0111-KDIB2-2.4015.150.2026.5.MM, 0113-KDIPT2-3.4011.509.20264.JŚ

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od spadków i darowizn oraz podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

29 czerwca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 25 czerwca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od spadków i darowizn oraz podatku dochodowego od osób fizycznych m.in. w zakresie skutków podatkowych zwrotu na rzecz spadkobiercy zmarłego najemcy lokalu mieszkalnego zwaloryzowanej kaucji mieszkaniowej. Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 27 lipca 2026 r. (uiszczenie brakującej opłaty 27 lipca 2026 r.). Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

(…) (dalej jako: spółka, Wnioskodawca) jest spółką prawa handlowego. Spółka jest właścicielem lokali mieszkalnych i użytkowych zlokalizowanych w (…) budynkach mieszkalnych w (…) miejscowościach (…). Wynajem lokali stanowi podstawowy przedmiot działalności spółki (PKD 68.20.Z - wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi).

Spółka wynajmuje lokale mieszkalne na podstawie zawartej z najemcą umowy najmu. Na mocy art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, Spółka uzależniła zawarcie umowy najmu od wpłacenia przez najemcę kaucji zabezpieczającej pokrycie należności z tytułu najmu lokalu, przysługujących Spółce jako wynajmującemu w dniu opróżnienia lokalu. Zgodnie z art. 6 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, zwrot zwaloryzowanej kaucji następuje w kwocie równej iloczynowi kwoty miesięcznego czynszu obowiązującego w dniu zwrotu kaucji i krotności czynszu przyjętej przy pobieraniu kaucji, jednak w kwocie nie niższej niż kaucja pobrana. Kaucja podlega zwrotowi w ciągu miesiąca od dnia opróżnienia lokalu lub nabycia jego własności przez najemcę, po potrąceniu należności wynajmującego z tytułu najmu lokalu.

W 2026 r. zmarł najemca jednego z lokali mieszkalnych, wskutek czego umowa zawarta ze Spółką wygasła. Spadkobierca zmarłego najemcy zdał lokal Spółce. Spółka dokonała zwrotu zwaloryzowanej kaucji na rzecz spadkobiercy zmarłego najemcy na podstawie postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku.

Pytanie

Czy różnica pomiędzy kwotą zwaloryzowanej a kwotą wpłaconej kaucji mieszkaniowej stanowi dla spadkobierców zmarłego najemcy przychód podatkowy w zakresie opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a tym samym Spółka obowiązana jest wystawić informację o wysokości przychodów, o których mowa w art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.) - PIT 11? (oznaczone we wniosku nr 2)

Państwa stanowisko

Zdaniem Wnioskodawcy, zwrot spadkobiercy zwaloryzowanej kaucji nie stanowi dla spadkobiercy zmarłego najemcy przychodu opodatkowanego podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a tym samym Spółka nie jest zobowiązana do wystawienia informacji o wysokości przychodów, o których mowa w art. 20 ust. 1 Ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.) - PIT 11.

Zgodnie przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób - spadkobierców (zob. art. 922 § 1 Kodeksu cywilnego). Spadek otwiera się w chwili śmierci spadkodawcy, a spadkobierca/ spadkobiercy nabywa/nabywają go z chwilą otwarcia spadku (zob. art. 924 i 925 Kodeksu cywilnego). Należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem z chwilą jego śmierci, a więc data śmierci jest granicą dla ustalenia tego co wchodzi w skład masy spadkowej. Prawa i obowiązki spadkodawcy należące do niego w chwili śmierci wejdą w skład masy spadkowej.

Zgodnie zaś z treścią art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn: Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:

1)  dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego;

2)  darowizny, polecenia darczyńcy;

3)  zasiedzenia;

4)  nieodpłatnego zniesienia współwłasności;

5)  zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu;

6)  nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.

Natomiast zgodnie z art. 5. ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn: Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.

Mając na uwadze treść art. 2 ust. 1 pkt 3 Ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych: przychód podlegający przepisom o podatku od spadków i darowizn jest wyłączony z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Wobec powyższego, różnica pomiędzy kwotą zwaloryzowanej, a kwotą wpłaconej przez zmarłego najemcę kaucji nie stanowi dla spadkobiercy zmarłego najemcy przychodu podatkowego w zakresie opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, tym samym Spółka nie jest zobowiązana do wystawienia informacji o wysokości przychodów, o których mowa w art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.) - PIT 11. Obowiązek rozliczenia podatku od spadków i darowizn ciąży bezpośrednio na spadkobiercach.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 478 ze zm.):

Spadek jest instytucją regulowaną przepisami zawartymi w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 795).

W myśl art. 922 § 1 ww. ustawy Kodeks cywilny:

Zgodnie z art. 924 ww. ustawy:

Natomiast stosownie do przepisu art. 925 ww. ustawy:

Stosownie do treści art. 1025 § 1 i 2 ww. ustawy:

Tym samym, prawomocne postanowienie sądu lub akt poświadczenia dziedziczenia mają charakter deklaratoryjny i stwierdzają jedynie nabycie spadku przez spadkobiercę. Wobec tego nabycie spadku ma miejsce z chwilą śmierci spadkodawcy.

Z powołanych wyżej artykułów wynika, że spadkobiercy w zasadzie wchodzą w sytuację prawną, w jakiej pozostawał spadkodawca. Oznacza to, że w skład spadku wchodzą prawa i obowiązki, ale także uzasadnione prawnie nadzieje na nabycie prawa – istniejące w dacie nabycia spadku. Prawa majątkowe są składnikiem masy spadkowej dającym nabywcy w drodze dziedziczenia legitymację prawną do występowania z wnioskiem o ich dochodzenie.

Do praw majątkowych zalicza się prawa rzeczowe (własność, użytkowanie wieczyste, prawa rzeczowe ograniczone), wierzytelności, prawa na dobrach niematerialnych o charakterze majątkowym oraz prawa rodzinne o charakterze majątkowym (np. prawo do świadczeń alimentacyjnych).

Zgodnie z art. 5 ww. ustawy o podatku od spadków i darowizn:

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia wynika, że wynajmujecie Państwo lokale mieszkalne. Zawarcie umowy najmu uzależnione jest od wpłacenia przez najemcę kaucji zabezpieczającej. Zwaloryzowana kaucja podlega zwrotowi m.in. w przypadku opróżnienia lokalu przez najemcę. W 2026 r. zmarł najemca jednego z lokali mieszkalnych, wskutek czego zawarta umowa najmu wygasła. Spadkobierca zmarłego najemcy zdał lokal. Dokonali Państwo zwrotu zwaloryzowanej kaucji na rzecz spadkobiercy zmarłego najemcy na podstawie postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku.

Zgodnie z art. 6 ust. 1, 2-3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 725):

Analizując powyższe przepisy, należy wskazać, że w określonych przypadkach zwaloryzowana kaucja podlega zwrotowi. W związku ze śmiercią najemcy zwrot następuje na rzecz jego spadkobierców. Spadkobiercy wchodzą bowiem w sytuację prawną, w jakiej pozostawał spadkodawca. Prawo do zwrotu zwaloryzowanej kaucji wchodzi zatem do spadku po zmarłym najemcy.

Należy zatem stwierdzić, że zwrot na rzecz spadkobiercy zmarłego lokatora zwaloryzowanej kaucji mieszkaniowej, stanowi przedmiot opodatkowania na podstawie ustawy o podatku od spadków i darowizn zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Zatem, skoro kwota wypłaty zwaloryzowanej kaucji (w tym także różnica pomiędzy kwotą zwaloryzowanej a kwotą wpłaconej kaucji mieszkaniowej) wypłacona zostanie osobie będącej spadkobiercą najemcy, która przedłoży Państwu akt poświadczenia dziedziczenia, to będzie ona podlegała przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn i obowiązek jej rozliczenia będzie ciążył na spadkobiercach.

Przechodząc na grunt uregulowań ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.) należy wyjaśnić, że podstawową zasadą obowiązującą w jej przepisach jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym:

Treść powyższego przepisu wskazuje, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych zawartym w powyższej ustawie, bądź, od których zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Na podstawie powołanych wyżej przepisów, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega uzyskany w roku podatkowym dochód stanowiący dla osób fizycznych (podatników) przysporzenie majątkowe.

Zgodnie z art. 42a ww. ustawy:

Niezależnie od powyższego wyjaśnić należy, że w art. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przewidziane zostały sytuacje, w których uzyskanie korzyści majątkowej mieszczącej się w definicji przychodu nie spowoduje powstania obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych.

W myśl art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Wśród wyłączeń wskazanych w tym przepisie w ust. 1 pkt 3 wskazane zostały przychody podlegające przepisom o podatku od spadków i darowizn.

Przepis ten dotyczy sytuacji podatników osiągających dochód (przychód), który co do zasady może podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a który uzyskany został przez nich w sposób nieodpłatny, na podstawie jednego z tytułów wymienionych w art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Jego rolą jest zapobieżenie sytuacji, w której to samo przysporzenie majątkowe powodowałoby powstanie obowiązku podatkowego w dwóch podatkach, czego skutkiem byłoby podwójne opodatkowanie tego samego przysporzenia majątkowego. Przy czym zaznaczyć należy, że wyłączeniu temu podlega jedynie nabycie na podstawie jednego z tytułów wskazanych w art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, które faktycznie miało miejsce.

Reasumując, skoro kwota wypłaty zwaloryzowanej kaucji (czyli także różnica pomiędzy kwotą zwaloryzowanej a kwotą wpłaconej kaucji mieszkaniowej) wypłacona zostanie osobie będącej spadkobiercą najemcy, która przedłoży Państwu akt poświadczenia dziedziczenia, będzie podlegać opodatkowaniu w świetle przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn, to w konsekwencji – w związku z wypełnieniem dyspozycji art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Z uwagi na powyższe nie będą ciążyły na Państwu obowiązki płatnika określone w art. 42a ust. 1 ww. ustawy, związane z wykazaniem ww. kwoty różnicy w informacji o wysokości przychodów, o których mowa w art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - PIT-11.

Państwa stanowisko uznać należy za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Przedmiotem niniejszej interpretacji jest ocena Państwa stanowiska tylko w zakresie zdarzenia przyszłego. W pozostałym zakresie wniosku, dotyczącym stanu faktycznego zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.); dalej jako „PPSA”.

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.