0111-KDIB2-1.4017.12.2026.2.BJ

Interpretacja indywidualna

– stanowisko nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w zakresie ordynacji podatkowej jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

7 sierpnia 2026 r. za pośrednictwem platformy e-Doręczenia (PURDE) wpłynął Państwa wniosek z 6 sierpnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy Ordynacji podatkowej w zakresie ustalenia, czy Gmina może nabyć nieruchomość w zamian za zaległości podatkowe zbywcy, z koniecznością dopłaty różnicy wynikającej z wartości nieruchomości i zobowiązania podatkowego.

Wniosek nie spełniał wymogów formalnych, dlatego też pismem z 7 września 2026 r. Znak: 0111-KDIB2-1.4017.12.2026.1.BJ, wezwano do jego uzupełnienia, co też nastąpiło 10 września 2026 r.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Na terenie Gminy, w związku z planowaną likwidacją Spółdzielni Mieszkaniowej (…) zaszła konieczność zbycia majątku Spółdzielni. Spółdzielnia zaproponowała zbycie nieruchomości gminie w postaci:

- trzech działek o numerze geodezyjnym (…) po uzyskaniu zgody Rady Gminy (…) na nabycie, a następnie po protokolarnym uzgodnieniu ceny (niższej niż wartość wg operatu szacunkowego nieruchomości) zawrzeć akt notarialny i zapłacić ustalone wynagrodzenie Spółdzielni,

- jednej działki o numerze geodezyjnym (…) w związku z zaległościami podatkowymi Spółdzielni Mieszkaniowej i propozycją zawarcia umowy przeniesienia nieruchomości w zamian za zaległości podatkowe na rzecz Gminy (…). Wartość przedmiotowej nieruchomości jest wyższa niż zobowiązania podatkowe wobec gminy. Gmina (…) zawrze ze Spółdzielnią Mieszkaniową umowę przeniesienia własności w zamian za zaległości podatkowe w myśl przepisu art. 66 § 1 pkt 2 i § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej.

Gmina (…) dopłaci różnicę w cenie na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej wynikającej z wartości nieruchomości (wynikającej z operatu szacunkowego) i zaległych zobowiązań podatkowych. Po zawarciu aktu notarialnego nabycia nieruchomości, Wójt Gminy (…) stwierdzi wygaśnięcie w całości zobowiązania podatkowego Podatnika, tj. Spółdzielni Mieszkaniowej. Nabycie rzeczonej działki jest celowo ugruntowane, z uwagi na zamontowane na niej urządzenia placu zabaw, służące lokalnej społeczności.

W uzupełnieniu wniosku ujętym w piśmie z 9 września 2026 r. wskazali Państwo, że:

Gmina (…) dokonując nabycia nieruchomości w trybie art. 66 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, w zamian za zaległości podatkowe Spółdzielni Mieszkaniowej, których wysokość jest niższa niż wartość nabywanej nieruchomości, wyrówna powstałą różnicę poprzez dokonanie dopłaty pieniężnej.

Zaległości Spółdzielni Mieszkaniowej powstały z tytułu:

- podatku rolnego w kwocie - (…) zł;

- podatku od nieruchomości w kwocie - (…) zł;

- odsetek - (…) zł;

- kosztów upomnienia - (…) zł.

Suma zaległości wynosi (…) zł.

Wysokość dopłaty Gminy (…) względem wartości nieruchomości będzie wynosiła (…) zł. Wartość nieruchomości zgodnie z wyceną nieruchomości wynosi (…) zł. W związku z powyższym procentowy udział dopłaty do wartości nieruchomości wynosi (…) %.

Pytanie

Czy Gmina (…) może nabyć nieruchomość - działkę nr geodezyjny (…) w zamian za zaległości podatkowe, z koniecznością dopłaty Spółdzielni Mieszkaniowej różnicy wynikającej z wartości nieruchomości i zobowiązania podatkowego?

Państwa stanowisko w sprawie

Państwa zdaniem, Gmina (…) może nabyć nieruchomość - działkę nr geodezyjny (…) w zamian za zaległości podatkowe, z koniecznością dopłaty dla Spółdzielni Mieszkaniowej w (…), wynikającej z różnicy wartości nieruchomości i zobowiązania podatkowego.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 21 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.),

§ 1. Zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem:

1) zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania;

2) doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania.

§ 2. Jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, a zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób określony w § 1 pkt 1, podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem do zapłaty, z zastrzeżeniem § 3.

W świetle art. 51 § 1 ww. ustawy,

§ 1. Zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności.

Zgodnie z art. 59 Ordynacji podatkowej,

§ 1. Zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek:

1) zapłaty;

2) pobrania podatku przez płatnika lub inkasenta;

3) potrącenia;

4) zaliczenia nadpłaty lub zaliczenia zwrotu podatku;

5) zaniechania poboru;

6) przeniesienia własności rzeczy lub praw majątkowych;

7) przejęcia własności nieruchomości lub prawa majątkowego w postępowaniu egzekucyjnym;

8) umorzenia zaległości;

9) przedawnienia;

10) zwolnienia z obowiązku zapłaty na podstawie art. 14m lub art. 14zl;

11) nabycia spadku w całości przez Skarb Państwa albo jednostkę samorządu terytorialnego stwierdzonego przez prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku - ze skutkiem na dzień otwarcia spadku.

W ustawie Ordynacja podatkowa w art. 66 uregulowany został szczególny sposób wygaśnięcia zobowiązania podatkowego, który jest wyjątkiem od zasady, zgodnie z którą podatki są realizowane w formie pieniężnej. Jest to sposób opierający się na zaspokojeniu wierzyciela podatkowego świadczeniem w naturze, jakim jest przeniesienie własności rzeczy (praw) podatnika na jego rzecz. Samo wygaśnięcie zobowiązania następuje z dniem przeniesienia własności rzeczy lub prawa, co stwierdza się w decyzji organu podatkowego. Decyzja określa wysokość wygasłego zobowiązania.

Zgodnie z art. 66 § 1 Ordynacji podatkowej,

§ 1. Szczególnym przypadkiem wygaśnięcia zobowiązania podatkowego jest przeniesienie własności rzeczy lub praw majątkowych na rzecz:

1) Skarbu Państwa - w zamian za zaległości podatkowe z tytułu podatków stanowiących dochody budżetu państwa;

2) gminy, powiatu lub województwa - w zamian za zaległości podatkowe z tytułu podatków stanowiących dochody ich budżetów.

Stosownie do art. 66 § 2 Ordynacji podatkowej,

§ 2. Przeniesienie następuje na wniosek podatnika:

1) w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1, na podstawie umowy zawartej na piśmie, za zgodą właściwego naczelnika urzędu skarbowego, a w przypadku gdy przedmiotem umowy jest przeniesienie akcji lub udziałów także za zgodą Prezesa Rady Ministrów, między starostą wykonującym zadanie z zakresu administracji rządowej a podatnikiem;

2) w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 2, na podstawie umowy zawartej na piśmie między wójtem, burmistrzem (prezydentem miasta), starostą albo marszałkiem województwa a podatnikiem.

Zgodnie z powołanymi przepisami szczególnym przypadkiem wygaśnięcia zobowiązania podatkowego jest przeniesienie własności rzeczy lub praw majątkowych w zamian za zaległości podatkowe, odpowiednio na rzecz Skarbu Państwa - w zamian za zaległości podatkowe z tytułu podatków stanowiących dochody budżetu państwa, oraz gminy, powiatu lub województwa – w zamian za zaległości podatkowe z tytułu podatków stanowiących dochody ich budżetów.

Uregulowany w tym przepisie sposób wygaśnięcia zobowiązania podatkowego jest wyjątkiem od zasady, zgodnie z którą podatki są realizowane w formie pieniężnej. Jest to sposób opierający się na zaspokojeniu wierzyciela podatkowego świadczeniem w naturze, jakim jest przeniesienie własności rzeczy (praw) podatnika na jego rzecz. Stąd też w komentowanym przepisie określany jest jako szczególny sposób wygaśnięcia zobowiązania podatkowego. Wygaśnięcie zobowiązania następuje w analizowanym przypadku w wyniku dokonania czynności cywilnoprawnej, tj. zawarcia umowy, na mocy której wierzyciel podatkowy nabywa własność rzeczy lub praw majątkowych.

Istotą tej instytucji jest szczególny sposób wygaśnięcia zobowiązania podatkowego poprzez przeniesienie własności rzeczy lub prawa majątkowego.

Nie jest to klasyczna umowa sprzedaży, w której nabywca zobowiązuje się do zapłaty ceny odpowiadającej wartości rynkowej nabywanego składnika majątkowego.

Art. 66 Ordynacji podatkowej, nie przewiduje bowiem mechanizmu rozliczenia różnicy pomiędzy wartością przenoszonego składnika majątkowego a wysokością zaległości podatkowych ani nie ustanawia obowiązku wypłaty przez gminę takiej różnicy na rzecz podatnika.

Inicjatywa w zastosowaniu tej szczególnej formy prawnej prowadzącej do wygaśnięcia zobowiązania podatkowego należy do podatnika. To podatnik występuje z wnioskiem o przeniesienie własności i swobodnie wskazuje rzeczy lub prawa majątkowe, których własność zamierza przenieść na rzecz Skarbu Państwa, w zamian za zaległości podatkowe. W przypadku, gdy wartość rzeczy lub praw majątkowych przeniesionych na wniosek podatnika na rzecz Skarbu Państwa przekracza wysokość kwoty zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, podatnikowi nie przysługuje jednak prawo żądania zwrotu nadpłaty z tego tytułu.

Z powyższego wynika, że przeniesienie własności w tym trybie nie prowadzi do powstania po stronie podatnika roszczenia o zwrot nadwyżki wartości przenoszonego składnika majątkowego nad wysokością zaległości podatkowych. Jak już bowiem wskazano, art. 66 Ordynacji podatkowej, nie przewiduje mechanizmu dopłat ani odrębnego rozliczenia takiej nadwyżki.

W uchwale z 8 października 2007 r. sygn. akt I FPS 2/07 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że regulacja art. 66 Ordynacji podatkowej nie odnosi się do obrotu gospodarczego, lecz wprowadza szczególny mechanizm poboru podatków. Jak stwierdził Sąd: „uznanie, że przeniesienie własności rzeczy w zamian za zaległości podatkowe następuje w drodze prywatnoprawnej nie zmienia istoty regulacji zawartej w art. 66 Ordynacji podatkowej, która nie odnosi się do obrotu gospodarczego, lecz wprowadza szczególny mechanizm poboru podatków.”.

Podobny pogląd wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 6 sierpnia 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 2224/09, w uzasadnieniu którego wskazał: „Okoliczność, że z przeniesieniem własności nieruchomości w zamian za zaległości podatkowe ustawodawca nie powiązał żadnych rozliczeń między stronami, wynikających z porównania wartości nieruchomości i kwoty zaległości podatkowych, spowodowana jest także tym właśnie, że – na wniosek podatnika – w sposób szczególny dochodzi do uregulowania zobowiązania podatkowego.”

Jak wynika z opisu sprawy wysokość dopłaty Gminy (…) względem wartości nieruchomości będzie wynosiła (…) zł. Wartość nieruchomości zgodnie z wyceną nieruchomości wynosi (…) zł. W związku z powyższym procentowy udział dopłaty do wartości nieruchomości wynosi (…) %.

Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że sam brak ekwiwalentności nie przekreśla w niniejszej sprawie możliwości zastosowania omawianego przepisu. Możliwość zastosowania w sprawie art. 66 Ordynacji podatkowej przekreśla natomiast kwestia powstania wierzytelności po stronie Spółdzielni Mieszkaniowej, odpowiadającej różnicy pomiędzy wartością nieruchomości, a wysokością zaległości i obowiązku jej zaspokojenia/zapłaty przez Gminę.

W związku z powyższym Państwa stanowisko uznano za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Państwa i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

-  Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

-  Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

-  Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

-  w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

-  w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.