taxmachine.pl

0111-KDIB2-1.4010.175.2026.4.DD

Interpretacja indywidualna2026-07-10Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Skutki podatkowe przekazania przez Spółkę na rzecz gminy budynków mieszkalnych na podstawie decyzji komunalizacyjnej oraz dobrowolnego przekazania przez Spółkę na rzecz gminy budynków mieszkalnych na podstawie porozumienia zawartego pomiędzy Spółką a gminą.

Interpretacja indywidualna - stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

 

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób prawnych jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

 

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

 

30 marca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 25 marca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie skutków podatkowych:

przekazania przez Spółkę na rzecz gminy budynków mieszkalnych na podstawie decyzji komunalizacyjnej,

dobrowolnego przekazania przez Spółkę na rzecz gminy budynków mieszkalnych na podstawie porozumienia zawartego pomiędzy Spółką a gminą.

Z uwagi na braki formalne wniosku, wezwaliśmy Państwa pismami z 28 kwietnia, 21 maja oraz 26 czerwca 2026 r., o ich uzupełnienie. Wezwania zostały odebrane odpowiednio 28 kwietnia, 21 maja oraz 26 czerwca 2026 r., uzupełnienie do ww. wniosku wpłynęło 4 i 25 maja oraz 3 lipca 2026 r.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego (sprostowany w uzupełnieniu z 3 lipca 2026 r.)

X S.A. z siedzibą w (…) (dalej: „Spółka” (…)) jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: „ustawa o CIT”).

Spółka nie wchodzi w skład podatkowej grupy kapitałowej, o której mowa w art. 1a ust. 1 ustawy o CIT. Jednocześnie Spółka jest podatnikiem podatku od towarów i usług (VAT) i w związku z tym wykonuje obowiązki sprawozdawcze przewidziane przepisami prawa podatkowego, w szczególności polegające na przekazywaniu do właściwego urzędu skarbowego plików JPK-VAT obejmujących część ewidencyjną oraz deklaracyjną, w terminach określonych w przepisach prawa.

Przedmiot działalności gospodarczej Spółki obejmuje w szczególności prowadzenie likwidacji zakładów górniczych, wykonywanie działań polikwidacyjnych na terenach górniczych, a także zabezpieczanie kopalń przed zagrożeniami wodnymi, gazowymi oraz pożarowymi po zakończeniu ich likwidacji. Działalność ta prowadzona jest na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 września 2007 r. o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego.

Zgodnie z art. 2 pkt 1 lit. b) wskazanej ustawy przez przedsiębiorstwo górnicze rozumie się m.in. spółkę, w której Skarb Państwa lub spółki węglowe posiadają akcje albo udziały, prowadzącą wydobycie węgla kamiennego na podstawie koncesji albo prowadzącą likwidację zakładu górniczego, działania polikwidacyjne na terenach górniczych albo zabezpieczającą kopalnie przed zagrożeniami wodnymi, gazowymi oraz pożarowymi po zakończeniu likwidacji kopalni.

Spółka realizuje zadania związane z działaniami wykonywanymi po zakończeniu likwidacji kopalń, polegające w szczególności na zabezpieczaniu kopalń sąsiednich przed zagrożeniem wodnym i pożarowym, odwadnianiu niecek bezodpływowych, rekultywacji terenów pogórniczych, a także na wypłacie urlopów górniczych oraz rent wyrównawczych przewidzianych w przepisach prawa. Zadania te realizowane są w ramach prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej.

Poza przychodami uzyskiwanymi z działalności gospodarczej Spółka otrzymuje również środki finansowe w formie dotacji, subwencji lub dopłat przeznaczonych na realizację zadań wynikających z ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego. W określonym zakresie środki te korzystają ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 21 ustawy o CIT. W związku z działalnością górniczą prowadzoną w przeszłości przez poprzedników prawnych Spółki, tj. zakłady górnicze funkcjonujące zarówno w okresie gospodarki centralnie planowanej, jak i po transformacji ustrojowej, doszło do przejęcia - w różnych trybach prawnych - szeregu nieruchomości zabudowanych, w tym budynków mieszkalnych przeznaczonych na cele mieszkaniowe pracowników tych zakładów górniczych oraz członków ich rodzin.

W wyniku licznych przekształceń organizacyjnych i prawnych zachodzących w sektorze górnictwa, obejmujących w szczególności likwidację przedsiębiorstw, ich łączenie, podziały oraz przekształcenia własnościowe, podmiotem władającym przedmiotowymi nieruchomościami stała się Spółka.

Z uwagi na upływ czasu oraz wielokrotność przekształceń organizacyjno-prawnych Spółka nie dysponuje pełną dokumentacją pozwalającą na potwierdzenie wysokości nakładów poniesionych przez poprzedników prawnych na modernizację wskazanych budynków mieszkalnych. Dokumentacja archiwalna w tym zakresie nie została przekazana Spółce w toku procesów sukcesyjnych.

Budynki te stanowią składniki majątku Spółki ujmowane w ewidencji środków trwałych oraz podlegają amortyzacji zgodnie z przepisami ustawy o CIT oraz przepisami ustawy o rachunkowości. Spółka posiada wiedzę co do wartości początkowej tych budynków oraz ich aktualnej wartości księgowej netto.

Na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tzw. ustawy komunalizacyjnej) oraz wydanych na jej podstawie aktów wykonawczych budynki mieszkalne pozostające w posiadaniu przedsiębiorstw państwowych lub ich następców prawnych podlegały, a w określonych przypadkach nadal podlegają, przekazaniu na rzecz właściwych gmin w drodze decyzji administracyjnych wydawanych przez właściwych wojewodów.

Decyzje te mają charakter władczy i są wiążące dla podmiotów, których dotyczą.

W odniesieniu do Spółki właściwy wojewoda wydał decyzje administracyjne nakazujące przekazanie określonych budynków mieszkalnych na rzecz gmin właściwych ze względu na położenie tych nieruchomości. Przedmiotem przekazania są wielorodzinne budynki mieszkalne.

Z uwagi na uwarunkowania prawne dotyczące gospodarki mieszkaniowej oraz realizację przez jednostki samorządu terytorialnego zadań publicznych w zakresie zaspokajania potrzeb mieszkaniowych mieszkańców, możliwe są różne warianty (scenariusze) przekazania wskazanych budynków mieszkalnych na rzecz właściwych gmin.

WARIANT I

Przekazanie budynków mieszkalnych na podstawie decyzji komunalizacji.

Przekazanie budynków mieszkalnych następuje w drodze decyzji administracyjnej wydanej przez właściwego wojewodę na podstawie przepisów, tj. ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z 29 września 1990 r.

Decyzja ta ma charakter władczy i skutkuje nabyciem nieruchomości przez gminę z mocy prawa i przeniesieniem z majątku Spółki na rzecz właściwej gminy z dniem, w którym decyzja stanie się ostateczna.

Przekazanie nieruchomości, nie wiąże się z przyznaniem Spółce odszkodowania wywłaszczeniowego z tytułu utraty prawa własności tych budynków, albowiem Spółka nigdy nie była właścicielem przedmiotowych nieruchomości. Wobec powyższego nie ma możliwości uzyskania odszkodowania wywłaszczeniowego - nie ma tu bowiem sytuacji wywłaszczenia. Budynki będące przedmiotem przekazania stanowią środki trwałe Spółki ujmowane w ewidencji środków trwałych i podlegające amortyzacji zgodnie z przepisami ustawy o CIT oraz ustawy o rachunkowości.

W związku z przeniesieniem własności budynków następuje ich wyksięgowanie z ewidencji środków trwałych Spółki, co skutkuje definitywną utratą przez Spółkę możliwości dalszego wykorzystywania tych składników majątku w prowadzonej działalności gospodarczej, w ramach której uprzednio generowały one przychody Spółki.

W związku z przekazaniem nieruchomości:

należności od najemców lokali (w szczególności z tytułu czynszów oraz opłat eksploatacyjnych) powstałe do dnia przekazania pozostają wierzytelnościami Spółki,

zobowiązania związane z funkcjonowaniem budynków powstałe do dnia przekazania pozostają zobowiązaniami Spółki.

WARIANT II

Przekazanie budynków mieszkalnych na podstawie decyzji komunalizacji.

Przekazanie budynków mieszkalnych następuje w drodze decyzji administracyjnej wydanej przez właściwego wojewodę na podstawie przepisów, tj. ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z 29 września 1990 r.

Decyzja ta ma charakter władczy i skutkuje nabyciem nieruchomości przez gminę z mocy prawa i przeniesieniem z majątku Spółki na rzecz właściwej gminy z dniem, w którym decyzja stanie się ostateczna.

Przekazanie nieruchomości, nie wiąże się z przyznaniem Spółce odszkodowania wywłaszczeniowego z tytułu utraty prawa własności tych budynków, albowiem Spółka nigdy nie była właścicielem przedmiotowych nieruchomości. Wobec powyższego nie ma możliwości uzyskania odszkodowania wywłaszczeniowego - nie ma tu bowiem sytuacji wywłaszczenia. Budynki będące przedmiotem przekazania stanowią środki trwałe Spółki ujmowane w ewidencji środków trwałych i podlegające amortyzacji zgodnie z przepisami ustawy o CIT oraz ustawy o rachunkowości.

W związku z przeniesieniem własności budynków następuje ich wyksięgowanie z ewidencji środków trwałych Spółki, co skutkuje definitywną utratą przez Spółkę możliwości dalszego wykorzystywania tych składników majątku w prowadzonej działalności gospodarczej, w ramach której uprzednio generowały one przychody Spółki.

W związku z przekazaniem nieruchomości:

należności od najemców lokali (w szczególności z tytułu czynszów oraz opłat eksploatacyjnych) powstałe do dnia przekazania pozostają wierzytelnościami Spółki,

zobowiązania związane z funkcjonowaniem budynków powstałe do dnia przekazania pozostają zobowiązaniami Spółki.

Spółka nie posiada pełnej dokumentacji pozwalającej na potwierdzenie wysokości poniesionych historycznych nakładów inwestycyjnych.

Jednocześnie pomiędzy Spółką a gminą dochodzi do rozliczenia roszczeń wynikających z przekazania nieruchomości. Gmina wypłaca Spółce rekompensatę obejmującą poniesione przez Spółkę nakłady inwestycyjne lub modernizacyjne związane z przekazywanymi budynkami.

W ocenie Wnioskodawcy, kluczowe z punktu widzenia rozpoznania skutków podatkowych przekazania nieruchomości są następujące kwestie. Przekazanie budynków następuje na podstawie decyzji administracyjnej wydanej przez wojewodę (akt władzy publicznej), gdzie Spółka nie ma możliwości odmowy przekazania - decyzja jest wiążąca i wykonalna. Tym samym należy przyjąć, że przekazanie ma charakter przymusowy (wywłaszczeniowy). Spółka nie wyraża dobrowolnej zgody na przeniesienie własności budynków - działa tutaj z mocy prawa, na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Przekazanie następuje w interesie publicznym - zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych społeczności lokalnej, realizacja zadań własnych gminy w zakresie mieszkalnictwa (art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o samorządzie gminnym).

Z punktu widzenia skutków cywilnoprawnych należy wskazać, że przeniesienie własności nieruchomości następuje z dniem uprawomocnienia się decyzji komunalizacji następuje z mocy prawa przeniesienie własności budynków mieszkalnych z majątku Spółki do majątku gminy. Zmiana właściciela jest odnotowywana w księdze wieczystej na podstawie decyzji wojewody.

WARIANT III

Przekazanie budynków mieszkalnych następuje na podstawie porozumienia zawartego pomiędzy Spółką a właściwą gminą, bez wypłaty na rzecz Spółki rekompensaty z tytułu poniesionych nakładów lub dokonanych modernizacji tych budynków.

Czynność ta ma charakter dobrowolny i realizowana jest w drodze uzgodnień pomiędzy stronami, tj. Spółką oraz właściwą jednostką samorządu terytorialnego.

Przekazanie budynków będzie następowało na zasadach wynikających z ustawy z dnia 12 października 1994 r. o zasadach przekazywania zakładowych budynków mieszkalnych przez przedsiębiorstwa państwowe oraz ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań będących własnością Skarbu Państwa (winno być: ustawy o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa), zgodnie z właściwymi przepisami regulującymi przekazywanie zakładowych zasobów mieszkaniowych.

W tym wariancie przekazanie budynków następuje nieodpłatnie, bez wypłaty przez gminę jakiegokolwiek odszkodowania lub wynagrodzenia na rzecz Spółki, w tym również bez zwrotu poniesionych przez Spółkę nakładów inwestycyjnych lub modernizacyjnych. Budynki będące przedmiotem przekazania stanowią środki trwałe Spółki ujmowane w ewidencji środków trwałych oraz podlegające amortyzacji.

W związku z przeniesieniem własności budynków następuje ich wyksięgowanie z ewidencji środków trwałych Spółki, co skutkuje definitywną utratą przez Spółkę możliwości dalszego wykorzystywania tych składników majątku w prowadzonej działalności gospodarczej, w ramach której uprzednio generowały one przychody Spółki.

WARIANT IV

Przekazanie budynków mieszkalnych następuje na podstawie porozumienia zawartego pomiędzy Spółką a właściwą gminą, przewidującego wypłatę na rzecz Spółki rekompensaty z tytułu poniesionych nakładów lub dokonanych modernizacji tych budynków.

Czynność ta ma charakter dobrowolny i realizowana jest w drodze uzgodnień pomiędzy stronami, tj. Spółką oraz właściwą jednostką samorządu terytorialnego.

Przekazanie budynków będzie następowało na zasadach wynikających z ustawy z dnia 12 października 1994 r. o zasadach przekazywania zakładowych budynków mieszkalnych przez przedsiębiorstwa państwowe oraz ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań będących własnością Skarbu Państwa (winno być: ustawy o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa), zgodnie z właściwymi przepisami regulującymi przekazywanie zakładowych zasobów mieszkaniowych.

Na podstawie zawartego porozumienia Spółka przenosi własność budynków mieszkalnych na rzecz gminy.

Jednocześnie pomiędzy Spółką a właściwą gminą dochodzi do rozliczenia na podstawie zawartego porozumienia. W związku z przekazaniem nieruchomości gmina wypłaca Spółce rekompensatę obejmującą nakłady inwestycyjne lub modernizacyjne poniesione przez Spółkę w odniesieniu do przedmiotowych budynków.

Budynki stanowiące przedmiot przekazania są ujmowane w ewidencji środków trwałych Spółki jako środki trwałe oraz podlegają amortyzacji zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

W konsekwencji przekazania budynków na rzecz gminy następuje wyksięgowanie tych składników majątku z ewidencji środków trwałych prowadzonej przez Spółkę co skutkuje definitywną utratą przez Spółkę możliwości dalszego wykorzystywania tych składników majątku w prowadzonej działalności gospodarczej, w ramach której uprzednio generowały one przychody Spółki.

Z punktu widzenia skutków cywilnoprawnych należy wskazać, że przeniesienie własności nieruchomości opisanym w wariancie III i IV następuje z dniem podpisania porozumienia w formie Aktu Notarialnego. Zmiana właściciela jest odnotowywana w księdze wieczystej.

W piśmie z 4 maja 2026 r., stanowiącym uzupełnienie wniosku, wskazali Państwo, że porozumienie zawarte pomiędzy Wnioskodawcą a gminą w wyniku, którego dojdzie do dobrowolnego, nieodpłatnego przekazania przez Wnioskodawcę budynków mieszkalnych na rzecz gminy nie będzie stanowiło darowizny, o której mowa w art. 888 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny. Przekazanie nieruchomości nastąpi w drodze dwustronnego porozumienia pomiędzy Spółką a właściwą gminą.

Po pierwsze - przekazanie następuje w wykonaniu obowiązku wynikającego z przepisów szczególnych. Podstawą prawną przekazania jest art. 3 ustawy z 12 października 1994 r. o zasadach przekazywania zakładowych budynków mieszkalnych przez przedsiębiorstwa państwowe (Dz. U. z 2014 r. poz. 1381), która zobowiązuje przedsiębiorców do podejmowania działań zmierzających do przekazania zasobów mieszkaniowych na rzecz gmin. Porozumienie jest formą wykonania tego ustawowego obowiązku.

Po drugie - po stronie Spółki nie występuje animus donandi (zamiar obdarowania). Celem działania Spółki nie jest dokonanie bezpłatnego przysporzenia na rzecz gminy, lecz wywiązanie się z obowiązków wynikających z ww. ustawy.

Po trzecie - przekazanie następuje w interesie publicznym i realizuje cele ustawowo określone, co odróżnia je od klasycznej darowizny będącej działaniem strony w ramach swobody umów.

Na moment przekazania budynków mieszkalnych na rzecz gminy we wszystkich opisanych wariantach (l-IV) ww. środki trwałe nie zostały w pełni zamortyzowane (występuje po stronie Wnioskodawcy nieumorzona wartość środka trwałego).

Jednocześnie Spółka wyjaśnia, że nie dysponuje pełną dokumentacją pozwalającą na potwierdzenie wysokości nakładów poniesionych przez poprzedników prawnych na budową i modernizacją wskazanych budynków mieszkalnych. Brak tej dokumentacji nie wpływa jednak na fakt posiadania przez Spółką wiedzy o wartości początkowej i aktualnej wartości netto środków trwałych wynikających z prowadzonej ewidencji w księgach rachunkowych Spółki.

W piśmie z 3 lipca 2026 r., stanowiącym uzupełnienie wniosku, wskazali Państwo z kolei m.in., że:

 1. Przedstawione we wniosku warianty I-IV przedstawiają różne możliwe modele (scenariusze) przekazania nieruchomości. Poszczególne warianty mogą dotyczyć różnych nieruchomości, wchodzących w skład zasobu mieszkaniowego Wnioskodawcy, w zależności od ich stanu prawnego oraz sposobu uregulowania relacji pomiędzy Wnioskodawcą a właściwą gminą.

 2. Wnioskodawca jest właścicielem budynków mieszkalnych, które będą przekazywane na rzecz gmin w drodze porozumień zawieranych w wariantach III oraz IV opisanych we wniosku.

 3. Na pytanie: Na jakiej podstawie prawnej uznali Państwo za środki trwałe opisane we wniosku budynki mieszkalne, skoro jak wskazali Państwo, przynajmniej w wariancie I i II, nigdy nie byli Państwo właścicielem przedmiotowych nieruchomości? Proszę odnieść się odrębnie do każdego z wariantów opisanych we wniosku.

Udzielili państwo następującej odpowiedzi:

Wariant I

Przedmiotem przekazania są budynki mieszkalne, stanowiące środki trwałe Wnioskodawcy posadowione na gruntach, które na podstawie decyzji komunalizacji stały się własnością gminy. Budynki te zostały wybudowane lub nabyte przez poprzedników prawnych Wnioskodawcy, a następnie zostały przejęte przez Wnioskodawcę w wyniku procesów restrukturyzacyjnych prowadzonych w sektorze górnictwa, w szczególności w drodze sukcesji wynikającej z art. 494 oraz art. 529 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych. Budynki zostały ujęte w ewidencji środków trwałych Wnioskodawcy jako jego własne środki trwałe i podlegały amortyzacji zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych obowiązującymi w poszczególnych okresach.

Następnie, na podstawie decyzji administracyjnej wydanej w trybie przepisów dotyczących komunalizacji, następuje ich przekazanie gminie.

Wariant II

Stan faktyczny odpowiada opisowi przedstawionemu w wariancie I. Budynki mieszkalne zostały wybudowane lub nabyte przez poprzedników prawnych Wnioskodawcy i następnie przejęte przez Wnioskodawcę w wyniku sukcesji prawnej wynikającej z art. 494 oraz art. 529 Kodeksu spółek handlowych. Budynki te stanowią własne środki trwałe Wnioskodawcy ujmowane w ewidencji środków trwałych. Przekazanie nieruchomości następuje na podstawie decyzji administracyjnej o komunalizacji, natomiast w ramach rozliczeń pomiędzy Wnioskodawcą a gminą może zostać wypłacona rekompensata obejmująca poniesione nakłady inwestycyjne lub modernizacyjne dotyczące przekazywanych budynków.

Wariant III

Przedmiotem przekazania są budynki mieszkalne stanowiące własność Wnioskodawcy, ujęte w ewidencji środków trwałych jako własne środki trwałe.

Wariant IV

Przedmiotem przekazania są budynki mieszkalne stanowiące własność Wnioskodawcy, ujęte w ewidencji środków trwałych jako własne środki trwałe.

4. W odniesieniu do poszczególnych budynków wartość początkowa budynków mieszkalnych została ustalona zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych obowiązującymi w dacie wprowadzenia danego środka trwałego do ewidencji środków trwałych Spółki.

Ze względu na wieloletni proces restrukturyzacji górnictwa oraz przejmowanie składników majątkowych od różnych podmiotów w różnych stanach prawnych, sposób ustalenia wartości początkowej poszczególnych budynków był uzależniony od podstawy ich nabycia oraz obowiązujących w danym czasie przepisów. Wartości początkowe wynikają z prowadzonej przez Spółkę ewidencji środków trwałych. W przypadkach, w których po przyjęciu środka trwałego do używania ponoszono nakłady spełniające przesłanki ulepszenia w rozumieniu ustawy o CIT, wartość początkowa była zwiększana zgodnie z obowiązującymi przepisami. W pozostałym zakresie wartość początkowa nie ulegała zmianie.

W zależności od podstawy nabycia lub wytworzenia budynków, stosowane były właściwe przepisy ustawy o CIT, w szczególności regulujące ustalanie wartości początkowej:

według ceny nabycia - w przypadku odpłatnego nabycia,

według kosztu wytworzenia - w przypadku inwestycji realizowanych przez poprzedników prawnych,

według wartości wynikającej z ewidencji poprzednika prawnego - w przypadku sukcesji podatkowej,

zgodnie z innymi właściwymi przepisami obowiązującymi w dacie wprowadzenia środka trwałego do ewidencji.

W przypadkach, w których po przyjęciu budynków do używania ponoszone były nakłady spełniające przesłanki ulepszenia w rozumieniu przepisów ustawy o CIT, wartość początkowa była odpowiednio zwiększana.

Dotyczy to w szczególności nakładów o charakterze:

modernizacyjnym,

przebudowy,

rozbudowy,

adaptacji.

Wnioskodawca wskazuje, że:

szczegółowe wartości początkowe poszczególnych budynków wynikają z prowadzonej ewidencji środków trwałych,

nie stanowią one elementu stanu faktycznego istotnego dla wykładni przepisów będących przedmiotem wniosku,

ich wskazanie nie jest możliwe w odniesieniu do przyszłych zdarzeń, których zakres nie jest jeszcze ostatecznie określony.

5. Wnioskodawca dokonywał odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych oraz inwestycji w obcych środkach trwałych od momentu ich przyjęcia do użytkowania, zgodnie z obowiązującymi w danym okresie przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

6. Wnioskodawca dokonywał podatkowych odpisów amortyzacyjnych wyłącznie w okresie, w którym obowiązujące przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych dopuszczały możliwość ich dokonywania. Począwszy od 1 stycznia 2023 r., w związku ze zmianą przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, Wnioskodawca zaprzestał dokonywania podatkowych odpisów amortyzacyjnych od budynków mieszkalnych zgodnie z art. 16c pkt 2a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

7. Na nieumorzoną wartość budynków będzie składała się wartość początkowa danego środka trwałego ustalona zgodnie z przepisami ustawy o CIT, powiększona o dokonane zgodnie z przepisami zwiększenia wartości początkowej z tytułu ulepszeń, a następnie pomniejszona o sumę odpisów amortyzacyjnych zgodnie z przepisami ustawy o CIT.

Na dzień złożenia wniosku nie jest możliwe wskazanie konkretnych kwot ani poszczególnych wartości, ponieważ wniosek dotyczy zdarzenia przyszłego, a ostateczny zakres budynków objętych przekazaniem będzie wynikał z przyszłych decyzji administracyjnych albo porozumień zawartych z gminami. Nieumorzona wartość budynków mieszkalnych, która potencjalnie mogłaby stanowić element rozliczeń podatkowych, stanowi różnicę pomiędzy wartością początkową środka trwałego ustaloną zgodnie z przepisami ustawy o CIT, a sumą dokonanych odpisów amortyzacyjnych zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów.

Wnioskodawca wskazuje, że:

nieumorzona wartość będzie ustalana każdorazowo na dzień wystąpienia zdarzenia (przekazania budynku),

będzie ona zależna od indywidualnych danych dotyczących konkretnego środka trwałego,

w chwili obecnej nie jest możliwe jej określenie, ponieważ:

- nie jest znany ostateczny katalog budynków objętych przyszłymi czynnościami,

- nie są znane przyszłe momenty przekazania,

- nie jest znany poziom amortyzacji na dzień zdarzenia.

Przedmiotem wniosku nie jest jednak ustalenie wysokości nieumorzonej wartości poszczególnych środków trwałych, lecz ocena skutków podatkowych:

przekazania budynków w różnych wariantach,

oraz możliwości zaliczenia określonych wydatków i roszczeń do kosztów uzyskania przychodów.

Jednocześnie Wnioskodawca wskazuje, że brak możliwości określenia na obecnym etapie wartości nieumorzonej poszczególnych nieruchomości pozostaje bez wpływu na ocenę przedstawionego we wniosku zagadnienia prawnego, które dotyczy zasad kwalifikacji podatkowej opisanych zdarzeń przyszłych.

8. Przekazanie budynków mieszkalnych w wariantach III oraz IV nastąpi na podstawie porozumień zawieranych pomiędzy Wnioskodawcą a właściwymi gminami na zasadach określonych w ustawie z dnia 12 października 1994 r. o zasadach przekazywania zakładowych budynków mieszkalnych przez przedsiębiorstwa państwowe oraz ustawie z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań będących własnością Skarbu Państwa (winno być: ustawy o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa), w szczególności w trybie określonym w art. 3-5 tej ustawy, z uwzględnieniem przepisów regulujących gospodarowanie mieniem pozostającym w zasobie Wnioskodawcy.

Zawarcie porozumienia stanowi element kompleksowego uregulowania wzajemnych praw i obowiązków pomiędzy Wnioskodawcą a właściwą gminą związanych z przekazaniem nieruchomości.

W ramach zawieranych porozumień strony dokonują wzajemnego uregulowania przysługujących im praw i roszczeń związanych z przekazywanymi nieruchomościami.

W wariancie III Strony dokonują wzajemnego rozliczenia poprzez rezygnację z przysługujących im roszczeń związanych z przekazywanymi nieruchomościami.

Natomiast w wariancie IV, oprócz kompleksowego uregulowania wzajemnych rozliczeń, gmina wypłaca Wnioskodawcy rekompensatę obejmującą poniesione nakłady inwestycyjne lub modernizacyjne dotyczące przekazywanych budynków, zgodnie z postanowieniami zawartego porozumienia.

Porozumienia zawierane pomiędzy stronami mają na celu kompleksowe uregulowanie ich wzajemnych praw i obowiązków związanych z przekazaniem nieruchomości oraz zakończenie wzajemnych rozliczeń dotyczących przekazywanego zasobu mieszkaniowego.

Wnioskodawca doprecyzowuje ponadto, że wskazana we wniosku podstawa prawna przekazania budynków mieszkalnych w wariantach III i IV wymaga sprostowania. Przekazanie budynków będzie następowało na zasadach wynikających z ustawy z dnia 12 października 1994 r. o zasadach przekazywania zakładowych budynków mieszkalnych przez przedsiębiorstwa państwowe oraz ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań będących własnością Skarbu Państwa (winno być: Ustawa o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa), zgodnie z właściwymi przepisami regulującymi przekazywanie zakładowych zasobów mieszkaniowych.

Po uwzględnieniu odpowiedzi przedstawionych w niniejszym piśmie opis zdarzenia przyszłego, pytania zawarte we wniosku oraz stanowisko Wnioskodawcy pozostają wzajemnie spójne.

Jednocześnie Wnioskodawca doprecyzowuje, że:

   - warianty I-IV dotyczą różnych nieruchomości;

   - warianty I i II odnoszą się do środków trwałych Wnioskodawcy, tj. budynków mieszkalnych, przejętych przez Wnioskodawcę w wyniku procesów restrukturyzacyjnych, posadowionych na gruntach, których stan prawny jest zróżnicowany i których przekazanie następuje na podstawie właściwych decyzji komunalizacji;

   - warianty III i IV dotyczą budynków mieszkalnych stanowiących własność Wnioskodawcy, przekazywanych na podstawie porozumień zawieranych z właściwymi gminami na zasadach wynikających z ustawy z dnia 12 października 1994 r. o zasadach przekazywania zakładowych budynków mieszkalnych przez przedsiębiorstwa państwowe oraz ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań będących własnością Skarbu Państwa.

Wnioskodawca wskazuje, że przedmiotem wniosku pozostaje wyłącznie wykładnia przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, dotycząca skutków podatkowych opisanych zdarzeń przyszłych.

Wnioskodawca nie zwraca się o potwierdzenie prawidłowości konkretnych wyliczeń wartości początkowych ani nieumorzonych wartości poszczególnych środków trwałych.

 

Pytania (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)

 

 1. Czy w przypadku przejścia własności budynków mieszkalnych z majątku Spółki na rzecz gminy, na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej wydanej przez wojewodę, w trybie przepisów ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tzw. decyzji komunalizacyjnej), które następuje z mocy prawa, bez woli Spółki i bez przyznania odszkodowania - nieumorzona wartość księgowa netto (wartość początkowa pomniejszona o sumą dokonanych odpisów amortyzacyjnych) budynków mieszkalnych posadowionych na gruncie objętym ww. decyzją, stanowi dla Spółki koszt uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, a jednocześnie do kosztów tych nie stosuje się wyłączenia, o którym mowa w art. 16 ust. 1 pkt 14 ustawy o CIT?

     (pytanie dotyczy opisanego w stanie faktycznym wariantu I oraz II)

 2. Czy w przypadku nabycia przez gminę budynków mieszkalnych w trybie decyzji komunalizacyjnej, powodującego wyksięgowanie tych budynków z ewidencji środków trwałych Spółki oraz definitywną utratę przez Spółkę możliwości ich dalszego wykorzystywania w działalności gospodarczej polegającej na wynajmie lokali mieszkalnych, nieumorzona wartość księgowa netto tych budynków może zostać zaliczona do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o CIT?

     (pytanie dotyczy opisanego w stanie faktycznym wariantu I oraz II)

 3. Czy w przypadku nabycia przez gminę budynków mieszkalnych w trybie decyzji komunalizacyjnej bez wypłaty jakiegokolwiek odszkodowania i rekompensaty nieumorzona wartość księgowa netto tych budynków może zostać zaliczona do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o CIT jako koszt związany z utratą środka trwałego wykorzystywanego dotychczas w działalności gospodarczej?

    (pytanie dotyczy opisanego w stanie faktycznym wariantu I)

 4. Czy w przypadku dobrowolnego przekazania budynków mieszkalnych na rzecz gminy na podstawie porozumienia zawartego pomiędzy Spółką a gminą, przewidującego wypłatę przez gminę rekompensaty z tytułu poniesionych przez Spółkę nakładów inwestycyjnych lub modernizacyjnych, a także wzajemne zrzeczenie się przez strony części roszczeń finansowych:

  a) otrzymana rekompensata stanowi przychód podatkowy w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT,

  b) nieumorzona wartość księgowa netto przekazanych budynków może zostać zaliczona do kosztów uzyskania przychodów Spółki na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o CIT?

(pytanie dotyczy opisanego w stanie faktycznym wariantu II oraz IV)

 5. Czy w przypadku dobrowolnego nieodpłatnego przekazania budynków mieszkalnych na rzecz gminy na podstawie porozumienia pomiędzy Spółką a gminą, bez wypłaty przez gminę jakiejkolwiek rekompensaty, odszkodowania lub wynagrodzenia, z jednoczesnym wzajemnym zrzeczeniem sią przez strony roszczeń finansowych wynikających z przekazania:

 a) nieumorzona wartość księgowa netto przekazanych budynków stanowi dla Spółki koszt uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o CIT,

 b) w przypadku odpowiedzi negatywnej na pytanie 5a) - czy Spółka jest uprawniona do odliczenia wartości przekazanych budynków od dochodu jako darowizny na cele pożytku publicznego na zasadach art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT, z uwzględnieniem limitu 10% dochodu?

(pytanie dotyczy opisanego w stanie faktycznym wariantu III)

 

Państwa stanowisko w sprawie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)

 

Państwa zdaniem:

 1) nieumorzona wartość księgowa netto budynków mieszkalnych wyksięgowanych z ewidencji środków trwałych, w związku z przejściem ich własności na rzecz gminy na podstawie ostatecznej decyzji komunalizacyjnej (Warianty I i II), stanowi dla Spółki koszt uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o CIT. Do kosztu tego nie stosuje się wyłączenia przewidzianego w art. 16 ust. 1 pkt 14 ustawy o CIT,

 2) nieumorzona wartość księgowa netto przekazanych budynków stanowi koszt uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o CIT,

 3) w przypadku nabycia przez gminę budynków mieszkalnych w trybie decyzji komunalizacyjnej bez wypłaty jakiegokolwiek odszkodowania i rekompensaty nieumorzona wartość księgowa netto tych budynków może zostać zaliczona do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o CIT jako koszt związany z utratą środka trwałego wykorzystywanego dotychczas w działalności gospodarczej,

 4) transakcja dobrowolnego nieodpłatnego przekazania budynków mieszkalnych na rzecz gminy na podstawie porozumienia pomiędzy Spółką a gminą, przewidującego wypłatę przez gminę odszkodowania z tytułu poniesionych przez Spółkę nakładów inwestycyjnych lub modernizacyjnych, stanowi przychód podatkowy w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT, a nieumorzona wartość księgowa netto przekazanych budynków może zostać zaliczona do kosztów uzyskania przychodów Spółki na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o CIT,

               5a) nieumorzona wartość księgowa netto budynków mieszkalnych przekazanych dobrowolnie i nieodpłatnie na rzecz gminy, na podstawie porozumienia (Wariant III), stanowi dla Spółki koszt uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o CIT - z uwagi na fakt, że przekazanie to nie stanowi darowizny w rozumieniu art. 888 k.c. i art. 16 ust. 1 pkt 14 uPDOP,

                5b) w przypadku, gdyby Organ uznał, że przekazanie w Wariancie III stanowi darowiznę w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 14 uPDOP, Spółka stoi na stanowisku, że jest uprawniona do odliczenia wartości przekazanych budynków od dochodu jako darowizny na cele pożytku publicznego w granicach limitu 10% dochodu na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT.

Uzasadnienie stanowiska Spółki.

Ad 1.

W ocenie Spółki, nieumorzona wartość księgowa netto budynków mieszkalnych wyksięgowanych z ewidencji środków trwałych, w związku z przejściem ich własności na rzecz gminy na podstawie ostatecznej decyzji komunalizacyjnej (Warianty I i II), stanowi dla Spółki koszt uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o CIT. Do kosztu tego nie stosuje się wyłączenia przewidzianego w art. 16 ust. 1 pkt 14 ustawy o CIT.

Przekazanie budynków na podstawie decyzji komunalizacyjnej skutkuje definitywnym wyksięgowaniem środka trwałego z majątku Spółki. Nieumorzona wartość księgowa netto odzwierciedla tą cześć nakładów inwestycyjnych, która nie została dotychczas zaliczona do kosztów podatkowych przez odpisy amortyzacyjne. Jest to rzeczywista strata majątkowa Spółki - definitywne i nieodwracalne wyzbycie się składnika majątku bez ekwiwalentu (Wariant I) lub z częściowym ekwiwalentem w postaci rekompensaty (Wariant II).

Budynki stanowiły środki trwałe wykorzystywane w działalności gospodarczej Spółki (wynajem lokali mieszkalnych). Z tytułu najmu Spółka osiągała przychody opodatkowane CIT. Nieumorzona wartość środka trwałego jest bezpośrednio związana z dotychczasową działalnością przychodową Spółki. Utrata środka trwałego, w wyniku władczego aktu organu administracji publicznej, stanowi koszt definitywnej straty środka trwałego związanego z prowadzoną działalnością.

Wyłączenie z art. 16 ust. 1 pkt 14 uPDOP dotyczy darowizn. Przekazanie budynków na podstawie decyzji komunalizacyjnej nie posiada konstytutywnych cech darowizny: (i) następuje na podstawie decyzji administracyjnej, a nie umowy cywilnoprawnej, (ii) jest czynnością przymusową, a nie dobrowolną, (iii) po stronie Spółki nie występuje animus donandi. Wyłączenie z art. 16 ust. 1 pkt 14 uPDOP nie ma zatem zastosowania.

Przepis art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. b) uPDOP wyłącza z kosztów wydatki na nabycie środków trwałych. Wyłączenie to dotyczy wyłącznie etapu nabycia, nie zaś utraty środka trwałego. Nieumorzona wartość wynika z definitywnej utraty środka trwałego - jest to zdarzenie odrębne, do którego art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. b) nie ma zastosowania.

Ad 2.

Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku przekazania budynków mieszkalnych na rzecz gminy na podstawie decyzji komunalizacji nieumorzona wartość księgowa netto przekazanych budynków stanowi koszt uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o CIT.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów.

Z treści cytowanego przepisu wynika, że aby możliwe było uznanie określonego wydatku za koszt, wydatek ten musi być poniesiony, musi wystąpić związek przyczynowo-skutkowy z przychodem (lub zachowaniem źródła przychodów), oraz brak wyłączenia z art. 16 ust. 1 ustawy o CIT.

Budynki mieszkalne stanowiły środki trwałe Spółki i były wykorzystywane w działalności gospodarczej polegającej na wynajmie lokali mieszkalnych. Z tytułu najmu Spółka osiągała przychody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych.

W wyniku wydania decyzji komunalizacji, Spółka traci prawo własności do budynków, co powoduje:

   - utratę środka trwałego,

   - utratę źródła przychodów,

   - powstanie straty ekonomicznej odpowiadającej nieumorzonej wartości środka trwałego. Nieumorzona wartość księgowa netto budynku stanowi część poniesionych uprzednio wydatków inwestycyjnych, które nie zostały jeszcze rozliczone poprzez odpisy amortyzacyjne.

W analizowanej sytuacji nie znajdują zastosowania wyłączenia z kosztów określone w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT.

W szczególności:

art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy o CIT dotyczy wydatków na nabycie środków trwałych, które rozliczane są poprzez amortyzację i nie odnosi się do utraty środka trwałego,

art. 16 ust. 1 pkt 14 ustawy o CIT dotyczy darowizn, a przekazanie nieruchomości na podstawie decyzji komunalizacji - jak wskazano powyżej - nie stanowi darowizny.

Podsumowując należy przyjąć, że nieumorzona wartość księgowa netto budynków jest kosztem uzyskania przychodów, ponieważ przekazanie nie jest darowizną (brak wyłączenia z art. 16 ust. 1 pkt 14 ustawy o CIT), a ponadto w związku z przekazaniem nie zachodzi wyłączenie z art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. b) - które dotyczy nabycia, a nie utraty środka trwałego. Należy także wskazać, że Spółka poniosła stratę ekonomiczną w wyniku przymusowego pozbawienia majątku, a nieumorzona wartość przekazanego środka trwałego stanowi koszt związany z utratą źródła przychodów (budynki generowały przychody z najmu).

Na marginesie należy tutaj odnieść się jeszcze do interpretacji z 19 marca 2021 r. znak 0111-KDIB3-2.4012.967.2020.3.AZ wydanej dla Wnioskodawcy w zakresie w jakim w przedmiotowej interpretacji Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko Wnioskodawcy za prawidłowe w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego VAT przy nabyciu towarów i usług związanych z likwidacją obiektów budowlanych (naziemnych) na gruntach wchodzących w skład majątku przejętych kopalni, zakładów górniczych lub ich części oraz podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z bieżącym utrzymaniem tych nieruchomości, jeżeli sprzedaż tych nieruchomości jest opodatkowana, tj. nie korzysta ze zwolnienia od podatku oraz prawa do odliczenia podatku naliczonego VAT przy nabyciu towarów i usług innych niż określone wyżej, służących wykonaniu czynności likwidacyjnych dotyczących przejętych kopalni, zakładów górniczych lub ich części, w których Wnioskodawca po przejęciu prowadził działalność wydobywczą. Z przedstawionego we wskazanym wniosku stanu faktycznego wynika, że Spółce jako Wnioskodawcy przysługuje pełne prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego związanego z prowadzoną przez Wnioskodawcę działalnością likwidacyjną.

Spółka wskazała we wniosku, m.in., że: Likwidacja przejętej kopalni, zakładu górniczego lub jego części jest prowadzona na warunkach określonych w programie likwidacji lub jego części oraz w rocznym planie zadań wykonywanych w ramach likwidacji. W przejętych kopalniach, zakładach górniczych lub ich częściach Spółka w szczególności dokonuje odwodnienia kopalni i zabezpiecza czynne zakłady górnicze przed zagrożeniem wodnym (zaprzestania odwadniania zlikwidowanych kopalni spowodowałoby sukcesywne zatapianie i zagrożenie wodne dla innych kopalni w regionie). W związku z prowadzonymi czynnościami likwidacyjnymi Spółka pozyskuje również i sprzedaje pozyskany metan i złom z likwidowanych kopalni. W skład przejmowanego przez Spółkę mienia zakładów górniczych wchodzą również nieruchomości (grunty, budynki i budowle). Należy podkreślić, że oprócz majątku przejmowanego od przedsiębiorców górniczych Spółka posiada również inne składniki majątku - w szczególności mieszkania, które są przez Spółkę wynajmowane na cele mieszkalne. Zarządzaniem budynkami mieszkalnymi zajmuje się powołany do tego oddział Spółki - Administracja Zasobów Mieszkaniowych. Kwestie związane z wydatkami dotyczącymi zarządzaniem i gospodarowaniem mieszkaniami pozostają poza zakresem pytań będących przedmiotem niniejszego wniosku. Wchodzące w skład przejmowanych kopalń, zakładów lub ich części nieruchomości po przeprowadzeniu czynności likwidacyjnych w podziemnych wyrobiskach górniczych, rekultywacji gruntów oraz dokonaniu rozbiórki znajdujących się na nich obiektów budowlanych, są przeznaczone do sprzedaży, oddania w dzierżawę. Możliwe jest również nieodpłatne przekazanie takiej nieruchomości na rzecz gminy, w której jest ona położona.

W ocenie Wnioskodawcy tak opisany stan faktyczny we wskazanej interpretacji oraz dokonana przez Dyrektora KIS ocena tego stanu faktycznego istotne są dla oceny w niniejszej sprawie z uwagi na charakter prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności polegającej na likwidacji majątku przejmowanych kopalń.

W przypadku opisanego powyżej stanu faktycznego dotyczącego przymusowego przekazania nieruchomości wskazana czynność jest następstwem prowadzonej wcześniej działalności Spółki w zakresie ich najmu na cele mieszkaniowe. W związku z przedmiotowym najmem nieruchomości Spółka osiągała przychody podlegające opodatkowaniu, jednocześnie kosztem związanym z generowanym przychodem były między innymi dokonywane przez Spółkę odpisy amortyzacyjne. „Likwidacja” środka trwałego w sytuacji jego przymusowego przekazania na podstawie decyzji jest niejako kontynuacją procesu likwidacji, gdzie Spółka generowała z „likwidowanego” majątku przychody. W związku z powyższym, w ocenie Wnioskodawcy, nieumorzona wartość księgowa netto budynków powstająca w związku z procesem likwidacji kopalń - przekazaniem z mocy prawa nieruchomości przez Wnioskodawcę na rzecz gminy stanowić będzie koszt uzyskania przychodów w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, powyższy wydatek powstanie w związku z przychodami generowanymi z tytułu najmu ww. nieruchomości.

W konsekwencji nieumorzona wartość księgowa netto budynków powinna zostać zaliczona do kosztów uzyskania przychodów Spółki.

Ad 3.

Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku przekazania budynków na podstawie decyzji komunalizacji bez wypłaty odszkodowania bądź rekompensaty nieumorzona wartość księgowa netto budynków stanowi koszt uzyskania przychodów.

Należy wskazać, że utrata środka trwałego następuje w wyniku władczego aktu organu administracji publicznej i pozostaje w związku z działalnością gospodarczą prowadzoną przez Spółkę.

Budynki stanowiły składniki majątku wykorzystywane w działalności gospodarczej, a ich utrata powoduje definitywną stratę ekonomiczną.

W konsekwencji nieumorzona wartość księgowa netto przekazanych budynków powinna zostać zaliczona do kosztów uzyskania przychodów. Należy przyjąć, biorąc pod uwagę przytoczone wyżej przepisy art. 15 ust. 1 i art. 16 ust. 1 ustawy o CIT, że nieumorzona wartość księgowa netto budynków jest kosztem uzyskania przychodów, ponieważ przekazanie nie jest darowizną (brak wyłączenia z art. 16 ust. 1 pkt 14 ustawy o CIT), a ponadto w związku z przekazaniem nie zachodzi wyłączenie z art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. b) - które dotyczy nabycia, a nie utraty środka trwałego. Należy także wskazać, że w wyniku przekazania Spółka poniosła stratę ekonomiczną w wyniku przymusowego pozbawienia majątku, a nieumorzona wartość przekazanego środka trwałego stanowi koszt związany z utratą źródła przychodów (budynki generowały przychody z najmu).

Ad 4.

Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku dobrowolnego przekazania budynków na podstawie porozumienia pomiędzy Spółką a gminą:

otrzymana rekompensata za poniesione nakłady stanowi przychód podatkowy,

nieumorzona wartość księgowa netto budynków stanowi koszt uzyskania przychodów.

Rekompensata stanowić będzie przysporzenie majątkowe w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT. Zgodnie z cytowanym przepisem przychodami, są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe. Ustawodawca zalicza więc do przychodów podatkowych otrzymane pieniądze, w opisanej sytuacji Spółka w związku z dobrowolnym przekazaniem nieruchomości otrzymuje określone środki finansowe, które należy uznać za przychód w momencie ich otrzymania.

Jednocześnie przekazanie budynków powoduje definitywne wyksięgowanie środka trwałego z ewidencji oraz utratę składnika majątku wykorzystywanego w działalności gospodarczej.

W konsekwencji, nieumorzona wartość księgowa netto przekazanych budynków stanowi koszt uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o CIT - związana jest z uzyskiwanymi w przeszłości przez Spółkę przychodami z najmu a w momencie przekazania przez Spółkę z przychodem w postaci wypłaconej rekompensaty.

Ad 5.

W ocenie Spółki, nieumorzona wartość księgowa netto budynków mieszkalnych przekazanych dobrowolnie i nieodpłatnie na rzecz gminy, na podstawie porozumienia (Wariant III), stanowi dla Spółki koszt uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o CIT - z uwagi na fakt, że przekazanie to nie stanowi darowizny w rozumieniu art. 888 k.c. i art. 16 ust. 1 pkt 14 uPDOP.

W przypadku, gdyby Organ uznał, że przekazanie w Wariancie III stanowi darowiznę w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 14 uPDOP, Spółka stoi na stanowisku, że jest uprawniona do odliczenia wartości przekazanych budynków od dochodu jako darowizny na cele pożytku publicznego w granicach limitu 10% dochodu na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT.

Przekazanie budynków w Wariancie III następuje w wykonaniu ustawowego obowiązku wynikającego z art. 3 ustawy z 12 października 1994 r. o zasadach przekazywania zakładowych budynków mieszkalnych przez przedsiębiorstwa państwowe (Dz. U. z 2014 r. poz. 1331). Nie spełnia ono konstytutywnych cech umowy darowizny z art. 888 k.c. - w szczególności brak jest animus donandi oraz swobodnego wyboru beneficjenta. Spółka realizuje ustawowy obowiązek przekazania zasobów mieszkaniowych gminom, a nie w ramach swobody umów. W konsekwencji wyłączenie z art. 16 ust. 1 pkt 14 uPDOP nie ma zastosowania, a nieumorzona wartość netto środka trwałego - jako definitywna strata ekonomiczna związana z dotychczasowa działalnością przychodową (wynajem) - stanowi koszt uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 uPDOP.

Na wypadek uznania przez Organ, że czynność z Wariantu III stanowi darowiznę, Spółka wskazuje, że darowizna ta byłaby dokonana na cele mieszczące się w sferze zadań publicznych określonych w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie - w szczególności w zakresie pomocy społecznej i działalności wspomagającej zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych, stanowiących zadania własne gminy (art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy o samorządzie gminnym). Spółka byłaby wówczas uprawniona do odliczenia wartości darowizny od dochodu na zasadach art. 18 ust. 1 pkt 1 uPDOP, z uwzględnieniem limitu 10% dochodu.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Na wstępie wskazać należy, że pytania przedstawione przez Państwa we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wyznaczają zakres przedmiotowy tego wniosku. W związku z powyższym, wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (Państwa pytań). Zatem, inne kwestie wynikające z opisu sprawy i własnego stanowiska, nieobjęte pytaniami, nie zostały rozpatrzone w niniejszej interpretacji. Przede wszystkim, przedmiotem niniejszej interpretacji indywidualnej nie jest ocena, że czy porozumienie zawarte pomiędzy Państwem a gminą w wyniku, którego dojdzie do dobrowolnego, nieodpłatnego przekazania przez Państwa budynków mieszkalnych na rzecz gminy będzie stanowiło darowiznę, o której mowa w art. 888 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795). Państwa wskazanie w tym zakresie potraktowano, jako niepodlegający ocenie element opisu sprawy.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że przedmiotem Państwa działalności gospodarczej jest w szczególności prowadzenie likwidacji zakładów górniczych, wykonywanie działań polikwidacyjnych na terenach górniczych, a także zabezpieczanie kopalń przed zagrożeniami wodnymi, gazowymi oraz pożarowymi po zakończeniu ich likwidacji. W związku z działalnością górniczą prowadzoną w przeszłości przez Państwa poprzedników prawnych, tj. zakłady górnicze, doszło do przejęcia - w różnych trybach prawnych - szeregu nieruchomości zabudowanych, w tym budynków mieszkalnych przeznaczonych na cele mieszkaniowe pracowników tych zakładów górniczych oraz członków ich rodzin.

Z wniosku wynika, że na podstawie przepisów ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tzw. ustawy komunalizacyjnej) oraz wydanych na jej podstawie aktów wykonawczych, budynki mieszkalne pozostające w posiadaniu przedsiębiorstw państwowych lub ich następców prawnych podlegały, a w określonych przypadkach nadal podlegają, przekazaniu na rzecz właściwych gmin w drodze decyzji administracyjnych wydawanych przez właściwych wojewodów. Decyzje te mają charakter władczy i są wiążące dla podmiotów, których dotyczą. Właściwy wojewoda wydał decyzje administracyjne nakazujące Państwu przekazanie określonych budynków mieszkalnych na rzecz gmin właściwych ze względu na położenie tych nieruchomości. Przedmiotem przekazania są wielorodzinne budynki mieszkalne.

Przedmiotem przekazania są budynki mieszkalne ujęte w ewidencji środków trwałych jako własne środki trwałe.

Z uwagi na uwarunkowania prawne dotyczące gospodarki mieszkaniowej oraz realizację przez jednostki samorządu terytorialnego zadań publicznych w zakresie zaspokajania potrzeb mieszkaniowych mieszkańców, możliwe są różne warianty (scenariusze) przekazania wskazanych budynków mieszkalnych na rzecz właściwych gmin:

   - WARIANT I - przekazanie budynków mieszkalnych na podstawie decyzji komunalizacji, które nie wiąże się z przyznaniem Państwu odszkodowania wywłaszczeniowego z tytułu utraty prawa własności tych budynków, albowiem nigdy nie byli Państwo właścicielem przedmiotowych nieruchomości;

   - WARIANT II - przekazanie budynków mieszkalnych na podstawie decyzji komunalizacji, które nie wiąże się z przyznaniem Państwu odszkodowania wywłaszczeniowego z tytułu utraty prawa własności tych budynków, albowiem nigdy nie byli Państwo właścicielem przedmiotowych nieruchomości. Jednocześnie gmina wypłaca Państwu rekompensatę obejmującą poniesione przez Spółkę nakłady inwestycyjne lub modernizacyjne związane z przekazywanymi budynkami;

   - WARIANT III - przekazanie budynków mieszkalnych następuje na podstawie porozumienia zawartego pomiędzy Państwem a właściwą gminą, bez wypłaty na Państwa rzecz rekompensaty z tytułu poniesionych nakładów lub dokonanych modernizacji tych budynków.

   - Przekazanie budynków będzie następowało na zasadach wynikających z ustawy z dnia 12 października 1994 r. o zasadach przekazywania zakładowych budynków mieszkalnych przez przedsiębiorstwa państwowe oraz ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań będących własnością Skarbu Państwa, zgodnie z właściwymi przepisami regulującymi przekazywanie zakładowych zasobów mieszkaniowych.

   - WARIANT IV - przekazanie budynków mieszkalnych następuje na podstawie porozumienia zawartego pomiędzy Państwem a właściwą gminą, przewidującego wypłatę na Państwa rzecz rekompensaty z tytułu poniesionych nakładów lub dokonanych modernizacji tych budynków.

Na moment przekazania budynków mieszkalnych na rzecz gminy we wszystkich opisanych wariantach (l-IV) ww. środki trwałe nie zostały w pełni zamortyzowane (występuje po Państwa stronie nieumorzona wartość środka trwałego).

Ad 1-3.

Państwa wątpliwości w zakresie pytań oznaczonych we wniosku Nr 1-3 dotyczą możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów, nieumorzonej wartości księgowej netto budynków mieszkalnych przekazanych na rzecz gminy w drodze decyzji komunalizacyjnej (Wariant I i II).

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT,

kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 . Koszty poniesione w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu.

Przepis powyższy oznacza, że podatnik ma możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wszelkich kosztów, po wyłączeniu zastrzeżonych w ustawie, zarówno bezpośrednio, jak i pośrednio związanych z uzyskiwanymi przychodami, pod tym jednak warunkiem, że wykaże ich związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, a ich poniesienie ma lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu lub wiąże się z zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła przychodów. Zatem kosztem uzyskania przychodu są wszelkie racjonalnie i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z działalnością gospodarczą, których celem jest osiągnięcie, zabezpieczenie lub zachowanie źródła przychodów.

W świetle powyższego, aby wydatek poniesiony przez podatnika stanowił dla niego koszt uzyskania przychodu, muszą być spełnione następujące warunki:

   - został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika (nie stanowią kosztu uzyskania przychodu podatnika wydatki, które zostały poniesione na działalność podatnika przez osoby inne niż podatnik),

   - jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona,

   - pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,

   - poniesiony został w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia przychodów lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów,

   - został właściwie udokumentowany,

   - nie może znajdować się w grupie wydatków, których nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.

Koszty ponoszone przez podatnika należy ocenić pod kątem ich celowości, a więc dążenia do uzyskania przychodów, zabezpieczenia lub zachowania źródła przychodów. Aby określony wydatek można było uznać za koszt uzyskania przychodu, między tym wydatkiem, a osiągnięciem przychodu musi zachodzić związek przyczynowy tego typu, że poniesienie wydatku ma wpływ na powstanie lub zwiększenie tego przychodu. Kosztami będą zarówno koszty pozostające w bezpośrednim związku z uzyskiwanymi przychodami, jak i pozostające w związku pośrednim, jeżeli zostanie wykazane, że zostały w sposób racjonalny poniesione w celu osiągnięcia przychodów, nawet wówczas, gdy z obiektywnych powodów przychód nie zostanie osiągnięty. Podkreślić przy tym należy, że to obowiązkiem podatnika, jako odnoszącego korzyść z faktu zaliczenia określonych wydatków w poczet kosztów uzyskania przychodów jest wykazanie, w oparciu o zgromadzone dowody, związku pomiędzy poniesieniem kosztu a uzyskaniem przychodu (w tym zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła przychodów), zgodnie z dyspozycją powołanego art. 15 ust. 1 ustawy o CIT.

Z uwagi na fakt, że składniki majątku wykorzystywane są przez podatników w dłuższym okresie czasu, a nie tylko w roku ich nabycia/wytworzenia, ustawodawca przyjął zasadę, że wydatki na ich nabycie/wytworzenie zalicza się do kosztów uzyskania przychodów sukcesywnie, w miarę ich zużycia.

Odnosząc się do możliwości zaliczenia odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów, należy mieć na uwadze zamknięty katalog wydatków zawarty w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT, które nie podlegają zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów, pomimo, że pozostają w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością i zostały przez niego poniesione w celu uzyskania przychodu.

 

W myśl art. 16 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy,

nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na:

 a) nabycie gruntów lub prawa wieczystego użytkowania gruntów, z wyjątkiem opłat za wieczyste użytkowanie gruntów,

 b) nabycie lub wytworzenie we własnym zakresie innych niż wymienione w lit. a środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, w tym również wchodzących w skład nabytego przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanych części,

 c) ulepszenie środków trwałych, które zgodnie z art. 16g ust. 13 powiększają wartość środków trwałych, stanowiącą podstawę naliczania odpisów amortyzacyjnych

   - wydatki te, zaktualizowane zgodnie z odrębnymi przepisami, pomniejszone o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 16h ust. 1 pkt 1, są jednak kosztem uzyskania przychodów, w przypadku odpłatnego zbycia środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na czas ich poniesienia.

Stosownie do art. 15 ust. 6 ustawy o CIT,

kosztem uzyskania przychodów są odpisy z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (odpisy amortyzacyjne) dokonywane zgodnie z art. 16a-16m , przy czym w przypadku spółek nieruchomościowych odpisy dotyczące środków trwałych zaliczonych do grupy 1 Klasyfikacji nie mogą być w roku podatkowym wyższe niż dokonywane zgodnie z przepisami o rachunkowości odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe z tytułu zużycia środków trwałych, obciążające w tym roku podatkowym wynik finansowy jednostki.

Zasady dotyczące dokonywania odpisów z tytułu zużycia środków trwałych (odpisów amortyzacyjnych) zamieszczone zostały w przepisach art. 16a-16m ustawy o CIT.

 

Zgodnie z art. 16a ust. 1 ustawy o CIT,

amortyzacji podlegają, z zastrzeżeniem art. 16c, stanowiące własność lub współwłasność podatnika, nabyte lub wytworzone we własnym zakresie, kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania:

1) budowle, budynki oraz lokale będące odrębną własnością,

2) maszyny, urządzenia i środki transportu,

3) inne przedmioty

   - o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą albo oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub umowy określonej w art. 17a pkt 1, zwane środkami trwałymi.

Przy czym, amortyzacji podatkowej podlegają nie tylko budowle, budynki oraz lokale będące odrębną własnością stanowiące własność bądź współwłasność podatnika, lecz także te budowle, budynki oraz lokale będące odrębną własnością, które są użytkowane przez podatnika na podstawie zawartych umów bądź wybudowane na cudzym gruncie.

 

Jak stanowi bowiem art. 16a ust. 2 pkt 1-3 ustawy o CIT,

amortyzacji podlegają również, z zastrzeżeniem art. 16, niezależnie od przewidywanego okresu używania:

 1) przyjęte do używania inwestycje w obcych środkach trwałych, zwane dalej „inwestycjami w obcych środkach trwałych”,

 2) budynki i budowle wybudowane na cudzym gruncie,

 3) składniki majątku, wymienione w ust. 1, niestanowiące własności lub współwłasności podatnika, wykorzystywane przez niego na potrzeby związane z prowadzoną działalnością na podstawie umowy określonej w art. 17a pkt 1, zawartej z właścicielem lub współwłaścicielami tych składników - jeżeli zgodnie z przepisami rozdziału 4a odpisów amortyzacyjnych dokonuje korzystający

   - zwane także środkami trwałymi.

Amortyzacja podatkowa stanowi formę rozłożonego w czasie obniżenia kosztów podatkowych wartością używanych w prowadzonej działalności gospodarczej przedmiotów, które zużywają się w dłuższym okresie. Okres amortyzacji jest zwykle zbliżony do standardowego okresu użytkowania danego rodzaju środków trwałych, co znajduje odzwierciedlenie w wysokości stawek amortyzacyjnych wskazanych w Wykazie Stawek Amortyzacyjnych.

Inwestycje w obcym środku trwałym to z kolei nakłady poniesione na obcy środek trwały, który nie jest własnością podatnika, ale jest użytkowany na podstawie zawartej umowy najmu, dzierżawy czy innej umowy o podobnym charakterze.

Amortyzacji w obcym środku trwałym dokonuje się na takich samych zasadach, jak właściciel tego środka trwałego. Czyli co do zasady, zgodnie z art. 16i ustawy o CIT, odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych, z zastrzeżeniem art. 16j-16ł, dokonuje się przy zastosowaniu stawek amortyzacyjnych określonych w Wykazie stawek amortyzacyjnych i zasad, o których mowa w art. 16h ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT.

 

Zgodnie z art. 16c ustawy o CIT,

amortyzacji nie podlegają:

 1) grunty i prawa wieczystego użytkowania gruntów,

 2) budynki, lokale, budowle i urządzenia zaliczane do spółdzielczych zasobów mieszkaniowych lub służących działalności społeczno-wychowawczej prowadzonej przez spółdzielnie mieszkaniowe,

                 2a) budynki mieszkalne, lokale mieszkalne stanowiące odrębną nieruchomość, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego oraz prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,

 3) dzieła sztuki i eksponaty muzealne,

 4) wartość firmy, jeżeli wartość ta powstała w inny sposób niż określony w art. 16b ust. 2 pkt 2 i 2a,

 5) składniki majątku, które nie są używane na skutek zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej na podstawie przepisów dotyczących zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej albo zaprzestania działalności, w której te składniki były używane; w tym przypadku składniki te nie podlegają amortyzacji od miesiąca następującego po miesiącu, w którym zawieszono albo zaprzestano tej działalności

          - zwane odpowiednio środkami trwałymi lub wartościami niematerialnymi i prawnymi.

Na podstawie powyższego przepisu, mając na uwadze przepis przejściowy, od 1 stycznia 2023 r. żaden podatnik nie może już zaliczać do kosztów podatkowych odpisów amortyzacyjnych od budynków i lokali mieszkalnych.

Państwa wątpliwości dotyczą m.in. możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów nieumorzonej wartości księgowej netto budynków mieszkalnych przekazywanych na rzecz gminy w drodze decyzji komunalizacyjnej, w wyniku której nie zostanie Państwu przyznane odszkodowanie wywłaszczeniowe ani rekompensata.

Państwa zdaniem, nieumorzona wartość księgowa netto przekazanych budynków będzie stanowiła dla Państwa koszt uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o CIT.

Odnosząc się do powyższego wskazać należy na treść powołanego powyżej art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT, zgodnie z którym wydatki na:

a) nabycie gruntów lub prawa wieczystego użytkowania gruntów,

b) nabycie lub wytworzenie we własnym zakresie innych niż wymienione w lit. a środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych,

c) ulepszenie środków trwałych, które zgodnie z art. 16g ust. 13 powiększają wartość środków trwałych, stanowiącą podstawę naliczania odpisów amortyzacyjnych

pomniejszone o sumę odpisów amortyzacyjnych (o których mowa w art. 16h ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT), mogą stanowić koszty uzyskania przychodów, w przypadku odpłatnego zbycia tych środków trwałych.

W związku z powyższym, skoro w opisanym we wniosku Wariancie I, dojdzie do przekazania przez Państwa budynków mieszkalnych na rzecz gminy w drodze decyzji komunalizacyjnej, a w wyniku tego przekazania nie zostanie Państwu przyznane żadne świadczenie, to tym samym dojdzie do nieodpłatnego zbycia przez Państwa na rzecz gminy środków trwałych. Zatem zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT, nie będą mogli Państwo zaliczyć do kosztów podatkowych niezamortyzowanej części tych środków trwałych, ponieważ nie dokonają Państwo ich odpłatnego zbycia.

Z uwagi na wyłączenie, o którym mowa w art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT, nie przysługuje Państwu również możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów nieumorzonej wartości księgowej netto budynków mieszkalnych jako kosztu związanego z utratą środka trwałego wykorzystywanego dotychczas w działalności gospodarczej.

Zatem w świetle powyższego należy stwierdzić, iż w sytuacji przekazania przez Państwa na rzecz gminy budynków mieszkalnych, ujętych przez Państwa w ewidencji środków trwałych jako własne środki trwałe, w drodze decyzji komunalizacyjnej, jeśli w wyniku dokonania tych czynności nie dojdzie do przyznania Państwu rekompensaty, odszkodowania czy wynagrodzenia, to nie będzie przysługiwało Państwu prawo do zaliczenia nieumorzonej (niezamortyzowanej) wartości tych środków trwałych do kosztów uzyskania przychodów, bowiem przekazanie środków trwałych będzie miało charakter nieodpłatny. Tym samym zastosowanie znajdzie wyłączenie, o którym mowa w art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT.

Zatem Państwa stanowisko w powyższym zakresie nieprawidłowe.

W przedstawionym we wniosku Wariancie II, dojdzie z kolei do przekazania budynków mieszkalnych na rzecz gminy, w drodze decyzji komunalizacyjnej, a jednocześnie pomiędzy Państwem a gminą dojdzie do rozliczenia roszczeń wynikających z przekazania nieruchomości, tj. gmina wypłaci Państwu rekompensatę obejmującą poniesione przez Państwa nakłady inwestycyjne lub modernizacyjne związane z przekazywanymi budynkami.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na: nabycie gruntów lub prawa wieczystego użytkowania gruntów, z wyjątkiem opłat za wieczyste użytkowanie gruntów; nabycie lub wytworzenie we własnym zakresie innych niż wymienione w lit. a środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, w tym również wchodzących w skład nabytego przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanych części; ulepszenie środków trwałych, które zgodnie z art. 16g ust. 13 powiększają wartość środków trwałych, stanowiącą podstawę naliczania odpisów amortyzacyjnych - wydatki te, zaktualizowane zgodnie z odrębnymi przepisami, pomniejszone o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 16h ust. 1 pkt 1, są jednak kosztem uzyskania przychodów, w przypadku odpłatnego zbycia środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na czas ich poniesienia.

Mając na uwadze, że w omawianym Wariancie II dojdzie do przyznania, na Państwa rzecz rekompensaty obejmującej poniesione przez Państwa nakłady inwestycyjne lub modernizacyjne związane z przekazywanymi budynkami mieszkalnymi, ujętymi w ewidencji środków trwałych jako Państwa własne środki trwałe, stwierdzić należy, że do zbycia środków trwałych dojdzie odpłatnie. Tym samym nieumorzona wartość księgowa netto budynków mieszkalnych przekazywanych odpłatnie na rzecz gminy, w drodze decyzji komunalizacyjnej, będzie mogła zostać zaliczona przez Państwa do kosztów uzyskania przychodów.

Tym samym Państwa stanowisko w powyższym zakresie należało uznać za prawidłowe.

Odnosząc się z kolei do Państwa wątpliwości w zakresie zastosowania, w przypadku Wariantu I i II, wyłączenia, o którym mowa w art. 16 ust. 1 pkt 14 ustawy o CIT, wskazać należy, że zgodnie z tym przepisem

nie uważa się za koszty uzyskania przychodów darowizn i ofiar wszelkiego rodzaju, z wyjątkiem wpłat na rzecz Polskiej Organizacji Turystycznej, z tym że kosztem uzyskania przychodów są koszty wytworzenia lub cena nabycia produktów spożywczych, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 16 ustawy o podatku od towarów i usług, przekazanych na rzecz organizacji pożytku publicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, z przeznaczeniem wyłącznie na cele działalności charytatywnej prowadzonej przez te organizacje.

Wobec braku definicji „darowizny” w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych, należy odnieść się do art. 888 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795), w myśl którego

przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.

Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że przekazanie budynków na podstawie decyzji komunalizacyjnej nie będzie posiadło konstytutywnych cech darowizny:

   - następuje na podstawie decyzji administracyjnej, a nie umowy cywilnoprawnej; świadczenie to nie będzie wynikało bowiem z oświadczenia woli stron czy umowy cywilnoprawnej, lecz będzie jednostronnym świadczeniem na podstawie władczego aktu administracyjnego;

   - będzie czynnością przymusową, a nie dobrowolną; przekazanie budynków mieszkalnych na rzecz gminy z mocy prawa (decyzji komunalizacyjnej) pozbawione będzie elementu dobrowolności;

   - po stronie Spółki nie występuje animus donandi; nie będą bowiem działali Państwo z zamiarem bezpłatnego przysporzenia majątkowego na rzecz „obdarowanego”.

Tym samym, w odniesieniu do przedstawionego zdarzenia, w zakresie objętym Wariantem I i II, nie dojdzie do przekazania budynków mieszkalnych na rzecz gminy w drodze umowy darowizny, o której mowa w art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego. W przedmiotowej sprawie, nie znajdzie zatem zastosowania wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów, o którym mowa w art. 16 ust. 1 pkt 14 ustawy o CIT.

Mając na uwadze powyższe, Państwa stanowisko w zakresie braku zastosowania wyłączenia z kosztów, o którym mowa w art. 16 ust. 1 pkt 14 ustawy o CIT, w przypadku zbycia budynków w ramach Wariantu I i II, należało uznać za prawidłowe.

Ad 4.

Przedmiotem Państwa wątpliwości w zakresie pytania Nr 4, jest kwestia ustalenia, czy w przypadku dobrowolnego przekazania budynków mieszkalnych na rzecz gminy na podstawie porozumienia zawartego pomiędzy Państwem a gminą, przewidującego wypłatę przez gminę rekompensaty z tytułu poniesionych przez Państwa nakładów inwestycyjnych lub modernizacyjnych, a także wzajemne zrzeczenie się przez strony części roszczeń finansowych:

a) otrzymana rekompensata stanowi przychód podatkowy w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT,

b) nieumorzona wartość księgowa netto przekazanych budynków może zostać zaliczona do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o CIT.

Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że ustawa o CIT nie zawiera definicji przychodu podatkowego. Ustawodawca ograniczył się w tym zakresie do wskazania w art. 12 ust. 1 ww. ustawy przykładowych przysporzeń, zaliczanych do tej kategorii.

 

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o CIT,

przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności:

 1) otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe,

 2) wartość otrzymanych rzeczy lub praw, a także wartość innych świadczeń w naturze, w tym wartość rzeczy i praw otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie, a także wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń, z wyjątkiem świadczeń związanych z używaniem środków trwałych otrzymanych przez samorządowe zakłady budżetowe w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz spółki użyteczności publicznej z wyłącznym udziałem jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków od Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków w nieodpłatny zarząd lub używanie.

Przepisy art. 12 ust. 1 ustawy o CIT nie określają ścisłej definicji przychodów, zawierają jedynie wykaz zdarzeń, które zostały uznane przez ustawodawcę za przychody w rozumieniu ustawy o CIT, przy czym wymienione w ww. przepisie rodzaje przychodów poprzedzone zostały wyrazem „w szczególności”, co oznacza, że katalog tam zawarty nie jest katalogiem zamkniętym. Należy zaznaczyć, że przychodem są wszelkie przysporzenia majątkowe o charakterze trwałym, bezzwrotnym, definitywnym, których rzeczywiste otrzymanie powoduje obowiązek zapłaty podatku dochodowego. Przy czym, sformułowanie „otrzymane” oznacza, że pieniądze, wartości pieniężne i inne świadczenia muszą wpłynąć na rachunek bankowy podatnika, bądź faktycznie podatnik otrzymał je w inny sposób (np. zapłata gotówką, nabycie prawa). Przychód powstaje zatem z momentem jego faktycznego uzyskania przez podatnika.

Mając na uwadze powyższe, odnosząc się do Państwa wątpliwości, wskazać należy, że w związku z otrzymaniem przez Państwa rekompensaty z tytułu poniesionych przez Państwa nakładów inwestycyjnych lub modernizacyjnych w związku z dobrowolnym przekazaniem budynków mieszkalnych na rzecz gminy na podstawie zawartego porozumienia, powstanie po Państwa stronie, zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT, przychód podatkowy.

Porozumienie, o którym mowa we wniosku, zostanie zawarte na zasadach określonych w ustawie z dnia 12 października 1994 r. o zasadach przekazywania zakładowych budynków mieszkalnych przez przedsiębiorstwa państwowe (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1381) oraz ustawie z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 52).

Zgodnie z powołanym powyżej art. 16 ust. 1 pkt 14 ustawy o CIT,

nie uważa się za koszty uzyskania przychodów darowizn i ofiar wszelkiego rodzaju (…).

Z uwagi na treść powołanego powyżej art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku, należy stwierdzić, iż istotą darowizny jest bezpłatne świadczenie kosztem majątku darczyńcy. Aby uznać daną czynność za darowiznę, konieczne jest zatem wystąpienie dyspozycji majątkowej darczyńcy, prowadzące do zmniejszenia jego majątku. Z powyższego wynika, że darowizna ma charakter świadczenia nieodpłatnego i nieekwiwalentnego, które dochodzi do skutku w drodze umowy jednostronnej zobowiązującej. Nieodpłatność świadczeń oznacza, że darczyńca w zamian za uczynioną darowiznę nie może uzyskać jakiegokolwiek ekwiwalentu ani w chwili dokonania darowizny, ani w przyszłości. Umowa darowizny ma charakter umowy zobowiązującej, tj. do zawarcia umowy dochodzi z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia woli, oraz jednostronnej, tj. zawarcie umowy nie przynosi darczyńcy żadnej opłaty.

Z wniosku wynika, że w Wariancie IV przekazanie na rzecz gminy budynków mieszkalnych nastąpi na podstawie porozumienia, przewidującego wypłatę na Państwa rzecz rekompensaty z tytułu poniesionych nakładów lub dokonanych modernizacji tych budynków.

Mając na uwadze opis zdarzenia, wskazać należy, że w Wariancie IV, przekazanie na rzecz gminy budynków mieszkalnych na postawie zawartego porozumienia, nie przyjmie formy darowizny. Przekazanie nieruchomości nie przyjmie bowiem formy nieodpłatnego i nieekwiwalentnego świadczenia. Darczyńca w zamian za uczynioną darowiznę nie może uzyskać jakiegokolwiek ekwiwalentu ani w chwili dokonania darowizny, ani w przyszłości. Powyższe wyklucza natomiast fakt, iż w wyniku zawartego porozumienia otrzymają Państwo od gminy rekompensatę.

Tym samym, w odniesieniu do przedstawionego zdarzenia nie znajdzie zastosowanie wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów, o którym mowa w art. 16 ust. 1 pkt 14 ustawy o CIT.

Ponownie wskazać należy, że zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na: nabycie gruntów lub prawa wieczystego użytkowania gruntów, z wyjątkiem opłat za wieczyste użytkowanie gruntów; nabycie lub wytworzenie we własnym zakresie innych niż wymienione w lit. a środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, w tym również wchodzących w skład nabytego przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanych części; ulepszenie środków trwałych, które zgodnie z art. 16g ust. 13 powiększają wartość środków trwałych, stanowiącą podstawę naliczania odpisów amortyzacyjnych - wydatki te, zaktualizowane zgodnie z odrębnymi przepisami, pomniejszone o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 16h ust. 1 pkt 1, są jednak kosztem uzyskania przychodów, w przypadku odpłatnego zbycia środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na czas ich poniesienia.

Mając na uwadze, że w omawianym wariancie IV dojdzie do przyznania na Państwa rzecz rekompensaty, z tytułu przekazania budynków mieszkalnych na rzecz gminy w drodze porozumienia, stwierdzić należy, że do zbycia środków trwałych dojdzie odpłatnie. Tym samym nieumorzona wartość księgowa netto budynków mieszkalnych przekazywanych odpłatnie na rzecz gminy, będzie mogła zostać zaliczona przez Państwa do kosztów uzyskania przychodów.

Zatem, Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku Nr 4 należało uznać za prawidłowe.

Ad 5.

Państwa wątpliwości w zakresie pytania Nr 5 dotyczą z kolei ustalenia, czy w przypadku dobrowolnego nieodpłatnego przekazania budynków mieszkalnych na rzecz gminy na podstawie porozumienia pomiędzy Państwem a gminą, bez wypłaty przez gminę jakiejkolwiek rekompensaty, odszkodowania lub wynagrodzenia, z jednoczesnym wzajemnym zrzeczeniem się przez strony roszczeń finansowych wynikających z przekazania:

 a) nieumorzona wartość księgowa netto przekazanych budynków stanowi dla Państwa koszt uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o CIT,

 b) w przypadku odpowiedzi negatywnej na pytanie 5a) - czy są Państwo uprawnieni do odliczenia wartości przekazanych budynków od dochodu jako darowizny na cele pożytku publicznego na zasadach art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT, z uwzględnieniem limitu 10% dochodu.

Państwa zdaniem, nieumorzona wartość księgowa netto budynków mieszkalnych przekazanych dobrowolnie i nieodpłatnie na rzecz gminy, na podstawie porozumienia (Wariant III), stanowi dla Państwa koszt uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o CIT - z uwagi na fakt, że przekazanie to nie stanowi darowizny w rozumieniu art. 888 k.c. i art. 16 ust. 1 pkt 14 ustawy o CIT.

Z powyższym stanowiskiem nie mogę się jednak zgodzić.

Jak wskazali Państwo w opisie zdarzenia, w Wariancie III, dojdzie do przekazania budynków mieszkalnych na podstawie porozumienia, zawartego pomiędzy Państwem a gminą, bez wypłaty na Państwa rzecz rekompensaty z tytułu poniesionych nakładów lub dokonanych modernizacji tych budynków.

Odnosząc się do powyższego wskazać należy na treść powołanego powyżej art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT, zgodnie z którym wydatki na:

a) nabycie gruntów lub prawa wieczystego użytkowania gruntów,

b) nabycie lub wytworzenie we własnym zakresie innych niż wymienione w lit. a środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych,

c) ulepszenie środków trwałych, które zgodnie z art. 16g ust. 13 powiększają wartość środków trwałych, stanowiącą podstawę naliczania odpisów amortyzacyjnych

pomniejszone o sumę odpisów amortyzacyjnych (o których mowa w art. 16h ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT), mogą stanowić koszty uzyskania przychodów, w przypadku odpłatnego zbycia tych środków trwałych.

W związku z powyższym, skoro w opisanym we wniosku Wariancie III, dojdzie do przekazania przez Państwa budynków mieszkalnych na rzecz gminy w drodze porozumienia, a w wyniku tego przekazania nie zostanie Państwu przyznane żadne świadczenie (rekompensata), to tym samym dojdzie do nieodpłatnego zbycia przez Państwa na rzecz gminy środków trwałych. Zatem zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT, nie będą mogli Państwo zaliczyć do kosztów podatkowych niezamortyzowanej części tych środków trwałych, ponieważ nie dokonają Państwo ich odpłatnego zbycia.

Zatem w świetle powyższego należy stwierdzić, iż w sytuacji przekazania przez Państwa na rzecz gminy środków trwałych w postaci budynków mieszkalnych, w drodze porozumienia, jeśli w wyniku dokonania tych czynności nie dojdzie do przyznania Państwu rekompensaty, to nie będzie przysługiwało Państwu prawo do zaliczenia nieumorzonej (niezamortyzowanej) wartości tych środków trwałych do kosztów uzyskania przychodów, bowiem przekazanie środków trwałych będzie miało charakter nieodpłatny. Tym samym zastosowanie znajdzie wyłączenie, o którym mowa w art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT.

Zatem Państwa stanowisko w powyższym zakresie należało uznać za nieprawidłowe.

Państwa zdaniem, w przypadku uznania, że nieumorzona wartość księgowa netto przekazanych budynków nie będzie stanowiła dla Państwa kosztu uzyskania przychodów, będą Państwo uprawnieni do odliczenia wartości przekazanych budynków od dochodu jako darowizny na cele pożytku publicznego w granicach limitu 10% dochodu, na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT.

Z powyższym stanowiskiem również nie mogę się zgodzić.

Zgodnie z art. 18. ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT,

podstawę opodatkowania, z zastrzeżeniem art. 21, art. 22, art. 24a, art. 24aa, art. 24b, art. 24ca, art. 24d, art. 24f i art. 28h, stanowi dochód ustalony zgodnie z art. 7 albo art. 7a, po odliczeniu darowizn przekazanych na cele określone w art. 4 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, organizacjom, o którym mowa w art. 3 ust. 2 i 3 tej ustawy, lub równoważnym organizacjom, określonym w przepisach regulujących działalność pożytku publicznego, obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, prowadzącym działalność pożytku publicznego w sferze zadań publicznych, realizującym te cele - łącznie do wysokości nieprzekraczającej 10% dochodu, o którym mowa w art. 7 ust. 3 albo w art. 7a ust. 1.

 

Stosownie do art. 4 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1338 ze zm.),

sfera zadań publicznych, o której mowa w art. 3 ust. 1, obejmuje zadania w zakresie:

1) pomocy społecznej, w tym pomocy rodzinom i osobom w trudnej sytuacji życiowej oraz wyrównywania szans tych rodzin i osób;

                1a) wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej;

              1aa) tworzenia warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej;

                1b) udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej oraz zwiększania świadomości prawnej społeczeństwa;

 2) działalności na rzecz integracji i reintegracji zawodowej i społecznej osób zagrożonych wykluczeniem społecznym;

 3) działalności charytatywnej;

 4) podtrzymywania i upowszechniania tradycji narodowej, pielęgnowania polskości oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej;

 5) działalności na rzecz mniejszości narodowych i etnicznych oraz języka regionalnego;

                 5a) działalności na rzecz integracji cudzoziemców;

                 6) ochrony i promocji zdrowia, w tym działalności leczniczej w rozumieniu ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. z 2025 r. poz. 450, 620, 637 i 1211);

                 7) działalności na rzecz osób niepełnosprawnych;

                 8) promocji zatrudnienia i aktywizacji zawodowej osób pozostających bez pracy i zagrożonych zwolnieniem z pracy;

                 9) działalności na rzecz równych praw kobiet i mężczyzn;

               10) działalności na rzecz osób w wieku emerytalnym;

               11) działalności wspomagającej rozwój gospodarczy, w tym rozwój przedsiębiorczości;

               12) działalności wspomagającej rozwój techniki, wynalazczości i innowacyjności oraz rozpowszechnianie i wdrażanie nowych rozwiązań technicznych w praktyce gospodarczej;

              13) działalności wspomagającej rozwój wspólnot i społeczności lokalnych;

              14) nauki, szkolnictwa wyższego, edukacji, oświaty i wychowania;

              15) działalności na rzecz dzieci i młodzieży, w tym wypoczynku dzieci i młodzieży;

              16) kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury i dziedzictwa narodowego;

              17) wspierania i upowszechniania kultury fizycznej;

              18) ekologii i ochrony zwierząt oraz ochrony dziedzictwa przyrodniczego;

              19) turystyki i krajoznawstwa;

              20) porządku i bezpieczeństwa publicznego;

              21) obronności państwa i działalności Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej;

              22) upowszechniania i ochrony wolności i praw człowieka oraz swobód obywatelskich, a także działań wspomagających rozwój demokracji;

             22a) udzielania nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego;

              23) ratownictwa i ochrony ludności;

              24) pomocy ofiarom katastrof, klęsk żywiołowych, konfliktów zbrojnych i wojen w kraju i za granicą;

              25) upowszechniania i ochrony praw konsumentów;

              26) działalności na rzecz integracji europejskiej oraz rozwijania kontaktów i współpracy między społeczeństwami;

              27) promocji i organizacji wolontariatu;

              28) pomocy Polonii i Polakom za granicą;

              29) działalności na rzecz kombatantów i osób represjonowanych;

              29a) działalności na rzecz weteranów i weteranów poszkodowanych w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz.U. z  2023 r. poz. 2112 oraz z 2025 r. poz. 1180);

               30) promocji Rzeczypospolitej Polskiej za granicą;

               31) działalności na rzecz rodziny, macierzyństwa, rodzicielstwa, upowszechniania i ochrony praw dziecka;

               32) przeciwdziałania uzależnieniom i patologiom społecznym;

              32a) rewitalizacji;

               33) działalności na rzecz organizacji pozarządowych oraz podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3, w zakresie określonym w pkt 1-32a;

              34) działalności na rzecz podmiotów ekonomii społecznej i przedsiębiorstw społecznych, o których mowa w ustawie z dnia 5 sierpnia 2022 r. o ekonomii społecznej (Dz.U. z 2025 r. poz. 806).

 

Jak stanowi art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie:

2. Organizacjami pozarządowymi są:

 1) niebędące jednostkami sektora finansów publicznych w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych lub przedsiębiorstwami, instytutami badawczymi, bankami i spółkami prawa handlowego będącymi państwowymi lub samorządowymi osobami prawnymi,

 2) niedziałające w celu osiągnięcia zysku

   - osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, w tym fundacje i stowarzyszenia, z zastrzeżeniem ust. 4.

 3. Działalność pożytku publicznego może być prowadzona także przez:

 1) osoby prawne i jednostki organizacyjne działające na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, jeżeli ich cele statutowe obejmują prowadzenie działalności pożytku publicznego;

 2) stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego;

 3) spółdzielnie socjalne;

 4) spółki akcyjne i spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz kluby sportowe będące spółkami działającymi na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz.U. z 2024 r. poz. 1488 oraz z 2025 r. poz. 28, 620 i 769), które nie działają w celu osiągnięcia zysku oraz przeznaczają całość dochodu na realizację celów statutowych oraz nie przeznaczają zysku do podziału między swoich udziałowców, akcjonariuszy i pracowników.

W piśmie z 4 maja 2026 r., stanowiącym uzupełnienie wniosku, wskazali Państwo jednoznacznie, że porozumienie zawarte pomiędzy Państwem a gminą w wyniku, którego dojdzie do dobrowolnego, nieodpłatnego przekazania przez Państwa budynków mieszkalnych na rzecz gminy nie będzie stanowiło darowizny, o której mowa w art. 888 Kodeksu cywilnego (kwesta ta, jak wskazano na wstępie, nie podlega interpretacji i została przyjęta jako element opisu zdarzenia przyszłego).

Odnosząc się do Państwa wątpliwości wskazać należy, że art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT, stanowi, iż podstawę opodatkowania, z zastrzeżeniem (…), stanowi dochód ustalony zgodnie z art. 7 albo art. 7a, po odliczeniu darowizn przekazanych na cele ….

Tym samym, w związku z faktem, iż porozumienie, o którym mowa powyżej, nie zostanie zawarte w formie umowy darowizny, o której mowa w art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego, nie będzie przysługiwało Państwu prawo do odliczenia wartości przekazanych budynków od dochodu, jako darowizny, na podstawie art. 18. ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT.

Mając na uwadze powyższe, Państwa stanowisko w tym zakresie, należy uznać za nieprawidłowe.

Na marginesie zauważyć należy, że z przytoczonego wyżej przepisu art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT wynika, iż odliczenie darowizny od dochodu uwarunkowane jest spełnieniem łącznie dwóch występujących przesłanek. Mianowicie - wspomniana darowizna powinna być przekazana na cele enumeratywnie określone w art. 4 ww. ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, a obdarowanym musi być organizacja określona w art. 3 ust. 2 i 3 tej ustawy, prowadząca działalność pożytku publicznego w sferze działań publicznych.

Beneficjentami przekazywanych darowizn mogą być prowadzące działalność pożytku publicznego w sferze działań publicznych: organizacje pozarządowe (osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, w tym fundacje i stowarzyszenia nienależące do sektora finansów publicznych w rozumieniu przepisów o finansach publicznych i niedziałające w celu osiągnięcia zysków), kościelne osoby prawne i kościelne jednostki organizacyjne, stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego.

Przedstawiony we wniosku Wariant III dotyczy porozumienia, w wyniku którego dojdzie do przekazania na rzecz gminy budynków mieszkalnych.

Jednakże, by skorzystać z odliczenia, a tym samym ze zwolnienia z podatku dochodowego spełnione muszą być oba wskazane w przepisie warunki, tj. m.in. musi dojść do przekazania darowizny na rzecz organizacji pozarządowej, czyli m.in. podmiotowi nie będącemu jednostką sektora finansów publicznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1483 ze zm.). Ustawa ta w art. 9 pkt 2 stanowi,że  sektor finansów publicznych tworzą jednostki samorządu terytorialnego oraz ich związki.

Tym samym gmina, jako jednostka samorządu terytorialnego, nie stanowi podmiotu, o którym mowa w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, zatem świadczenie przekazane na rzecz gminy nie będzie podlegać odliczeniu, o którym mowa w art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT. Oba warunki, a mianowicie cel jakiemu ma służyć darowizna i właściwość podmiotu obdarowanego muszą bowiem być spełnione równocześnie.

 

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania interpretacji.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze zdarzeniem przyszłym podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Końcowo, odnosząc się do powołanej we wniosku interpretacji indywidualnej wskazać należy, iż rozstrzygnięcie w niej zawarte nie jest wiążące dla Organu. Interpretacje organów podatkowych dotyczą tylko konkretnych, indywidualnych spraw podatników, osadzonych w określonym stanie faktycznym lub zdarzeniu przyszłym i tylko w tych sprawach rozstrzygnięcia w każdej z nich zawarte są wiążące.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

  - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

  - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

 - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

   - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

   - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.