0111-KDIB2-2.4014.228.2026.2.MM

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

6 sierpnia 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego. Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 1 września 2026 r. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

W dniu (…) 2026 r. nabyła Pani na podstawie umowy sprzedaży lokal mieszkalny położony (…). Przy zawarciu aktu notarialnego został pobrany podatek od czynności cywilnoprawnych w wysokości (…) zł.

Przed nabyciem tego lokalu nie była Pani właścicielką żadnego lokalu mieszkalnego ani domu jednorodzinnego, z wyjątkiem udziału wynoszącego 1/2 w nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym, który otrzymała Pani od swojej matki na podstawie umowy darowizny z dnia (…) 2023 r. Pani matka nabyła ten udział wcześniej w drodze spadku po swoim ojcu. Darowizna została dokonana z uwagi na chorobę matki oraz konieczność przejęcia przez Panią obowiązków związanych z utrzymaniem nieruchomości.

W dniu (…) 2024 r. sprzedała Pani otrzymany w darowiźnie udział 1/2 w tej nieruchomości za kwotę (…) zł. Środki uzyskane ze sprzedaży zostały przeznaczone na zakup Pani pierwszego własnego mieszkania.

W chwili nabycia mieszkania w (…) nie posiadała Pani już żadnego udziału ani prawa własności do tej nieruchomości.

Pytanie

Czy spełnia Pani warunki zwolnienia określonego w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, a w konsekwencji czy podatek od czynności cywilnoprawnych pobrany przy zakupie lokalu mieszkalnego w wysokości (…) zł został pobrany nienależnie?

Pani stanowisko

Pani zdaniem, w przedstawionym stanie faktycznym powinno mieć zastosowanie zwolnienie określone w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

W dniu (…) 2026 r. kupiła Pani lokal mieszkalny w (…) za kwotę (…) zł. Była to pierwsza nieruchomość, którą nabyła Pani odpłatnie na własność i przeznaczyła Pani na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych. Przy zawarciu aktu notarialnego notariusz pobrał od Pani podatek od czynności cywilnoprawnych w wysokości (…) zł.

Wcześniej, na podstawie umowy darowizny z dnia (…) 2023 r., otrzymała Pani od mamy udział wynoszący dokładnie 1/2 w nieruchomości zabudowanej domem jednorodzinnym. Udział ten nie przekraczał 50%. Pani mama nabyła ten udział wcześniej w drodze dziedziczenia po swoim ojcu. Otrzymany udział nie został przez Panią nabyty w celu inwestycyjnym ani jako zakup nieruchomości. Nigdy nie wykorzystywała Pani tej nieruchomości jako własnego miejsca zamieszkania. Udział został Pani przekazany przez mamę z przyczyn rodzinnych i organizacyjnych, ponieważ z uwagi na stan zdrowia nie była w stanie zajmować się nieruchomością.

W dniu (…) 2024 r. sprzedała Pani cały otrzymany udział wynoszący 1/2 za kwotę (…) zł. Środki uzyskane ze sprzedaży przeznaczyła Pani następnie na wkład własny i zakup pierwszego własnego mieszkania w (…). W chwili zakupu lokalu mieszkalnego w dniu (…) 2026 r. nie posiadała już Pani udziału otrzymanego w darowiźnie. Zakupione mieszkanie było pierwszym lokalem nabytym przez Panią odpłatnie i pierwszą nieruchomością służącą rzeczywistemu zaspokojeniu Pani własnych potrzeb mieszkaniowych.

Art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych ma na celu ułatwienie nabycia pierwszego mieszkania osobom, które nie posiadały dotychczas własnej nieruchomości mieszkalnej. Ustawodawca dopuścił przy tym wyjątek dla osób, które posiadały udział nieprzekraczający 50% w nieruchomości nabyty w drodze dziedziczenia.

W Pani sytuacji udział wynosił dokładnie 50%, a jego źródłem majątkowym było dziedziczenie przez Pani mamę po jej ojcu, a następnie nieodpłatne przekazanie Pani tego udziału w drodze darowizny. Ekonomiczny i rodzinny charakter tej sytuacji był więc zbliżony do nabycia udziału w drodze dziedziczenia.

W Pani ocenie samo formalne dokonanie darowizny przez mamę, zamiast nabycia przez Panią udziału dopiero po jej śmierci, nie powinno prowadzić do utraty prawa do zwolnienia, skoro udział nie przekraczał 50%, nie służył zaspokojeniu Pani potrzeb mieszkaniowych, został sprzedany przed zakupem mieszkania, a środki ze sprzedaży przeznaczyła Pani na zakup pierwszego własnego lokalu mieszkalnego.

Odmienna wykładnia prowadziłaby do sytuacji, w której osoba posiadająca udział do 50% nabyty w drodze dziedziczenia korzysta ze zwolnienia, natomiast osoba znajdująca się w bardzo podobnej sytuacji rodzinnej, która otrzymała taki sam udział nieodpłatnie od najbliższego członka rodziny, zostaje całkowicie pozbawiona zwolnienia, mimo że nigdy wcześniej nie kupiła mieszkania ani domu.

Dodatkowo wskazuje Pani, że w dniu (…) 2026 r. zmarła Pani mama. W wyniku dziedziczenia po jej śmierci nabyła Pani udział wynoszący 1/4 w tej samej nieruchomości. Pani brat również nabył udział 1/4, natomiast pozostały udział wynoszący 1/2 przypadł Pani ojcu. Okoliczność ta potwierdza, że nieruchomość od początku miała charakter majątku rodzinnego przekazywanego pomiędzy najbliższymi członkami rodziny, a nie nieruchomości nabywanej przez Panią w celach inwestycyjnych.

Zakup mieszkania w dniu (…) 2026 r. był pierwszym odpłatnym nabyciem własnego lokalu mieszkalnego służącego zaspokojeniu Pani potrzeb mieszkaniowych. Dlatego w Pani ocenie przy zakupie lokalu mieszkalnego w dniu (…) 2026 r. spełniała Pani przesłanki do zastosowania zwolnienia przewidzianego w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, a pobrany podatek w wysokości (…) zł powinien zostać uznany za pobrany nienależnie.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 191):

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Stosownie do art. 4 pkt 1 ww. ustawy:

W myśl art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Zgodnie natomiast z art. 6 ust. 2 ww. ustawy:

Natomiast w myśl art. 7 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Jak wynika z powołanych przepisów – umowa sprzedaży podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i obowiązek uiszczenia tegoż podatku ciąży na kupującym. W ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano jednak sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy jest zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Stosownie do art. 9 pkt 17 ww. ustawy:

Zgodnie z powołanym powyżej przepisem, zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych jest sprzedaż, której przedmiotem jest:

·      prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość,

·      prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego,

·      spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego,

jeżeli kupującym jest osoba fizyczna lub osoby fizyczne, którym w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach. W przypadku, w którym kupującemu przysługuje lub przysługiwał udział w opisywanych prawach nabyty tytułem dziedziczenia − by mogło być zastosowane zwolnienie − wielkość przysługującego mu udziału nie może przekroczyć 50%.

Z powyższego wynika zatem, że jeżeli kupującemu przysługuje/przysługiwał udział w ww. prawach, który został przez niego nabyty innym tytułem niż dziedziczenie, wówczas zwolnienie, o którym mowa w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, nie ma zastosowania.

Z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego wynika, że (…) 2026 r. kupiła Pani lokal mieszkalny. Przy zawarciu aktu notarialnego został pobrany podatek od czynności cywilnoprawnych. Przed nabyciem tego lokalu nie była Pani właścicielką żadnego lokalu mieszkalnego ani domu jednorodzinnego, z wyjątkiem udziału wynoszącego 1/2 w nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym, który otrzymała Pani od swojej matki na podstawie umowy darowizny z (…) 2023 r. W dniu (…) 2024 r. sprzedała Pani otrzymany w darowiźnie udział w nieruchomości. W momencie zakupu lokalu mieszkalnego nie posiadała już Pani żadnego udziału ani prawa własności do nieruchomości.

Pani zdaniem, przy zakupie lokalu mieszkalnego w dniu (…) 2026 r. spełniała Pani przesłanki do zastosowania zwolnienia przewidzianego w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, a pobrany podatek powinien zostać uznany za nienależny. Swoje stanowisko argumentuje Pani tym, że otrzymaną darowiznę można utożsamiać z dziedziczeniem, ponieważ Pani matka udział w nieruchomości nabyła w spadku po swoim ojcu oraz tym, że jest Pani spadkobierczynią matki, która zmarła (…) 2026 r.

Z Pani stanowiskiem nie można się zgodzić. Nie można twierdzić, że źródłem nabycia przez Panią udziału 1/2 w nieruchomości było dziedziczenie.

Z uwagi na fakt, że ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych nie zawiera definicji pojęć „darowizna” i „dziedziczenie”, należy w tym zakresie odwołać się do ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 795).

Na podstawie art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego:

Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego bez ekwiwalentu i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę.

W myśl art. 922 § 1 ww. Kodeksu:

Zgodnie z art. 924 ww. Kodeksu:

Natomiast, stosownie do przepisu art. 925 ww. Kodeksu:

Stosownie do art. 926 § 1 ww. Kodeksu:

W piśmiennictwie przyjmuje się, że „pojęcie dziedziczenia oznacza przejście na spadkobierców praw i obowiązków majątkowych zmarłego w drodze jednego zdarzenia, jakim jest śmierć osoby fizycznej, powodujące następstwo prawne pod tytułem ogólnym, czyli sukcesję uniwersalną (art. 922 § 1 w związku z art. 925 KC). Oznacza to, że na spadkobiercę (spadkobierców) przechodzi na skutek dziedziczenia całość praw i obowiązków majątkowych należących do spadku, czego konsekwencją jest to, że: (1) spadkobierca wchodzi w ogół majątkowych praw i obowiązków zmarłego spadkodawcy; (2) spadkobierca nabywa wszelkie przedmioty majątkowe zaliczane do spadku, niezależnie od ich charakteru; (3) nabycie spadku w drodze dziedziczenia jest nabyciem pochodnym, co oznacza, że przedmioty spadkowe przechodzą na spadkobiercę w takim kształcie prawnym, w jakim przysługiwały spadkodawcy; (4) na spadkobiercę przechodzą jako obowiązki te prawa, które spadkodawca przeznaczył określonym osobom jako zapis; (5) jeżeli jest kilku spadkobierców, to nabywają oni spadek jako całość, a ich udział w nim określony jest w postaci ułamka (por. J. S. Piątkowski: Prawo spadkowe. Zarys wykładu, Warszawa 2003, s. 52; E. Skowrońska-Bocian: Prawo spadkowe, Warszawa 2006, s. 29; Kodeks cywilny. Komentarz, praca zbiorowa pod red. K. Pietrzykowskiego, Warszawa 1998, t. II, s. 675).”

Z powyższego wynika, że pojęcie dziedziczenia nierozerwalnie związane jest ze zdarzeniem, jakim jest śmierć osoby fizycznej (spadkodawcy). Zatem bez względu na sposób nabycia nieruchomości przez Pani matkę oraz późniejsze nabycie przez Panią spadku po matce, darowizny udziału 1/2 w nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym dokonanej przez Pani matkę na Pani rzecz, w żadnym wypadku nie można utożsamiać z nabyciem w drodze dziedziczenia. Udział 1/2 w nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym nabyła Pani (…) 2024 r. na podstawie umowy darowizny.

Zgodnie z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych zwolnienie ma zastosowanie wyłącznie do osób, którym przed dniem sprzedaży (oraz w tym dniu) nie przysługiwało żadne z praw ani udział w prawach wymienionych w tym przepisie, natomiast Pani przed nabyciem lokalu mieszkalnego posiadała udział 1/2 w budynku mieszkalnym, który nabyła w drodze darowizny, a nie dziedziczenia.

Skoro zatem była Pani współwłaścicielem, w udziale wynoszącym 1/2 w nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym i udział ten nabyła Pani na podstawie umowy darowizny, to w takiej sytuacji nie może Pani skorzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Podatek od czynności cywilnoprawnych z tytułu zawarcia (…) 2026 r. umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego został słusznie pobrany.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.); dalej jako „PPSA”.

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.