0111-KDIB2-2.4014.144.2026.1.PB
W zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy ustanowienia odrębnej własności i sprzedaży lokalu mieszkalnego.
Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
6 czerwca 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 6 czerwca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy ustanowienia odrębnej własności i sprzedaży lokalu mieszkalnego. Uzupełniła go Pani pismem z 6 czerwca 2026 r. (wpływ 6 czerwca 2026 r.). Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
W dniu 10 czerwca 2025 r. przystąpiła Pani do przetargu nieograniczonego ustnego na przeniesienie prawa własności do lokalu mieszkalnego (…) będącego w zasobach Spółdzielni Mieszkaniowej (…). Przetarg został ogłoszony na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. W związku z faktem, iż wpłaciła Pani wadium w terminie i złożyła najlepszą ofertę podczas przetargu wygrała Pani przedmiotowy przetarg. Konsekwencją ww. przetargu było podpisanie w formie aktu notarialnego (…) 2025 r. „umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu i sprzedaży oraz oświadczenie o ustanowieniu hipoteki”. Warunkiem przeniesienia odrębnej własności lokalu była po Pani stronie wpłata wartości rynkowej lokalu (ustalonej na podstawie operatu szacunkowego). Zobowiązania wobec Spółdzielni uregulowała Pani w ustalonym terminie. Natomiast sporządzając akt notarialny notariusz potraktował ww. umowę jako typową umowę sprzedaży – od umowy został pobrany podatek od czynności cywilnoprawnych.
Pytanie
Czy umowa ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego i przeniesienia jego własności, zawarta ze Spółdzielnią Mieszkaniową w trybie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych w następstwie wygranego przetargu, podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych (PCC) na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, a w konsekwencji, czy pobranie tego podatku przez notariusza jako płatnika było uzasadnione?
Pani stanowisko w sprawie
Pani zdaniem, art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych zawiera zamknięty katalog czynności, w którym nie ma umowy ustanowienia własności lokalu przez spółdzielnię mieszkaniową w wyniku przetargu. Taka umowa nie jest umową sprzedaży, lecz jednostronnym aktem cywilnoprawnym spółdzielni przenoszącym własność na członka w trybie przepisów o spółdzielniach mieszkaniowych, o ile wykona zobowiązania wynikające z wygranego przetargu. O kwalifikacji określonej czynności prawnej jako opodatkowanej lub nie, decyduje jej treść a nie nazwa. W związku z tym, czy powstanie obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych decydujące znaczenie powinny mieć rzeczywiste prawa i obowiązki stron tej umowy. W powszechnie cytowanej interpretacji indywidualnej o sygnaturze 0111-KDIB4.4014.38.2018.2.MCZ wskazano, że umowy zawierane przez spółdzielnie w trybie ustawowym nie mogą być utożsamiane z klasyczną umową sprzedaży nieruchomości.
W związku z powyższym stoi Pani na stanowisku, że zawarcie wskazanej w stanie faktycznym umowy nie powodowało powstania obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych, a na notariuszu jako płatniku nie ciążył obowiązek pobrania tego podatku.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 191):
Podatkowi temu podlegają umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej.
Stosownie do art. 4 pkt 1 cyt. ustawy:
Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem art. 5, ciąży przy umowie sprzedaży – na kupującym.
W myśl art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
Podstawę opodatkowania stanowi przy umowie sprzedaży – wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego.
Zgodnie natomiast z art. 6 ust. 2 ww. ustawy:
Wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez odliczania długów i ciężarów.
Natomiast w myśl art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:
Stawki podatku wynoszą od umowy sprzedaży:
a) nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym − 2%,
b) innych praw majątkowych − 1%.
Stosownie do art. 10 ust. 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:
Notariusze są płatnikami podatku od czynności cywilnoprawnych dokonywanych w formie aktu notarialnego.
W myśl art. 10 ust. 3 ww. ustawy:
Płatnicy obowiązani są uzależnić dokonanie czynności cywilnoprawnej od uprzedniego zapłacenia podatku.
W związku z powyższym, należy stwierdzić, że sprzedaż nieruchomości (lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość) podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i obowiązek uiszczenia tegoż podatku ciąży na kupującym, a w przypadku, gdy umowa sprzedaży jest dokonywana w formie aktu notarialnego obowiązkiem notariusza (jako płatnika) jest pobór tego podatku.
Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że wygrała Pani przetarg nieograniczony ustny na przeniesienie prawa własności do lokalu mieszkalnego. Konsekwencją ww. przetargu było podpisanie w formie aktu notarialnego (…) 2025 r. „umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu i sprzedaży oraz oświadczenie o ustanowieniu hipoteki”. Sporządzając akt notarialny notariusz potraktował ww. umowę jako typową umowę sprzedaży – od umowy został pobrany podatek od czynności cywilnoprawnych.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że w związku z zawarciem przez Panią umowy sprzedaży – bo taki właśnie zapis znajduje się w akcie notarialnym, w formie którego została zawarta umowa, na mocy której nabyła Pani wymieniony we wniosku lokal mieszkalny – ciążył na Pani obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu zawarcia umowy sprzedaży. Słusznie zatem notariusz, jako płatnik podatku od czynności cywilnoprawnych, pobrał podatek z tego tytułu.
Wobec powyższego Pani stanowisko należało uznać za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Odnosząc się do powołanej we wniosku interpretacji indywidualnej stwierdzić należy, że została ona wydana w indywidualnej sprawie innego podmiotu i nie wiąże Organu w sprawie będącej przedmiotem niniejszego wniosku.
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów