0111-KDIB1-3.4014.34.2026.1.ZK

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

8 kwietnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek z tego samego dnia, o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych, w zakresie skutków podatkowych nabycia udziału w lokalu mieszkalnym.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

3 kwietnia 2026 r. nabył Pan udział w lokalu mieszkalnym. Przed dokonaniem czynności lokal stanowił współwłasność Pana żony oraz jej byłego partnera – po 1/2 udziału przysługiwało każdemu z nich. Wartość rynkowa nieruchomości wynosiła około 960 000 zł. Na podstawie aktu notarialnego doszło do zniesienia współwłasności ze spłatą na rzecz jednego ze współwłaścicieli, a następnie do ustanowienia nowej współwłasności lokalu pomiędzy Panem a Pana żoną. W wyniku tej czynności stał się Pan współwłaścicielem lokalu mieszkalnego. Podatek od czynności cywilnoprawnych został pobrany przez notariusza. Nigdy wcześniej nie był Pan właścicielem ani współwłaścicielem lokalu mieszkalnego ani domu jednorodzinnego ani nie przysługiwało Panu spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego. Nabyty lokal stanowi Pana pierwsze mieszkanie.

Pytanie

Czy w przedstawionym stanie faktycznym, może Pan skorzystać ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych, o którym mowa w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, w związku z nabyciem udziału w lokalu mieszkalnym stanowiącym Pana pierwsze mieszkanie?

Pana stanowisko w sprawie

Pana zdaniem, w przedstawionym stanie faktycznym, powinno znaleźć zastosowanie zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych, o którym mowa w art. 9 pkt 17 ustawy o PCC.

Spełnia Pan wszystkie przesłanki podmiotowe określone w tym przepisie, ponieważ przed dniem nabycia nie był Pan właścicielem ani współwłaścicielem lokalu mieszkalnego ani domu jednorodzinnego ani nie przysługiwało Panu spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego.

Nabyty lokal stanowi Pana pierwsze mieszkanie. W Pana ocenie, decydujące znaczenie powinien mieć rzeczywisty efekt ekonomiczny dokonanej czynności, polegający na nabyciu prawa do lokalu mieszkalnego przez osobę, dla której jest to pierwsze mieszkanie, a nie wyłącznie formalnoprawna konstrukcja czynności.

Przepis art. 9 pkt 17 ustawy o PCC, został wprowadzony w celu wsparcia osób nabywających pierwsze mieszkanie i ograniczenia barier finansowych związanych z jego nabyciem. Cel ten jest w pełni realizowany w przedstawionej sytuacji.

W wyniku dokonanej czynności, nabył Pan udział w lokalu mieszkalnym i uzyskał prawo do korzystania z niego jako właściciel, co funkcjonalnie odpowiada nabyciu lokalu mieszkalnego w drodze umowy sprzedaży.

W związku z powyższym, Pana zdaniem, brak jest uzasadnienia do różnicowania sytuacji podatników wyłącznie ze względu na formę prawną czynności, jeżeli jej skutek jest tożsamy – tj. prowadzi do nabycia pierwszego mieszkania. W konsekwencji, stoi Pan na stanowisku, że przysługuje Panu zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 191):

Podatkowi temu podlegają umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych.

W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej.

Stosownie do art. 4 pkt 1 cyt. ustawy:

Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem art. 5, ciąży przy umowie sprzedaży - na kupującym.

W myśl art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Podstawę opodatkowania stanowi przy umowie sprzedaży – podstawę opodatkowania stanowi wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego.

Zgodnie natomiast z art. 6 ust. 2 ww. ustawy:

Wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez odliczania długów i ciężarów.

Natomiast w myśl art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:

Stawki podatku wynoszą:

1) od umowy sprzedaży:

a) nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym - 2%,

b) innych praw majątkowych - 1%

Jak wynika z powołanych przepisów – umowa sprzedaży podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i obowiązek uiszczenia tegoż podatku ciąży na kupującym.

Stosownie do art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:

Zwalnia się od podatku następujące czynności cywilnoprawne: sprzedaż, której przedmiotem jest prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, jeżeli kupującym jest osoba fizyczna lub osoby fizyczne, którym w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia.

W opisie sprawy wskazał Pan, że 3 kwietnia 2026 r. nabył Pan udział w lokalu mieszkalnym. Przed dokonaniem czynności lokal stanowił współwłasność Pana żony oraz jej byłego partnera – po 1/2 udziału przysługiwało każdemu z nich. Na podstawie aktu notarialnego doszło do zniesienia współwłasności ze spłatą na rzecz jednego ze współwłaścicieli, a następnie do ustanowienia nowej współwłasności lokalu pomiędzy Panem a Pana żoną. W wyniku tej czynności stał się Pan współwłaścicielem lokalu mieszkalnego. Podatek od czynności cywilnoprawnych został pobrany przez notariusza. Nigdy wcześniej nie był Pan właścicielem ani współwłaścicielem lokalu mieszkalnego ani domu jednorodzinnego ani nie przysługiwało Panu spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego. Nabyty lokal stanowi Pana pierwsze mieszkanie.

Uważa Pan, że może skorzystać ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych, ponieważ spełnia Pan kryteria zawarte w art. 9 pkt 17.

Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić.

Z analizowanego przepisu art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wynika, że zwolnieniem objęta jest umowa sprzedaży, której przedmiotem jest prawo własności do lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, budynku mieszkalnego jednorodzinnego lub spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego.

Nie podlega zatem zwolnieniu sprzedaż, której przedmiotem są jedynie udziały w takich prawach (udziały w nieruchomości).

Skoro w wyniku czynności opisanej w stanie faktycznym stał się Pan współwłaścicielem lokalu, którego wcześniej współwłaścicielem była już Pana żona, to w takiej sytuacji nie będzie mógł Pan skorzystać ze zwolnienia, o którym mowa art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Z opisu sprawy wynika, że nie nabył Pan całego prawa do lokalu mieszkalnego – nieruchomości, lecz wyłącznie udział w nim. Ustawodawca jednoznacznie wskazał, że zwolniona z opodatkowania jest taka umowa sprzedaży, której przedmiotem jest prawo własności m.in. prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. W takiej sytuacji, nawet gdyby podstawą nabycia była umowa sprzedaży, to także nie mógłby Pan skorzystać ze zwolnienia z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Nabycie udziału bowiem, niezależnie od tytułu tego nabycia, nie korzysta ze zwolnienia.

W związku z powyższym, Pana stanowisko jest nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy przedstawionego przez Pana stanu faktycznego i stanu prawnego, obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

-        Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.

-        Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

-        Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

-        w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

-        w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.