0111-KDIB1-3.4015.17.2026.2.AN
Skutki podatkowe powstałe z tytułu zawarcia umowy nieodpłatnego działu spadku.
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od spadków i darowizn jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualne
26 marca 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 16 lutego 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej m.in podatku od spadków i darowizn zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy nieodpłatnego działu spadku. Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie, pismem z 26 kwietnia 2026 r. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Wnioskodawczyni jest spadkobierczynią testamentową po swoim ojcu w udziale wynoszącym 1/2 część, oprócz Wnioskodawczyni spadkobiercami testamentowymi są także jej brat (…) – w udziale wynoszącym 1/4 część oraz jej bratanica (…) - w udziale wynoszącym 1/4 część. Wnioskodawczyni wraz z bratem i bratanicą zamierzają zawrzeć umowę o nieodpłatny (tj. dokonywany bez jakichkolwiek spłat i dopłat) dział spadku po ojcu Wnioskodawczyni, w ten sposób, że wchodzącą w skład spadku nieruchomość w całości (na wyłączność) nabędzie Wnioskodawczyni.
Pytanie dotyczące podatku od spadków i darowizn
Czy z tytułu zawarcia umowy o nieodpłatny (tj. dokonywany bez jakichkolwiek spłat i dopłat) dział spadku po ojcu Wnioskodawczyni, w ten sposób, że wchodzącą w skład spadku nieruchomość w całości (na wyłączność) nabędzie Wnioskodawczyni, będzie należny podatek od spadków i darowizn zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn, z uwagi na fakt, że planowana czynność prawna w postaci działu spadku jest nieodpłatna (tj. dokonywana bez jakichkolwiek spłat i dopłat) oraz że stronami tej planowanej czynności prawnej jest m.in. Wnioskodawczyni i jej bratanica (zstępna rodzeństwa Wnioskodawczyni), a więc osoby zaliczane do II grupy podatkowej zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn?
Pani stanowisko w sprawie dotyczące podatku od spadków i darowizn
Zdaniem Wnioskodawczyni, z tytułu zawarcia umowy o nieodpłatny (tj. dokonywany bez jakichkolwiek spłat i dopłat) dział spadku po ojcu Wnioskodawczyni, w ten sposób, że wchodzącą w skład spadku nieruchomość w całości (na wyłączność) nabędzie Wnioskodawczyni, nie będzie należny podatek od spadków i darowizn zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn, gdyż nieodpłatny dział spadku nie jest wymieniony w katalogu czynności prawnych podlegających opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn i na powyższe nie ma wpływu fakt, że planowana czynność prawna w postaci działu spadku jest nieodpłatna (tj. dokonywana bez jakichkolwiek spłat i dopłat) oraz że stronami tej planowanej czynności prawnej jest m.in. Wnioskodawczyni i jej bratanica (zstępna rodzeństwa Wnioskodawczyni), a więc osoby zaliczane do II grupy podatkowej zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 478):
Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:
1) dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego;
2) darowizny, polecenia darczyńcy;
3) zasiedzenia;
4) nieodpłatnego zniesienia współwłasności;
5) zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu;
6) nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.
Stosownie do art. 1 ust. 2 ww. ustawy:
Podatkowi podlega również nabycie praw do wkładu oszczędnościowego na podstawie dyspozycji wkładem na wypadek śmierci oraz nabycie jednostek uczestnictwa na podstawie dyspozycji uczestnika funduszu inwestycyjnego otwartego albo specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego na wypadek jego śmierci.
Katalog tytułów nabycia podlegającego opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, określony w art. 1 ust. 1 i 2 cyt. ustawy, jest katalogiem zamkniętym. Wymienione w nim tytuły nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych stanowią jedyne przypadki podlegające opodatkowaniu tym podatkiem.
Ponieważ przepisy ww. ustawy nie definiują pojęć: spadek czy dział spadku, należy odwołać się do odpowiednich przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.).
W myśl art. 922 § 1 ww. Kodeksu cywilnego:
Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.
Zgodnie z art. 924 Kodeksu cywilnego:
Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.
Stosownie do art. 925 Kodeksu cywilnego:
Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.
Zgodnie z art. 1035 cyt. ustawy:
Jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisów niniejszego tytułu.
W myśl art. 1037 § 1 Kodeksu cywilnego:
Dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców.
Zatem do momentu dokonania działu spadku, spadkobiercy są współwłaścicielami rzeczy i praw wchodzących w skład spadku.
Na podstawie art. 1038 § 1 i 2 ww. Kodeksu:
Sądowy dział spadku powinien obejmować cały spadek. Jednakże z ważnych powodów może być ograniczony do części spadku.
Umowny dział spadku może objąć cały spadek lub być ograniczony do części spadku.
Dział spadku jest zatem instytucją odrębną od dziedziczenia (nabycia spadku), którego mogą ale nie muszą dokonać spadkobiercy po nabyciu spadku.
Jak wynika z przywołanych przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn, opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn może podlegać jedynie nieodpłatne nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych wymienionych w ww. art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Tym samym, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych z innych tytułów, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.
W tym miejscu należy ponadto zaznaczyć, że zgodnie z art. 14 ust. 1 i 2 ww. ustawy o podatku od spadków i darowizn:
Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca.
Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.
W myśl art. 14 ust. 3 ww. ustawy:
Do poszczególnych grup podatkowych zalicza się:
1) do grupy I - małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów;
2) do grupy II - zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych;
3) do grupy III - innych nabywców.
Zgodnie zatem z treścią art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, do II grupy podatkowej zaliczani są: zstępni rodzeństwa (np. siostrzeńcy, bratankowie i ich dzieci oraz wnuki i prawnuki), rodzeństwo rodziców (wujostwo, stryjostwo), zstępni i małżonkowie pasierbów, rodzeństwo małżonków (np. brat żony) oraz małżonkowie rodzeństwa (bratowe, szwagrowie), małżonkowie rodzeństwa małżonków (np. żona brata męża), małżonkowie innych zstępnych (żona wnuka/prawnuka, mąż wnuczki/prawnuczki).
Z opisu wniosku wynika, że jest Pani spadkobierczynią testamentową po swoim ojcu w udziale wynoszącym 1/2 część, oprócz Pani spadkobiercami testamentowymi są także Pani brat (…) – w udziale wynoszącym 1/4 część oraz Pani bratanica (… - w udziale wynoszącym 1/4 część. Zamierza Pani wraz z bratem i bratanicą zamierzają umowę o nieodpłatny (tj. dokonywany bez jakichkolwiek spłat i dopłat) dział spadku po Pani ojcu, w ten sposób, że wchodzącą w skład spadku nieruchomość w całości (na wyłączność) nabędzie Pani.
Biorąc pod uwagę przywołane powyżej przepisy prawa, należy stwierdzić, iż nabycie tytułem działu spadku, jako czynność niewymieniona w art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Tym samym, z tytułu opisanego działu spadku nie powstanie dla Pani obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn.
Bez znaczenia w omawianej sprawie pozostanie fakt, że stronami tej czynności prawnej jest m.in. Pani i Pani bratanica (zstępna rodzeństwa), a więc osoby zaliczane do II grupy podatkowej zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Wobec powyższego, Pani stanowisko, zgodnie z którym z tytułu zawarcia umowy o nieodpłatny (tj. dokonywany bez jakichkolwiek spłat i dopłat) dział spadku po ojcu, nie będzie należny podatek od spadków i darowizn zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, należało uznać za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Ta interpretacja dotyczy wyłącznie podatku od spadków i darowizn – w pozostałym zakresie wniosku, tj. w podatku od czynności cywilnoprawnych zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów