wtedy, gdy nabycie korzysta ze zwolnienia z podatku na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. W konsekwencji otrzymane środki nie stanowią przychodu z innych źródeł, nie powinny być wykazywane w PIT-37 za 2025 r. i nie ma podstaw do składania korekty PIT-37 polegającej na doliczeniu darowizny jako dochodu.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 478 ze zm.):

Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem darowizny, polecenia darczyńcy.

W myśl natomiast art. 2 ww. ustawy:

Nabycie własności rzeczy znajdujących się za granicą lub praw majątkowych wykonywanych za granicą podlega podatkowi, jeżeli w chwili otwarcia spadku lub zawarcia umowy darowizny nabywca był obywatelem polskim lub miał miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Zgodnie z powyższym, w sytuacji nabycia darowizny rzeczy lub praw majątkowych znajdujących się lub wykonywanych za granicą, czynnikiem decydującym o podleganiu ustawie o podatku od spadków i darowizn jest posiadanie przez obdarowanego obywatelstwa polskiego lub stałego miejsca pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w chwili zawarcia umowy darowizny. Zatem obdarowany, który w chwili zawarcia umowy darowizny był obywatelem polskim lub miał miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn od nabytej własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz od nabytej własności rzeczy znajdujących się za granicą lub praw majątkowych wykonywanych za granicą.

Jako, że przepisy tej ustawy nie definiują pojęcia „darowizna” należy odwołać się do odpowiednich przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 795).

Na podstawie art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego:

Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.

Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego bez ekwiwalentu i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że jest Pan obywatelem Republiki Włoskiej, tj. obywatelem państwa członkowskiego UE. Nie posiada Pan obywatelstwa polskiego. Od września 2018 r. Pana miejscem zamieszkania jest Polska. Na dzień otrzymania darowizny w 2025 r. faktycznie zamieszkiwał Pan w Polsce na stałe; Pana pobyt nie miał charakteru krótkotrwałego ani okazjonalnego, a Polska stanowiła centrum Pana interesów życiowych i gospodarczych. Posiada Pan numer PESEL od momentu zamieszkania w Polsce, od 2018 r. jest Pan zatrudniony w Polsce na podstawie umowy o pracę, a od 2019 r. składa Pan roczne zeznania PIT-37. Zamierza Pan pozostać w Polsce na stałe. Posiada Pan zaświadczenie o zarejestrowaniu pobytu obywatela UE, które otrzymał Pan wyłącznie dlatego, że w 2023 r. urząd, uwzględniając Pana status obywatela UE, zarekomendował Panu ten właśnie dokument. W 2025 r. otrzymał Pan darowiznę środków pieniężnych od Pana matki, Pani A.A., obywatelki Republiki Włoskiej, zamieszkałej na stałe we Włoszech, nieposiadającej obywatelstwa polskiego ani stałego pobytu w Polsce. Darowizna została przekazana przelewem bankowym z jej rachunku we Włoszech na Pana rachunek w Polsce, gdzie środki zostały w całości uznane. Umowa darowizny nie miała formy aktu notarialnego. Potwierdzeniem jest wydruk przelewu zawierający dane nadawcy, odbiorcy, kwotę, datę i numer rachunku odbiorcy. W 2025 r. zgłosił Pan nabycie środków na formularzu SD-Z2, w terminie 6 miesięcy od otrzymania darowizny.

Pana zdaniem, darowizna podlega ustawie o podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 2, ponieważ w chwili zawarcia i wykonania umowy darowizny miał Pan miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz spełnione są warunki zwolnienia z art. 4a ww. ustawy.

Dokonując analizy opisanej sprawy w pierwszej kolejności należy zauważyć, że przedmiotem przysporzenia były środki pieniężne, które w chwili ich przekazania nie znajdowały się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z treści wniosku jasno wynika, że środki pieniężne stanowiące darowiznę od Pana matki zostały przelane z konta bankowego znajdującego się poza granicami Polski. Zatem środki te znajdowały się na terenie innego państwa niż Polska. W przedmiotowej sprawie nie znajdzie zatem zastosowania art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Przepis ten bowiem dotyczy nabycia rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Zatem rozważyć należy czy w sprawie ma zastosowanie art. 2 ww. ustawy. Według jego treści, przedmiotem ustawy o podatku od spadków i darowizn objęte jest nabycie własności rzeczy znajdujących się za granicą lub praw majątkowych wykonywanych za granicą. Jednakże, powołany przepis ma zastosowanie tylko wówczas, gdy w chwili zawarcia umowy darowizny nabywca był obywatelem polskim lub miał miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Ustawa o podatku od spadków i darowizn wskazując w art. 2 na miejsce stałego pobytu nie odsyła w tym zakresie do żadnych ustaw podatkowych. Dlatego też należy sięgnąć do ustaw regulujących tę tematykę. 

Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2026 r., poz. 384 ze zm.):

Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.

Treść art. 28 ust. 4 ww. ustawy stanowi, że:

Zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała.

Obowiązek meldunkowy cudzoziemców został uregulowany w Rozdziale 5 ww. ustawy.

Z treści art. 40 ust. 1 tej ustawy wynika, iż:

Cudzoziemiec przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany wykonywać obowiązek meldunkowy na zasadach określonych w art. 24, art. 25 ust. 1-3, art. 26, art. 27 ust. 2, art. 28 oraz w art. 30-39, jeżeli przepisy niniejszego rozdziału nie stanowią inaczej.

Z kolei art. 41 ust. 1 cyt. ustawy stanowi, że:

Cudzoziemiec będący obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej, obywatelem państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub obywatelem Konfederacji Szwajcarskiej, przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zameldować się w miejscu pobytu stałego lub czasowego najpóźniej w 30 dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca.

Natomiast treść art. 43 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności jednoznacznie wskazuje, że:

Cudzoziemiec, o którym mowa w art. 41 ust. 1, dokonujący zameldowania na pobyt stały przedstawia ważny dokument podróży lub inny dokument potwierdzający jego tożsamość i obywatelstwo, a cudzoziemiec, o którym mowa w art. 41 ust. 2, dokonujący zameldowania na pobyt stały przedstawia ważny dokument podróży oraz ważną kartę stałego pobytu albo ważną kartę pobytową, a gdy brak takiej możliwości - przedstawia inny dokument potwierdzający, że jest on członkiem rodziny obywatela Unii Europejskiej.

Analizując powyższe przepisy ustawy o ewidencji ludności, należy wskazać, że przepis art. 25 ust. 1 ww. ustawy (regulujący kwestię pobytu stałego), został również wskazany w Rozdziale 5 dotyczącym obowiązku meldunkowego cudzoziemców.

W celu ustalenia czy na dzień otrzymania darowizn posiadał Pan miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w art. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn – jako, że jest Pan obywatelem Włoch (państwa członkowskiego Unii Europejskiej) – należy sięgnąć do ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 1065).

Stosownie do art. 16 pkt 1 ww. ustawy

Obywatelowi UE przysługuje prawo pobytu przez okres dłuższy niż 3 miesiące, w przypadku gdy spełnia jeden z następujących warunków: jest pracownikiem lub osobą pracującą na własny rachunek na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Jeżeli pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej trwa przez okres dłuższy niż 3 miesiące, obywatel UE jest obowiązany zarejestrować swój pobyt, a członek rodziny niebędący obywatelem UE jest obowiązany uzyskać kartę pobytową.

W myśl art. 27 cyt. ustawy:

Zarejestrowanie pobytu następuje w rejestrze pobytu obywatela UE.

Obywatelowi UE, którego pobyt został zarejestrowany, wydaje się zaświadczenie o zarejestrowaniu pobytu obywatela UE.

Zaświadczenie o zarejestrowaniu pobytu obywatela UE jest ważne przez 10 lat.

Z kolei art. 42 ww. ustawy stanowi, iż:

Obywatel UE nabywa prawo stałego pobytu po upływie 5 lat nieprzerwanego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podczas którego spełniał co najmniej jedną z przesłanek prawa pobytu określoną w art. 16, art. 17, art. 19 ust. 1 lub 3 lub art. 19a.

W myśl art. 43a ww. ustawy:

Obywatel UE lub członek rodziny niebędący obywatelem UE będący małżonkiem obywatela Rzeczypospolitej Polskiej nabywa prawo stałego pobytu po upływie 3 lat nieprzerwanego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podczas którego spełniał co najmniej jedną z przesłanek prawa pobytu określoną w art. 18, art. 18a, art. 19 ust. 2 lub 3 lub art. 19a.

Stosownie do art. 48 ustawy o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin:

Obywatelowi UE, który nabył prawo stałego pobytu zgodnie z warunkami określonymi w niniejszym rozdziale, wydaje się dokument potwierdzający prawo stałego pobytu.

Jak wskazał Pan we wniosku i jego uzupełnieniach, przebywa Pan na terenie Rzeczypospolitej Polskiej od września 2018 r. i od tego czasu pozostaje Pan zatrudniony w Polsce na podstawie umowy o pracę. Od 2024 r. jest Pan żonaty z obywatelką polską. W uzupełnieniu wniosku z 16 września 2026 r. wskazał Pan, że uzyskał Pan dokument potwierdzający prawo stałego pobytu – wydany w dniu (…) 2026 r. przez Wojewodę (…). Tym samym, w chwili otrzymania darowizny od matki minął czas określony w przywołanych wyżej przepisach ustawy o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin, w związku z tym posiadał Pan jako nabywca tej darowizny miejsce stałego pobytu na terytorium Polski. Zatem opisana we wniosku darowizna środków pieniężnych jest objęta przepisami ustawy o podatku od spadków i darowizn, gdyż zostały przez Pana spełnione przesłanki określone w art. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Stosownie do art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.

W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy:

Obowiązek podatkowy powstaje: przy nabyciu w drodze darowizny – z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy – z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 ww. ustawy:

1.    Opodatkowaniu podlega nabycie, od jednego zbywcy, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej 36 120 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej.

2.    Jeżeli nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych od tego samego zbywcy następuje więcej niż jeden raz, do czystej wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się czystą wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych dotychczas od tego samego zbywcy w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok. Od podatku obliczonego od łącznej wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od opodatkowanych poprzednio nabytych rzeczy i praw majątkowych. Wynikająca z obliczenia nadwyżka podatku nie podlega ani zaliczeniu na poczet innych podatków, ani zwrotowi. Nabywcy obowiązani są w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy i prawa majątkowe nabyte w podanym wyżej okresie.

Jak wynika z art. 14 ust. 1, 2 i 3 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

1.    Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca.

2.    Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.

3.    Do I grupy podatkowej zalicza się: małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów.

Jak wynika z powyższych przepisów darowizna – co do zasady – podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, a obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy. Wysokość podatku od spadków i darowizn ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca. Zaliczenie do jednej z trzech grup podatkowych odbywa się w zależności od jego stopnia pokrewieństwa albo powinowactwa z osobą, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.

Niezależnie od powyższego, ustawa o podatku od spadków i darowizn przewiduje w swojej treści zwolnienie dla członków najbliższej rodziny.

I tak zgodnie z art. 4a ust. 1 ww. ustawy:

Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1)    zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 1a-2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia – w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz

2)    w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a ich wartość doliczona do wartości majątku nabytego dotychczas od tej samej osoby w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 – udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.

Stosownie do art. 4a ust. 4 ww. ustawy:

Obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:

1)    wartość majątku ostatnio nabytego doliczona do wartości majątku nabytego dotychczas od tej samej osoby lub po tej samej osobie w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub

2)    nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron.

W myśl art. 4 ust. 4 ww. ustawy:

Zwolnienia określone w ust. 1 oraz art. 4a i art. 4b stosuje się, jeżeli w chwili nabycia nabywca posiadał obywatelstwo polskie lub obywatelstwo jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub miał miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub terytorium takiego państwa.

Zgłoszenie o nabyciu rzeczy i praw majątkowych powinno być dokonane na formularzu SD-Z2 określonym przez Ministra Finansów w rozporządzeniu z dnia 20 listopada 2015 r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych (Dz.U. z 2015 r. poz. 2060).

W celu ustalenia, czy w opisanej we wniosku sytuacji spełnione zostały warunki do skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn należy przeanalizować przesłanki wskazane w przepisach tej ustawy.

Z treści przepisu art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika, że w przypadku gdy przedmiotem darowizny są środki pieniężne, dla skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania konieczne jest spełnienie trzech warunków:

1)    otrzymania darowizny od jednej z osób wymienionych w tym przepisie;

2)    złożenia zgłoszenia o nabyciu własności środków pieniężnych (poza sytuacją przewidzianą w zacytowanym art. 4a ust. 4 ustawy);

3)    udokumentowanie ich otrzymania dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.

Podsumowując, jako obywatel jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej ma Pan prawo do skorzystania ze zwolnienia opisanej we wniosku darowizny z podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Zostały bowiem spełnione przesłanki określone w analizowanym przepisie. Jak bowiem wynika z opisu sprawy:

-        środki zostały darowane przez najbliższą osobę (matkę),

-        ich przekazanie jest udokumentowane potwierdzeniem przelewu bankowego z rachunku matki we Włoszech na Pana rachunek w Polsce,

-        zgłosił Pan nabycie środków na formularzu SD-Z2, w terminie 6 miesięcy od otrzymania darowizny.

Odnosząc się natomiast do Pana wątpliwości, czy darowizna otrzymana od matki stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych wyjaśnić należy, że na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).

Na podstawie art. 3 ust. 1 a ustawy:

Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która:

1)    posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub

2)    przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Zgodnie natomiast z art. 9 ust. 1 tej ustawy:

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Treść powyższego przepisu wskazuje, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych zawartym w powyższej ustawie, bądź, od których zaniechano poboru podatku.

Przy czym, w myśl art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów podlegających przepisom o podatku od spadków i darowizn.

W świetle powyższego uznać należy, że w sytuacji, gdy – jak wyżej stwierdzono – otrzymanie przez Pana wskazanej we wniosku darowizny jest objęte przepisami ustawy o podatku od spadków i darowizn, to nie wywoła u Pana żadnych skutków podatkowych na gruncie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z wypełnieniem dyspozycji art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodzić się zatem z Panem należy, że otrzymane środki nie stanowią przychodu z innych źródeł i brak jest podstaw do wykazywania otrzymanej darowizny w składanym za 2025 r. zeznaniu podatkowym.

Dodatkowe informacje

Zaznaczyć należy, że Organ interpretacyjny dokonuje interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego wyłącznie w odniesieniu do stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę, co wynika wprost z przepisu art. 14b § 1, 2 i 3 ustawy Ordynacja podatkowa. Organ nie posiada kompetencji do tego, aby rozstrzygać na gruncie aktów prawnych innych niż podatkowe. Organ interpretacyjny nie przeprowadza też postępowania dowodowego, ograniczając się wyłącznie do analizy okoliczności podanych we wniosku – czyli opisu stanu faktycznego/ zdarzenia przyszłego. Takie postępowania, są zastrzeżone dla organów ku temu uprawnionych (np. dla Naczelnika Urzędu Skarbowego). W stosunku do przedstawionego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego wyraża następnie swoje stanowisko, które musi być ustosunkowaniem się do poglądu na zagadnienie podatkowe czyli stanowisko zajęte w danej sprawie przez wnioskodawcę.

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy  z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·         Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.


Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.