0111-KDIB2-1.4010.424.2021.12.AJ

Interpretacja indywidualna po wyroku sądu

– stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowni Państwo

1) ponownie rozpatruję sprawę Państwa wniosku z 24 września 2021 r., który wpłynął do Organu tego samego dnia o wydanie interpretacji indywidualnej – uwzględniam przy tym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 grudnia 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 1097/22 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lutego 2026 r., sygn. akt II FSK 592/23;

2) i stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób prawnych jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

24 września 2021 r. wpłynął Państwa wniosek z tego samego dnia o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia:

-        czy Umorzenie akcji bez wynagrodzenia dla Funduszu spowoduje po stronie Spółki powstanie przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych,

-        czy Umorzenie akcji własnych przez Spółkę, nabytych uprzednio od Funduszu bez wynagrodzenia, może prowadzić do określenia przez organ podatkowy dochodu (straty) Spółki w świetle przepisów Rozdziału 1a ustawy CIT.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

X Spółka Akcyjna (dalej: „Spółka” lub „Wnioskodawca”) jest polskim rezydentem podatkowym dla celów podatku dochodowego do osób prawnych.

Akcjonariuszami Spółki są: B Sp. z o.o. (dalej jako: Wspólnik I) oraz zagraniczny fundusz inwestycyjny C, działający poprzez D, z siedzibą w Luksemburgu: (…), numer identyfikacji podatkowej nadany przez właściwy organ (…) (dalej: „Fundusz”) (razem dalej jako: „Akcjonariusze”).

Spółka pełni funkcje spółki holdingowej dla posiadanych przez grupę kapitałową inwestycji na terytorium Polski. W związku z tym Spółka posiada udziały w spółkach celowych z siedzibą na terytorium Polski, które posiadają elektrownie wiatrowe lub fotowoltaiczne lub realizują projekty budowy takich elektrowni. Jedną ze spółek celowych, w której Spółka posiada 100% udziałów jest spółka E sp. z o.o. (dalej: „SPV”).

Spółka planuje sprzedać 100% udziałów w SPV do Wspólnika I w zamian za wynagrodzenie odpowiadające wartości rynkowej posiadach udziałów w SPV. W związku z planowaną sprzedażą udziałów w SPV, Spółka rozpozna przychód podatkowy podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych. Na moment planowanej sprzedaży udziałów w SPV, SPV będzie posiadało zrealizowany projekt elektrowni wiatrowej w fazie operacyjnej (dalej: „Projekt Wiatrowy”).

Po planowanej sprzedaży udziałów w SPV, Akcjonariusze planują umorzyć część posiadanych przez siebie akcji, w taki sposób, że część akcji Funduszu zostanie umorzona bez wynagrodzenia (dalej: „Umorzenie”). Celem Umorzenia jest uporządkowanie zaangażowania kapitałowego przez Akcjonariuszy w realizację Projektu Wiatrowego, które nie było równomierne. W efekcie Umorzenia, w związku z umorzeniem akcji Funduszu bez wynagrodzenia, kapitał zakładowy Spółki zostanie obniżony o kwotę odpowiadającą iloczynowi ilości umarzanych akcji oraz ich wartości nominalnej. Jednocześnie, o tę samą kwotę zostanie powiększony kapitał zapasowy Spółki, co spowoduje, że wysokość kapitałów własnych w wyniku Umorzenia w części dotyczącej Funduszu, nie ulegnie zmianie.

Umorzenie akcji nastąpi na podstawie art. 359 KSH, za zgodą Akcjonariuszy (tzw. umorzenie dobrowolne). Uchwała o umorzeniu podejmowana przez walne zgromadzenie akcjonariuszy Spółki będzie określać podstawę prawną umorzenia oraz potwierdzać brak wynagrodzenia dla Funduszu w zamian za umarzane akcje.

Celem Umorzenia nie jest zatem uniknięcie lub uchylenie się od opodatkowania. Umorzenie akcji odbędzie się w celu uporządkowania zaangażowania kapitałowego Akcjonariuszy w realizację Projektu Wiatrowego, tj. odbędzie się z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych.

Pytania

1. Czy Umorzenie akcji bez wynagrodzenia dla Funduszu spowoduje po stronie Spółki powstanie przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych?

2. Czy Umorzenie akcji własnych przez Spółkę, nabytych uprzednio od Funduszu bez wynagrodzenia, może prowadzić do określenia przez organ podatkowy dochodu (straty) Spółki w świetle przepisów Rozdziału 1a ustawy CIT?

Państwa stanowisko w sprawie

Państwa zdaniem, w związku z planowanym dobrowolnym umorzeniem akcji bez wynagrodzenia, po stronie Spółki, nie powstanie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych.

Państwa zdaniem, umorzenie akcji własnych przez Spółkę, nabytych uprzednio od Funduszu bez wynagrodzenia, nie może prowadzić do określenia przez organ podatkowy dochodu (straty) Spółki w świetle przepisów Rozdziału 1a ustawy CIT.

Uzasadnienie Państwa stanowiska w zakresie Pytania nr 1.

Zdaniem Spółki, dobrowolne umorzenie akcji własnych bez wynagrodzenia dla Funduszu, nie spowoduje powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych po stronie Spółki. Zdaniem Wnioskodawcy, w opisanym powyżej zdarzeniu przyszłym, nieodpłatne nabycie własnych akcji posiadanych przez Fundusz, ani następujące po nim umorzenie tych akcji nie spowodują po stronie Wnioskodawcy powstania dochodu (przychodu) podlegającego opodatkowaniu.

Na płaszczyźnie prawnej, umorzenie akcji polega na ich prawnym unicestwieniu, tj. wygaśnięciu wszelkich praw, zarówno o charakterze majątkowym, jak i korporacyjnym wynikających z tych akcji. Tryb umarzania akcji został uregulowany art. 359-361 KSH. Zgodnie z art. 359 § 1, akcje mogą być umorzone w przypadku, gdy statut tak stanowi. Akcja może być umorzona albo za zgodą akcjonariusza w drodze jej nabycia przez spółkę (umorzenie dobrowolne), albo bez zgody akcjonariusza (umorzenie przymusowe). Z kolei z art. 359 § 2 KSH wynika, że dopuszczalne jest umorzenie akcji bez wynagrodzenia dla akcjonariusza posiadającego umarzane akcje.

Przechodząc na grunt podatkowy, należy wskazać, iż przepisy ustawy CIT nie zawierają definicji przychodu (jedynie w art. 12 ust. 1 ustawy CIT wskazano otwarty katalog przysporzeń, które są zaliczane do kategorii przychodów) jak również nie regulują szczegółowo skutków podatkowych umorzenia akcji po stronie spółki, której akcje są umarzane. W szczególności sytuacja taka nie jest expressis verbis wymieniona wśród zdarzeń powodujących powstanie przychodu (art. 12 ustawy CIT). W konsekwencji, skutki podatkowe tego zdarzenia powinny być określane na podstawie zasad ogólnych ustawy CIT.

Zgodnie z ugruntowaną praktyką powstałą na gruncie ustawy CIT przychodami podatkowymi są co do zasady, wszelkie przysporzenia majątkowe o charakterze trwałym. Innymi słowy, jako przychód dla celów podatkowych należy traktować tylko takie zdarzenia, które powodują rzeczywisty przyrost majątku podatnika.

Niezależnie od faktu, że określony w art. 12 ustawy CIT katalog przypadków powodujących powstanie przychodu nie jest wyczerpujący, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że nabycie przez spółkę kapitałową własnych akcji celem ich umorzenia nie powoduje powstania przychodu w tej spółce. Spółka bowiem w sensie ekonomicznym (finansowym) nic nie uzyskuje i nie nastąpi po jej stronie żadne przysporzenie majątkowe w wyniku umorzenia części akcji własnych. Nie nastąpi także umorzenie jej zobowiązań wobec Funduszu.

W opisanej sytuacji nastąpi jedynie przesunięcie środków własnych z kapitału zakładowego na kapitał zapasowy Spółki. Operacja będzie się sprowadzać do dokonania zmian w obrębie kapitałów własnych Spółki utworzonych na mocy statutu Spółki, nie będzie się wiązać z nią natomiast napływ środków finansowych z zewnątrz. Spółka, w wyniku nabycia własnych akcji bez wypłaty wynagrodzenia dla Funduszu, nie osiągnie korzyści ekonomicznych, które mogłyby skutkować powstaniem u niej przychodu.

Ponadto, w analizowanym opisie zdarzenia przyszłego nie zostanie spełniona żadna z przesłanek zawartych w art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy CIT, zgodnie z którym przychodami są w szczególności: wartość otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie rzeczy lub praw, a także wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń. Nabycie akcji własnych przez Spółkę nie będzie wiązało się w ocenie Wnioskodawcy z nieodpłatnym nabyciem rzeczy lub praw majątkowych, o których mowa powyżej. Należy podkreślić, że nabycie akcji własnych przez Spółkę odbywa się w ramach ściśle określonej procedury, regulowanej przepisami KSH i Spółka nie ma prawa do swobodnego dysponowania akcjami po ich nabyciu. W związku z tym, sytuacji Spółki nie można utożsamiać ze zwykłym nabyciem rzeczy lub praw majątkowych, które w przypadku, gdyby było nieodpłatne lub częściowo odpłatne prowadziłoby do osiągnięcia rzeczywistego przysporzenia majątkowego i w konsekwencji powstania przychodu podatkowego po stronie nabywcy.

Umorzenie akcji Spółki jest specyficznym zdarzeniem o charakterze korporacyjnym, przeprowadzanym co do zasady z inicjatywy Akcjonariuszy. Warunkiem koniecznym umorzenia akcji jest uchwała walnego zgromadzenia Spółki, a w przypadku umorzenia dobrowolnego również zgoda akcjonariusza, którego akcje są umarzane. Biorąc pod uwagę, iż umorzenie akcji stanowi realizację uprawnień korporacyjnych Akcjonariuszy i następuje z ich inicjatywy, Spółka zobligowana jest realizować wolę właścicieli. Można stwierdzić, że Spółka jest w istocie biernym uczestnikiem (podmiotem) tej operacji, a nie jej stroną (oczywiście formalnie Spółka wykonuje określone czynności, tj. nabywa akcje własne, dopełnia pozostałych formalności wymaganych przez Kodeks spółek handlowych). Innymi słowy, umorzenie akcji jako czynność wynikająca z uprawnień inkorporowanych w akcjach Spółki stanowi emanację władztwa właścicielskiego przysługującego Akcjonariuszom, a Spółka współuczestniczy formalnie w realizacji powyższych uprawnień Akcjonariuszy.

Mając powyższe na uwadze, trudno jest dojść do konkluzji, że w wyniku umorzenia po stronie Spółki dochodzi do jakiegokolwiek przysporzenia, skoro wspomniana czynność korporacyjna stanowi realizację interesów ekonomicznych akcjonariuszy, które Spółka zobligowana jest wprowadzić w życie, a nie formę realizacji własnych interesów ekonomicznych Spółki.

W związku z powyższym, w niniejszym zdarzeniu przyszłym, aczkolwiek Spółka dokona nieodpłatnego nabycia akcji należących do Funduszu w celu ich umorzenia, to jednocześnie Spółka nie uzyska jakiegokolwiek przysporzenia majątkowego, a w konsekwencji nie znajdzie w sprawie zastosowania art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy CIT. W szczególności, nabycie akcji przez Spółkę w celu ich umorzenia nie będzie skutkować zwiększeniem majątku Spółki ani otrzymaniem przez nią jakichkolwiek realnych wartości ekonomicznych, lecz jedynie spowoduje zmianę struktury kapitałów własnych Spółki.

Ponadto, dobrowolne umorzenie udziałów bez wynagrodzenia dla Funduszu nie będzie również znajdować się w zakresie dyspozycji art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy CIT. Zdaniem Spółki, w wyniku wyrażenia zgody przez akcjonariusza na nieodpłatne umorzenie akcji, po stronie Spółki nie powstaje zobowiązanie do zapłaty jakiegokolwiek wynagrodzenia na rzecz Funduszu, nie może zatem również dojść do umorzenia zobowiązania.

W konsekwencji Spółka stoi na stanowisku, że planowane nabycie i dobrowolne umorzenie akcji w Spółce bez wynagrodzenia dla jej akcjonariusza, w świetle obowiązujących przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie będzie skutkowało powstaniem przychodu (dochodu) dla Spółki.

Spółka wskazuje także, iż przedstawione powyżej stanowisko jest powszechnie akceptowane przez organy podatkowe. Zostało ono potwierdzone min. w następujących pismach:

-        odpowiedzi podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów na interpelację poselską nr 2206, wydana 23 lutego 2004 r., w których, w której Minister Finansów wskazał, że „Oceniając skutki podatkowe będące następstwem nabycia przez spółkę własnych udziałów w celu ich umorzenia bez wynagrodzenia, stwierdzić należy, że wśród określonych w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych zdarzeń powodujących powstanie przychodu sytuacja taka wprost nie jest wskazana. Niezależnie jednak od faktu, iż określony w art. 12 tej ustawy katalog przypadków powodujących powstanie przychodu nie jest enumeratywny, zdaniem Ministra Finansów nabycie przez spółkę kapitałową własnych udziałów celem ich umorzenia - nawet bez wynagrodzenia - nie spowoduje powstania przychodu w tej spółce. Podobnie czynność ta nie spowoduje również powstania przychodu u wspólników tej spółki, jakkolwiek wzrośnie wartość księgowa posiadanych przez nich udziałów”,

-        Interpretacji indywidualnej prawa podatkowego z 26 września 2019 r. wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (znak: 0111-KDIB1-1.4010.316.2019.1.BSA), w której organ podatkowy potwierdził, że: „Wymaga także podkreślenia fakt, że nabycie udziałów w celu umorzenia, niezależnie, czy następuje odpłatnie, czy nieodpłatnie, nie powoduje rzeczywistego przyrostu majątku Spółki. Poprzez takie działania z ekonomicznego punktu widzenia Spółka, nie uzyska przychodu, ani korzyści finansowych, nie nastąpi również wzrost majątku Wnioskodawcy. Konsekwencje wykupu udziałów własnych w celu ich umorzenia będą widoczne jedynie w bilansie rocznym. Tym samym, udziały własne nabywane przez Wnioskodawcę wyłącznie w celu ich umorzenia, nie spowodują, że Wnioskodawca nabędzie prawa lub wzrośnie jego majątek. (...) w związku z planowanym dobrowolnym umorzeniem udziałów posiadanych przez Spółkę kapitałową w kapitale Wnioskodawcy, bez wypłaty wynagrodzenia, po stronie Wnioskodawcy nie powstanie przychód podlegający opodatkowaniu zgodnie z Ustawą CIT”;

-        Interpretacji indywidualnej prawa podatkowego z 19 stycznia 2011 r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie (znak: IPPB3/423-763/10-2/JB), w której organ podatkowy potwierdził, że: „(...) nabycie przez spółkę kapitałową własnych akcji celem ich umorzenia nie powoduje powstania przychodu w tej spółce. Spółka bowiem w sensie ekonomicznym nic nie uzyskuje i nie nastąpi po jej stronie żadne przysporzenie majątkowe w wyniku umorzenia części akcji własnych. Nie nastąpi także umorzenie jej zobowiązań wobec akcjonariuszy. W opisanej sytuacji nastąpi jedynie przesunięcie środków własnych z kapitału akcyjnego na kapitał zapasowy Spółki. Operacja będzie się sprowadzać do dokonania zmian w obrębie kapitałów własnych Spółki utworzonych na mocy statutu Spółki, nie będzie się wiązać z nią natomiast napływ środków finansowych z zewnątrz. Spółka, w wyniku nabycia własnych akcji bez wypłaty wynagrodzenia wspólnikowi, nie osiągnie korzyści ekonomicznych, które mogłyby skutkować powstaniem u niej przychodu. Ponadto, w analizowanym opisie zdarzenia przyszłego nie zostanie spełniona żadna z przesłanek zawartych w art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o p.d.o.p., zgodnie z którym przychodami są w szczególności: wartość otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie rzeczy lub praw, a także wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń (...). Nabycie akcji własnych przez Spółkę nie będzie wiązało się z nieodpłatnym nabyciem rzeczy lub praw majątkowych, o których mowa powyżej. Należy podkreślić, że nabycie akcji własnych przez Spółkę odbywa się w ramach ściśle określonej procedury, regulowanej przepisami k.s.h. i Spółka nie ma prawa do swobodnego dysponowania akcjami po ich nabyciu. W związku z tym. sytuacji Spółki nie można utożsamiać ze zwykłym nabyciem rzeczy lub praw majątkowych, które w przypadku, gdyby było nieodpłatne lub częściowo odpłatne prowadziłoby do powstania przychodu podatkowego po stronie nabywcy. W związku z powyższym, nie można stwierdzić, że w wyniku nabycia przez Wnioskodawcę akcji własnych w celu ich umorzenia dojdzie do otrzymania przez niego świadczenia podlegającego opodatkowaniu”;

-        interpretacji indywidualnej prawa podatkowego z 10 listopada 2008 r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach (sygn. IBPB3/423-698/08/PC), w której organ podatkowy stwierdził, że: „(...) opodatkowanie podatkiem dochodowym od osób prawnych wystąpi w stosunku do tych kategorii, które zgodnie z cytowaną ustawą p.d.o.p. stanowią odpowiednio dochód albo przychód. Zatem, jeśli określonej kategorii nie można, zgodnie z ustawą podatkową, uznać ani za przychód, ani też za dochód podatkowy, to kategoria ta nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych. (...) Należy mieć na względzie, że przychodem jest przysporzenie o charakterze trwałym. Jeżeli zatem, co wynika z przedstawionego zdarzenia przyszłego, nie dochodzi do przysporzenia o takim charakterze (dochodzi jedynie do przesunięć w ramach kapitałów), w takim wypadku nie powstaje przychód (aktywa Spółki pozostają na niezmiennym poziomie). Wobec powyższego, nabycie własnych akcji przez Wnioskodawcę za wynagrodzeniem niższym niż ich wartość rynkowa w celu ich umorzenia jest dla Niej obojętne podatkowo. Z przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie wynika bowiem, aby w przedstawionym zdarzeniu przyszłym po stronie Spółki powstał dochód, a tym samym obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób prawnych.

-        interpretacji indywidualnej prawa podatkowego wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 1 kwietnia 2010 r. (znak: IBPBII/2/423-4/10/MM),

-        interpretacji indywidualnej prawa podatkowego wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 1 lipca 2009 r. (znak: IPPB3/423-243/09-4/JB),

-        interpretacji indywidualnej prawa podatkowego wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 23 stycznia 2008 r. (znak: IP-PB3-423-375/07-2/JB),

-        interpretacji indywidualnej prawa podatkowego wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 10 listopada 2008 r. (znak: IBPB3/423-698/08/PC).

Reasumując, Spółka stoi na stanowisku, iż w świetle obowiązujących przepisów podatkowych w opisanym zdarzeniu przyszłym, Umorzenie akcji bez wynagrodzenia (poprzez ich nabycie od Funduszu i następujące po nim ich umorzenie) nie będzie skutkować powstaniem przychodu (przysporzenia) po stronie Spółki, a w konsekwencji nie będzie podlegać po stronie Spółki opodatkowaniu CIT, albowiem:

-        nie skutkuje przyrostem majątku spółki, której udziały są umarzane,

-        w sensie ekonomicznym nie powoduje powstania jakiejkolwiek korzyści majątkowej dla spółki, której udziały są umarzane i nie stanowi żadnego przysporzenia po jej stronie,

-        nie może zostać zaliczone do żadnej z kategorii przychodów wymienionych w art. 12 ustawy CIT, w szczególności w art. 12 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy,

Dodatkowo, tak jak Spółka wskazała powyżej, stanowisko Spółki jest zgodne z jednolitą utrwaloną linią interpretacyjną organów podatkowych, że umorzenie udziałów/akcji bez wynagrodzenia nie podlega opodatkowaniu CIT dla spółki, której udziały są umarzane.

Uzasadnienie Państwa stanowiska w zakresie Pytania nr 2.

W ocenie Wnioskodawcy, Umorzenie akcji własnych przez Spółkę, nabytych uprzednio od Funduszu bez wynagrodzenia, nie może prowadzić do określenia przez organ podatkowy dochodu (straty) Spółki w świetle przepisów Rozdziału 1a ustawy CIT.

Stanowisko Wnioskodawcy opiera się na poniższej argumentacji prawnej.

Umorzenie nie stanowi „transakcji kontrolowanej” - brak możliwości określenia dochodu (straty) Spółki.

Na wstępie, Spółka pragnie wskazać, że stoi na stanowisku, że planowane Umorzenie nie stanowi transakcji kontrolowanej w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 6 ustawy CIT, w konsekwencji nie ma w tej sytuacji zastosowania art. 11c ust. 2 w zw. z ust. 3, ani art. 11 c ust. 4 Ustawy CIT.

Zgodnie z treścią przepisu art. 11a ust. 1 pkt 6 ustawy CIT, ilekroć jest mowa o transakcji kontrolowanej - oznacza to identyfikowane na podstawie rzeczywistych zachowań stron działania o charakterze gospodarczym, w tym przypisywanie dochodów do zagranicznego zakładu, których warunki zostały ustalone lub narzucone w wyniku powiązań.

Mając na uwadze powyższe, Spółka stoi na stanowisku zgodnie z którym, o ile umorzenie akcji może być traktowane jako działanie o charakterze gospodarczym, to jednakowoż nie oznacza to, że dobrowolne umorzenie akcji bez wynagrodzenia, dokonane między podmiotami powiązanymi jest transakcją kontrolowaną w rozumieniu art. art. 11a ust. 1 pkt 6 ustawy CIT. Do Umorzenia nie dojdzie bowiem na skutek działań Spółki i Akcjonariuszy, których warunki zostały ustalone lub narzucone w wyniku powiązań, albowiem wynika to z uregulowań KSH. Jak wcześniej wskazano przepis art. 359 § 1 KSH daje podstawy do dobrowolnego umorzenia akcji, jeśli statut spółki tak stanowi, a jeśli akcjonariusz wyrazi na to zgodę, umorzenie może nastąpić bez wynagrodzenia. Rzeczywisty przebieg transakcji Umorzenia akcji Funduszu nie może więc być identyfikowany na podstawie faktycznych zachowań stron skoro musi mieć oparcie we wcześniejszej umowie (statucie) Spółki, a przepisy KSH, nie zabraniają, a wręcz umożliwiają umorzenie bez wynagrodzenia, jeśli tylko zainteresowany akcjonariusz wyrazi na to zgodę. I to niezależnie od tego czy dobrowolne umorzenie akcji bez wynagrodzenia ma miejsce między podmiotami powiązanymi, czy niepowiązanymi.

Powyższe potwierdza również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, który w wyroku z 28 października 2020 r. (sygn. I SA/Po 461/20) stwierdził, iż: „Sąd podziela również stanowisko spółki o bezzasadnym twierdzeniu organu, że zgromadzenie wspólników (udziałowców) podejmie decyzję o warunkach umorzenia, w tym również o umorzeniu udziałów bez wynagrodzenia. Co prawda zgromadzenie wspólników dokonuje ustalenia warunków dobrowolnego umorzenia udziałów ale zgromadzenie nie decyduje o braku odpłatności dla wspólnika, którego udziały są umarzane - jest to wyłączna decyzja tego wspólnika. Zgodnie z art. 199 § 1 k.s.h. udział może być umorzony jedynie po wpisie spółki do rejestru i tylko w przypadku, gdy umowa spółki tak stanowi. Udział może być umorzony za zgodą wspólnika w drodze nabycia udziału przez spółkę (umorzenie dobrowolne), albo bez zgody wspólnika (umorzenie przymusowe). Przesłanki i tryb przymusowego umorzenia określa umowa spółki. Stosownie do § 2 umorzenie udziału wymaga uchwały zgromadzenia wspólników, która powinna określać w szczególności podstawę prawną umorzenia i wysokość wynagrodzenia przysługującego wspólnikowi za umorzony udział. Za zgodą wspólnika umorzenie udziału może nastąpić bez wynagrodzenia (§ 3).

Powyższe prowadzi do wniosku, że powiązania (...) występujące wyłącznie między udziałowcami nie mają wpływu na warunki dobrowolnego umorzenia udziałów, a w konsekwencji, brak jest podstaw dla przyjęcia, że w przedstawionych okolicznościach dobrowolne umorzenie udziałów bez wynagrodzenia stanowi zdarzenie, którego warunki mogłyby zostać ustalone w wyniku powiązań. Do tego umorzenia nie dojdzie bowiem na skutek działań spółki i wspólnika, których warunki zostały ustalone lub narzucone w wyniku powiązań. Jak wcześniej wskazano przepis art. 199 k.s.h daje podstawy do dobrowolnego umorzenia udziałów jeśli umowa spółki tak stanowi, a jeśli wspólnik wyrazi na to zgodę, umorzenie może nastąpić bez wynagrodzenia. Rzeczywisty przebieg transakcji dobrowolnego umorzenia udziałów wspólnika, nie może więc być identyfikowany na podstawie faktycznych zachowań stron skoro musi mieć oparcie we wcześniejszej umowie spółki, a przepisy kodeksu spółek handlowych, nie zabraniają, a wręcz umożliwiają umorzenie bez wynagrodzenia, jeśli tylko zainteresowany wspólnik wyrazi na to zgodę. I to niezależnie od tego czy dobrowolne umorzenie udziałów bez wynagrodzenia ma miejsce między podmiotami powiązanymi, czy niepowiązanymi.”

Mając na uwadze powyższe, Spółka stoi na stanowisku, że nie są spełnione warunki do uznania Umorzenia za transakcję kontrolowaną w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 6 Ustawy CIT, a tym samym, organ podatkowy nie będzie miał uprawnienia do określenia dochodu w trybie, określonym w art. 11c ust. 2 w zw. z ust. 3, ani art. 11 c ust. 4, bowiem organ podatkowy ma uprawnienie do określenia dochodu (straty) podatnika na podstawie tych przepisów, wyłącznie w odniesieniu do transakcji kontrolowanych.

Określenie dochodu (straty) Spółki na podstawie przepisów Rozdziału 1a Ustawy CIT

(i)

Zgodnie z art. 11c ust. 2 Ustawy CIT „Jeżeli w wyniku istniejących powiązań zostaną ustalone lub narzucone warunki różniące się od warunków, które ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane, i w wyniku tego podatnik wykazuje dochód niższy (stratę wyższą) od tego, jakiego należałoby oczekiwać, gdyby wymienione powiązania nie istniały, organ podatkowy określa dochód (stratę) podatnika bez uwzględnienia warunków wynikających z tych powiązań’’. Jednocześnie z w świetle art. 11c ust. 3 Ustawy CIT „Określając wysokość dochodu (straty) podatnika w sytuacji, o której mowa w ust. 2, organ podatkowy bierze pod uwagę faktyczny przebieg i okoliczności zawarcia i realizacji transakcji kontrolowanej oraz zachowanie stron tej transakcji”.

Biorąc pod uwagę powyższe brzmienie przepisu, przy założeniu - z którym Spółka się nie zgadza, co wykazała powyżej - że Umorzenie stanowi transakcję kontrolowaną w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 6 Ustawy CIT, organ podatkowy ma uprawnienie do określenia dochodu (straty) podatnika w przypadku łącznego spełnienia poniższych warunków:

-        Warunek 1: w wyniku istniejących powiązań zostaną ustalone lub narzucone warunki różniące się od warunków, które ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane i

-        Warunek 2: w wyniku tego podatnik wykazuje dochód niższy (stratę wyższą) od tego, jakiego należałoby oczekiwać, gdyby wymienione powiązania nie istniały.

Zdaniem Spółki żaden z powyższych warunków nie jest w przypadku Umorzenia spełniony. Warunek 1 stanowi o tym, że strony „transakcji” (w przypadku Umorzenia należałoby uznać, że powinna być to Spółka i Akcjonariusze, w tym - w odniesieniu do umorzenia bez wynagrodzenia - Fundusz) ustalą lub narzucą sobie wzajemnie warunki różniące się od warunków, które ustaliłyby podmioty niepowiązane. Warunek 1 należy zatem postrzegać, jako zawierający w istocie 2 „podwarunki”, tj. pierwszy: strony musza „ustalić” lub „narzucić” sobie wzajemnie warunki transakcji, i drugi: warunki te muszą odbiegać od warunków, które ustaliłyby pomiędzy sobą podmioty niepowiązane.

W odniesieniu do pierwszego z powyższych „podwarunków”, Wnioskodawca pragnie podkreślić, że Umorzenie stanowi czynność o charakterze korporacyjnym, będącą wyrazem realizacji uprawnień właścicielskich Akcjonariuszy wobec Spółki, która nie ma związku ze sferą działalności gospodarczej Spółki; w szczególności, umorzenie nie jest zdarzeniem, które wpływałoby na wysokość przychodów lub kosztów uzyskania przychodów Spółki, nie ma ono odzwierciedlenia w rachunku zysków i strat Spółki (wpływa bowiem jedynie na zmianę struktury kapitałów własnych) i nie wiąże się z uzyskaniem przez Spółkę jakichkolwiek korzyści ekonomicznych. Zaangażowanie Spółki w taką transakcję ma więc charakter stricte formalny i nie odnosi się do sfery gospodarczej Spółki.

Tym samym, Umorzenie stanowi wyłącznie przejaw czynności korporacyjnych związanych z uczestnictwem Akcjonariuszy w Spółce. Jego celem jest prawne unicestwienie akcji akcjonariusza, którego akcje są umarzane, a nie dokonanie jakiejkolwiek transakcji gospodarczej. Spółka nie będzie w szczególności uczestniczyła w procesie podejmowania decyzji o umorzeniu akcji Funduszu oraz określeniu warunków tego umorzenia. Podstawą Umorzenia akcji należących do Funduszu będzie uchwała walnego zgromadzenia akcjonariuszy Spółki, podjęta w oparciu o uprzednią zgodę Funduszu, w której wyrazi on zgodę na umorzenie należących do niego akcji bez wynagrodzenia.

W tym ujęciu nie sposób zatem mówić o tym, że strony „transakcji”, tj. Spółka i Fundusz ustalą lub narzucą sobie wzajemnie warunki działań, skoro ustalanie warunków Umorzenia nie jest determinowane działaniami Spółki i jest wyłącznie uwarunkowane zgodą samych Akcjonariuszy (w tym w szczególności - w odniesieniu do umorzenia bez wynagrodzenia - Funduszu). Spółka, która nie jest zaangażowana bezpośrednio w proces umorzenia nie bierze udziału w ustalaniu warunków „transakcji”.

Tym samym, zdaniem Spółki nie jest spełniony pierwszy z „podwarunków”, tj. strony „transakcji” nie ustalają, ani nie narzucają sobie wzajemnie warunków Umorzenia. Warunki Umorzenia ustalane są bowiem bez udziału Spółki, przez Akcjonariuszy.

W odniesieniu do drugiego z powyższych „podwarunków”, Wnioskodawca uważa, że nie jest możliwe ustalenie, czy umorzenie akcji nastąpiło na warunkach rynkowych, tj. czy warunki Umorzenia różnią się od warunków, które w analogicznej sytuacji ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane. Brak porównywalnych warunków ustalanych pomiędzy niezależnymi podmiotami w przypadku umorzenia akcji (czy udziałów) przesądza, że nie jest możliwe określenie, jakie warunki uzgodniłyby pomiędzy sobą podmioty niepowiązane, ponieważ nie istnieje rynek, który stanowiłby punkt odniesienia dla ustalenia, czy umorzenie akcji nastąpiło z uwzględnieniem warunków rynkowych. Zdaniem Wnioskodawcy możliwe jest porównywanie czynności prawnych tego samego typu. A zatem jedynym punktem odniesienia dla Umorzenia mogłoby być inne umorzenie akcji bez wynagrodzenia. Nie jest możliwe dokonanie porównania z umorzeniem za wynagrodzeniem, bowiem jest to inny typ czynności prawnej, zatem przyjęcie takiego poglądu prowadziłoby de facto do porównania dwóch zupełnie odrębnych instytucji.

Umorzenie akcji bez wynagrodzenia ze swej natury występuje jedynie pomiędzy spółką kapitałową a jej akcjonariuszami i nie zakłada wypłaty wynagrodzenia w żadnej formie. W konsekwencji nie jest możliwe ustalenie czy transakcja umorzenia akcji została przeprowadzona na warunkach rynkowych, gdyż niemożliwe jest wskazanie porównywalnych transakcji pomiędzy niezależnymi podmiotami (pomiędzy niezależnymi podmiotami nie dochodzi przecież do umorzenia akcji).

Umorzenie akcji bez wynagrodzenia stanowi autonomiczną instytucję prawa spółek handlowych, regulującą specyficzny stosunek prawny, tj. relacje pomiędzy akcjonariuszem a spółką. Koniecznym elementem tej instytucji jest właśnie brak wynagrodzenia. Ponadto, jeżeli umorzenie akcji jest nieodpłatne, to, choć jest to nabycie, to takie nieodpłatne nabycie przez Spółkę akcji dokonane za zgodą Funduszu w celu jego umorzenia (umorzenie dobrowolne) następuje na mocy szczególnej umowy nienazwanej (której w żadnym razie nie można porównać z umową sprzedaży akcji). Umowa taka prowadzi jedynie do zmiany struktury praw udziałowych, a Spółka nie otrzymuje żadnego przysporzenia, ponieważ nabyte przez nią prawa udziałowe przestają istnieć w wyniku umorzenia. Skoro zatem charakter omawianej instytucji został uregulowany w taki sposób, że z istoty umorzenia bez wynagrodzenia wynika brak przysporzenia po stronie akcjonariusza, którego akcje są umarzane, to brak jest podstaw do szacowania wysokości przychodu po którejkolwiek stronie. Gdyby bowiem dopuścić możliwość takiego szacowania, oznaczałoby to de facto, że każde umorzenie akcji (udziałów) powinno następować za wynagrodzeniem, czego nie można zaakceptować w świetle przepisów KSH, które celowo rozróżniają i dopuszczają zarówno instytucję umorzenia za wynagrodzeniem, jak i bez wynagrodzenia.

W analizowanej sytuacji zatem, nie jest spełniony wskazany powyżej „podwarunek” drugi, zgodnie z którym warunki danej transakcji zawartej pomiędzy podmiotami powiązanymi odbiegają od warunków, które w takiej samej transakcji ustaliłyby pomiędzy sobą podmioty niepowiązane. W przypadku Umorzenia, nie mamy bowiem do czynienia ani z odpłatnym zbyciem, ani z ceną, ani z jakąkolwiek umową określającą tę cenę (uchwały walnego zgromadzenia lub zgody wspólnika na umorzenie bez wynagrodzenia nie można utożsamiać z transakcją dotyczącą kupna lub sprzedaży). Stąd, nie jest możliwe stwierdzenie czy fakt umorzenia akcji Funduszu bez wynagrodzenia stanowi okoliczność przemawiającą za uznaniem, że gdyby Fundusz i Spółka były podmiotami niepowiązanymi to nigdy nie uzgodniłyby takich warunków Umorzenia. Zdaniem Spółki bowiem, gdyby Spółka i Fundusz były podmiotami niepowiązanymi, nie byłoby możliwe przeprowadzenie Umorzenia bez wynagrodzenia, gdyż ta instytucja jest przewidziana przepisami KSH wyłącznie dla akcjonariusza i spółki zależnej i jej naturą (elementem) jest brak wynagrodzenia. Każda transakcja zawarta pomiędzy podmiotami niepowiązanymi nie będzie stanowiła transakcji porównywalnej do Umorzenia, stąd nieuprawnione byłyby próby dokonywania takich porównań

Podsumowując powyższą część rozważań, Spółka jest zdania, że Warunek 1 do określenia dochodu (straty) Spółki przez organ podatkowy, w sposób określony w art. 11c ust. 2 Ustawy CIT nie jest spełniony.

W odniesieniu do Warunku 2, o którym mowa powyżej, stanowiącego, że „w wyniku tego podatnik wykazuje dochód niższy (stratę wyższą) od tego, jakiego należałoby oczekiwać, gdyby wymienione powiązania nie istniały”, Wnioskodawca uważa, że podobnie jak Warunek 1, także nie będzie on w przypadku Umorzenia akcji Funduszu spełniony.

Na wstępie tej części rozważań, Spółka pragnie wskazać, tak jak wykazała to powyżej, że uważa, iż Umorzenie akcji Funduszu bez wynagrodzenia nie może odbyć się na żadnych innych warunkach niż bez wynagrodzenia, gdyż jest to istotą tej instytucji prawa handlowego. Stąd, poniższe rozważania Spółki, zostały oparte o czysto hipotetyczne założenie - z którym Spółka się nie zgadza - że gdyby Spółka i Fundusz były podmiotami niepowiązanymi, wówczas Spółka wypłaciłaby Funduszowi wynagrodzenie.

Gdyby przyjąć powyższe, hipotetyczne założenie, Spółka nie wykazałaby żadnego dochodu do opodatkowania. W przypadku nabycia akcji własnych za wynagrodzeniem w celu ich umorzenia, podatnik nie rozpoznaje żadnego przychodu podatkowego, gdyż w „transakcji” tej występuje raczej w roli nabywcy niż sprzedawcy, czyli być może powinien mieć uprawnienie do rozpoznania poniesionego wydatku jako kosztu uzyskania przychodu. Zgodnie bowiem z art. 16 ust. 1 pkt 8 Ustawy CIT, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów „wydatków na objęcie lub nabycie udziałów albo wkładów w spółdzielni, udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych, a także wydatków na nabycie tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych; wydatki takie są jednak kosztem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia tych udziałów w spółdzielni, udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych, w tym z tytułu wykupu przez emitenta papierów wartościowych, a także z odkupienia albo umorzenia tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych”. Tym samym, poniesienie wydatku na nabycie akcji mogłoby być rozpatrywane wyłącznie w kontekście ewentualnego uprawnienia nabywcy do rozpoznania kosztu uzyskania przychodu, który zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 8 Ustawy CIT może zostać rozpoznany na moment ich odpłatnego zbycia.

W przypadku nabycia akcji własnych w celu ich umorzenia, spółka nabywająca nie ma uprawnienia do ich odpłatnego zbycia. Tym samym, norma prawna zakodowana w art. 16 ust. 1 pkt 8 Ustawy CIT, nie może mieć zastosowania do „transakcji” umorzenia udziałów.

Konsekwentnie, gdyby hipotetycznie przyjąć, że jako podmiot niepowiązany z Funduszem, Spółka powinna zapłacić Funduszowi wynagrodzenie za nabycie akcji własnych w celu ich umorzenia, to w efekcie takiej „transakcji” nie powinna wykazać żadnego dochodu do opodatkowania (nie powinna rozpoznawać przychodu podatkowego, ani nie miałaby uprawnienia do rozpoznania kosztów uzyskania przychodów). Tym samym, Warunek 2, który stanowi, że podatnik „wykazuje dochód niższy (stratę wyższą) od tego, jakiego należałoby oczekiwać, gdyby wymienione powiązania nie istniały” nie będzie w przypadku Umorzenia akcji Funduszu bez wynagrodzenia spełniony. Zarówno bowiem w przypadku Umorzenia bez wynagrodzenia, jak i gdyby Umorzenie odbyło się za wynagrodzeniem, Spółka nie powinna wykazywać dochodu do opodatkowania.

Dodatkowo, Spółka pragnie zauważyć, że KSH dopuszcza umorzenie akcji za wynagrodzeniem lub bez wynagrodzenia, dlatego w sytuacji skorzystania z możliwości umorzenia akcji bez wynagrodzenia, tak jak będzie miało to miejsce w przypadku opisanego zdarzenia przyszłego, nie ma podstaw do zastosowania przepisu art. 11c ust. 2 ustawy CIT, ponieważ szacowanie wysokości wynagrodzenia na podstawie tego przepisu oznaczałoby zakwestionowanie samego charakteru tej instytucji prawnej tj. procedury dobrowolnego umorzenia akcji bez wynagrodzenia za zgodą Akcjonariuszy.

Podsumowując, w przypadku Umorzenia, ani Warunek 1, ani Warunek 2, wskazane w art. 11c ust. 2 Ustawy CIT nie są spełnione, tj.:

-        w wyniku istniejących powiązań nie zostaną ustalone lub narzucone warunki różniące się od warunków, które ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane oraz

-        Spółka nie wykaże dochodu niższego (straty wyższej) od tego, jakiego należałoby oczekiwać, gdyby wymienione powiązania nie istniały.

(ii)

Zgodnie z art. lic ust. 4 Ustawy CIT „W przypadku gdy organ podatkowy uzna, że w porównywalnych okolicznościach podmioty niepowiązane kierujące się racjonalnością ekonomiczną nie zawarłyby danej transakcji kontrolowanej lub zawarłyby inną transakcję, lub dokonałyby innej czynności, zwanych dalej "transakcją właściwą", uwzględniając:

1) warunki, które ustaliły między sobą podmioty powiązane,

2) fakt, że warunki ustalone między podmiotami powiązanymi uniemożliwiają określenie ceny transferowej na takim poziomie, na jaki zgodziłyby się podmioty niepowiązane kierujące się racjonalnością ekonomiczną uwzględniając opcje realistycznie dostępne w momencie zawarcia transakcji

• organ ten określa dochód (stratę) podatnika bez uwzględnienia transakcji kontrolowanej, a w przypadku gdy jest to uzasadnione, określa dochód (stratę) podatnika z transakcji właściwej względem transakcji kontrolowane/'.

Mając na uwadze powyższy przepis, który daje organowi podatkowemu uprawnienie do określenia dochodu (straty) podatnika, należy stwierdzić, że organ podatkowy może określić dochód (stratę) podatnika jeżeli spełnione są łącznie następujące warunki:

-        Warunek 1: podatnik musi zawrzeć transakcję kontrolowaną w rozumieniu art. 11 a ust. 1 pkt 6 Ustawy CIT

-        Warunek 2: organ podatkowy musi uznać, że w podobnych okolicznościach podmioty niepowiązane:

- Opcja 1: nie zawarłyby danej transakcji kontrolowanej lub

- Opcja 2: zawarłyby inną transakcję kontrolowaną lub dokonałyby innej czynności

Tym samym, aby organ podatkowy mógł określić dochód (stratę) Spółce w związku z Umorzeniem akcji Funduszu bez wynagrodzenia, musiałby stwierdzić w pierwszej kolejności, że (i) Umorzenie stanowi transakcję kontrolowaną (Warunek 1) oraz (ii) Spółka i Fundusz (i szerzej Akcjonariusze), gdyby nie byli podmiotami niepowiązanymi nie zdecydowaliby się na przeprowadzenie Umorzenia lub zdecydowaliby się na przeprowadzenie innej „transakcji” (Warunek 2).

Wnioskodawca pragnie w tym miejscu podkreślić, że tak jak szczegółowo wskazywał powyżej, uważa, że Umorzenie nie stanowi transakcji kontrolowanej w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 6 Ustawy CIT. Biorcą pod uwagę, że umorzenie akcji nie jest związane ze sferą działalności gospodarczej Spółki jak i Akcjonariuszy, wobec czego, nie występują oni w charakterze przedsiębiorców, a także, że umorzenie akcji bez wynagrodzenia nie wiąże się z przekazywaniem jakichkolwiek wartości ekonomicznych, w ocenie Wnioskodawcy, planowane umorzenie nie stanowi działań o charakterze gospodarczym. W konsekwencji, nieodpłatne umorzenie akcji nie powoduje przesuwania dochodów między podmiotami. Tym samym, w oparciu o wykładnię systemową i celowościową przepisów ustawy CIT należy uznać, że zdarzenie to nie stanowi transakcji kontrolowanej, która jest objęta przepisami ustawy CIT o cenach transferowych, co oznacza że w przypadku Umorzenia warunek określony powyżej jako Warunek 1 nie będzie spełniony.

Jeśli chodzi o Warunek 2, to zdaniem Spółki nie można w ogóle podejmować prób określenia co w sytuacji Spółki i Akcjonariuszy (w tym w szczególności Funduszu) zrobiłyby podmioty niepowiązane, gdyż do Umorzenia może dojść wyłącznie pomiędzy podmiotami powiązanymi. Co więcej, mając na uwadze cele jakie wspólnicy realizują poprzez umorzenie swoich akcji, w tym cele czysto korporacyjne w relacji akcjonariusza ze spółką zależną oraz cele związane z interesami akcjonariusza w relacji z pozostałymi akcjonariuszami, trudno wyobrazić sobie, aby jakakolwiek transakcja, zawarta pomiędzy podmiotami niepowiązanymi, pozwalała na realizację tych celów.

Tak jak Wnioskodawca wskazał w opisie zdarzenia przyszłego, do Umorzenia dojdzie w szczególności w celu dystrybucji środków pieniężnych, które będzie posiadać SPV, a także w związku z koniecznością rozliczenia zaangażowania kapitałowego Akcjonariuszy w realizację Projektu. Kolejnym, także istotnym celem, który przyświeca Akcjonariuszom jest, aby po przeprowadzeniu niezbędnych rozliczeń, udział Wspólnika I oraz Funduszu w Spółce pozostał niezmieniony. Zaangażowanie Akcjonariuszy i ich udział w Spółce nie powinny bowiem ulec zmianie.

Mając powyższe na uwadze, zdaniem Spółki przeprowadzenie Umorzenia jest najbardziej naturalnym sposobem i uzasadnionym biznesowo sposobem na zrealizowanie postawionych przez Akcjonariuszy celów. Cele, które chcą zrealizować poprzez Umorzenie Akcjonariusze są charakterystyczne dla relacji w jakiej pozostają oni ze Spółką, a także ze sobą nawzajem. Konsekwentnie, podmioty niepowiązane nigdy nie będą stały przed potrzebą realizacji celów analogicznych do tych realizowanych w ramach Umorzenia przez Akcjonariuszy. Stąd, zdaniem Wnioskodawcy nie można uznać, że w podobnych okolicznościach podmioty niepowiązane:

-        Opcja 1: nie przeprowadziłyby Umorzenia lub

-        Opcja 2: przeprowadziłyby inną transakcję kontrolowaną lub dokonałyby innej czynności.

Gdyby nawet hipotetycznie uznać, że „inną transakcją kontrolowaną” lub „inna czynnością” powinno być w tym przypadku przeprowadzenie Umorzenia akcji Funduszu za wynagrodzeniem (co samo w sobie byłoby nielogiczne, gdyż nie pozwalałoby zrealizować jednego z istotnych celów całego zamierzenia jakim jest utrzymanie dotychczasowego poziomu posiadanego udziału w Spółce przez obu Akcjonariuszy), to taka „transakcja” dla celów podatku dochodowego od osób prawnych nie spowoduje powstania żadnych skutków podatkowych dla Spółki (co Spółka już szczegółowo przedstawiła powyżej w niniejszym wniosku).

Konsekwentnie, organ podatkowy nie określi dochodu podatkowego dla Spółki w związku z Umorzeniem, w tym w szczególności Umorzeniem akcji Funduszu bez wynagrodzenia, na podstawie art. 11 c ust. 4 Ustawy CIT.

Na marginesie, Wnioskodawca pranie dodatkowo wskazać, że przewidziane w ramach obowiązujących przepisów metody ustalania ceny transakcyjnej są całkowicie nieadekwatne i nieodpowiednie do umorzenia akcji. Nawet bowiem gdyby uznać, że Umorzenie jest transakcją kontrolowaną, z czym Wnioskodawca zdecydowanie się nie zgadza, to brak jest metody, która mogłaby znaleźć zastosowanie w odniesieniu do takiej transakcji. Za nieprzystające do umorzenia akcji należy uznać metodę:

a) porównywalnej ceny niekontrolowanej - ze względu na brak ceny brak transakcji porównywalnych;

b) ceny odsprzedaży - ze względu na brak ceny oraz brak sprzedaży (a tym bardziej odsprzedaży);

c) „koszt plus” ze względu na brak sprzedaży, brak bazy kosztowej i narzutu zysku;

d) marży transakcyjnej netto - ze względu na brak transakcji oraz brak zysku;

e) podziału zysku - ze względu na brak zysku.

Jak wynika z powyższego metody określania dochodów znajdują odniesienie do zupełnie innych zdarzeń niż umorzenie akcji, co dodatkowo potwierdza tezę, że regulacje Rozdziału 1a ustawy CIT dotyczące cen transferowych nie mogą w stosunku do takiej czynności znaleźć zastosowania.

Podsumowując, w ocenie Wnioskodawcy, Umorzenie akcji własnych przez Spółkę, nabytych uprzednio od Funduszu bez wynagrodzenia, nie może prowadzić do określenia przez organ podatkowy dochodu (straty) Spółki w świetle przepisów Rozdziału 1a ustawy CIT.

Przepisy Rozdziału 1a Ustawy CIT przewidują 2 tryby, w których organ podatkowy może nabyć uprawnienie do określenia dochodu podatkowego (straty), tj. na podstawie art. 11c ust. 2 i art. 11c ust. 4 Ustawy CIT. Tak jak Spółka wykazała powyżej, w przypadku Umorzenia nie będą spełnione przesłanki do określenia Spółce dochodu w którymkolwiek z tych trybów, stąd Wnioskodawca uważa, tak jak wskazał w przedstawionym stanowisku Wnioskodawcy.

Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania

Postanowienie z 23 grudnia 2021 r. Znak: 0111-KDIB2-1.4010.424.2021.2.MK odmówiłem wszczęcia postepowania w związku z Państwa wnioskiem z 24 września 2021 r.

Wnieśli Państwo zażalenie na to postanowienie.

Postanowieniem z 28 lutego 2022 r. Znak: 0111-KDIB2-1.4010.424.2021.4.AP Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej utrzymał w mocy skarżone postanowienie Organu I instancji.

Skarga na postanowienie o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia

Pismem z 30 marca 2022 r., wnieśli Państwo skargę na postanowienie Organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Skarga wpłynęła do Organu 4 kwietnia 2022 r.

Wnieśli Państwo m.in. o uchylenie w całości zaskarżonego Postanowienia Dyrektora KIS oraz poprzedzającego go Postanowienia z 23 grudnia 2021 r.

Postępowanie przed sądami administracyjnymi

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 grudnia 2022 r. sygn. akt III SA/Wa 1097/22 uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 28 lutego 2022 r., Znak: 0111-KDIB2-1.4010.424.2021.4.AP oraz poprzedzające je postanowienie z 23 grudnia 2021 r., Znak: 0111-KDIB2-1.4010.424.2021.2.MK.

Wniosłem skargę kasacyjną od tego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny – wyrokiem z 3 lutego 2026 r. sygn. akt II FSK 592/23 oddalił wniesioną skargę kasacyjną.

Wyrok, który uchylił interpretację indywidualną stał się prawomocny od 3 lutego 2026 r.

Ww. prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął do Organu 13 kwietnia 2026 r.

Ponowne rozpatrzenie wniosku – wykonanie wyroku

Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.):

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Wykonuję obowiązek, który wynika z tego przepisu, tj.:

1) uwzględniam ocenę prawną i wskazania dotyczące postępowania, które wyraziły Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 20 grudnia 2022 r. sygn. akt III SA/Wa 1097/22 oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 lutego 2026 r. sygn. akt II FSK 592/23,

2) ponownie rozpatruję Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej – stwierdzam, że stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie ustalenia:

-        czy Umorzenie akcji bez wynagrodzenia dla Funduszu spowoduje po stronie Spółki powstanie przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych – jest prawidłowe,

-        czy Umorzenie akcji własnych przez Spółkę, nabytych uprzednio od Funduszu bez wynagrodzenia, może prowadzić do określenia przez organ podatkowy dochodu (straty) Spółki w świetle przepisów Rozdziału 1a ustawy CIT – jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zasady umarzania udziałów w spółce akcyjnej uregulowane zostały w art. 359 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1526 ze zm., dalej: „Ksh”).

Zgodnie z art. 359 § 1 Ksh:

Akcje mogą być umorzone w przypadku, gdy statut tak stanowi. Akcja może być umorzona albo za zgodą akcjonariusza w drodze jej nabycia przez spółkę (umorzenie dobrowolne), albo bez zgody akcjonariusza (umorzenie przymusowe). Umorzenie dobrowolne nie może być dokonane częściej niż raz w roku obrotowym. Przesłanki i tryb przymusowego umorzenia określa statut.

Stosownie do art. 359 § 2 Ksh:

Umorzenie akcji wymaga uchwały walnego zgromadzenia. Uchwała powinna określać w szczególności podstawę prawną umorzenia, wysokość wynagrodzenia przysługującego akcjonariuszowi akcji umorzonych bądź uzasadnienie umorzenia akcji bez wynagrodzenia oraz sposób obniżenia kapitału zakładowego. Umorzenie przymusowe następuje za wynagrodzeniem, które nie może być niższe od wartości przypadających na akcję aktywów netto, wykazanych w sprawozdaniu finansowym za ostatni rok obrotowy, pomniejszonych o kwotę przeznaczoną do podziału między akcjonariuszy.

W myśl art. 359 § 6 Ksh:

Statut może stanowić, że akcje ulegają umorzeniu w razie ziszczenia się określonego zdarzenia bez powzięcia uchwały przez walne zgromadzenie. Stosuje się wówczas przepisy o umorzeniu przymusowym.

Przechodząc na płaszczyznę prawa podatkowego, należy stwierdzić, że przychody z umorzenia akcji zaliczane są do przychodów z zysków kapitałowych na podstawie art. 7b ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1800, dalej: „ustawa o CIT”):

Stosowanie do art. 7b ust. 1 pkt 3 lit. a tej ustawy:

Za przychody z zysków kapitałowych uważa się inne, niż określone w pkt 1 i 2, przychody z udziału (akcji) w osobie prawnej lub spółce, o której mowa w art. 1 ust. 3, w tym przychody ze zbycia udziału (akcji), w tym ze zbycia dokonanego celem ich umorzenia

Z cytowanych wyżej przepisów ustawy o CIT wynika, że dochód podatkowy stanowi różnicę pomiędzy osiągniętym przychodem, a kosztami jego uzyskania. Co istotne, dochód podatkowy ustalany jest wyłącznie na podstawie przepisów prawa podatkowego. Wpływ na wysokość dochodu podatkowego mają bowiem tylko wymienione w ustawie przychody i koszty uzyskania przychodów, zasady przypisywania ich do danego roku podatkowego oraz przewidziane w tej ustawie zwolnienia i ulgi podatkowe.

Wskazać zatem należy, że opodatkowanie podatkiem dochodowym od osób prawnych wystąpi w stosunku do tych kategorii, które zgodnie z ustawą o CIT, stanowią odpowiednio dochód albo przychód. W konsekwencji, jeśli określonej kategorii nie można uznać za przychód, ani też za dochód podatkowy, to kategoria ta nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych.

Ocena skutków podatkowych, umorzenia przez Spółkę własnych akcji bez wynagrodzenia, wymaga zatem rozważenia, czy w związku z tą czynnością, po stronie Spółki powstanie przychód podatkowy.

Przepisy ustawy o CIT nie zawierają definicji legalnej przychodu podatkowego. W art. 12 ust. 1 tej ustawy zawarto jedynie przykładowe wyliczenie przysporzeń, których uzyskanie powoduje powstanie przychodu podatkowego. Katalog ten nie jest jednak zamknięty, na co wskazuje użycie przez ustawodawcę we wskazanym artykule sformułowania „przychodami są (...) w szczególności”. W piśmiennictwie i judykaturze, przyjmuje się jednak zgodnie, że przychodami są wszystkie przysporzenia majątkowe o charakterze definitywnym, które skutkują zwiększeniem aktywów lub zmniejszeniem pasywów podatnika. Ponadto w art. 12 ust. 4 ustawy o CIT, wskazano enumeratywnie zdarzenia, które nie stanowią przychodu.

Analizując przepis art. 12 ustawy o CIT można stwierdzić, że co do zasady, przychodem jest każda wartość wchodząca do majątku podatnika, powiększająca jego aktywa, mająca definitywny charakter, którą może on rozporządzać jak własną – przychód powstaje zatem w momencie jego faktycznego uzyskania przez podatnika. Tym samym na gruncie ustawy o CIT przychód powinien cechować się definitywnością i określonością. Zgodnie z takim podejściem, za przychód podatkowy może być uznany tylko definitywny, trwały i ostateczny (bezzwrotny) przyrost majątkowy. I tak, przykładowo, stosownie do art. 12 ust. 1 pkt 1 tej ustawy:

Przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe.

Zgodnie więc z przepisami ustawy o CIT warunkiem koniecznym dla osiągnięcia przychodu jest uzyskanie definitywnego przysporzenia majątkowego. Natomiast umorzenie przez Spółkę akcji bez wynagrodzenia nie powoduje powstania przychodu w tej Spółce. W sensie ekonomicznym nie następuje po stronie Spółki żadne przysporzenie majątkowe.

Zatem w związku z planowanym dobrowolnym umorzeniem akcji bez wynagrodzenia, po stronie Spółki, nie powstanie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych.

Tym samym Państwa stanowisko dotyczące pytanie nr 1 należało uznać za prawidłowe.

Kolejna Państwa wątpliwość dotyczy ustalenia, czy umorzenie akcji własnych przez Spółkę, nabytych uprzednio od Funduszu bez wynagrodzenia, może prowadzić do określenia przez organ podatkowy dochodu (straty) Spółki w świetle przepisów Rozdziału 1a Ustawy o CIT.

W myśl art. 14 ust. 1 ustawy o CIT,

przychodem z odpłatnego zbycia rzeczy, praw majątkowych lub świadczenia usług jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie. Jeżeli jednak cena bez uzasadnionych przyczyn ekonomicznych znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy, praw lub usług, organ podatkowy określa ten przychód w wysokości wartości rynkowej.

Wartość rynkową, o której mowa w ust. 1, rzeczy, praw majątkowych lub usług określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami, prawami lub usługami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca zbycia albo świadczenia (art. 14 ust. 2 ww. ustawy).

Zgodnie natomiast z art. 14 ust. 3 ustawy o CIT,

jeżeli wartość wyrażona w cenie określonej w umowie znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy, praw lub usług, organ podatkowy wzywa strony umowy do zmiany tej wartości lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie ceny znacznie odbiegającej od wartości rynkowej. W razie nieudzielenia odpowiedzi, niedokonania zmiany wartości lub niewskazania przyczyn, które uzasadniają podanie ceny znacznie odbiegającej od wartości rynkowej, organ podatkowy określa wartość z uwzględnieniem opinii biegłego. Jeżeli wartość określona w ten sposób odbiega co najmniej o 33% od wartości wyrażonej w cenie, koszty opinii biegłego ponosi zbywający albo świadczący usługi.

Innymi słowy, zasadą jest, że przychodem ze zbycia udziałów w celu ich dobrowolnego umorzenia jest wartość wyrażona w cenie (wynagrodzeniu określonym w uchwale). Możliwość ustalenia przychodu w innej wysokości jest natomiast odstępstwem od tej zasady. Stąd uprawnienie przysługujące właściwym organom podatkowym do jego weryfikacji w sytuacji, gdy wartość zbywanych udziałów/akcji, wyrażona w „cenie” (wynagrodzenia) w sposób znaczny (dość duży, istotny, wyróżniający się) odbiega od wartości rynkowej przedmiotu zbycia i jednocześnie nie znajduje to uzasadnionych (opartych na obiektywnych racjach, podstawach) przyczyn.

Ustawa nie określa przy tym warunków uznania omawianej różnicy za „znaczną”. Oceniając tę kwestię, organ podatkowy powinien w szczególności rozważyć kwestię relacji wartości, jakie pojawiły się w związku z daną operacją zbycia udziałów.

W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 11a ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT, ilekroć w rozdziale 1a jest mowa o podmiotach powiązanych, oznacza to:

a) podmioty, z których jeden podmiot wywiera znaczący wpływ na co najmniej jeden inny podmiot, lub

b) podmioty, na które wywiera znaczący wpływ:

- ten sam inny podmiot lub

- małżonek, krewny lub powinowaty do drugiego stopnia osoby fizycznej wywierającej znaczący wpływ na co najmniej jeden podmiot, lub

c) spółkę niemającą osobowości prawnej i jej wspólników, lub

d) podatnika i jego zagraniczny zakład, a w przypadku podatkowej grupy kapitałowej –spółkę kapitałową wchodzącą w jej skład i jej zagraniczny zakład.

Przez wywieranie znaczącego wpływu, o którym mowa w ust. 1 pkt 4 lit. a i b, stosownie do art. 11a ust. 2 ustawy o CIT, rozumie się:

1) posiadanie bezpośrednio lub pośrednio co najmniej 25%:

a) udziałów w kapitale lub

b) praw głosu w organach kontrolnych, stanowiących lub zarządzających, lub

c) udziałów lub praw do udziału w zyskach lub majątku lub ich ekspektatywy, w tym jednostek uczestnictwa i certyfikatów inwestycyjnych, lub

2) faktyczną zdolność osoby fizycznej do wpływania na podejmowanie kluczowych decyzji gospodarczych przez osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, lub

3) pozostawanie w związku małżeńskim albo występowanie pokrewieństwa lub powinowactwa do drugiego stopnia.

Zgodnie natomiast z art. 11a ust. 1 pkt 5 ustawy o CIT,

ilekroć w rozdziale 1a jest mowa o powiązaniach – oznacza to relacje, o których mowa w pkt 4, występujące pomiędzy podmiotami powiązanymi;

Transakcja kontrolowana to natomiast, zgodnie z definicją przedstawioną w art. 11a ust. 1 pkt 6 ww. ustawy,

identyfikowane na podstawie rzeczywistych zachowań stron działania o charakterze gospodarczym, w tym przypisywanie dochodów do zagranicznego zakładu, których warunki zostały ustalone lub narzucone w wyniku powiązań.

Na podstawie art. 11c ust. 1 ustawy o CIT,

podmioty powiązane są obowiązane ustalać ceny transferowe na warunkach, które ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane.

W myśl natomiast art. 11c ust. 2 ustawy o CIT

Jeżeli w wyniku istniejących powiązań zostaną ustalone lub narzucone warunki różniące się od warunków, które ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane, i w wyniku tego podatnik wykazuje dochód niższy (stratę wyższą) od tego, jakiego należałoby oczekiwać, gdyby wymienione powiązania nie istniały, organ podatkowy określa dochód (stratę) podatnika bez uwzględnienia warunków wynikających z tych powiązań.

Zgodnie z art. 11k ust. 1 ww. ustawy,

podmioty powiązane są obowiązane do sporządzania lokalnej dokumentacji cen transferowych za rok obrotowy w celu wykazania, że ceny transferowe zostały ustalone na warunkach, które ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane.

W myśl art. 11k ust. 2 updop,

lokalna dokumentacja cen transferowych jest sporządzana dla transakcji kontrolowanej o charakterze jednorodnym, której wartość, pomniejszona o podatek od towarów i usług, przekracza w roku obrotowym następujące progi dokumentacyjne:

1) 10 000 000 zł - w przypadku transakcji towarowej;

2) 10 000 000 zł - w przypadku transakcji finansowej;

3) 2 000 000 zł - w przypadku transakcji usługowej;

4) 2 000 000 zł - w przypadku innej transakcji niż określona w pkt 1-3.

Z opisu sprawy wynika, że Akcjonariuszami Spółki są B Sp. z o.o. (dalej jako: Wspólnik I) oraz zagraniczny fundusz inwestycyjny C, działający poprzez D, z siedzibą w Luksemburgu (dalej: „Fundusz”).

Akcjonariusze planują umorzyć część posiadanych przez siebie akcji, w taki sposób, że część akcji Funduszu zostanie umorzona bez wynagrodzenia (dalej: „Umorzenie”). Celem Umorzenia jest uporządkowanie zaangażowania kapitałowego przez Akcjonariuszy w realizację Projektu Wiatrowego, które nie było równomierne. W efekcie Umorzenia, w związku z umorzeniem akcji Funduszu bez wynagrodzenia, kapitał zakładowy Spółki zostanie obniżony o kwotę odpowiadającą iloczynowi ilości umarzanych akcji oraz ich wartości nominalnej. Jednocześnie, o tę samą kwotę zostanie powiększony kapitał zapasowy Spółki, co spowoduje, że wysokość kapitałów własnych w wyniku Umorzenia w części dotyczącej Funduszu, nie ulegnie zmianie. Wskazali Państwo, że uchwała o umorzeniu podejmowana przez walne zgromadzenie akcjonariuszy Spółki będzie określać podstawę prawną umorzenia oraz potwierdzać brak wynagrodzenia dla Funduszu w zamian za umarzane akcji.

Aby udzielić odpowiedzi na zadane przez Państwa pytanie, w pierwszej kolejności należy ustalić, czy umorzenie udziałów bez wynagrodzenia jest uznawane za transakcję kontrolowaną. W związku z powyższym należy odnieść się w tym miejscu do definicji „transakcja”.

Zgodnie z internetowym Słownikiem Języka Polskiego (https://sjp.pwn.pl/), pojęcie „transakcji” ma dwojakie znaczenie:

-        operacja handlowa dotycząca kupna lub sprzedaży towarów lub usług

-        umowa handlowa na kupno lub sprzedaż towarów lub usług;

-        też: zawarcie takiej umowy.

Wykładnia językowa nie wyjaśnia jednak wszystkich wątpliwości związanych z zakresem pojęcia „transakcji”, ponieważ ogranicza się do umów handlowych i innych operacji, których skutkiem jest kupno lub sprzedaż towarów i usług. Należy jednak zauważyć, że przedmiotem obrotu gospodarczego są nie tylko towary i usługi, ale wszelkie rzeczy i prawa mające wartość ekonomiczną, w tym papiery wartościowe. W efekcie, za transakcję należy przyjąć wszelkiego rodzaju czynności prawne powodujące przeniesienie własności dóbr.

Wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazują, że termin „transakcja” jest synonimem pojęcia „umowa” (np. wyroki NSA z 8 marca 2016 r. sygn. akt II FSK 4000/13, z 30 września 2015 r. sygn. akt II FSK 3137/14, z 17 grudnia 2014 r. sygn. akt II FSK 2849/12, z 15 stycznia 2013 r. sygn. akt II FSK 1052/11). Orzecznictwo i doktryna dają zatem podstawy do uznania za transakcję w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, wszelkiego rodzaju czynności prawne powodujące przeniesienie własności dóbr, które mają wpływ na dochód (stratę) podatnika w rozumieniu ustaw o podatku dochodowym. Należy również zaznaczyć, że konstrukcja ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie wskazuje na wyłączenie z zakresu unormowania tego przepisu jakiegoś rodzaju transakcji.

Zatem, przez „transakcje” w rozumieniu wyżej powołanych przepisów ustawy o CIT należy rozumieć wszelkiego rodzaju czynności prawne powodujące przeniesienie własności dóbr, które mają wpływ na dochód (stratę) podatnika w rozumieniu ustaw o podatku dochodowym.

W konsekwencji, umorzenie akcji, niezależnie od jego charakteru (dobrowolne lub przymusowe), będzie mieściło się w pojęciu „transakcji” i powinno być przedmiotem dokumentacji podatkowej, o ile nastąpi wypełnienie przesłanki dotyczącej przekroczenia rocznej wartości zawieranych transakcji, o której mowa w art. 11k ust. 2 ustawy o CIT.

Powiązania występujące między Spółką, a Akcjonariuszami mogą mieć wpływ na warunki umorzenia akcji, a w konsekwencji umorzenie akcji bez wynagrodzenia może stanowić zdarzenie, którego warunki mogłyby zostać ustalone w wyniku powiązań. Do umorzenia dojdzie bowiem na skutek działań Spółki, a dokładniej walnego zgromadzenia jej akcjonariuszy, których warunki zostały ustalone lub narzucone w wyniku powiązań. Przedmiotowa transakcja mająca za przedmiot akcje własne będące niewątpliwie dobrem w postaci prawa majątkowego, z którym wiążą się uprawnienia korporacyjne oraz majątkowe, bez wątpienia ma charakter gospodarczy. Wpływu na powyższe nie wywiera fakt, że umorzenie akcji następuje w sposób nieodpłatny. Fakt, że umorzenie akcji własnych nabytych uprzednio od Funduszu następuje w sposób nieodpłatny, nie wynika bowiem z samej konstrukcji instytucji umorzenia akcji, lecz ze zgody akcjonariusza, którego akcje są umarzane, oraz zgody spółki wyrażonej w formie uchwały o umorzeniu przez jej organ, jakim jest walne zgromadzenie akcjonariuszy.

Biorąc zatem pod uwagę wyżej opisaną wykładnię oraz przedstawiony opis zdarzenia przyszłego, należy stwierdzić, że umorzenie akcji własnych przez Spółkę, nabytych uprzednio od Funduszu bez wynagrodzenia stanowić będzie transakcję kontrolowaną w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 6 ustawy o CIT, a w szczególności dla takiego zdarzenia będą miały zastosowanie w odniesieniu do Spółki przepisy rozdziału 1a ww. ustawy.

Należy wskazać, że pomimo uznania, iż w związku z opisanym we wniosku umorzeniem akcji własnych przez Spółkę nabytych uprzednio od Funduszu bez wynagrodzenia, nie powstanie przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych to nie oznacza to, że w odniesieniu do Spółki nie będą miały zastosowania przepisy Rozdziału 1a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Umorzenie akcji w Spółce ma bowiem miejsce między podmiotami powiązanymi w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 4 ww. ustawy.

Zatem transakcja dobrowolnego umorzenia akcji własnych przez Spółkę, nabytych uprzednio od Funduszu bez wynagrodzenia może stanowić transakcję kontrolowaną, ponieważ warunki tego umorzenia mogą zostać ustalone lub narzucone w wyniku powiązań Akcjonariusza i Spółki.

Konsekwencją uznania dobrowolnego umorzenia akcji własnych bez wynagrodzenia za transakcję kontrolowaną jest objęcie jej dyspozycją wskazanego powyżej art. 11c ustawy o CIT. Przepis ten nakłada na organ obowiązek zbadania, czy podmioty niepowiązane postąpiłyby w analogiczny sposób. W przypadku stwierdzenia, że brak wynagrodzenia nie ma uzasadnienia rynkowego, organ jest uprawniony do samodzielnego określenia dochodu Spółki.

Mając zatem na uwadze powyższe, wskazać należy, że umorzenie akcji własnych przez Spółkę, nabytych uprzednio od Funduszu bez wynagrodzenia może prowadzić do określenie przez organ podatkowy dochodu (straty) Spółki w świetle przepisów Rozdziału 1a ustawy CIT.

W związku z powyższym stanowisko dotyczące pytania nr 2 należało uznać za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Państwa we wniosku i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie wydania postanowienia Organu I instancji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

-        Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosujecie się Państwo do interpretacji.

-        Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

-        Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

-        w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

-        w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.