0111-KDIB2-2.4014.264.2026.1.MM
W przypadku zmiany umowy spółki z udziałem Skarbu Państwa od podstawy opodatkowania nie należy odliczyć wartości wkładów wniesionych przez Skarb Państwa.
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
16 września 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie obowiązków notariusza jako płatnika podatku z tytułu zmiany umowy spółki z udziałem Skarbu Państwa. Uzupełnił go Pan 18 września 2026 r. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
(…) (Wnioskodawca) jest osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą. Wykonuje zawód notariusza prowadząc kancelarię notarialną. W jej ramach sporządza m.in. akty notarialne umów spółek oraz ich zmiany, których stroną jej Skarb Państwa.
W najbliższym czasie Wnioskodawca sporządzać będzie w formie aktu notarialnego protokół walnego zgromadzenia akcjonariuszy spółki Skarbu Państwa będącej klientem Wnioskodawcy, w sprawie podwyższenia jej kapitału zakładowego w drodze emisji nowych akcji. Akcje te zostaną zaoferowane Skarbowi Państwa w drodze subskrypcji prywatnej w zamian za wkład pieniężny.
Zarząd spółki będącej klientem Wnioskodawcy - podatnika PCC od tej czynności - przedstawił stanowisko, że planowana zmiana umowy tej spółki nie będzie podlegać PCC. W szczególności powołał się na orzecznictwo w tej materii wskazujące na fakt, iż do końca 2008 roku czynności takie efektywnie PCC nie podlegały, z uwagi na istnienie przepisu przewidującego odliczenie od podstawy opodatkowania wartości wkładów wniesionych przez podmioty zwolnione z PCC - a więc m.in. Skarb Państwa. Usunięcie tego przepisu stanowiło - zdaniem zarządu spółki będącej klientem Wnioskodawcy i popartym orzecznictwem przytoczonym w uzasadnieniu niniejszego wniosku - naruszenie zasad Dyrektywy o podatku kapitałowym.
Wnioskodawca, jako płatnik PCC, obowiązany jest do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu. Odpowiada przy tym za podatek niepobrany lub podatek pobrany a niewpłacony. Powziął zatem wątpliwość co do zasadności pobierania i wpłaty podatku od planowanej transakcji zmiany umowy spółki z udziałem Skarbu Państwa.
Pytanie
Czy w przypadku planowanej zmiany umowy spółki z udziałem Skarbu Państwa od podstawy opodatkowania odliczyć należy wartości wkładów wniesionych przez Skarb Państwa?
Pana stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku planowanej zmiany umowy spółki z udziałem Skarbu Państwa od podstawy opodatkowania odliczyć należy wartości wkładów wniesionych przez Skarb Państwa.
Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy
Art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. k) Ustawy o PCC stanowi, że podatkowi podlegają umowy spółki.
W myśl art. 1 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, podatkowi podlegają również zmiany umów wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
Zgodnie z art. 1 ust. 3 pkt 2 Ustawy o PCC, w przypadku umowy spółki, za zmianę umowy przy spółce kapitałowej uważa się podwyższenie kapitału zakładowego z wkładów lub ze środków spółki oraz dopłaty.
Stosownie natomiast z art. 3 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą podjęcia uchwały o podwyższeniu kapitału spółki mającej osobowość prawną.
Ciąży on na spółce, zgodnie z art. 4 pkt 9 Ustawy o PCC.
Z art. 6 ust. 1 pkt 8 lit. b) Ustawy o PCC wynika, że podstawę opodatkowania przy zmianie umowy spółki w drodze podwyższenia kapitału zakładowego stanowi wartość, o którą podwyższono kapitał zakładowy.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 9 tej ustawy stawka podatku od umowy spółki wynosi 0,5%.
Płatnikami podatku od czynności cywilnoprawnych dokonywanych w formie aktu notarialnego są notariusze stosownie do art. 10 ust. 2 Ustawy o PCC.
Art. 8 pkt 5 Ustawy o PCC przewiduje, że zwalnia się od podatku Skarb Państwa jako stronę czynności cywilnoprawnych (czyli w sytuacji, gdyby był on podatnikiem na mocy innych przepisów tej ustawy).
Ustawa o PCC w brzmieniu obecnie obowiązującym zawiera w odniesieniu do spółek kapitałowych z udziałem Skarbu Państwa jedynie zwolnienie dla umów spółek i ich zmian jeżeli przedmiotem działalności spółki kapitałowej jest świadczenie usług użyteczności publicznej w zakresie transportu publicznego, zarządzania portami i przystaniami morskimi, zaopatrzenia ludności w wodę, gaz, energię elektryczną, energię cieplną lub zbiorowego odprowadzania ścieków i w wyniku zawarcia umowy spółki Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego obejmuje co najmniej połowę udziałów lub akcji w tej spółce albo w chwili zmiany umowy spółki Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego posiada już co najmniej połowę udziałów lub akcji w tej spółce.
Jednakże do 31 grudnia 2008 roku Ustawa o PCC w art. 6 ust. 9 pkt 4 możliwość odliczenia od podstawy opodatkowania umów spółek i ich zmian wartości wkładów do spółki lub powiększających jej majątek, wartości kapitału zakładowego lub jego podwyższenia, kwoty dopłat, kwoty lub wartość pożyczek oraz wartość rzeczy i praw majątkowych oddanych spółce do nieodpłatnego używania - przez podmioty zwolnione na podstawie art. 8 pkt 2-5 lub na podstawie przepisów odrębnych ustaw, a więc także przez Skarb Państwa.
Efektywnie oznaczało to brak opodatkowania podwyższenia kapitału w spółkach, jeśli nowe udziały lub akcje obejmowane były jedynie przez Skarb Państwa, gdyż cała podstawa opodatkowania pochodziła od wspólnika zwolnionego podmiotowo i jednocześnie ta sama kwota podlegała odliczeniu.
Jednakże należy pamiętać, że podatek od gromadzenia kapitału jest podatkiem zharmonizowanym w Unii Europejskiej i regulacje wewnętrzne państwa członkowskie muszą respektować postanowienia dyrektyw regulujących ten podatek i być interpretowane w zgodzie z tymi dyrektywami. W motywie 6 preambuły Dyrektywa Rady 2008/7/WE z 12 lutego 2008 roku stwierdza się, że wprawdzie państwa członkowskie winny mieć możliwość dalszego nakładania podatku kapitałowego, ale państwo, które podejmie decyzję o nie nakładaniu danego podatku kapitałowego na wszystkie lub niektóre operacje kapitałowe objęte dyrektywą, nie powinno mieć możliwości ponownego wprowadzenia takich podatków.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ww. dyrektywy, państwo członkowskie, które w dniu 1 stycznia 2006 roku naliczało podatek od wkładów kapitałowych może go w dalszym ciągu naliczać, pod warunkiem, że jest on zgodny z art. 8 -14 dyrektywy. W myśl natomiast art. 7 ust. 2 tej dyrektywy, jeżeli w jakimkolwiek momencie po 1 stycznia 2006 roku państwo członkowskie przestanie naliczać podatek kapitałowy, nie może go później ponownie wprowadzić. Jeżeli po 1 stycznia 2006 roku państwo członkowskie przyzna zwolnienie na mocy art. 13 Dyrektywy o podatku kapitałowym, nie może ono później naliczać podatku kapitałowego od wkładów kapitałowych, których dotyczy to zwolnienie (art. 7 ust. 5).
Z powyższych postanowień Dyrektywy o podatku kapitałowym wynika zatem, że opodatkowanie czynności podwyższenia kapitału zakładowego podatkiem od czynności cywilnoprawnych przez Rzeczpospolitą Polską jest dopuszczalne tylko w przypadkach, gdy podatek ten był nakładany w dniu 1 stycznia 2006 roku.
Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 pkt 9 Ustawy o PCC, obowiązującą na dzień 1 stycznia 2006 r., stawka podatku od umowy spółki i jej zmiany była jednolita i wynosiła 0,5%. Podatek od wkładów kapitałowych w rozumieniu dyrektywy kapitałowej był więc w Polsce w tej dacie pobierany. Jednak na mocy art. 6 ust. 9 pkt 4 Ustawy o PCC, od podstawy opodatkowania (którą przy zmianie umowy spółki stanowiła wartość wkładów powiększających majątek spółki albo wartość, o którą podwyższono kapitał zakładowy) odliczano wartość wkładów do spółki lub powiększających jej majątek, wartość kapitału zakładowego lub jego podwyższenia, kwoty dopłat, kwoty lub wartość pożyczek oraz wartość rzeczy i praw majątkowych oddanych spółce do nieodpłatnego używania – przez podmioty zwolnione na podstawie art. 8 pkt 2-5 lub na podstawie przepisów odrębnych ustaw, czyli m.in. przez Skarb Państwa. Art. 6 ust. 9 pkt 4 tej ustawy obowiązywał w okresie od 1 maja 2004 do 31 grudnia 2008 roku. Przepis ten został uchylony od 1 stycznia 2009 roku.
Oznacza to, że w stanie prawnym obowiązującym do końca 2008 roku wynikającym z przytoczonych przepisów Ustawy o PCC czynność cywilnoprawna podwyższenia kapitału zakładowego w drodze wniesienia wkładu przez Skarb Państwa, w następstwie zastosowania odliczenia od podstawy opodatkowania wartości tego podwyższenia, nie była efektywnie opodatkowana podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Natomiast taka sama czynność prawna dokonana po dniu 1 stycznia 2009 roku już podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, ponieważ przepis przewidujący możliwość odliczania od podstawy opodatkowania wartości wkładu wniesionego przez Skarb Państwa przestał obowiązywać.
Zdaniem Wnioskodawcy zmiana obowiązująca od 1 stycznia 2009 roku wprowadziła zatem efektywne opodatkowanie takiej czynności prawnej (podwyższenie kapitału spółki w drodze objęcia go przez Skarb Państwa), która w stanie prawnym sprzed tej nowelizacji efektywnie opodatkowana nie była.
Ponieważ nowelizacja Ustawy o PCC z mocą od dnia 1 stycznia 2009 roku wprowadziła opodatkowanie podatkiem od czynności cywilnoprawnych czynności wniesienia wkładu pieniężnego przez Skarb Państwa do spółki kapitałowej, która to czynność przed tą datą, w szczególności w dniu 1 stycznia 2006 roku, nie była efektywnie opodatkowana, przez naruszenie zasady stałości (stand-still) narusza ona zarówno założenia (cele), jak i literę Dyrektywy o podatku kapitałowym w postaci motywu 6 jej preambuły oraz art. 7 ust. 1 i ust. 2.
Wnioskodawca jako płatnik PCC (podatku kapitałowego) jest zatem uprawniony do bezpośredniego powołania się na przepisy Dyrektywy o podatku kapitałowym celem uniknięcia obliczenia i pobrania od podatnika oraz wpłacenia organowi podatkowemu podatku od gromadzenia kapitału od tej czynności cywilnoprawnej. Identyczne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 17 stycznia 2024 roku (sygn. akt VIII SA/Wa 713/23) i Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 grudnia 2024 roku (sygn. akt III FSK 447/24).
Mając powyższe na uwadze, zdaniem Wnioskodawcy skoro obowiązujące obecnie przepisy krajowe, tj. Ustawa o PCC, są w zakresie opodatkowania wkładu pieniężnego do spółki kapitałowej przez Skarb Państwa sprzeczne z prawem wspólnotowym, tj. Dyrektywą o podatku kapitałowym, w przypadku planowanej zmiany umowy spółki z udziałem Skarbu Państwa od podstawy opodatkowania odliczyć należy wartości wkładów wniesionych przez Skarb Państwa.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 191) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. k) ww. ustawy:
Podatkowi podlegają: umowy spółki.
Zgodnie natomiast z art. 1 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy:
Podatkowi podlegają zmiany umów wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4.
Na podstawie art. 1 ust. 3 pkt 2 ww. ustawy:
W przypadku umowy spółki kapitałowej za zmianę umowy uważa się: podwyższenie kapitału zakładowego z wkładów lub ze środków spółki oraz dopłaty.
Stosownie do art. 1a pkt 2 ww. ustawy:
Użyte w ustawie określenie spółka kapitałowa oznacza spółkę: z ograniczoną odpowiedzialnością, akcyjną lub europejską.
W myśl art. 3 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy:
Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje z chwilą podjęcia uchwały o podwyższeniu kapitału spółki mającej osobowość prawną.
Zgodnie z art. 4 pkt 9 ww. ustawy:
Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem art. 5, ciąży przy umowie spółki cywilnej – na wspólnikach, a przy pozostałych umowach spółki – na spółce.
Stosownie natomiast do treści art. 6 ust. 1 pkt 8 lit. b) ww. ustawy:
Podstawę opodatkowania przy wniesieniu lub podwyższeniu wkładów do spółki osobowej albo przy podwyższeniu kapitału zakładowego stanowi wartość wkładów powiększających majątek spółki osobowej albo wartość, o którą podwyższono kapitał zakładowy.
W myśl art. 6 ust. 9 ww. ustawy:
Od podstawy opodatkowania, o której mowa w ust. 1 pkt 8, odlicza się:
1) kwotę wynagrodzenia wraz z podatkiem od towarów i usług, pobraną przez notariusza za sporządzenie aktu notarialnego umowy spółki albo jej zmiany, jeżeli powoduje ona zwiększenie majątku spółki albo podwyższenie kapitału zakładowego;
2) opłatę sądową związaną z wpisem spółki do rejestru przedsiębiorców lub zmianą wpisu w tym rejestrze dotyczącą wkładu do spółki albo kapitału zakładowego.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy:
Stawki podatku wynoszą od umowy spółki 0,5%.
Stosownie do art. 10 ust. 2 i 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:
Notariusze są płatnikami podatku od czynności cywilnoprawnych dokonywanych w formie aktu notarialnego.
Płatnicy obowiązani są uzależnić dokonanie czynności cywilnoprawnej od uprzedniego zapłacenia podatku.
Z powołanych powyżej przepisów wynika, że czynność podwyższenia kapitału zakładowego spółki stanowi zmianę umowy spółki i co do zasady, podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Płatnikiem podatku od czynności cywilnoprawnych dokonywanych w formie aktu notarialnego jest notariusz.
Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że jest Pan notariuszem, który będzie sporządzał w formie aktu notarialnego protokół walnego zgromadzenia akcjonariuszy spółki Skarbu Państwa w sprawie podwyższenia jej kapitału zakładowego w drodze emisji nowych akcji. Akcje te zostaną zaoferowane Skarbowi Państwa w drodze subskrypcji prywatnej w zamian za wkład pieniężny. Jako płatnik odpowiada Pan za prawidłowe pobranie i wpłacenie do urzędu skarbowego podatku od czynności cywilnoprawnych z tytuł zmiany umowy spółki.
Pana zdaniem, skoro obowiązujące obecnie przepisy krajowe, tj. Ustawa o PCC, są w zakresie opodatkowania wkładu pieniężnego do spółki kapitałowej przez Skarb Państwa sprzeczne z prawem wspólnotowym, tj. Dyrektywą o podatku kapitałowym, w przypadku planowanej zmiany umowy spółki z udziałem Skarbu Państwa od podstawy opodatkowania odliczyć należy wartości wkładów wniesionych przez Skarb Państwa.
Powołał się Pan na zasadę stand-still zawartą w Dyrektywie Rady Nr 2008/7/WE z dnia 12 lutego 2008 r. dotyczącą podatków pośrednich od gromadzenia kapitału oraz art. 6 ust. 9 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych w brzmieniu obowiązującym na dzień 1 stycznia 2006 r., zgodne z którym:
Od podstawy opodatkowania, o której mowa w ust. 1 pkt 8, odlicza się wartość wkładów do spółki lub powiększających jej majątek, wartość kapitału zakładowego lub jego podwyższenia, kwoty dopłat, kwoty lub wartość pożyczek oraz wartość rzeczy i praw majątkowych oddanych spółce do nieodpłatnego używania - przez podmioty zwolnione na podstawie art. 8 pkt 2-5 lub na podstawie przepisów odrębnych ustaw.
Podmiotem zwolnionym, o którym mowa ww. przepisie był Skarb Państwa (art. 8 pkt 5 ww. ustawy).
Odnosząc się zatem do Pana stanowiska, na wstępie należy wyjaśnić, że w polskim porządku prawnym aktem stanowiącym implementację unormowań Dyrektywy Rady Nr 69/335/EWG z dnia 17 lipca 1969 r. dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału jest ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych. Ustawą z dnia 19 grudnia 2003 r. o zmianie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 42) wprowadzono gruntowne zmiany w dziedzinie opodatkowania spółek. Część z tych zmian wynikała z konieczności dostosowania rozwiązań zawartych w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych do postanowień prawa wspólnotowego, tj. do ww. dyrektywy Rady Nr 69/335/EWG (zmienionej następnie dyrektywą Rady nr 74/553/EWG z dnia 7 listopada 1974 r. oraz dyrektywą Rady nr 85/303/EWG z dnia 10 czerwca 1985 r.).
Do zasadniczych przekształceń unormowań doszło za sprawą ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 222, poz. 1629). Celem powyższej ustawy było dokonanie zmian dostosowujących rozwiązania prawne w dziedzinie opodatkowania umów spółek oraz ich zmian do standardów wspólnotowych zawartych w dyrektywie nr 69/335/EWG.
Następnie ustawą z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2008 r. Nr 209, poz. 1319) ustawodawca dokonał zmian w ustawie z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych. Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy Rady 2008/7/WE z dnia 12 lutego 2008 r. dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału (Dz.U. UE L. Nr 46, str. 11).
Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 ww. Dyrektywy Rady 2008/7/WE:
1. Niezależnie od art. 5 ust. 1 lit. a) państwo członkowskie, które w dniu 1 stycznia 2006 r. naliczało podatek od wkładów kapitałowych do spółek kapitałowych, zwany dalej ,,podatkiem kapitałowym", może go w dalszym ciągu naliczać, pod warunkiem że jest on zgodny z art. 8-14.
2. Jeżeli w jakimkolwiek momencie po dniu 1 stycznia 2006 r. państwo członkowskie przestanie naliczać podatek kapitałowy, nie może go ono ponownie wprowadzić.
Z treści powyższych przepisów wynika, że opodatkowanie czynności podwyższenia kapitału zakładowego podatkiem od czynności cywilnoprawnych przez Rzeczpospolitą Polską jest dopuszczalne, o ile podatek ten był nakładany w dniu 1 stycznia 2006 r.
Należy zatem zauważyć, że w świetle przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 1 stycznia 2006 r. podwyższenie kapitału zakładowego spółki poprzez wniesienie wkładu było opodatkowane.
Natomiast obowiązujący wówczas art. 6 ust. 9 pkt 4 ww. ustawy pozwalał jedynie na odliczenie od podstawy opodatkowania w spółkach z udziałem określonych podmiotów w tym Skarbu Państwa m. in. wartości wkładów do spółki wniesionych wyłącznie przez te podmioty, z jednoczesnym opodatkowaniem wkładów pozostałych wspólników.
Tymczasem kluczowe dla możliwości zastosowania art. 7 ust. 1 i 2 Dyrektywy 2008/7 jest kryterium przedmiotowe, a nie kryterium podmiotowe. Należy podkreślić, że art. 6 ust. 9 pkt 4 ww. ustawy stanowił w swej istocie zapewnienie realizacji zwolnienia podmiotowego wynikającego z art. 8 ust. 2-5 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Zatem to nie czynność była zwolniona – bezsporne pozostaje, że operacja podwyższenia kapitału zakładowego podlegała opodatkowaniu, ale podmiot dokonujący takiej czynności takiego podatku nie był obowiązany uiszczać.
W doktrynie i orzecznictwie sądowym dokonuje się wyraźnego rozróżnienia pomiędzy instytucją wyłączenia a zwolnienia podatkowego. Wyłączenie jest stosowane wówczas, gdy zamiarem ustawodawcy jest wskazanie sytuacji, która – mimo istnienia stanu faktycznego lub prawnego powodującego powstanie obowiązku uiszczenia danej daniny publicznej – nie podlega takiemu obciążeniu. Mimo istnienia stanu faktycznego lub prawnego skutkującego powstaniem obowiązku podatkowego nie podlega on opodatkowaniu, czyli nie przekształca się w konkretne zobowiązanie podatkowe. Ustawodawca formułuje przy tym precyzyjnie warunki, które winny być spełnione w celu skutecznego zastosowania danego wyłączenia. Zwolnienie podatkowe oznacza natomiast ograniczenie przedmiotowego lub podmiotowego zakresu opodatkowania. Wyłączenie z opodatkowania ma przy tym istotniejsze skutki niż zwolnienie, gdyż trwale ogranicza zakres stosowania danej ustawy podatkowej (zob. m. in. Z. Ofiarski, komentarz do art. 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, Lex 2012).
Rezygnacja z naliczania podatku winna być więc rozumiana jako całkowite wyłączenie określonych czynności cywilnoprawnych z zakresu przedmiotowego opodatkowania.
Odnosząc powyższe do przedstawionego we wniosku zdarzenia, współistnienie przepisów art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. k) oraz pkt 2 oraz ust. 3, art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych stanowiących o opodatkowaniu czynności zmiany umowy spółki skutkującej podwyższeniem kapitału zakładowego oraz art. 6 ust. 9 pkt 4 ww. ustawy stanowiącego o odliczeniu od podstawy opodatkowania wartości podwyższenia kapitału zakładowego wnoszonego m.in. przez Skarb Państwa, nie świadczy o zaprzestaniu naliczania podatku od wkładów kapitałowych do spółek kapitałowych. Stwierdzić tym samym należy, że na dzień 1 stycznia 2006 r. w polskim ustawodawstwie podatkowym obowiązywała regulacja wynikająca z art. 6 ust. 9 pkt 4 ww. ustawy, która stanowiła w swej istocie realizację zwolnienia podmiotowego wynikającego z art. 8 ust. 2-5 ww. ustawy. W żadnym wypadku nie oznaczała natomiast zastosowania wyłączenia podatkowego.
Z dniem 1 stycznia 2009 r. (data utraty mocy Dyrektywy 69/335/WE) ww. przepis art. 6 ust. 9 pkt 4 ww. ustawy został uchylony, jednocześnie jednak do ustawy został wprowadzony art. 9 pkt 11 lit. d), zgodnie z którym:
Zwalnia się od podatku umowy spółki i ich zmiany jeżeli przedmiotem działalności spółki kapitałowej jest świadczenie usług użyteczności publicznej w zakresie transportu publicznego, zarządzania portami i przystaniami morskimi, zaopatrzenia ludności w wodę, gaz, energię elektryczną, energię cieplną lub zbiorowego odprowadzania ścieków i w wyniku zawarcia umowy spółki Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego obejmuje co najmniej połowę udziałów lub akcji w tej spółce albo w chwili zmiany umowy spółki Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego posiada już co najmniej połowę udziałów lub akcji w tej spółce.
(przepis ten obowiązuje w niezmienionym stanie do dnia dzisiejszego).
Przepis art. 9 pkt 11 lit. d) ustawy miał na celu realizację przewidzianego w art. 13 lit. a) Dyrektywy 2008/7/WE (wcześniej art. 8 tiret pierwsze dyrektywy 69/335/EWG) prawa państwa członkowskiego do zwolnienia wkładów kapitałowych wnoszonych do spółek prowadzących określony rodzaj działalności (tj. spółek kapitałowych będących dostarczycielami wskazanych usług publicznych, których kapitał przynajmniej w połowie był własnością państwa, władz regionalnych lub lokalnych).
Zgodnie z art. 13 lit. a) Dyrektywy 2008/7/WE:
Państwa członkowskie mogą zwolnić z podatku kapitałowego wkłady kapitałowe do spółek kapitałowych, które świadczą usługi użyteczności publicznej, takich jak przedsiębiorstwa transportu publicznego, przedsiębiorstwa zapewniające obsługę portów, przedsiębiorstwa zaopatrujące w wodę, gaz lub energię elektryczną, jeżeli ich kapitał przynajmniej w połowie jest własnością państwa, władz regionalnych lub lokalnych.
Jednakże uregulowania zamieszczone w art. 9 pkt 11 lit. d) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych miały inny zakres niż art. 6 ust. 9 pkt 4 ww. ustawy. Z jednej strony szerszy, gdyż pozwalały na zwolnienie od podatku wkładów wnoszonych nie tylko przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego (do spółek z udziałem Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego) ale także wnoszonych przez pozostałych wspólników w takich spółkach, z drugiej węższy, ponieważ uzależniały możliwość zastosowania zwolnienia od przedmiotu działalności spółki.
Stanowiący realizację przez Polskę uprawnienia wynikającego z art. 8 Dyrektywy 69/335/EWG (zastąpionego przez art. 13 Dyrektywy 2008/7/WE) art. 6 ust. 9 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie był zgodny z tą Dyrektywą w zakresie, w jakim nie warunkował preferencji w nim przewidzianej od tego, że spółka, do której wnoszony był wkład pieniężny, prowadzi działalność określoną w ww. przepisie dyrektywy. Nowowprowadzany z dniem 1 stycznia 2009 r. art. 9 pkt 11 lit. d) ww. ustawy uzależniając możliwość zastosowania zwolnienia w nim przewidzianego od tego, że przedmiotem działalności spółki, do której jest wnoszony wkład jest świadczenie wskazanych usług użyteczności publicznej, realizował wymóg przewidziany w art. 13 Dyrektywy 2008/7/WE (poprzednio art. 8 Dyrektywy 69/335/EWG).
W zakresie, w jakim przepis art. 6 ust. 9 pkt 4 ustawy PCC znajdował zastosowanie względem spółek prowadzących działalność, o której mowa w art. 8 Dyrektywy 69/335/EWG, podstawę jego wprowadzenia (i stosowania) stanowił art. 8 Dyrektywy 69/335/EWG (w pozostałym zakresie był on niezgodny z tą dyrektywą) i w konsekwencji wprowadzony od 1 stycznia 2009 r. art. 9 pkt 11 lit. d) ustawy, dla którego podstawę wprowadzenia na gruncie prawa unijnego stanowił przepis art. 13 Dyrektywy 2008/7/WE (który to przepis w istotnym dla sprawy zakresie powielał przepis art. 8 Dyrektywy 69/335/EWG), stanowił w tym zakresie kontynuację uchylanego art. 6 ust. 9 pkt 4 ww. ustawy.
W konsekwencji zmiany ustawodawczej polegającej na uchyleniu z dniem 1 stycznia 2009 r. art. 6 ust. 9 pkt 4 ww. ustawy z jednoczesnym wprowadzeniem art. 9 pkt 11 lit. d), nie można uznać za naruszenie art. 7 Dyrektywy 2008/7/WE i przewidzianej w nim klauzuli stałości.
Należy jeszcze raz podkreślić, że ustawodawca krajowy zarówno przed 1 stycznia 2009 r. (w tym na dzień 1 stycznia 2006 r.) jak i po tej dacie stanowiąc w art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. k) oraz pkt 2 oraz ust. 3, art. 7 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy o opodatkowaniu czynności zmiany umowy spółki skutkujących podwyższeniem kapitału zakładowego (co dotyczyło również wkładów kapitałowych wnoszonych przez Skarb Państwa), naliczał podatek od wkładów kapitałowych w rozumieniu art. 7 ust. 1 i 2 Dyrektywy 2008/7/WE. Stosowanie w okresie od 1 stycznia 2006 r. do 31 grudnia 2008 r. preferencji (efektywny skutek w postaci zwolnienia/braku opodatkowania) przewidzianej w art. 6 ust. 9 pkt 4 ww. ustawy stanowiło realizację przez Polskę zwolnienia przewidzianego w art. 8 Dyrektywy 69/335/EWG (zastąpionego przez art. 13 Dyrektywy 2008/7/WE) w zakresie objętym zakresem tego przepisu, w pozostałym zakresie (w szczególności w związku z możliwością zastosowania krajowego przepisu i skorzystania z preferencji w sytuacji, gdy spółka, do której Skarb Państwa wnosił wkład pieniężny, prowadziła działalność inną niż wskazana w ww. przepisach dyrektywy) nie było zgodne z ww. Dyrektywą. W konsekwencji art. 7 ust. 5 Dyrektywy 2008/7/WE uniemożliwiający naliczanie podatku od wkładów kapitałowych (jeżeli w jakimkolwiek momencie po dniu 1 stycznia 2006 r. państwo członkowskie przyzna zwolnienie na mocy art. 13) nie stanowił również przeszkody do uchylenia art. 6 ust. 9 pkt 4 ww. ustawy i wprowadzenia art. 9 pkt 11 lit. d) ustawy. Uchylony z dniem 1 stycznia 2009 r. przepis art. 6 ust. 9 pkt 4 ww. ustawy w zakresie w jakim przewidywał preferencję dla czynności wniesienia wkładu pieniężnego przez Skarb Państwa do spółki prowadzącej działalność inną niż wskazana w art. 8 Dyrektywy 69/335/EWG (w art. 13 Dyrektywy 2008/7/WE), co nie zostało objęte zwolnieniem na podstawie art. 9 pkt 11 lit. d) ww. ustawy od 1 stycznia 2009 r., nie stanowił bowiem przyznanego przez Polskę zwolnienia na mocy art. 13 Dyrektywy 2008/7/WE (ani poprzedzającego go art. 8 dyrektywy 69/335/EWG) – preferencja ta w tym zakresie nie była bowiem dozwolona na podstawie wskazanego przepisu dyrektywy (więc Polska nie była uprawniona do jej wprowadzenia na mocy tego przepisu dyrektywy, o czym wprost stanowi art. 7 ust. 5 Dyrektywy 2008/7/WE).
Pana stanowisko, zgodnie z którym w przypadku planowanej zmiany umowy spółki z udziałem Skarbu Państwa od podstawy opodatkowania odliczyć należy wartości wkładów wniesionych przez Skarb Państwa, uznano za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów