0111-KDIB2-1.4010.277.2026.3.DD

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób prawnych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

19 maja 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 13 maja 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej m.in. w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych dotyczący ustalenia:

·      czy w przypadkach, w których zostały wydane przez PGW (...)  postanowienia tymczasowe, przychód podatkowy z tytułu świadczenia usług powstaje u Wnioskodawcy zgodnie z art. 12 ust. 3a ustawy o CIT, tj. w dacie wystąpienia najwcześniejszego ze zdarzeń: wykonania usługi, wystawienia faktury lub uregulowania należności,

·      czy w przypadkach, w których nie zostały wydane przez PGW (...)  postanowienia tymczasowe, przychód podatkowy z tytułu świadczenia usług powstaje u Wnioskodawcy w dacie wcześniejszego ze zdarzeń: wystawienia faktury albo otrzymania należności,

·      czy korekta przychodów podatkowych Wnioskodawcy z tytułu faktur wystawionych uprzednio przez niego na rzecz Gminy powinna być rozpoznana na bieżąco, tj. w okresie rozliczeniowym, w którym wystawiono faktury korygujące lub inny dokument potwierdzający przyczyny korekty.

Z uwagi na braki formalne wniosku, wezwaliśmy Państwa, pismem z 17 czerwca 2026 r., o ich uzupełnienie. Wezwanie zostało odebrane 22 czerwca 2026 r., uzupełnienie do ww. wniosku wpłynęło 25 czerwca 2026 r. (data wpływu brakującej opłaty) oraz 2 lipca 2026 r. (data uzupełnienia pozostałych braków formalnych).

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

A sp. z o.o. w B (dalej „Spółka”) jest spółką komunalną, podatnikiem czynnym podatku od towarów i usług, której udziałowcami są dwie gminy, tj. Gmina B o statusie miejskim (udziałowiec większościowy, powyżej (…)% udziałów) oraz Gmina B o statusie wiejskim. W 2015 r. ukończono budowę kanalizacji sanitarnej (przy udziale środków europejskich, beneficjentem była Spółka) w aglomeracji B, tj. w części miasta B i miejscowościach (…) i (…) w Gminie B o statusie wiejskim. (…) Spółkę z Gminą B o statusie wiejskim łączyły umowy (…).

Gmina B o statusie wiejskim sama prowadziła zbiorowe zaopatrzenie w wodę oraz zbiorowy odbiór ścieków od mieszkańców obu miejscowości, którym nadal dostarcza wodę do (…) 2019 r. Model rozliczeń, w którym Gmina B o statusie wiejskim sama prowadziła zbiorowy odbiór ścieków od mieszkańców obu miejscowości, którym jednocześnie dostarcza wodę wynikał z założeń Studium Wykonalności projektu pn. „(…)”, gdzie w punkcie 10.2.2.1 Strategia cenowa zapisano, że: (…).

Ponadto z udziałem środków unijnych na wejściach sieci kanalizacyjnej z terenów wiejskich do sieci miejskiej zamontowano przepływomierze do pomiaru ilości ścieków w celu pomiaru ich ilości. (…) 2019 r. umowa z Gminą wygasła. W wyniku sporu co do ceny Spółka i Gmina nie zawarły nowej umowy, ale Spółka – z uwagi na uwarunkowania techniczne i sanitarne – kontynuowała odbiór ścieków od przyłączonych nieruchomości. Spółka wystawiała Gminie faktury za bezumowny hurtowy odbiór ścieków. Gmina nie płaciła za należności z wystawianych przez Spółkę faktur (z wyjątkiem faktury za (…)/2019 r. po stawce (…) zł/m³, tj. jak w wygasłej umowie. Spółka żądała (…) zł/m³ netto). Gmina nie potwierdziła również zgodności sald za kolejne lata (…) r. Gmina kwestionowała zasadność wystawienia tych faktur.

W 2020 r. Spółka złożyła przeciwko Gminie pozew o zapłatę za okres (…) 2019 r. do Sądu Okręgowego w (…), który zasądził zgodnie z żądaniem pozwu.

(…) 2025 r. Sąd Apelacyjny wyrokiem sygn. akt (…) w (…) uchylił wyrok Sądu Okręgowego w (…) i oddalił powództwo Spółki przeciwko Gminie. W uzasadnieniu Sąd Apelacyjny stwierdził, że: Nie można jednak przyznać, aby stan faktyczny w niniejszej sprawie został ustalony prawidłowo w całości. Sąd Okręgowy przyjął bowiem, że Gmina (…) (…) 2019 roku w dalszym ciągu wprowadzała do instalacji kanalizacyjnej Zakładu, odebrane uprzednio od mieszkańców ścieki. To ustalenie jest niezgodne z rzeczywistością. Wprowadzanie ścieków to proces odbywający się pomiędzy nieruchomościami odbiorców usług kanalizacyjnych, którymi w niniejszej sprawie są mieszkańcy Gminy (…), a instalacją usługodawcy.

Prawidłowo ustalono, że Gmina (…) w okresie obowiązywania ww. umowy odprowadzała do Zakładu ścieki – po wprowadzeniu ich przez mieszkańców do przedmiotowej instalacji. Wprawdzie wykorzystywana przez Gminę instalacja kanalizacyjna była i jest własnością powodowej spółki, natomiast na podstawie umowy z (…) 2018 r. pozwana weszła w posiadanie zależne odpowiedniej jej części, na podstawie czego była w stanie faktycznie odbierać ścieki od mieszkańców, a następnie je odprowadzać do Zakładu. Stan ten jednak ustał z momentem rozwiązania omawianej umowy.

Pozwana Gmina od (…) 2019 r. nie miała już możliwości, ani faktycznej, ani prawnej, odbierania i odprowadzania ścieków mieszkańców, przestała bowiem władać wykorzystywaną instalacją kanalizacyjną. Jedynymi pozostałymi podmiotami omawianego procesu (wprowadzający – odprowadzający – odbierający) byli mieszkańcy – wprowadzający ścieki oraz powód – odbierający je i odprowadzający do urządzeń kanalizacyjnych. W tym zakresie stan faktyczny w sprawie był więc taki, że pozwana po dniu (…) 2019 r. nie odbierała ścieków od mieszkańców i nie odprowadzała ich do instalacji Zakładu.

SA wyjaśnił także, że: Pozwana Gmina od (…) 2019 r. nie miała już możliwości, ani faktycznej, ani prawnej, odbierania i odprowadzania ścieków mieszkańców, przestała bowiem władać wykorzystywaną instalacją kanalizacyjną. Jedynymi pozostałymi podmiotami omawianego procesu (wprowadzający – odprowadzający – odbierający) byli mieszkańcy – wprowadzający ścieki oraz powód – odbierający je i odprowadzający do urządzeń kanalizacyjnych. W tym zakresie stan faktyczny w sprawie był więc taki, że pozwana po dniu (…)2019 r. nie odbierała ścieków od mieszkańców i nie odprowadzała ich do instalacji Zakładu.

W związku z powyższym, nie sposób stwierdzić, aby w okresie, kiedy umowa z (…) 2018 r. już nie obowiązywała, Zakład w dalszym ciągu świadczył na rzecz pozwanej Gminy usługi odbioru i oczyszczania tychże ścieków. W rzeczywistości świadczył je bowiem na rzecz samych mieszkańców. Całkowicie nieuzasadnione jest stanowisko powoda, jakoby nie świadczył on tychże usług na rzecz mieszkańców, bowiem nie posiadał wymaganego zezwolenia. Faktyczne świadczenie danych usług miało miejsce, tyle, że bez stosownych zezwoleń.

Zdaniem SA: W rzeczywistości, począwszy (…) 2019 r. to Zakład odbiera i odprowadza ścieki od mieszkańców Gminy (…). Otrzymywane ewentualnie przez Gminę od mieszkańców kwoty tytułem wynagrodzenia mogą być co najwyżej przedmiotem odrębnych postępowań z tytułu nienależnego świadczenia, nie mają jednak żadnego wpływu na to, że pozwana w rzeczywistości tychże ścieków nie odbierała i nie odprowadzała, ponieważ robił to powód jako faktycznie władający instalacją kanalizacyjną. (...) Wobec opisanych powyżej ustaleń w zakresie podmiotów biorących udział w procesie wprowadzania ścieków do instalacji (mieszkańcy) i odbierania ścieków oraz odprowadzania ich, Sąd Apelacyjny uznał, że Gmina (…) nie posiada legitymacji biernej w niniejszym postępowaniu, wobec czego apelacja zasługiwała na uwzględnienie w całości, a zaskarżony wyrok należało zmienić poprzez oddalenie powództwa.

Spółka i Gmina zawarły ugodę, zgodnie z którą Spółka cofnęła pozwy, zaś Gmina zrzekła się kosztów postępowania. W efekcie obecnie niesporne pozostaje między Spółką a Gminą, że Gmina nie była usługobiorcą usług odbioru ścieków świadczonych przez Spółkę. Spółka nie domaga się już zapłaty za wykonane usługi od Gminy, tylko od właścicieli przyłączonych nieruchomości.

Spółka do (…)2026 r. nie posiadała pozwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbiorowego odbioru ścieków z ww. miejscowości w Gminie B. (…) 2026 r. Wójt Gminy B wydał pozwolenie na prowadzenie działalności w zakresie zbiorowego odbioru ścieków z ww. miejscowości w Gminie B na terenie miejscowości (…) i (…) w Gminie B. Decyzja ta stała się ostateczna (…)2026 r.

(…) 2025 r. (…)  (dalej „PGW") po rozpatrzeniu wniosku Wójta Gminy B w przedmiocie zatwierdzenia cen dla zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie Gminy B, miejscowości (…) i (…) dla A Sp. z o.o. w B na okres 18 miesięcy zatwierdziło ustalone przez Wójta Gminy B ceny dla zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie Gminy B, miejscowości (…) i (…) dla A Sp. z o.o. w B na okres 18 miesięcy, stanowiące załącznik do decyzji. W załączniku wskazano cenę za m³ w wysokości (…)  zł netto (…)  zł brutto.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z art. 24i ust. 1 u.z.z.w. w okresie pierwszych 18 miesięcy od dnia podjęcia działalności przez powołane lub utworzone przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne lub podjęcia przez istniejące przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne nowego rodzaju działalności gospodarczej w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków obowiązują ceny i stawki opłat zatwierdzone przez organ regulacyjny, w drodze decyzji, zapewniające pokrycie uzasadnionych kosztów zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków. Organ regulacyjny wydaje decyzję, o której mowa powyżej, na wniosek właściwego wójta (burmistrza, prezydenta miasta), w terminie co najmniej 14 dni przed powołaniem lub utworzeniem przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego lub podjęciem przez istniejące przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne nowego rodzaju działalności gospodarczej w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków. Podstawą do określenia cen i stawek opłat zgodnie z art. 24i ust. 3 u.z.z.w. stanowią planowane dla pierwszego roku działalności przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego koszty zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków. Decyzję zatwierdzającą cenę za zbiorowe odprowadzanie ścieków z (...) 2025 r. (...)  opublikowały w 30 grudnia 2025 r. (zgodnie z art. 24i ust. 7 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 757). W kontekście powyższego Spółka wyjaśnia, że wobec wygaśnięcia umowy z Gminą oraz faktycznego odbierania ścieków od właścicieli nieruchomości przyłączonych do sieci (dalej także „Odbiorcy”), powstał spór, który z podmiotów – Spółka czy Gmina – powinna zawrzeć umowy z Odbiorcami na świadczenie usług obioru ścieków.

Jednocześnie przed Dyrektorem (…) (regulator dla Spółki) zostało wszczętych i toczy się kilkaset spraw o nakazanie Spółce zawarcia umów z mieszkańcami obu miejscowości, przy czym wydane w latach 2020-2021 decyzje nakazujące zawarcie umów zostały uchylone przez Sąd  (...) (dalej także „S”) a w wydanej, w jednej ze spraw, uchwale Sąd Najwyższy stwierdził, że prawomocna decyzja nakazująca zawarcie umowy zastępuje pozwolenie na prowadzenie działalności. Natomiast wg SN jej wydanie jest zdeterminowane brakiem możliwości przypisania po stronie Gminy przymiotu przedsiębiorstwa kanalizacyjnego (Gmina jest w obu miejscowościach przedsiębiorstwem wodociągowym). Do dnia złożenia wniosku takich decyzji wobec Spółki ani wobec Gminy nie wydano.

Ostatnią fakturę Spółka wystawiła Gminie za listopad 2025 r. Gmina odesłała fakturę twierdząc, że została wystawiona niezgodnie z przepisami ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 z późn. zm., dalej „ustawa z dnia 11 marca 2004 r.”). Spółka od należności z wystawionych na Gminę faktur odprowadzała podatek należny od towarów i usług oraz należny podatek dochodowy.

Wobec części Odbiorców PGW (...)  wydało postanowienia tymczasowe (dalej także „PT”) na podstawie art. 27a ust. 3 pkt 3 w zw. z art. 27e ust. 3 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 757, dalej „ustawa z dnia 7 czerwca 2011 r.”). Adresatem tych PT jest także Spółka. Dla przykładu w postanowieniu PGW z (…)  2020 r. znak (…) PGW postanowiło (...) określić dla Pani [...] warunki odprowadzania ścieków z nieruchomości (…) ul. [...], (…) przez (…) (dalej przedsiębiorstwo) do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sporu, w ten sposób, że:

1)  Rozliczenie za świadczoną usługę odbioru ścieków odbywa się po cenie (...) zł netto ((...) zł brutto) za 1 m³;

2)  Ilość odprowadzanych ścieków z przedmiotowej nieruchomości, zgodnie z przeciętnymi normami, wynosi (...) m³;

3)  Należność za usługę odprowadzania ścieków stanowi iloczyn ceny oraz ilości odprowadzanych ścieków za okres rozliczeniowy, wynoszący miesiąc;

4)  Kwotę należności oraz warunki zapłaty określa wystawiona przez przedsiębiorstwo faktura;

5)  Zgłoszenie przez odbiorcę usług zastrzeżeń do wysokości faktury nie wstrzymuje jej zapłaty;

6)  W przypadku nadpłaty zalicza się ją na poczet przyszłych należności lub na żądanie odbiorcy usług zwraca się ją, w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku w tej sprawie.

Jak wyjaśniono w uzasadnieniu: Należności za usługę odbioru ścieków w ilości miesięcznej 9 m³ z nieruchomości położonej przy [...], (…) dla (…) uiszcza Pani [...] po cenie (...) zł netto ((...) zł brutto) za 1 m³. Kwotę należności oraz warunki zapłaty określa wystawiona przez przedsiębiorstwo faktura. Zgłoszenie przez dostawcę zastrzeżeń do wysokości faktury nie wstrzymuje jej zapłaty. W przypadku nadpłaty zalicza się ją na poczet przyszłych należności lub na żądanie dostawcy zwraca się ją w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku w tej sprawie. W przypadku niedotrzymania terminów płatności określonych w fakturze przedsiębiorstwo będzie obciążało dostawcę odsetkami ustawowymi zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Postanowienia te Sąd Okręgowy (…) zmienił następnie w ten sposób, że stawkę opłaty podwyższył do kwoty (...) zł brutto (pod koniec 2020 r.). S. wskazał w szczególności, że: Gmina Wiejska (…) posiada taryfę na odprowadzenia ścieków na terenie Gminy Wiejskiej (…) zatwierdzoną decyzją Państwowego Gospodarstwa (…)  Dyrektora (...)(…) z (...) 2019 r. Stawka za odprowadzanie 1 m³ ścieków została ukształtowana w tej taryfie na poziomie (...) zł brutto (taryfa, k. 43v akt sądowych).

Sieć kanalizacyjna, znajdująca się na obszarze Gminy Wiejskiej (…), która została wybudowana w ramach wspólnego przedsięwzięcia Gminy Miejskiej (…) i Gminy Wiejskiej (…) (Projekt nr (…) pn. (…), a która znajduje się we władaniu (…), stanowi własność tego przedsiębiorstwa (kartoteka skróconego majątku (…)).

(…) wydawał warunki techniczne oraz dokonywał odbioru przyłącza dla nieruchomości przyłączanych do sieci kanalizacyjnej (k. 97 akt adm).

W wyniku dokonanych przyłączeń odbiorców do sieci kanalizacyjnej Gmina Wiejska (…) zawierała umowy o odprowadzanie ścieków z mieszkańcami Gminy Wiejskiej (…) (umowa z wnioskodawcą w sprawie niniejszej k. 79 akt adm).

W oparciu o tę sieć kanalizacyjną (…) świadczył na rzecz Gminy Wiejskiej (…) usługi hurtowego odbioru ścieków z terenu Gminy Wiejskiej (…) (umowa hurtowego odbioru ścieków z (...)2018 r k. 51 akt sądowych).

Ścieki z terenu Miasta (…) jak i Gminy Wiejskiej (…) ostatecznie trafiają do oczyszczalni ścieków eksploatowanej przez spółkę wodną (…) (podmiotu niezależnego od (…) i Gminy (…), oświadczenie powoda zawarte w piśmie z (...)2019 skierowanym do organu k.47 akt adm).

Uchwałą Sejmiku Województwa (…) z (…) r. wyznaczona została aglomeracja (…) o równoważnej liczbie mieszkańców (…), z oczyszczalnią ścieków zlokalizowaną w (…), której obszar obejmuje miasto (…) oraz w obszarze Gminy (…) miejscowości (…) (uchwała k. 2).

Ponieważ nie wszyscy Odbiorcy zainicjowali postępowanie przez PGW, Odbiorcy dzielą się na dwie grupy:

1)  Odbiorcy PT – tj. Odbiorcy, którzy są adresatami PT, zatem warunki odbioru ścieków są określone w PT (w tym w szczególności cena za m³, ilość);

2)  Odbiorcy NPT – tj. Odbiorcy, którzy nie są adresatami PT; zatem warunki odbioru ścieków nie są określone, bowiem Spółki nie łączy z tymi odbiorcami żadna umowa, mimo że ścieki są od tych Odbiorców odbierane.

W (...) 2025 r. Spółka podjęła wobec Odbiorców działania zmierzające do wyegzekwowania należności za usługi odbioru ścieków. Spółka wysłała (...) wezwań do zapłaty z czego odebrano (...). Wezwania obejmowały wezwanie do zapłaty za odbiór ścieków za cały okres, tj. od (...) 2019 r. W wezwaniach Spółka przyjęła stawkę z opinii biegłej, tj. (...) zł/m³. Opinię tę sporządzono w innym postępowaniu, ale biegła dokonała w niej uzasadnionej – w jej ocenie – wyceny. W wezwaniach wyznaczono 3 dniowy termin płatności od dnia doręczenia wezwania. Część wezwań zostało odebranych i termin płatności upłynął w (...) 2025 r., natomiast dla wezwań odebranych (...) 2025 r. i później oraz dla nieodebranych (licząc 14 dni od awizowania) – termin płatności przypadał w (...) 2026 r.

Ponieważ Spółka nie dysponowała informacjami o faktycznej ilości odebranych ścieków (nie miała dostępu do urządzeń pomiarowych umożliwiających odczyt zużytej wody, co stanowi podstawę dla obliczenia ilości odebranych ścieków), Spółka oszacowała ilość ścieków na podstawie rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody (Dz. U. Nr 8, poz. 70).

Wobec (...) właścicieli nieruchomości złożono pozwy o zapłatę za wykonane usługi, opierając powództwo na podstawie art. 405 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny. Wartość roszczenia obliczono na podstawie opinii biegłego z innego postępowania ((...) zł/m³; w postępowaniu tym sąd oddalił pozew Spółki) z wnioskiem o powołanie biegłego w sprawie, zaś w zakresie ilości ścieków zawnioskowano o zobowiązanie Wójta Gminy Wiejskiej B o przedstawienie danych dot. ilości dostarczonej wody.

Ilość ścieków ustalono na podstawie wniosku o wydanie warunków technicznych i przyłączenie do sieci. W zakresie ceny Spółka wskazała za opinią biegłego, że powinna ona wynosić (...) zł, bowiem stanowi odpowiednią wartość obliczenia wydatku, jaki został zaoszczędzony przez odbiorcę usługi (stanowiąc tym samym bezpodstawne wzbogacenie).

Do dnia złożenia wniosku faktury dla Odbiorców za okresy do (...) 2025 r. nie zostały wystawione. Jedynym dokumentem, z którego wynikają terminy płatności jest wezwanie skierowane do Odbiorców.

W zakresie zdarzenia przyszłego Spółka wskazuje, że obecnie jest na etapie zawierania umów z mieszkańcami (…) i (…) oraz zawarła porozumienie z Wójtem Gminy B co do przekazywania comiesięcznych odczytów ilości dostarczonej wody.

Za okres od (...) 2025 r. do dnia podpisania umów rozliczenie będzie się odbywać w zależności od porozumienia – ugody z danym mieszkańcem.

Mieszkańcy, którzy wyrażą zgodę na obciążenie wg cen z Decyzji Taryfowej, tj. wg Ceny taryfowej zostaną obciążeni wg ilości zużycia wody od (...) 2025 r. do dnia zawarcia umowy i pierwszego odczytu ilości dostarczonej wody przez przedsiębiorstwo wodociągowe, tj. Gminę B o statusie wiejskim. Mieszkańcy, którzy odmówią takiego rozliczenia zostaną wezwani do zapłaty z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia naliczanego wg ilości osób korzystających z odbioru ścieków (na podstawie rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody (Dz. U. Nr 8, poz. 70).

W piśmie z 25 czerwca 2026 r. (data wpływu 2 lipca 2026 r.), stanowiącym uzupełnienie wniosku, wskazali Państwo, że:

1.  Nie wystąpiły okoliczności, które spowodowały przerwanie/zawieszenie biegu terminu przedawnienia.

2.  Spółka rozliczyła podatek należny z faktur wystawionych na rzecz Gminy z tytułu bezumownego odbioru ścieków za okresy (...) r. Faktury ujęto w JPK i rozliczono podatek należny za cały okres.

3.  Zgodnie z treścią Postanowień Tymczasowych – w zakresie wytycznych co do częstotliwości rozliczeń – zawierają one wyłącznie wskazanie, że:

1)  Należność za usługę odprowadzania ścieków stanowi iloczyn ceny oraz ilości odprowadzanych ścieków za okres rozliczeniowy, wynoszący miesiąc.

2)  Kwotę należności oraz warunki zapłaty określa wystawiona przez przedsiębiorstwo [Spółka – przyp. Wnioskodawcy].

PT nie zawiera żadnych dalszych wytycznych co do terminu płatności.

4.  W odniesieniu do odbiorców, wobec których nie wydano Postanowień Tymczasowych, poza skierowaniem wezwań do zapłaty, nie wystawiano żadnych dokumentów księgowych; Spółka wyjaśnia również, że wobec odbiorców, dla których wydano Postanowienia Tymczasowe, Spółka również nie wystawiała żadnych dokumentów, poza skierowaniem wezwań do zapłaty.

5.  Przed wystawieniem wezwań nie informowano mieszkańców, dla których nie zostały wydane Postanowienia Tymczasowe, o stosowaniu stawki „biegłego”; Spółka przed wystawieniem wezwań do zapłaty nie informowała o stosowaniu stawki „biegłego” również odbiorców, dla których wydano Postanowienia Tymczasowe.

6.  Gmina B zakwestionowała pismem z (...) 2019 r. otrzymaną fakturę z (...) 2019 r. za (...) 2019 r., wzywając do jej korekty, bądź anulowania.

Gmina zaznaczyła, że pismo nie powinno (i nie może) stanowić choćby nieprawidłowego uznania długu. Wobec opisania faktury jako dotyczącej usług związanych z odprowadzaniem i oczyszczaniem ścieków w ramach bezumownego korzystania z usług Spółki Gmina wyjaśniła, że tego typu wierzytelności winny odpowiadać rzeczywistym szkodom w ramach określanych zarówno istotą stosunku prawnego (w tym przypadku – pozytywny interes umowny, tj. to, co Spółka otrzymałaby, gdyby kontynuowano dotychczas istniejący stosunek umowny), ale również przepisów powszechnie obowiązujących i dobrych obyczajów.

Gmina wskazała, że w powyższym kontekście nie kwestionuje – acz co do zasady! – faktury, mając daleko posunięte wątpliwości co do jej wysokości. W ramach bowiem odszkodowania za bezumowne korzystanie z usług Spółki (taki bowiem charakter miało w ocenie Gminy roszczenie Spółki), jak wskazano w akapicie poprzedzającym, przyjęcie ceny jednostkowej za m³ jest niemożliwe. Nie jest ono w żaden sposób uzasadnione kosztowo i, racjonalnie rzecz ujmując, nie ma podstaw do uznania takiej kwoty za wiążącą. Gmina nadmieniła, że zawarte ze Spółką porozumienia i umowy w żadnym ze swoich zapisów nie przewidywały „karnych” stawek, czy sposobów wyliczania niekorzystnych dla odbiorcy, w przypadku zaistnienia bezumownego korzystania z usług. I to pomijając fakt, że takie różnicowanie sytuacji podmiotów wobec braku dodatkowych kosztów stanowi wyraźnie o nadużyciu prawa podmiotowego w myśl art. 5 Kodeksu cywilnego.

Mając na uwadze powyższe, Gmina wyraziła gotowość zaakceptowania starej stawki jednostkowej, tj. kwotę (...) zł za m³. Gmina oświadczyła również, że według tej kwoty dokona przeliczenia zużycia i zapłaci za wystawioną fakturę częściowo, aby uniknąć pogorszenia relacji ze Spółką, oraz niepotrzebnych kosztów. Wobec takiej wysokości stawki poprzednio obowiązującej, jak też w świetle ostatniej korespondencji (którą w sposób Gmina kwestionowała ustalenie stawki na poziomie (...) zł, a brak dialogu ze Spółką [w ocenie Gminy B – przypis Spółki] doprowadził ostatecznie do powstania stanu bezumownego korzystania z usług w miesiącu sierpniu), jak i również przyjmowanej przez (...) taryfy wodno-ściekowej na poziomie jeszcze niższym, niż stawka poprzednio obowiązująca – zdaniem Gminy – należało wyraźnie zaznaczyć, że nie jest możliwym uzyskanie przez Spółkę zapłaty na takim poziomie, jaki widnieje w fakturze.

W piśmie z (...) 2019 r. Gmina B podniosła również, że umowy zawarte z mieszkańcami Gminy w zakresie odpłatności za ścieki, zostały wypowiedziane. W związku z tym faktem, od (...) 2019 r. nie ma miejsca bezumowne korzystanie z usług Spółki przez Gminę B – Gmina B zwróciła się o niewystawianie przez Spółkę kolejnych faktur w następnych miesiącach.

Gmina B wskazała również, że zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, Spółka ma obowiązek zawarcia umów indywidualnych z mieszkańcami, którzy o to wnioskują. Gmina podniosła także, ze Spółka jest właścicielem infrastruktury sieciowej na terenie Gminy B i świadczy tam usługi, sami zaś mieszkańcy są fizycznie do tej przyłączeni i to oni odprowadzają ścieki, mając roszczenie o zawarcie umowy.

W odniesieniu do faktury z (...) 2019 r. Gmina B uregulowała kwotę (...) zł, odmawiając zapłaty w pozostałej części, tj. (...) zł.

Następnie pismem z (...) 2019 r. (dalej w odniesieniu do faktury z (...) 2019 r.), Gmina wyjaśniła, że podtrzymała stanowisko wyrażone w piśmie z (...) 2019 r. Gmina wskazała, że uiszczona kwota, tj. (...) złotych z nawiązką odpowiada poniesionym przez Spółkę kosztom świadczenia usług hurtowego odbioru ścieków w okresie objętym fakturą VAT z (...) 2019 r. za (...) 2019 r.

Nadto Gmina ponownie podkreśliła, że przyjęta przez Spółkę w przedmiotowej fakturze cena netto za jeden m³ odebranych ścieków w wysokości (...) zł jest ceną nadmiernie wygórowaną, ergo oczywistym jest, iż Gmina – szanując zasady dyscypliny finansów publicznych oraz nakaz prowadzenia racjonalnej i zgodnej z prawem polityki finansowej – nie może zaakceptować, aby rozliczenia pomiędzy Gminą a Spółką odbywały się na podstawie tak nieekwiwalentnej, arbitralnej i pozbawionej merytorycznego uzasadnienia podstawie.

Ponieważ Gmina nie uregulowała należności z kolejnych faktur, tj. faktur z (...) 2019 r. (w odniesieniu do tej faktury brak zapłaty kwoty (...) zł), (...) 2019 r.,(...) 2019 r. – pismem z (...) 2019 r. Spółka wezwała Gminę do zapłaty.

Pismem z (...) 2019 r. Gmina odpowiedziała, że w związku z faktem otrzymania wezwania do zapłaty z (...)br. Gmina informuję, iż żądanie Spółki, na bazie którego sformułowane zostało przedmiotowe wezwanie konsekwentnie traktuje jako bezpodstawne, m.in. dlatego, iż z przyczyn dla Gminy niezrozumiałych dalej opiera się ono na cenie (...) zł netto za 1 m³ odebranych ścieków, pomimo tego, iż jest to cena nie tylko błędnie skonstruowana (m.in. dlatego, że zawiera faktyczną wysoką marżę zysku, poprzez zaliczenie do kosztów jednostkowych świadczonej usługi wydatków na odsetki od pożyczki inwestycyjnej oraz rat kapitałowych), ale przede wszystkim jest arbitralna i nieuzasadniona, wszak bazuje na pozbawionej podstaw merytorycznych zmianie sposobu alokacji kosztów oczyszczania ścieków w Spółce na koszty zbiorowego odprowadzania ścieków i hurtowego oczyszczania ścieków, co w efekcie spowodowało znaczne zwiększenie kosztów hurtowego oczyszczania ścieków w porównaniu z dotychczas stosowaną ceną.

W tym kontekście Gmina po raz kolejny zaapelowała o dokonanie rzetelnej kalkulacji wspomnianej wcześniej ceny uwzględniającej prawem narzucone wytyczne, fakt działania przez Spółkę w sferze użyteczności publicznej i jej komunalny status oraz troskę o poszanowanie i zabezpieczenie uzasadnionego interesu wszystkich udziałowców Spółki.

Ponadto pismem z (...) 2025 r. Gmina oświadczyła, że w związku z otrzymaniem przez Gminę Faktury VAT numer (…) za tzw. „bezumowne korzystanie z usług”, Gmina informuje, iż jest ona błędna i narusza przepisy ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. 2004 Nr 54 poz. 535 z późn. zm.), tym samym odmawiam jej przyjęcia, zarejestrowania i zaksięgowania.

Gmina wskazała, że Dyrektor (…) decyzją z (...) 2025 r. numer (…) ustalił ceny dla zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie Gminy B w miejscowości (…) i (…) dla A sp. z o.o. na okres 18 miesięcy, stanowiące załącznik do ww. decyzji.

Gmina wskazała ponadto, że Sąd Apelacyjny (…) I Wydział Cywilny i Własności Intelektualnej w sprawie sygnatura akt (…) w Wyroku z (…) 2025 r. przesądził ostatecznie, iż tutejsza Gmina nie jest stroną w zakresie odbioru ścieków przez jej mieszkańców. Gmina B nie może być zatem obciążana jakimikolwiek fakturami VAT z tego tytułu.

W całym okresie od 2019 r., za kolejne lata obrotowe, Gmina B odmawiała Spółce potwierdzenia salda wskazując, że saldo jest niezgodne z ewidencją księgową. Spółka dokonywała potwierdzenia salda w ten sposób, że jako wierzyciel wysyłała do Gminy B odcinek A i odcinek B potwierdzenia salda. Zgodnie z praktyką potwierdzania sald Odcinek A pozostaje w dokumentacji kontrahenta (tu: Gmina B). Potwierdzenie sald na Odcinku B wypełnia kontrahent: zamieszcza adnotację o zgodności/niezgodności sald (saldo zgodne/saldo niezgodne). Odcinek B – w razie zgodności salda powinien zostać podpisany przez upoważnioną w Gminie B osobę i odesłany (jeśli salda są zgodne) Spółce, bądź odesłany z wyjaśnieniem rozbieżności.

Spółka przesyłała Gminie odcinek A i B potwierdzenia salda za każdy rok, wyszczególniając (narastająco w kolejnych latach) wystawione i nieuregulowane faktury za sporne usługi odbioru ścieków (Odcinki A i B zawierały nr faktury, data wystawienia, kwota należności brutto). Gmina B za każdy rok obrachunkowy informowała na piśmie Spółkę, że saldo jest niegodne z ewidencją księgową i odsyłała niepodpisany odcinek B potwierdzenia salda.

Pomimo kwestionowania przez Gminę zasadności wystawiania faktur na Gminę B, Spółka nadal te faktury wystawiała do listopada 2025 r.

7.  Zobowiązanie podatkowe w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych, w zakresie przychodów z tytułu faktur wystawionych uprzednio przez Spółkę na rzecz Gminy uległo przedawnieniu tylko w odniesieniu do roku 2019; nie wystąpiły okoliczności, które spowodowały przerwanie/zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Spółka dotychczas nie skorygowała przychodów, ani faktur wystawionych na rzecz Gminy.

Pytania w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych

1.  Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym w przypadkach, w których zostały wydane przez PGW (...)  postanowienia tymczasowe, przychód podatkowy z tytułu świadczenia usług powstaje u Wnioskodawcy zgodnie z art. 12 ust. 3a ustawy o CIT, tj. w dacie wystąpienia najwcześniejszego ze zdarzeń: wykonania usługi, wystawienia faktury lub uregulowania należności?

(pytanie oznaczone we wniosku Nr 7)

2.  Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym w przypadkach, w których nie zostały wydane przez PGW (...)  postanowienia tymczasowe, przychód podatkowy z tytułu świadczenia usług powstaje u Wnioskodawcy w dacie wcześniejszego ze zdarzeń: wystawienia faktury albo otrzymania należności?

(pytanie oznaczone we wniosku Nr 8)

3.  Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym korekta przychodów podatkowych Wnioskodawcy z tytułu faktur wystawionych uprzednio przez niego na rzecz Gminy powinna być rozpoznana na bieżąco, tj. w okresie rozliczeniowym, w którym wystawiono faktury korygujące lub inny dokument potwierdzający przyczyny korekty?

(pytanie oznaczone we wniosku Nr 9)

Państwa stanowisko w sprawie w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych

Ad 1. (stanowisko sformułowane w uzupełnieniu wniosku z 25 czerwca 2026 r.)

Państwa zdaniem, w przypadkach, w których zostały wydane przez PGW (...)  postanowienia tymczasowe, przychód podatkowy z tytułu świadczenia usług powstaje u Państwa zgodnie z art. 12 ust. 3a pkt 1 i 2 ustawy o CIT, tj. w dacie wystawienia faktury (jeżeli zostanie wystawiona) lub uregulowania należności, jako jedynych zdarzeń, ze zdarzeń wymienionych w art. 12 ust. 3a ustawy o CIT, na podstawie których można określić przychód należny. Państwa zdaniem, przychód należny nie powstał w związku (w momencie) z wykonaniem usługi.

W związku z tym, nieprawidłowe jest stanowisko, zgodnie z którym w przypadkach, w których zostały wydane przez PGW (...)  postanowienia tymczasowe, przychód podatkowy z tytułu świadczenia usług powstaje u Państwa zgodnie z art. 12 ust. 3a ustawy o CIT, tj. w dacie wystąpienia najwcześniejszego ze zdarzeń: wykonania usługi, wystawienia faktury lub uregulowania należności.

Uzasadniając własne stanowisko wskazali Państwo, że ustawa o CIT nie zawiera legalnej definicji przychodu podatkowego. Ustawodawca ograniczył się w tym zakresie do wskazania w art. 12 ust. 1 przykładowych przysporzeń, zaliczanych do tej kategorii.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe. Przychodem jest każda wartość wchodząca do majątku podatnika, mająca definitywny charakter, powiększająca jego aktywa, którą może on rozporządzać jak własną. Przychód powstaje zatem z momentem jego faktycznego uzyskania przez podatnika. Tym samym, o zaliczeniu danego przysporzenia majątkowego do przychodów decyduje jego definitywny charakter w tym sensie, że w sposób ostateczny faktycznie powiększa ono aktywa podatnika. Otrzymane świadczenie może być uznane za przychód, jeżeli ma ono charakter definitywny, ostateczny oraz pewny w tym znaczeniu, że podatnik uzyskuje swobodę dysponowania określonym świadczeniem lub środkami pieniężnymi.

W ustawie o CIT przewidziano przy tym wyjątki od powyższej reguły. Dotyczą one m.in. przychodów z działalności gospodarczej i z działów specjalnych produkcji rolnej (art. 12 ust. 3 ustawy o CIT).

Stosownie do art. 12 ust. 3 ustawy o CIT, za przychody związane z działalnością gospodarczą i z działami specjalnymi produkcji rolnej, osiągnięte w roku podatkowym, a także za przychody uzyskane z zysków kapitałowych, z wyłączeniem przychodów, o których mowa w art. 7b ust. 1 pkt 1, uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont.

Przepis ten nakazuje ujmować dla celów podatkowych przychody, które są należne podatnikowi, tj. stanowią przedmiot wymagalnych świadczeń, nawet jeśli nie zostały przez niego jeszcze otrzymane. Swoim zakresem zastosowania obejmuje przy tym wyłącznie przychody związane z działalnością gospodarczą i z działami specjalnymi produkcji rolnej. Przychody należne to wszelkiego rodzaju przychody, co do których przysługuje podatnikowi uprawnienie do ich dochodzenia, czyli takie, które wynikają z konkretnego stosunku prawnego. „Należność” wynika z treści stosunku prawnego, a odnosi się zarówno do możliwości dochodzenia konkretnego świadczenia oraz do powinności jego spełnienia. Oznacza to, że powstanie przychodów należnych związane jest z powstaniem wierzytelności. Ponieważ wierzytelność to termin wywodzący się z prawa cywilnego, to przychodami należnymi są przychody wymagalne w rozumieniu prawa cywilnego, tj. możliwe do prawnie skutecznego ich dochodzenia. Wierzytelność to prawo, z mocy którego osoba trzecia ma obowiązek zapłacić dłużnikowi sumę pieniężną albo prawo jednego podmiotu (wierzyciela) do żądania od drugiego podmiotu świadczenia polegającego na działaniu bądź zaniechaniu (por. art. 353 K.c., kom. do art. 89 w komentarzu Hausera i Wierzbowskiego oraz wyrok SA w Warszawie z 29 sierpnia 2014 r., sygn. akt VI ACa 1650/13). Wierzytelności powstają ze stosunków prawnych regulowanych przez prawo. Ich źródłem może być czynność prawna dwustronna (np. cywilnoprawna), czynność prawna jednostronna, czyn niedozwolony, bezpodstawne wzbogacenie, decyzja administracyjna bądź też inne zdarzenie, np. orzeczenie o charakterze konstytutywnym. Jak wskazał NSA w wyroku z 31 stycznia 2006 r., sygn. akt II FSK 198/05: Należność wynika z treści stosunku prawnego, a odnosi się zarówno do możliwości dochodzenia konkretnego świadczenia oraz do powinności jego spełnienia. Oznacza to, że powstanie przychodów należnych związane jest z powstaniem wierzytelności. Podobnie w wyroku NSA z 7 grudnia 2016 r. sygn. akt II FSK 3261/14 Sąd stwierdził, odnosząc się do cechy należności na podstawie analogicznego do art. 12 ust. 3 ustawy o CIT przepisu art. 14 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r. poz. 163 z późn. zm., dalej jako „ustawa o PIT”) wskazał, że: "Cecha "należności" dotyczy kwot, które są wymagalne w rozumieniu prawa cywilnego, a zatem przychodami w rozumieniu art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f. stają się kwoty, których podatnik może skutecznie domagać się od swojego kontrahenta.

Moment zaliczenia uzyskanych z działalności gospodarczej przysporzeń do przychodów podatkowych określają przepisy art. 12 ust. 3a, 3c, 3d i 3e ustawy o CIT.

Zgodnie z art. 12 ust. 3a ustawy o CIT, za datę powstania przychodu, o którym mowa w ust. 3, uważa się, z zastrzeżeniem ust. 3c-3g oraz 3j-3m, dzień wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego lub wykonania usługi, albo częściowego wykonania usługi, nie później niż dzień:

1)  wystawienia faktury albo

2)  uregulowania należności.

Ustawodawca przewidział także szczególną sytuację, gdy strony ustalą, że usługa jest rozliczana w okresach rozliczeniowych. Zastosowanie ma wówczas przepis art. 12 ust. 3c ustawy o CIT, zgodnie z którym, jeżeli strony ustalą, iż usługa jest rozliczana w okresach rozliczeniowych, za datę powstania przychodu uznaje się ostatni dzień okresu rozliczeniowego określonego w umowie lub na wystawionej fakturze, nie rzadziej niż raz w roku.

Przepis ten ma zastosowanie w przypadku usług o charakterze ciągłym, gdy strony uzgodnią, że regulowanie wzajemnych należności i zobowiązań między stronami będzie obejmować kolejne wyodrębnione umownie okresy świadczenia tych usług w czasie trwania umowy.

·      Okres rozliczeniowy może wynikać zarówno z umowy, jak i z wystawionej faktury VAT;

·      Okres rozliczeniowy nie może być dłuższy niż 1 rok;

·      W przypadku usług rozliczanych w okresach cyklicznych datą powstania przychodu jest zawsze koniec okresu rozliczeniowego, nie ma natomiast wówczas znaczenia ani data wystawienia faktury, ani data otrzymania należności.

Ponadto, jak stanowi art. 12 ust. 3e ustawy o CIT, w przypadku otrzymania przychodu, o którym mowa w ust. 3, do którego nie stosuje się ust. 3a, 3c, 3d i 3f, za datę powstania przychodu uznaje się dzień otrzymania zapłaty.

Istotnym dla wskazania daty powstania przychodu jest okoliczność ustalenia w umowie (fakturze) rozliczania w okresach rozliczeniowych i ustalenie tych okresów. Wystąpienie więc tej sytuacji – zależnej wyłącznie od woli stron – skutkuje rozliczaniem przychodu w zgodzie z przepisem art. 12 ust. 3c ustawy o CIT, tj. w okresach rozliczeniowych. W takim przypadku przychód z tytułu usług o ustalonym okresie rozliczeniowym powinien być określany w ostatnim dniu przyjętego przez strony okresu rozliczeniowego, a data wystawienia faktury oraz termin płatności nie decydują o terminie powstania przychodu. Literalna wykładnia powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że w przypadku, gdy umowa lub wystawiona faktura zawiera postanowienia wskazujące okres rozliczeniowy, zasadą jest, że za datę powstania przychodu uznaje się ostatni dzień okresu rozliczeniowego.

W zakresie zagadnień związanych z przychodem podatkowym, w granicach analizowanego stanu faktycznego, należy przytoczyć następujące poglądy sądów administracyjnych oraz Dyrektora KIS:

1.  Przychód podatkowy rozliczany w okresach rozliczeniowych:

1)  wyrok NSA z 26 września 2019 r., sygn. akt II FSK 3395/17:

W przypadku, gdy zaistniały w sprawie stan faktyczny odpowiada dyspozycji przepisu art. 12 ust. 3c u.p.d.o.p., a więc, gdy z umowy lub faktury wynika rozliczanie usługi w okresach rozliczeniowych, prowadzi to do rozpoznawania przychodu w okresach rozliczeniowych, a ściślej – w ostatnim dniu okresu rozliczeniowego, nie rzadziej jednak, niż raz w roku; jeżeli natomiast stwierdzony stan faktyczny dyspozycji tego przepisu nie odpowiada, zasada rozpoznawania przychodu w okresach rozliczeniowych nie może mieć zastosowania.

2)  wyrok NSA z 27 marca 2019 r., sygn. akt II FSK 1037/17:

W przypadku ustalenia przez strony, iż usługa jest rozliczana w okresach rozliczeniowych, za datę powstania przychodu uznaje się ostatni dzień okresu rozliczeniowego określonego w umowie. Podkreślić przy tym należy, że zaistnienie okoliczności faktycznej wskazanej w art. 12 ust. 3c u.p.d.o.p., tj. ustalenia umownego dotyczącego okresowego rozliczania usług, wyłącza w sposób bezwzględnie wiążący stosowanie art. 12 ust. 3a tej ustawy.

2.  Data powstania przychodu należnego – zasady ogólne:

1)  wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 28 marca 2019 r., sygn. akt I SA/Go 24/19:

Dniem powstania przychodu należnego z działalności gospodarczej z tytułu sprzedaży czy wykonania usługi jest co do zasady dzień wydania towaru lub wykonania usługi w całości lub części (wykonania umowy przez podatnika), a tylko w razie niemożności ustalenia tej daty – najpóźniej dzień wystawienia faktury bądź zapłaty należności.

2)  wyrok NSA z 27 marca 2019 r., sygn. akt II FSK 1037/17:

W przypadku ustalenia przez strony, iż usługa jest rozliczana w okresach rozliczeniowych, za datę powstania przychodu uznaje się ostatni dzień okresu rozliczeniowego określonego w umowie. Podkreślić przy tym należy, że zaistnienie okoliczności faktycznej wskazanej w art. 12 ust. 3c u.p.d.o.p., tj. ustalenia umownego dotyczącego okresowego rozliczania usług, wyłącza w sposób bezwzględnie wiążący stosowanie art. 12 ust. 3a tej ustawy.

3)  wyrok WSA we Wrocławiu z 1 lutego 2016 r., sygn. akt I SA/Wr 1625/15:

Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę w pełni aprobuje stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z 29 października 2015 r. (sygn. akt II FSK 927/13 – dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), że pomimo memoriałowego charakteru przychodu należnego z pozarolniczej działalności gospodarczej przepisy regulujące moment jego tzw. "rozpoznania" odwołują się do zdarzeń o charakterze faktycznym z ograniczeniem czasowym: dniem wystawienia faktury lub wydania rzeczy. Wniosek stąd, że przychód należny z pozarolniczej działalności gospodarczej nie powstaje w związku z cywilnoprawnym wykonaniem świadczenia lub powstaniem stanu wymagalności wierzytelności.

4)  interpretacja z 1 marca 2022 r. Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, znak: 0111-KDIB1-1.4010.562.2021.3.BS:

Państwa wątpliwości dotyczą kwestii ustalenia, czy opłata dodatkowa pobierana przez Wnioskodawcę od Gminy X w przypadku odbioru i oczyszczania ścieków przekraczających parametry wskazane w załączniku do umowy, stanowi przychód związany z działalnością gospodarczą Wnioskodawcy, który podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych oraz czy datą powstania przychodu z tytułu opłaty dodatkowej będzie najpóźniej dzień wystawienia faktury albo dzień uregulowania należności, zgodnie z art. 12 ust. 3a i 3c ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Mając na względzie opis sprawy oraz powołane przepisy uznać należy, że wskazana we wniosku opłata dodatkowa z tytułu odbierania i oczyszczania ścieków, będąca dla Wnioskodawcy wynagrodzeniem za świadczoną usługę, stanowi dla niego przychód podatkowy w rozumieniu ustawy o podatku dochodowego od osób prawnych. Przychód podatkowy dla celów podatku dochodowego od osób prawnych powinien być rozpoznany przez Wnioskodawcę w dacie najwcześniejszego ze zdarzeń wskazanych w art. 12 ust. 3a ustawy CIT, tj. w dniu wystawienia faktury lub uregulowania należności.

W przedstawionym stanie faktycznym PGW (...)  – na wniosek podmiotów (właścicieli nieruchomości na terenie Gminy B) o określenie tymczasowych warunków odprowadzania ścieków do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sporu, w sprawie odmowy zawarcia umowy na odprowadzanie ścieków – wydało postanowienia, na mocy których określono warunki odprowadzania ścieków z danych nieruchomości. Podstawą prawną wydania tych postanowień był w szczególności art. 27e ust. 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. z 2024 r. poz. 757), zgodnie z którym na wniosek jednej ze stron organ regulacyjny może określić, w drodze postanowienia, na które służy zażalenie, warunki zaopatrzenia w wodę lub odprowadzania ścieków, lub przyłączenia do sieci do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sporu.

W tych postanowieniach określono m.in.: cenę jednostkową za odprowadzanie ścieków, przeciętną normę ilości odprowadzonych ścieków, miesięczny okres rozliczeniowy co do należności za usługę odprowadzania ścieków stanowiący iloczyn ceny oraz ilości odprowadzanych ścieków za ten okres rozliczeniowy, kwotę należności oraz warunki zapłaty określa wystawiona przez przedsiębiorstwo faktura.

W ocenie Wnioskodawcy, w powyższym zakresie nie znajdzie zastosowania art. 12c (winno być: art. 12 ust. 3c) ustawy o CIT, ponieważ jak wskazano powyżej, przepis ten ma zastosowanie w przypadku usług, gdy strony uzgodnią, że regulowanie wzajemnych należności i zobowiązań między stronami będzie obejmować kolejne wyodrębnione umownie okresy świadczenia tych usług w czasie trwania umowy. Postanowienia tymczasowego nie można uznać za ustalenia dokonane przez Wnioskodawcę i podmiot, który wystąpił o określenie tymczasowych warunków odprowadzania ścieków.

Powyższe oznacza, że w ocenie Wnioskodawcy, podstawą do określenia przychodów Wnioskodawcy jest art. 12 ust. 3a ustawy o CIT. Przepis ten dotyczy trzech zdarzeń, tj. wykonania usługi, wystawienia faktury albo uregulowania należności, których wystąpienie skutkuje powstaniem przychodu należnego, tj. określonej co do kwoty wierzytelności Spółki. W ocenie Spółki zdarzeniem skutkującym powstaniem przychodu należnego jest wystawienie faktury (jeżeli zostaną wystawione) lub uregulowanie należności, tj. przysporzenia majątkowego o charakterze trwałym w określonej wysokości. Z wykonaniem usług w danym okresie rozliczeniowym nie wiązała się możliwość określenia kwoty przychodu należnego, co oznacza, że zdarzenie w postaci wykonania usługi nie może skutkować powstaniem przychodu należnego.

Ad 2. (stanowisko sformułowane w uzupełnieniu wniosku z 25 czerwca 2026 r.)

Państwa zdaniem, w przypadkach, w których nie zostały wydane przez PGW (...)  postanowienia tymczasowe, przychód podatkowy z tytułu świadczenia usług powstaje u Państwa zgodnie z art. 12 ust. 3a pkt 1 i 2 ustawy o CIT, tj. w dacie wystawienia faktury (jeżeli zostanie wystawiona) lub uregulowania należności, jako jedynych zdarzeń, ze zdarzeń wymienionych w art. 12 ust. 3a ustawy o CIT, na podstawie których można określić przychód należny.

W związku z tym, za prawidłowe należy uznać stanowisko, zgodnie z którym w przypadkach, w których nie zostały wydane przez PGW (...)  postanowienia tymczasowe, przychód podatkowy z tytułu świadczenia usług powstaje u Państwa w dacie wcześniejszego ze zdarzeń: wystawienia faktury albo otrzymania należności.

Uzasadniając własne stanowisko wskazali Państwo, iż w przypadkach braku wydanych przez PGW (...)  postanowień tymczasowych (utrzymanych w mocy przez (...)), jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego, po wieloletnim procesie, prawomocnym orzeczeniem Sąd Apelacyjny (…), I Wydział Cywilny i Własności Intelektualnej z (…) 2025 r. (sygn. akt: (…)) zmienił wyrok Sądu I instancji w ten sposób, że oddalił powództwo powódki przeciwko Gminie B z uwagi na brak legitymacji biernej po stronie pozwanej. Sąd podał, że jedynymi osobami zobowiązanymi do zapłaty z tytułu odprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych powódki są właściciele nieruchomości położonych na terenie Gminy B.

Spółka, w oparciu o art. 405 i nast. Kodeksu cywilnego, dochodzi wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z usługi odbioru ścieków świadczonej przez Spółkę. SN w wyroku z (…), sygn. akt (…) wyraził pogląd, zgodnie z którym: Podstawę żądania wynagrodzenia za dostarczoną wodę i odprowadzone ścieki stanowią przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu. Wartością wzbogacenia istniejącego w chwili wyrokowania jest wydatek, który skarżąca powinna ponieść tytułem wynagrodzenia za zużytą wodę i odprowadzone ścieki.

W tym przypadku Wnioskodawcy nie łączy z Odbiorcą żadna umowa, nadal jednak usługobiorcą pozostaje ów odbiorca, z tym, że podstawą do takiej oceny jest faktyczne korzystanie z usług, które nie ma charakteru bezpłatnego, bowiem Wnioskodawca domaga się od tych odbiorców wynagrodzenia na podstawie art. 405 i n. KC. Stosunek prawny, w ramach którego ma miejsce wykonanie czynności podlegającej opodatkowaniu jest zatem oparty na podstawie art. 405 i n. Kc. Brak podstawy prawnej uzyskania korzyści oznacza sytuację, w której przysporzenie tej korzyści nie ma oparcia w przepisie prawa, czynności prawnej, orzeczeniu sądu lub w decyzji innego organu.

W związku z tym, że Wnioskodawca jest usługodawcą, a Odbiorcy usług usługobiorcami, usługi były i są faktycznie świadczone na rzecz tych usługobiorców (właścicieli nieruchomości położonych na terenie Gminy B), podstawą do określenia daty powstania przychodu należnego Wnioskodawcy jest art. 12 ust. 3a ustawy o CIT, zgodnie z którym za datę powstania przychodu, o którym mowa w ust. 3, uważa się, z zastrzeżeniem ust. 3c-3g oraz 3j-3m, dzień wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego lub wykonania usługi, albo częściowego wykonania usługi, nie później niż dzień:

1)  wystawienia faktury albo

2)  uregulowania należności.

W ocenie Wnioskodawcy, ze względu jednak na brak obiektywnej możliwości określenia momentu wykonania usługi, a także wysokości wierzytelności za wykonanie w danym okresie rozliczeniowym usługi, przychód należny u Wnioskodawcy powstaje w dacie wcześniejszego ze zdarzeń: wystawienia faktury (jeżeli zostanie wystawiona) albo otrzymania należności rozumianej jako przysporzenie majątkowe o trwałym charakterze w określonej wysokości.

Ad 3.

Państwa zdaniem, za prawidłowe należy uznać stanowisko, zgodnie z którym korekta przychodów podatkowych Wnioskodawcy z tytułu faktur wystawionych uprzednio przez niego na rzecz Gminy, powinna być rozpoznana na bieżąco, tj. w okresie rozliczeniowym, w którym wystawiono faktury korygujące lub inny dokument potwierdzający przyczyny korekty.

Uzasadniając własne stanowisko wskazali Państwo, że jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego, pomimo braku umowy hurtowego odprowadzania ścieków, tj. począwszy od (...) 2019 r. do urządzeń kanalizacyjnych Spółki były wprowadzane ścieki z terenu nieruchomości położonych na terenie Gminy B. W związku z powyższym Spółka, tak jak czyniła to do (...)2019 r., od (...) 2019 r., na koniec każdego miesiąca dokonywała odczytów urządzeń pomiarowych (przepływomierzy) i wystawiała Gminie B faktury, które nie były opłacane. Odbiór ścieków z terenu Gminy Wiejskiej B do(...) 2019 r. był regulowany między Spółką a Gminą Wiejską B umową hurtowego odbioru ścieków z (...) 2018 r. Na mocy tej umowy strony ustaliły cenę za 1 m³ odebranych ścieków w wysokości (...) zł netto. Umowa ta wygasła (...)2019 r. Po tej dacie Gmina B rozwiązała również umowy o odprowadzanie ścieków zawarte z właścicielami nieruchomości. Gmina B nadal dostarcza jednak do nieruchomości wodę.

Wnioskodawca fakturował Gminę za bezumowny hurtowy odbiór ścieków. Gmina nie płaci za należności z wystawianych przez Spółkę faktur; nie potwierdziła również zgodności sald za 2025 r. Dodatkowo, w 2020 r. Spółka złożyła pozew o zapłatę za okres (...) r. do Sądu Okręgowego (…), który zasądził zgodnie z pozwem. (…) 2025 r. Sąd Apelacyjny wyrokiem sygn. akt (…) uchylił wyrok Sądu Okręgowego (…) i oddalił powództwo. Sąd Apelacyjny stwierdził, że od czasu, gdy brak umowy hurtowego odbioru ścieków Gmina nie była legitymowana biernie, tylko jej mieszkańcy. Spółka od należności z wystawionych na Gminę faktur odprowadzała VAT oraz należny podatek dochodowy.

W zakresie zagadnienia skorygowania faktur wystawionych na rzecz Gminy należy uznać, że obecnie istnieją podstawy do takiego działania z uwagi na wyrok Sądu Apelacyjnego z (…) 2025 r., a także wydane postanowienia tymczasowe.

W przypadku podjęcia decyzji o korekcie faktur, zastosowanie znajdzie art. 12 ust. 3j ustawy o CIT zgodnie z którym, jeżeli korekta przychodu nie jest spowodowana błędem rachunkowym lub inną oczywistą omyłką, korekty dokonuje się poprzez zmniejszenie lub zwiększenie przychodów osiągniętych w okresie rozliczeniowym, w którym została wystawiona faktura korygująca lub, w przypadku braku faktury, inny dokument potwierdzający przyczyny korekty.

Dodatkowo, jak stanowi art. 12 ust. 3l pkt 1 tej ustawy, przepisów ust. 3j i 3k nie stosuje się do korekty dotyczącej przychodu związanego ze zobowiązaniem podatkowym, które uległo przedawnieniu.

Ustawodawca nie wskazuje, co należy rozumieć poprzez pojęcia „błąd rachunkowy” oraz „inna oczywista omyłka”. Zgodnie z obecnym stanowiskiem organów podatkowych, pojęcia te należy więc rozumieć w ich znaczeniu potocznym. Jako przykład można wskazać na interpretację indywidualną Dyrektora KIS z 5 sierpnia 2022 r., Znak: 0111-KDWB.4010.15.2022.1.MJ. W interpretacji tej, DKIS wskazał, że z regulacji zawartych we wskazanym art. 12 ust. 3j updop wynika, że korekta "wstecz" może być dokonana jedynie wtedy, gdy przyczyną korekty jest błąd rachunkowy lub inna oczywista omyłka. Przy czym, ustawodawca nie wskazuje, co należy rozumieć poprzez pojęcia "błąd rachunkowy" oraz "inna oczywista omyłka". Pojęcia te zatem należy rozumieć zgodnie z ich znaczeniem potocznym. Zatem, za "błąd rachunkowy" należy uznać sytuację, gdy koszt został niewłaściwie ujęty ze względu na błąd w toku wykonywania obliczeń; może to dotyczyć zarówno okoliczności leżących po stronie wystawcy faktury czy innego dokumentu księgowego (np. błędne podanie na fakturze cen lub wartości towarów), jak i po stronie odbiorcy takiego dokumentu (np. wprowadzenie do ksiąg rachunkowych nieprawidłowej cyfry, zastosowanie wadliwego kursu waluty obcej przy przeliczaniu wartości kosztu na złote, etc.). Zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego PWN (wersja internetowa www.sjp.pwn.pl), przez "omyłkę" należy rozumieć "spostrzeżenie, sąd niezgodny z rzeczywistością, niewłaściwe postępowanie, posunięcie". W konsekwencji, za "inną oczywistą omyłkę" należy uznać inny oczywisty błąd, który nie jest jednocześnie błędem rachunkowym. Takim błędem będzie np. ujęcie w kosztach podatkowych faktury wystawionej na podmiot inny niż faktyczny nabywca towaru. "Omyłka" wiązać się również będzie z błędem polegającym albo na nieprawidłowym wystawieniu albo nieprawidłowym ujęciu dowodu księgowego. Okoliczność taka musi mieć zatem charakter "pierwotny". Co więcej, "omyłka" musi być "oczywista". Oznacza to, że w przypadku jakichkolwiek wątpliwości co do charakteru przyczyn korekty, korekta dokonywana winna być w okresie otrzymania dokumentu potwierdzającego przyczynę korekty (w przypadku korekty kosztów uzyskania przychodów) lub w okresie wystawienia tego dokumentu (w przypadku korekty przychodów). Tylko w przypadku jednoznacznego stwierdzenia, że nieprawidłowe ujęcie przychodu bądź kosztu było bezpośrednim wynikiem błędu rachunkowego lub oczywistej omyłki, korekta kosztu winna być uwzględniana "wstecznie". W świetle przedstawionych uregulowań prawnych należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie nie mamy do czynienia ani z "błędem rachunkowym", ani z "inną oczywistą omyłką".

W ocenie Wnioskodawcy, w analizowanym stanie faktycznym nie mamy do czynienia ani z błędem rachunkowym ani z inną oczywistą omyłką. Z powyższego wynika, że korekta przychodów powinna być „na bieżąco”, tj. w okresie rozliczeniowym, w którym wystawione zostaną faktury korygujące lub inny dokument potwierdzający przyczyny korekty. Takim innym dokumentem potwierdzającym przyczyny korekty może być np. prawomocny wyrok sądu (w przypadku zakończenia postępowania karnego, jeżeli spółka będzie dysponować prawomocnym dokumentem, może on być ewentualnie podstawą do dokonania korekty przychodu, zgodnie z art. 12 ust. 3j ustawy o CIT – wyrok WSA w Krakowie z 19 grudnia 2024 r., sygn. akt I SA/Kr 653/24). W tym zakresie wskazać także należy, że skorygowanie przychodu możliwe jest do czasu przedawnienia zobowiązania podatkowego za dany rok.

Z uwagi na zakres niniejszej interpretacji przywołano powyżej tę część Państwa stanowiska, która odnosi się jedynie do zagadnień dotyczących podatku dochodowego od osób prawnych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Na wstępie zaznacza się, że przedmiotem niniejszej interpretacji jest ocena Państwa stanowiska jedynie w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych (pytana oznaczone we wniosku Nr 7-9). W pozostałym zakresie wniosku, tj. w zakresie podatku od towarów i usług wydane zostanie odrębne rozstrzygnięcie.

Wskazać również należy, że pytania przedstawione przez Państwa we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wyznaczają zakres przedmiotowy tego wniosku. W związku z powyższym, wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (Państwa pytań). Zatem, inne kwestie wynikające z opisu sprawy i własnego stanowiska, nieobjęte pytaniami, nie zostały rozpatrzone w niniejszej interpretacji.

Z przedstawionego we wniosku opisu sprawy wynika, że od 2015 r. do (...) 2019 r. Spółkę z Gminą B o statusie wiejskim łączyły umowy (...). (...) 2019 r. umowa z Gminą wygasła. W wyniku sporu co do ceny Spółka i Gmina nie zawarły nowej umowy, ale Spółka – z uwagi na uwarunkowania techniczne i sanitarne – kontynuowała odbiór ścieków od przyłączonych nieruchomości. Spółka wystawiała Gminie faktury za bezumowny hurtowy odbiór ścieków. Gmina nie płaciła za należności z wystawianych przez Spółkę faktur (z wyjątkiem faktury za (...)/2019 r. po stawce (...) zł/m³, tj. jak w wygasłej umowie, Spółka żądała (...) zł/m³ netto).

W 2020 r. Spółka złożyła przeciwko Gminie pozew o zapłatę za okres od sierpnia do września 2019 r. do Sądu Okręgowego (…), który zasądził zgodnie z żądaniem pozwu.

(…) 2025 r. Sąd Apelacyjny wyrokiem sygn. akt (…) uchylił wyrok Sądu Okręgowego (…) i oddalił powództwo Spółki przeciwko Gminie. W uzasadnieniu Sąd Apelacyjny stwierdził, że: Nie można jednak przyznać, aby stan faktyczny w niniejszej sprawie został ustalony prawidłowo w całości. Sąd Okręgowy przyjął bowiem, że Gmina (…)  2019 roku w dalszym ciągu wprowadzała do instalacji kanalizacyjnej Zakładu, odebrane uprzednio od mieszkańców ścieki. To ustalenie jest niezgodne z rzeczywistością. Wprowadzanie ścieków to proces odbywający się pomiędzy nieruchomościami odbiorców usług kanalizacyjnych, którymi w niniejszej sprawie są mieszkańcy Gminy (…), a instalacją usługodawcy. (…)

Pozwana Gmina od (...) 2019 r. nie miała już możliwości, ani faktycznej, ani prawnej, odbierania i odprowadzania ścieków mieszkańców, przestała bowiem władać wykorzystywaną instalacją kanalizacyjną. Jedynymi pozostałymi podmiotami omawianego procesu (wprowadzający – odprowadzający – odbierający) byli mieszkańcy – wprowadzający ścieki oraz powód – odbierający je i odprowadzający do urządzeń kanalizacyjnych. W tym zakresie stan faktyczny w sprawie był więc taki, że pozwana po dniu (...)2019 r. nie odbierała ścieków od mieszkańców i nie odprowadzała ich do instalacji Zakładu.

Sąd wyjaśnił także, że nie sposób stwierdzić, aby w okresie, kiedy umowa z (...) 2018 r. już nie obowiązywała, Zakład w dalszym ciągu świadczył na rzecz pozwanej Gminy usługi odbioru i oczyszczania tychże ścieków. W rzeczywistości świadczył je bowiem na rzecz samych mieszkańców. Całkowicie nieuzasadnione jest stanowisko powoda, jakoby nie świadczył on tychże usług na rzecz mieszkańców, bowiem nie posiadał wymaganego zezwolenia. Faktyczne świadczenie danych usług miało miejsce, tyle, że bez stosownych zezwoleń.

Spółka i Gmina zawarły ugodę, zgodnie z którą Spółka cofnęła pozwy, zaś Gmina zrzekła się kosztów postępowania. W efekcie obecnie niesporne pozostaje między Spółką a Gminą, że Gmina nie była usługobiorcą usług odbioru ścieków świadczonych przez Spółkę. Spółka nie domaga się już zapłaty za wykonane usługi od Gminy, tylko od właścicieli przyłączonych nieruchomości.

Ostatnią fakturę Spółka wystawiła Gminie za (...)2025 r. Gmina odesłała fakturę twierdząc, że została wystawiona niezgodnie z przepisami ustawy o podatku od towarów i usług. Spółka od należności z wystawionych na Gminę faktur odprowadzała podatek należny od towarów i usług oraz należny podatek dochodowy.

Wobec części Odbiorców (...) (dalej: PGW (...) ) wydało postanowienia tymczasowe (dalej także „PT”) na podstawie art. 27a ust. 3 pkt 3 w zw. z art. 27e ust. 3 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 757, dalej „ustawa z dnia 7 czerwca 2011 r.”). Adresatem tych PT jest także Spółka.

W odniesieniu do Odbiorców, wobec których nie wydano Postanowień Tymczasowych, poza skierowaniem wezwań do zapłaty, nie wystawiano żadnych dokumentów księgowych; Spółka wyjaśnia również, że wobec odbiorców, dla których wydano Postanowienia Tymczasowe, Spółka również nie wystawiała żadnych dokumentów, poza skierowaniem wezwań do zapłaty.

Zobowiązanie podatkowe w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych, w zakresie przychodów z tytułu faktur wystawionych uprzednio przez Spółkę na rzecz Gminy uległo przedawnieniu tylko w odniesieniu do roku 2019; nie wystąpiły okoliczności, które spowodowały przerwanie/zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Spółka dotychczas nie skorygowała przychodów, ani faktur wystawionych na rzecz Gminy.

Ad 1.

Przedmiotem Państwa wątpliwości jest ustalenie momentu powstania przychodu podatkowego z tytułu świadczenia usług w przypadkach, w których zostały wydane przez PGW (...)  postanowienia tymczasowe.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 554 ze zm., dalej: „ustawa o CIT”),

W myśl art. 7 ust. 2 ustawy o CIT,

Sposób ujęcia przedmiotu opodatkowania w podatku dochodowym od osób prawnych nie jest przypadkowy i pozwala na wyprowadzenie wniosku o objęciu zakresem ustawy wszystkich zdarzeń, z którymi wiąże się dla podatnika konkretna korzyść o wymiarze finansowym powodująca zwiększenie aktywów lub zmniejszenie pasywów.

Wystąpienie każdego zdarzenia powodującego wymierną korzyść po stronie podatnika skutkuje obowiązkiem opodatkowania osiągniętej nadwyżki ponad koszty jej uzyskania przez podatnika.

Nie jest przy tym istotne źródło korzyści, chodzi bowiem o każdy przypadek powodujący wzrost wartości majątku lub zmniejszenie zobowiązań ciążących na podatniku. Przyjęte rozwiązanie legislacyjne pozwala na stosowanie przepisów ustawy niezależnie od specyfiki podmiotów podlegających opodatkowaniu, zmieniających się okoliczności i rzeczywistości gospodarczej, jak również ewolucji różnego rodzaju instrumentów wykorzystywanych w obrocie gospodarczym.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT,

Stosownie natomiast do art. 12 ust. 3 ustawy o CIT,

Należy zaznaczyć, że o zaliczeniu danego przysporzenia majątkowego do przychodów danej osoby prawnej decyduje jego definitywny charakter w tym sensie, że w sposób ostateczny faktycznie powiększa ono aktywa tej osoby prawnej. Ma to miejsce również w sytuacji, gdy skutkiem wystawienia faktury za wykonaną usługę, czy dostarczony towar powstaje roszczenie osoby prawnej wobec kontrahenta o zapłatę uzgodnionej ceny.

Przychodami są zatem, co do zasady, wszelkie przysporzenia majątkowe o charakterze trwałym, bezzwrotnym i definitywnym, których otrzymanie powoduje obowiązek zapłaty podatku dochodowego.

W świetle ww. przepisu należne lub otrzymane w sposób definitywny środki pieniężne stanowią, co do zasady, przychód dla celów podatku dochodowego od osób prawnych.

Moment zaliczenia uzyskanych przysporzeń do przychodów określają przepisy art. 12 ust. 3a-3g ustawy o CIT.

W myśl art. 12 ust. 3a ww. ustawy,

Przepis ten wprowadza ogólną zasadę decydującą o dacie powstania przychodu. Pierwszeństwo w kształtowaniu daty powstania przychodu ma dzień dokonania czynności – wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego, wykonania usługi lub jej częściowego wykonania, przy czym dzień wystawienia faktury lub uregulowania należności jest ostatecznym terminem, który stanowi o dacie powstania przychodu. Ponadto dodać należy, że jeśli zaistniałe wyżej zdarzenia wystąpią po dniu wystawienia faktury, czy po dniu dokonania zapłaty należności, o momencie powstania przychodu decydują te dni, a nie fakt zaistnienia konkretnego zdarzenia.

Przepis art. 12 ust. 3a cytowanej ustawy wyraża zasadę, że momentem istotnym dla ustalenia przychodu jest wykonanie świadczenia.

Ustawodawca przewidział także szczególną sytuację, gdy strony ustalą, że usługa jest rozliczana w okresach rozliczeniowych. Zastosowanie ma wówczas przepis art. 12 ust. 3c ustawy o CIT, zgodnie z którym

Przepis ten ma zastosowanie w przypadku usług o charakterze ciągłym, gdy strony uzgodnią, że regulowanie wzajemnych należności i zobowiązań między stronami będzie obejmować kolejne wyodrębnione umownie okresy świadczenia tych usług w czasie trwania umowy.

Stosowanie natomiast z art. 12 ust. 3e ustawy o CIT,

Jak wynika z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia, Państwowe Gospodarstwo Wodne(...) – na wniosek właścicieli nieruchomości o określenie tymczasowych warunków odprowadzania ścieków do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sporu, w sprawie odmowy zawarcia umowy na odprowadzanie ścieków – wydało postanowienia, na mocy których określono warunki odprowadzania ścieków z danych nieruchomości.

Podstawą prawną wydania tych postanowień był w szczególności art. 27e ust. 3 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 757 ze zm.), zgodnie z którym

W postanowieniach tych określono m.in.:

·      cenę jednostkową za odprowadzanie ścieków,

·      przeciętną normę ilości odprowadzonych ścieków,

·      miesięczny okres rozliczeniowy co do należności za usługę odprowadzania ścieków stanowiący iloczyn ceny oraz ilości odprowadzanych ścieków za ten okres rozliczeniowy,

·      kwotę należności.

W postanowieniach wskazano, że warunki zapłaty określa wystawiona przez przedsiębiorstwo faktura. Do dnia złożenia niniejszego wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, faktury dla Odbiorców za okresy do listopada 2025 r. nie zostały wystawione. Jedynym dokumentem, z którego wynikają terminy płatności jest wezwanie skierowane do Odbiorców. Dla potwierdzenia wskazali Państwo również, że w odniesieniu do odbiorców, wobec których nie wydano Postanowień Tymczasowych, poza skierowaniem wezwań do zapłaty, nie wystawiano żadnych dokumentów księgowych; wobec odbiorców, dla których wydano Postanowienia Tymczasowe, również nie wystawiali Państwo żadnych dokumentów, poza skierowaniem wezwań do zapłaty.

Mając na uwadze powyższe, wskazać należy, że w przedstawionym we wniosku zdarzeniu nie znajdzie zastosowania art. 12 ust. 3c ustawy o CIT, ponieważ jak wskazano powyżej, przepis ten ma zastosowanie w przypadku usług, gdy strony uzgodnią, iż regulowanie wzajemnych należności i zobowiązań między stronami będzie obejmować kolejne wyodrębnione umownie okresy świadczenia tych usług w czasie trwania umowy. Zauważyć należy, że postanowienia tymczasowego nie można uznać za ustalenia dokonane przez Państwa i podmiot, który wystąpił o określenie tymczasowych warunków odprowadzania ścieków (tj. właściciela nieruchomości na terenie Gminy).

Powyższe oznacza, że podstawą do określenia momentu powstania po Państwa stronie przychodu jest art. 12 ust. 3a ustawy o CIT. Przepis ten dotyczy trzech zdarzeń, tj. wykonania usługi, wystawienia faktury albo uregulowania należności, których wystąpienie skutkuje powstaniem przychodu należnego.

W związku z powyższym zgodzić należy się z Państwa stanowiskiem, iż zdarzeniem skutkującym powstaniem przychodu należnego jest wystawienie faktury (jeżeli zostaną wystawione) lub uregulowanie należności, tj. przysporzenia majątkowego o charakterze trwałym w określonej wysokości.

Tym samym, Państwa stanowisko, zgodnie z którym w przypadkach, w których zostały wydane przez PGW (...)  postanowienia tymczasowe, przychód podatkowy z tytułu świadczenia usług powstaje u Państwa zgodnie z art. 12 ust. 3a pkt 1 i 2 ustawy o CIT, tj. w dacie wystawienia faktury (jeżeli zostanie wystawiona) lub uregulowania należności, jako jedynych zdarzeń, ze zdarzeń wymienionych w art. 12 ust. 3a ustawy o CIT, na podstawie których można określić przychód należny, należało uznać za prawidłowe.

Ad 2.

Państwa wątpliwości w zakresie pytania Nr 2 dotyczą natomiast ustalenia momentu powstania przychodu podatkowego z tytułu świadczenia usług w przypadkach, w których nie zostały wydane przez PGW (...)  postanowienia tymczasowe.

Jak wynika z opisu sprawy, mając na uwadze wyrok Sądu Apelacyjnego (…) z (…) 2025 r. sygn. akt (…), dochodzą Państwo, w oparciu o art. 405 i nast. Kodeksu cywilnego, wynagrodzenia za bezumowne korzystanie ze świadczonej przez Państwa usługi odbioru ścieków.

Zgodnie z art. 405 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795),

Stosowanie do powołanego już wyżej art. 12 ust. 3a ustawy o CIT, za datę powstania przychodu, (…) uważa się, (…) dzień (…) wykonania usługi, albo częściowego wykonania usługi, nie później niż dzień:

1)  wystawienia faktury albo

2)  uregulowania należności.

Zauważyć jednocześnie należy, że pomiędzy Państwem a Odbiorcą nie została zawarta żadna umowa, zatem zastosowania w omawianym przypadku nie znajdzie art. 12 ust. 3c ustawy o CIT. Przepis ten ma bowiem, jak wskazano powyżej, zastosowanie w przypadku usług, gdy strony uzgodnią, iż regulowanie wzajemnych należności i zobowiązań między stronami będzie obejmować kolejne wyodrębnione umownie okresy świadczenia tych usług w czasie trwania umowy.

Zaznaczyć jednocześnie należy, że świadczą Państwo usługi na rzecz właścicieli nieruchomości położonych na terenie Gminy B, zatem pozostają Państwo usługodawcą, a Odbiorcy usługi usługobiorcami usług dotyczących odprowadzania ścieków. Tym samym, podstawę prawną do określania daty powstania przychodu stanowi art. 12 ust. 3a ustawy o CIT.

Zgodzić należy się z Państwem, że ze względu na brak obiektywnej możliwości określenia momentu wykonania usługi, a także wysokości wierzytelności za wykonanie w danym okresie rozliczeniowym usługi, przychód należny powstanie u Państwa w dacie wcześniejszego ze zdarzeń: wystawienia faktury (jeżeli zostanie wystawiona) albo otrzymania należności rozumianej jako przysporzenie majątkowe o trwałym charakterze w określonej wysokości.

Tym samym, Państwa stanowisko, zgodnie z którym w przypadkach, w których nie zostały wydane przez PGW (...)  postanowienia tymczasowe, przychód podatkowy z tytułu świadczenia usług powstaje u Państwa zgodnie z art. 12 ust. 3a pkt 1 i 2 ustawy o CIT, tj. w dacie wystawienia faktury (jeżeli zostanie wystawiona) lub uregulowania należności, jako jedynych zdarzeń, ze zdarzeń wymienionych w art. 12 ust. 3a ustawy o CIT, na podstawie których można określić przychód należny, należało uznać za prawidłowe.

Ad 3.

Przedmiotem Państwa wątpliwości jest również ustalenie, czy korekta przychodów podatkowych z tytułu faktur wystawionych uprzednio przez Państwa na rzecz Gminy powinna być rozpoznana na bieżąco, tj. w okresie rozliczeniowym, w którym wystawiono faktury korygujące lub inny dokument potwierdzający przyczyny korekty.

Zasady dokonywania korekt przychodów zawarte zostały w art. 12 ust. 3j-3m ustawy o CIT.

W myśl art. 12 ust. 3j ustawy o CIT,

Jak stanowi art. 12 ust. 3k ww. ustawy,

Zgodnie natomiast z art. 12 ust. 3l ustawy o CIT,

Jak wynika z powyższego art. 12 ust. 3l pkt 1 ustawy o CIT, korekty dotyczącej przychodu można dokonywać wyłącznie do momentu upływu okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Zgodnie z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.),

W myśl art. 70 § 2 Ordynacji podatkowej,

W myśl art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej,

Istotą przedawnienia uregulowanego w art. 70 Ordynacji podatkowej jest to, że na skutek upływu czasu zobowiązanie podatkowe wygasa z mocy prawa, zobowiązanie podatkowe bowiem przestaje istnieć. Zatem, termin początkowy i końcowy przedawnienia zobowiązania podatkowego wyznacza termin płatności zobowiązania podatkowego (z zastrzeżeniem instytucji zawieszenia i przerwania biegu przedawnienia, które wpływają na końcowy termin przedawnienia).

Instytucja przedawnienia ma to do siebie, że w odniesieniu do okresu, który uległ przedawnieniu, nie mogą być dokonywane żadne czynności, ani zwiększające zobowiązanie podatkowe, ani zmniejszające zobowiązanie podatkowe. Podatnik nie jest również zobowiązany do posiadania dokumentów oraz ewidencji prowadzonych dla celów rozliczania podatku za okresy, które uległy przedawnieniu. Z chwilą upływu terminu przedawnienia nie jest możliwa ani modyfikacja już dokonanego rozliczenia podatkowego przez podatnika, ani też kontrola (weryfikacja) jego prawidłowości przez organ podatkowy. Nie ma też możliwości złożenia korekty za okresy, w stosunku do których nastąpiło przedawnienie.

W komentowanym przepisie określony jest jeden termin przedawnienia – wynoszący 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Termin ten nie może być ani odroczony (art. 48 Ordynacji podatkowej) przez organ podatkowy, ani też przedłużony przez Ministra właściwego do spraw finansów publicznych (art. 50 Ordynacji podatkowej). W związku z powyższym należy przyjąć, że jeżeli przedawnia się zobowiązanie podatkowe, to wraz z nim przedawnieniu ulegają także inne elementy danego stosunku prawno-podatkowego.

Mając na uwadze powyższe, zgodnie z Ordynacją podatkową zobowiązanie przedawnia się po 5 latach, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności. Zatem, podatek dochodowy od osób prawnych za 2019 r. przedawnił się z końcem 2025 r. (tj. 31 grudnia 2025 r.). Z kolei podatek dochodowy od osób prawnych za 2020 r. ulegnie przedawnieniu z końcem 2026 r. (tj. 31 grudnia 2026 r.).

W związku z powyższym, zobowiązanie podatkowe dotyczące dokonania korekty przychodu w podatku dochodowym od osób prawnych za 2019 r. uległo przedawnieniu z upływem 2025 r. Zatem nie są Państwo uprawnieni do dokonania korekty przychodu od faktur wystawionych na Gminę od sierpnia 2019 r. do grudnia 2019 r. Natomiast są Państwo uprawnieni do dokonania korekty przychodu od faktur wystawionych na Gminę od stycznia 2020 r. do listopada 2025 r.

W analizowanej sprawie, w odniesieniu do korekty przychodu od faktur wystawionych na Gminę od 2020 r., zastosowanie znajdzie przepis art. 12 ust. 3j ustawy o CIT.

Z regulacji zawartych w powołanym powyżej art. 12 ust. 3j ustawy o CIT wynika, że korekta „wstecz” może być dokonana jedynie wtedy, gdy przyczyną korekty jest błąd rachunkowy lub inna oczywista omyłka. Przy czym, ustawodawca nie wskazuje, co należy rozumieć poprzez pojęcia „błąd rachunkowy” oraz „inna oczywista omyłka”. Pojęcia te zatem należy rozumieć zgodnie z ich znaczeniem potocznym. Zatem, za „błąd rachunkowy” należy uznać sytuację, gdy przychód został niewłaściwie ujęty ze względu na błąd w toku wykonywania obliczeń; może to dotyczyć zarówno okoliczności leżących po stronie wystawcy faktury czy innego dokumentu księgowego (np. błędne podanie na fakturze cen lub wartości towarów), jak i po stronie odbiorcy takiego dokumentu (np. wprowadzenie do ksiąg rachunkowych nieprawidłowej cyfry, zastosowanie wadliwego kursu waluty obcej przy przeliczaniu wartości przychodu na złote, etc.).

Zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego PWN (wersja internetowa www.sjp.pwn.pl), przez „omyłkę” należy rozumieć „spostrzeżenie, sąd niezgodny z rzeczywistością, niewłaściwe postępowanie, posunięcie”. W konsekwencji, za „inną oczywistą omyłkę” należy uznać inny oczywisty błąd, który nie jest jednocześnie błędem rachunkowym. Takim błędem będzie np. ujęcie w przychodach podatkowych faktury wystawionej na podmiot inny niż faktyczny nabywca towaru. „Omyłka” wiązać się również będzie z błędem polegającym albo na nieprawidłowym wystawieniu albo nieprawidłowym ujęciu dowodu księgowego. Okoliczność taka musi mieć zatem charakter „pierwotny”. Co więcej, „omyłka” musi być „oczywista”. Oznacza to, że w przypadku jakichkolwiek wątpliwości co do charakteru przyczyn korekty, korekta dokonywana winna być w okresie otrzymania dokumentu potwierdzającego przyczynę korekty (w przypadku korekty kosztów uzyskania przychodów) lub w okresie wystawienia tego dokumentu (w przypadku korekty przychodów). Tylko w przypadku jednoznacznego stwierdzenia, że nieprawidłowe ujęcie przychodu bądź kosztu było bezpośrednim wynikiem błędu rachunkowego lub oczywistej omyłki, korekta przychodu bądź kosztu winna być uwzględniana „wstecznie”.

W świetle przedstawionych uregulowań prawnych należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie nie mamy do czynienia ani z „błędem rachunkowym”, ani z „inną oczywistą omyłką”.

W związku z powyższym, w przypadku korekty z przyczyn innych niż oczywista omyłka lub błąd rachunkowy, tj. w związku z ustaleniem przez Sąd Apelacyjny, iż: (…) Gmina od (...)  2019 r. nie miała już możliwości, ani faktycznej, ani prawnej, odbierania i odprowadzania ścieków mieszkańców, przestała bowiem władać wykorzystywaną instalacją kanalizacyjną (…) nie sposób, aby w okresie, kiedy umowa z (...)  2018 r. już nie obowiązywała, Zakład w dalszym ciągu świadczył na rzecz Gminy usługi odbioru i oczyszczania tychże ścieków, są Państwo uprawnieni do zmniejszenia przychodów w okresie rozliczeniowym, w którym doszło do wystawienia faktury korygującej lub, w przypadku braku możliwości wystawienia faktury korygującej z uwagi na przedawnienie zobowiązania podatkowej w podatku od towarów i usług, innego dokumentu potwierdzającego przyczyny korekty, w tym przypadku dokumentem tym będzie wyrok Sądu Apelacyjnego z (…) 2025 r. sygn. akt (…). Z wyroku tego wynika bowiem, że Gmina, na rzecz której pierwotnie były wystawiane przez Państwa faktury, nie jest odbiorcą świadczonych przez Państwa usług. Dokonanie przez Państwa korekty przychodu możliwe jest do czasu przedawnienia zobowiązania podatkowego za dany rok.

Podsumowując, Państwa stanowisko w zakresie pytania Nr 3, należało uznać za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Odnosząc się do powołanych we wniosku interpretacji indywidualnych wskazać należy, iż rozstrzygnięcie w nich zawarte nie są wiążące dla Organu. Interpretacje organów podatkowych dotyczą tylko konkretnych, indywidualnych spraw podatników, osadzonych w określonym stanie faktycznym lub zdarzeniu przyszłym i tylko w tych sprawach rozstrzygnięcia w każdej z nich zawarte są wiążące.

Odnosząc się natomiast do przywołanych przez Państwa wyroków należy zaznaczyć, że orzeczenia sądowe nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa i są wiążące jedynie w sprawach, w których zapadły. Natomiast Organ, mimo że w ocenie indywidualnych spraw podatników posiłkuje się wydanymi rozstrzygnięciami sądów i innych organów, to nie ma możliwości zastosowania ich wprost, ponieważ nie stanowią materialnego prawa podatkowego.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.