0111-KDIB1-3.4010.260.2026.2.AN
Obowiązek uzupełnienia ksiąg rachunkowych o znaczniki PD dla potrzeb JPK_KR_PD; przypisanie znaczników PD poprzez rozwiązanie techniczne stosowane przy generowaniu pliku JPK_KR_PD, bez konieczności tworzenia nowych kont w księgach rachunkowych i bez ingerencji w zakładowy plan kont.
Interpretacja indywidualna - stanowisko nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób prawnych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
11 maja 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 5 maja 2026 r., o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo - w odpowiedzi na wezwanie, pismem z 18 czerwca 2026 r. (data wpływu do Organu 19 czerwca 2026 r.). Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Wnioskodawca jest spółką będącą podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych i podlega na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.
Spółka prowadzi księgi rachunkowe przy wykorzystaniu systemu księgowego opartego na zakładowym planie kont. W ramach prowadzonych ksiąg rachunkowych Spółka ujmuje zdarzenia gospodarcze na kontach bilansowych i wynikowych ewentualnie również na kontach pozabilansowych.
Zgodnie z art. 9 ust. 1c ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 278 z późn. zm., dalej: „ustawa o CIT”), Spółka jest zobowiązana do przesyłania właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego księgi po zakończeniu roku podatkowego w postaci elektronicznej odpowiadającej strukturze logicznej, o której mowa w art. 193a § 2 Ordynacji podatkowej. Struktura ta zgodnie ze wskazanym przepisem jest dostępna w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych (https://www.gov.pl/web/kas/struktury-jpk-w-podatkach-dochodowych, dostęp: 9.04.2026) - dalej: „struktura JPK_KR_PD”.
Zgodnie ze strukturą JPK_KR_PD jednym z przekazywanych elementów jest węzeł „ZOiS” zawierający pola odzwierciedlające zestawienie obrotów i sald wynikające z ksiąg rachunkowych prowadzonych za okres, którego dotyczy JPK_KR_PD.
W ramach węzła ZOIS wskazywane są dane takie jak identyfikator konta ostatecznego zapisu, nazwa konta, bilans otwarcia po stronie Winien (Wn) i Ma, obroty po stronie Wn i Ma, ale także - co istotne dla treści niniejszego wniosku - wymagane jest przypisanie znaczników rachunkowych (pola S_12_1 i ewentualnie S_12_2) oraz tam, gdzie jest to właściwe - znaczników podatkowych (pole S_12_3) tzw. znaczniki PD. Lista właściwych dla Spółki znaczników PD stanowi załącznik 7 do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 sierpnia 2024 r. w sprawie dodatkowych danych, o które należy uzupełnić prowadzone księgi rachunkowe podlegające przekazaniu na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. poz. 1314 z późn. zm., dalej: „Rozporządzenie”).
W toku działalności Spółki występują oraz mogą występować operacje, których ujęcie dla celów rachunkowych i dla celów podatku dochodowego od osób prawnych nie jest tożsame, w szczególności operacje skutkujące powstaniem przychodów albo kosztów wymagających oznaczenia właściwymi znacznikami PD (tj. przychody lub koszty niepodatkowe).
Obecnie natomiast - Spółka stoi przed obowiązkiem dostosowania swojego postępowania i funkcjonujących w Spółce procesów do nowych obowiązków przekazywania ksiąg w strukturze JPK_KR_PD. W związku z tym, mając na celu jak najbardziej rzetelne i sumienne wypełnienie nowych obowiązków sprawozdawczo-raportowych i wyłącznie na te potrzeby, Spółka planuje wdrożyć w swoim systemie księgowym rozwiązanie ewidencyjne polegające na przypisywaniu znaczników PD do odpowiednich zapisów przy wykorzystaniu dodatkowych oznaczeń technicznych („Oznaczenie wewnętrzne”). W efekcie, dla dokumentacji JPK_KR_PD Oznaczenie wewnętrzne będzie dodatkową klasyfikacją raportowo-podatkową przypisaną do zapisu księgowego i konta źródłowego. Nie będzie ono nowym kontem księgowym w rozumieniu zakładowego planu kont, lecz elementem technicznej klasyfikacji umożliwiającej prawidłowe przypisanie znacznika PD i odtworzenie danych wykazywanych w JPK_KR_PD.
Poniżej Spółka prezentuje przykładowy mechanizm jego stosowania:
I. W planie kont Spółki funkcjonuje przykładowo konto:
7010000010 - KF Odsetki od pożyczek otrzymanych
po dodaniu Oznaczenia wewnętrznego do zapisów niepodatkowych (różnice przejściowe) w węźle ZOiS w pliku JPK_KR_PD pojawi się również pozycja:
7010000010PD5 - KF Odsetki od pożyczek otrzymanych
Zatem, Oznaczenie wewnętrzne będzie służyło wyłącznie identyfikacji skutków podatkowych danego zapisu księgowego dla potrzeb wygenerowania JPK_KR_PD. W efekcie - po dodaniu tej funkcjonalności zapisy z odpowiednim znacznikiem PD będą prezentowane w strukturze JPK_KR_PD analogicznie jak odrębne konto analityczne.
II. Kontynuując na powyższym przykładzie:
Na koncie wynikowym(…) - KF Odsetki od pożyczek otrzymanych - zasadniczo księgowane są wydatki będące zarówno kosztem uzyskania przychodu (odsetki zapłacone) jak i niebędące kosztami uzyskania przychodu (odsetki niezapłacone).
Przykładowo, na tym koncie Spółka księguje dwa wydatki:
- jeden zapis na 1000 zł i są to odsetki zarachowane ale jeszcze niezapłacone - zgodnie z prawem podatkowym stanowi NKUP jako różnica przejściowa, zatem zdaniem Spółki właściwe jest oznaczenie PD5;
- drugi zapis na 500 zł dotyczy natomiast odsetek, które zostały już przez Spółkę opłacone - zgodnie z prawem podatkowym wydatek ten zdaniem Spółki stanowi KUP (technicznie, na wewnętrzne potrzeby Spółki, oznaczonych znacznikiem P - jako „podatkowe”).
W efekcie - przy generowaniu ZOiS na potrzeby JPK_KR_PD jego uproszczony fragment będzie wyglądał następująco:
- Konto (…)PD5 - KF Odsetki od pożyczek otrzymanych - saldo po stronie Wn: 1000 zł
- Konto (…)P - KF Odsetki od pożyczek otrzymanych - saldo po stronie Wn: 500 zł.
W efekcie, węzeł ZOiS generowany na potrzeby JPK_KR_PD będzie zawierał osobną pozycję (…)P - zawierającą zapisy podatkowe i (…)PD5 - zawierającą zapisy niepodatkowe.
Zdaniem Spółki - rozwiązanie takie łączy obowiązki i procesy wymagane przy prowadzeniu ksiąg na podstawie ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 120 z późn. zm., dalej: „ustawa o rachunkowości”) oraz - nowe obowiązki o charakterze podatkowym związane z oznaczeniem odpowiednich pozycji znacznikiem PD.
Co istotne - Oznaczenie wewnętrzne nie będzie elementem zmieniającym sposób ujmowania operacji gospodarczych dla celów rachunkowych i nie będzie powodowało zmiany ekonomicznego charakteru tych operacji. Dodanie go oraz odpowiednie dopasowanie procesów i procedur księgowych ma na celu wyłącznie dostosowanie się do przepisów Rozporządzenia oraz struktury JPK_KR_PD. Z perspektywy ustawy o rachunkowości dotychczasowy zakładowy plan kont pozostanie co do zasady niezmieniony, natomiast w przypadku gdy w ramach dotychczasowego planu kont jedno konto służy ewidencji operacji, które dla potrzeb JPK_KR_PD wymagają różnych znaczników PD, ich rozróżnienie będzie następowało właśnie przez wskazane Oznaczenie wewnętrzne. Rozwiązanie to będzie stosowane również do zapisów ujmowanych na kontach pozabilansowych, jeżeli zgodnie z przyjętymi zasadami ewidencji dla danej kategorii operacji Spółka posługuje się takimi kontami.
Przyjęty model będzie obejmował wszystkie kategorie operacji, dla których przepisy przewidują obowiązek użycia właściwych znaczników PD, w zakresie, w jakim takie operacje wystąpią w działalności Spółki. Dotyczy to w szczególności operacji skutkujących ujęciem przychodów zwolnionych z opodatkowania, przychodów niepodlegających opodatkowaniu w roku bieżącym, kosztów niestanowiących kosztów uzyskania przychodów (różnice trwałe), kosztów nieuznawanych za koszty uzyskania przychodów w bieżącym roku oraz innych kategorii objętych obowiązującym słownikiem znaczników PD dla potrzeb JPK_KR_PD.
Zdaniem Spółki, proponowane rozwiązanie doprowadzi do zgodności ze strukturą JPK_KR_PD, a tym samym nie wpłynie ono na treść relacji gospodarczych Spółki z kontrahentami, na przepływy finansowe pomiędzy Spółką a innymi podmiotami, na zasady rozpoznawania przychodów i kosztów dla celów rachunkowych ani na moment ich ujmowania w księgach rachunkowych. Celem wdrożenia rozwiązania jest wyłącznie zapewnienie zgodności przekazywanych ksiąg z wymaganiami JPK_KR_PD przy zachowaniu logiki rachunkowej i organizacji planu kont.
W przypadku gdy zastosowanie Oznaczenia wewnętrznego będzie skutkowało wyodrębnieniem pozycji raportowej w ZOiS, Spółka zapewni spójność identyfikatorów pomiędzy ZOiS a zapisami szczegółowymi w węźle KontoZapis, tak aby możliwe było jednoznaczne uzgodnienie pozycji raportowej z zapisami źródłowymi oraz kontem księgowym, którego dotyczą.
Pytanie
Czy obowiązek uzupełnienia ksiąg rachunkowych o znaczniki PD dla potrzeb JPK_KR_PD należy uznać za spełniony również wtedy, gdy Spółka zapewni przypisanie znaczników PD poprzez rozwiązanie techniczne stosowane przy generowaniu pliku JPK_KR_PD, bez konieczności tworzenia nowych kont w księgach rachunkowych i bez ingerencji w zakładowy plan kont?
Państwa stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawcy, obowiązek uzupełnienia ksiąg rachunkowych o znaczniki PD dla potrzeb JPK_KR_PD może zostać uznany za prawidłowo wykonany również w sytuacji, gdy Spółka przypisze znaczniki PD przy wykorzystaniu technicznego wyodrębnienia pozycji w tworzonym pliku JPK_KR_PD, bez konieczności tworzenia odrębnych kont w księgach rachunkowych prowadzonych na podstawie ustawy o rachunkowości oraz bez dokonywania zmian w zakładowym planie kont Spółki.
Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy o CIT, podatnicy są obowiązani do prowadzenia ewidencji rachunkowej, zgodnie z odrębnymi przepisami, w sposób zapewniający określenie wysokości dochodu (straty), podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy, a także do uwzględnienia w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych informacji niezbędnych do obliczenia wysokości odpisów amortyzacyjnych zgodnie z przepisami art. 16a-16m.
Zgodnie natomiast z ust. 1c podatnicy prowadzący księgi rachunkowe są obowiązani prowadzić te księgi przy użyciu programów komputerowych oraz przesyłać właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego te księgi po zakończeniu roku podatkowego, w terminie do dnia upływu terminu złożenia zeznania, o którym mowa w art. 27 ust. 1, albo deklaracji, o której mowa w art. 28r ust. 1, za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w postaci elektronicznej odpowiadającej strukturze logicznej, o której mowa w art. 193a § 2 Ordynacji podatkowej, na zasadach dotyczących przesyłania ksiąg podatkowych lub ich części określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 193a § 3 Ordynacji podatkowej. Struktura ta zgodnie ze wskazanym przepisem jest dostępna w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych (https://www.gov.pl/web/kas/struktury-jpk-w-podatkach-dochodowych, dostęp: 9.04.2026).
1. Zakres obowiązków wynikających z JPK_KR_PD i Rozporządzenia
Zdaniem Wnioskodawcy, z wyżej powołanych przepisów wynika relacja funkcjonalna: jeżeli podatnik prowadzi księgi rachunkowe to ma obowiązek prowadzenia ich przy użyciu programów komputerowych i przekazania ich w odpowiedniej strukturze. Przepis ten nie zawiera natomiast nakazu przebudowy zakładowego planu kont ani obowiązku tworzenia nowych kont syntetycznych lub analitycznych wyłącznie dla potrzeb JPK_KR_PD.
Tożsamy wniosek wynika również z Rozporządzenia. Rozporządzenie to, wydane na podstawie art. 9 ust. 5 pkt 1 ustawy o CIT, określa:
- „zakres dodatkowych danych, o które należy uzupełnić prowadzone księgi rachunkowe”, jak również „sposób ich wykazywania w księgach”. Zarówno przepis ustawowy, jak i akt wykonawczy operują zatem kategorią uzupełnienia obecnie prowadzonych ksiąg rachunkowych o dodatkowe dane, nie zaś kategorią obowiązkowej przebudowy zakładowego planu kont czy tworzenia nowych kont księgowych.
- Powyższe znajduje potwierdzenie także w treści § 2 ust. 2 Rozporządzenia, zgodnie z którym dodatkowe dane wykazuje się „w odniesieniu do poszczególnych zdarzeń ujętych w księgach” oraz
- § 2 ust. 3 Rozporządzenia, który stanowi, że dane te przyporządkowuje się „w oparciu kryteria klasyfikacyjne przyjęte dla zapisów zdarzeń w księgach, wynikających z przepisów o rachunkowości.”.
Konstrukcja ta jednoznacznie wskazuje, że Rozporządzenie odwołuje się do już funkcjonującej u podatnika klasyfikacji rachunkowej i nakłada obowiązek jej uzupełnienia o dodatkową warstwę informacji podatkowej. Nie przewiduje natomiast obowiązku ingerencji w samą strukturę ewidencji rachunkowej ani obowiązku modyfikacji planu kont.
Powyższe potwierdza także dokumentacja Ministerstwa Finansów dotycząca JPK_KR_PD. W broszurze informacyjnej: (Broszura_informacyjna_dotycząca_struktury_JPK_KR_PD_(1) _26082024) wskazano, że szczegółowość rozwinięcia zestawienia obrotów i sald (węzeł ZOiS) „będzie uzależniona od przyjętego przez dany podmiot zakładowego planu kont” (str. 18). Nie wynika z niej, że dla każdego znacznika PD podatnik musi uprzednio utworzyć nowe konto rachunkowe. Przeciwnie, materiały MF pokazują, że chodzi o przekazanie dodatkowej informacji w ramach struktury, przy zachowaniu szczegółowości wynikającej z przyjętego planu kont.
II. Granice wykładni Rozporządzenia w świetle ustawy o CIT i ustawy o rachunkowości
Mając powyższe na uwadze, nie sposób zatem przyjąć, że Rozporządzenie, którego celem jest określenie dodatkowych danych i sposobu ich wykazywania, wprowadziło w istocie obowiązek zmiany polityki rachunkowości i planu kont każdego podatnika. W konsekwencji należy uznać, że dopuszczalne jest takie rozwiązanie systemowe, w którym dla potrzeb wygenerowania JPK_KR_PD podatnik stosuje dodatkowe Oznaczenie wewnętrzne, a następnie prezentuje w strukturze JPK_KR_PD odrębne pozycje odpowiadające różnym znacznikom PD, bez tworzenia nowych kont w księgach rachunkowych prowadzonych na podstawie ustawy o rachunkowości. Takie rozwiązanie nie zmienia ekonomicznej treści operacji, nie modyfikuje zasad ujmowania zdarzeń gospodarczych, nie ingeruje w moment ich rozpoznania dla celów rachunkowych, lecz służy wyłącznie prawidłowemu wykonaniu obowiązku sprawozdawczo-raportowego wynikającego z przepisów podatkowych.
Przyjęcie wykładni przeciwnej prowadziłoby do niedopuszczalnego wniosku, że Rozporządzenie de facto zmienia ustawę o rachunkowości oraz wprowadza nowy obowiązek materialny po stronie podatnika, niewyrażony wprost w ustawie podatkowej. Tymczasem akt wykonawczy nie może samodzielnie kreować obowiązków wykraczających poza ustawę ani modyfikować reguł wynikających z aktu rangi ustawowej. W realiach niniejszej sprawy oznacza to, że Rozporządzenie może nakazać uzupełnienie ksiąg o dodatkowe dane i wskazać sposób ich wykazania, ale nie może być interpretowane jako podstawa do obowiązkowej przebudowy zakładowego planu kont, skoro taki obowiązek nie został wyrażony w ustawie o CIT ani w ustawie o rachunkowości.
III. Dopuszczalność Oznaczeń wewnętrznych jako sposobu wykonania obowiązków raportowych
Wskazać również należy, że zdaniem Wnioskodawcy, proponowany przez Spółkę model ewidencyjny nie osłabia, lecz wzmacnia przejrzystość i weryfikowalność pozycji uznawanych za niepodatkowe. Pozwala on bowiem na jednoznaczne prześledzenie, które spośród zapisów ujętych na danym koncie wywołują określone skutki podatkowe. Rozwiązanie to jasno prezentuje zatem ścieżkę weryfikacyjną pomiędzy zapisem źródłowym a danymi raportowanymi w JPK_KR_PD i nie prowadzi do zniekształcenia obrazu operacji gospodarczych.
Dodatkowej uwagi wymaga fakt, iż art. 9 ust. 1 ustawy o CIT formułuje obowiązek osiągnięcia określonego rezultatu ewidencyjnego, nie zaś obowiązek zastosowania jednego, ustawowo narzuconego modelu technicznego jego realizacji. Z przepisu tego wynika, że podatnicy są obowiązani prowadzić ewidencję rachunkową zgodnie z odrębnymi przepisami w sposób zapewniający określenie wysokości dochodu (straty), podstawy opodatkowania oraz wysokości należnego podatku. Przepis ten nie przesądza jednak, iż rezultat ten może zostać osiągnięty wyłącznie przez utworzenie konkretnych kont syntetycznych lub analitycznych w zakładowym planie kont. Jeżeli zatem Spółka jest w stanie zapewnić prawidłowe wyodrębnienie skutków podatkowych poszczególnych zapisów poprzez połączenie standardowej ewidencji rachunkowej z dodatkowym oznaczeniem technicznym wykorzystywanym przy generowaniu struktury JPK_KR_PD, to zdaniem Spółki cel normy wynikającej z art. 9 ust. 1 ustawy o CIT zostaje w pełni zrealizowany. Brak jest przy tym podstaw prawnych do przyjęcia, że jedyną dopuszczalną metodą wykonania tego obowiązku jest formalna modyfikacja planu kont księgowych.
Końcowo wskazać również należy, że przyjęcie odmiennego stanowiska, zgodnie z którym obowiązujące przepisy prawa podatkowego miałyby nakładać na podatników obowiązek rozbudowy i odpowiedniego dostosowania zakładowego planu kont księgowych do listy znaczników PD, prowadziłoby do wniosków nieracjonalnych i absurdalnych z punktu widzenia wykładni systemowej i funkcjonalnej. Zdaniem Wnioskodawcy, taka interpretacja mogłaby oznaczać bowiem konieczność wytworzenia szeregu dodatkowych kont księgowych, w tym również kilku kont oznaczonych różnymi znacznikami PD do obecnie istniejącego jednego konta księgowego.
W realiach dużych organizacji mogłoby to skutkować w praktyce koniecznością wielokrotnego powielania istniejących kont księgowych, a tym samym wymuszałoby daleko idące, czasochłonne i często kosztowne zmiany w systemach księgowych oraz w przyjętych zasadach ewidencyjnych. W opinii Spółki, tego rodzaju obowiązek nie może być wywodzony w drodze wykładni rozszerzającej, zwłaszcza w sytuacji, gdy przepisy prawa nie przewidują go w sposób wyraźny i jednoznaczny.
Tym samym, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że skoro wymagany przez przepisy efekt informacyjny i prezentacyjny może zostać osiągnięty przy zastosowaniu rozwiązań technicznych, takich jak planowane przez Wnioskodawcę Oznaczenia wewnętrzne, brak jest podstaw do przyjęcia, że prawidłowa realizacja obowiązków związanych z JPK_KR_PD wymaga każdorazowo formalnej ingerencji w plan kont księgowych. Istotne jest bowiem osiągnięcie rezultatu w postaci prawidłowego przyporządkowania skutków podatkowych i właściwej prezentacji w strukturze JPK_KR_PD, nie zaś narzucenie jednego, sformalizowanego modelu technicznego realizacji tego obowiązku.
IV. Dopuszczalność wniosku o interpretację indywidualną w niniejszej sprawie
Niezależnie od powyższego, Wnioskodawca wyjaśnia również, iż niewątpliwie mieści się w zakresie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, o której mowa w art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Zgodnie z art. 3 pkt 2 Ordynacji podatkowej „przepisy prawa podatkowego” obejmują nie tylko ustawy podatkowe, lecz także przepisy aktów wykonawczych wydanych na podstawie ustaw podatkowych.
Ponadto, art. 14b § 2a wyłącza z zakresu interpretacji jedynie enumeratywnie wskazane kategorie przepisów, w szczególności regulujące właściwość, uprawnienia i obowiązki organów podatkowych. Pytanie Spółki nie dotyczy zaś kompetencji organu ani trybu postępowania, lecz własnego obowiązku podatnika: sposobu prawidłowego uzupełnienia ksiąg rachunkowych dla celów podatkowych.
Podkreślić należy, że nie jest to przy tym pytanie czysto informatyczne. Sposób przypisania znaczników PD wpływa bezpośrednio na obowiązki podatkowe wyrażone wprost w ustawie o CIT. Innymi słowy, sporna kwestia dotyczy tego, jak prawidłowo wykonać obowiązek podatkowy związany z prowadzeniem i przekazaniem ksiąg podatkowych oraz jak odzwierciedlić w nich elementy wpływające na podstawę opodatkowania. Z tego względu pozostaje ona w sferze prawa materialnego podatkowego.
Uzupełniająco, wskazać również należy, że linia interpretacyjna Dyrektora KIS potwierdza, że przedmiotem interpretacji indywidualnych mogą być również kwestie o charakterze ewidencyjno-technicznym, jeżeli rozstrzygają sposób wykonania obowiązków podatkowych podatnika. Organ wydawał interpretacje dotyczące m.in. sposobu ujmowania sprzedaży symbolem „WEW” w JPK_VAT (0111-KDIB3-2.4012.616.2022.2.MGO), oznaczenia „TP” w ewidencji JPK_V7 (0111-KDIB3-1.4012.908.2021.1.KO), a także obowiązku oznaczania GTU w ewidencji JPK_VAT. Sam fakt, że pytania te dotyczyły techniki ewidencji lub wymogów wynikających z rozporządzenia, nie stanowił przeszkody do ich merytorycznego rozpoznania, skoro wpływały na zakres obowiązków podatnika. Zdaniem Podatnika, analogicznie powinno być w niniejszej sprawie.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które Państwo przedstawili we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
W myśl art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 554 ze zm., dalej: „ustawa o CIT”):
Podatnicy są obowiązani do prowadzenia ewidencji rachunkowej, zgodnie z odrębnymi przepisami, w sposób zapewniający określenie wysokości dochodu (straty), podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy, a także do uwzględniania w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych informacji niezbędnych do obliczenia wysokości odpisów amortyzacyjnych zgodnie z przepisami art. 16a-16m.
Odrębnymi przepisami, do których odsyła przytoczony wyżej art. 9 ust. 1 ustawy o CIT, są przepisy ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 522 ze zm.).
W myśl art. 9 ust. 1c ustawy o CIT:
Podatnicy prowadzący księgi rachunkowe są obowiązani prowadzić te księgi przy użyciu programów komputerowych oraz przesyłać właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego te księgi po zakończeniu roku podatkowego, w terminie do dnia upływu terminu złożenia zeznania, o którym mowa w art. 27 ust. 1, albo deklaracji, o której mowa w art. 28r ust. 1, za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w postaci elektronicznej odpowiadającej strukturze logicznej, o której mowa w art. 193a § 2 Ordynacji podatkowej, na zasadach dotyczących przesyłania ksiąg podatkowych lub ich części określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 193a § 3 Ordynacji podatkowej.
Ponadto na podstawie art. 9 ust. 4 ustawy CIT:
Minister właściwy do spraw finansów publicznych może określić, w drodze rozporządzenia, sposób prowadzenia uproszczonej ewidencji składników majątku zakładu, przychodów i kosztów oraz warunki, jakim powinna odpowiadać ta ewidencja w celu prawidłowego określenia zobowiązania podatkowego, dla podatników niemających siedziby lub zarządu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którzy dla wykonywania działalności nie tworzą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oddziału lub przedstawicielstwa, mając na uwadze zakres prowadzonej działalności.
Art. 9 ust. 5 ustawy o CIT stanowi, że:
Minister właściwy do spraw finansów publicznych może określić, w drodze rozporządzenia:
1) zakres dodatkowych danych, o które należy uzupełnić prowadzone księgi podlegające przekazaniu na podstawie ust. 1c i 1e, oraz sposób ich wykazywania w tych księgach,
2) grupy podatników innych niż określeni w ust. 1d lub spółek niebędących osobami prawnymi zwolnionych z obowiązku prowadzenia ksiąg przy użyciu programów komputerowych lub ich przesyłania w całości albo części na podstawie ust. 1c
- uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowości rozliczeń podatników oraz kontroli obowiązków podatników przez organ podatkowy, identyfikowania obszarów, w których występują nadużycia w podatku lub narażonych na te nadużycia, oraz możliwości techniczno-organizacyjne prowadzenia przez podatników ksiąg.
Rozporządzenie Ministra Finansów z 16 sierpnia 2024 r. w sprawie dodatkowych danych, o które należy uzupełnić prowadzone księgi rachunkowe podlegające przekazaniu na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1314 ze zm., dalej: „Rozporządzenie”), określa zakres danych oraz sposób ich wykazywania w księgach.
Zgodnie z § 1 Rozporządzenia:
Rozporządzenie określa zakres dodatkowych danych, o które należy uzupełnić prowadzone księgi rachunkowe podlegające przekazaniu na podstawie art. 9 ust. 1c i 1e ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, zwane dalej „księgami”, oraz sposób ich wykazywania w księgach.
Według § 2 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia:
Dodatkowymi danymi, o które należy uzupełnić księgi są znaczniki identyfikujące konta ksiąg wykazywane według słownika znaczników identyfikujących konta ksiąg dla:
a) banków - określonego w załączniku nr 1 do rozporządzenia,
b) zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji - określonego w załączniku nr 2 do rozporządzenia,
c) jednostek, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. z 2023 r. poz. 571 oraz z 2024 r. poz. 834 ), sporządzających sprawozdanie finansowe zgodnie z załącznikiem nr 6 do ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2023 r. poz. 120 , 295 i 1598 oraz z 2024 r. poz. 619 ) - określonego w załączniku nr 3 do rozporządzenia,
d) funduszy inwestycyjnych - określonego w załączniku nr 4 do rozporządzenia,
e) domów maklerskich - określonego w załączniku nr 5 do rozporządzenia,
f) spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych - określonego w załączniku nr 6 do rozporządzenia,
g) pozostałych jednostek - określonego w załączniku nr 7 do rozporządzenia.
Z kolei zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 5 Rozporządzenia, dodatkowymi danymi, o które należy uzupełnić księgi są wysokość różnicy pomiędzy wynikiem finansowym ustalonym na podstawie przepisów o rachunkowości a podstawą opodatkowania ustaloną na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych w podziale na:
a) wysokość przychodów zwolnionych z opodatkowania - wykazuje się trwałe różnice pomiędzy zyskiem (stratą) dla celów rachunkowych a dochodem (stratą) dla celów podatkowych,
b) wysokość przychodów niepodlegających opodatkowaniu w bieżącym roku,
c) wysokość przychodów podlegających opodatkowaniu w bieżącym roku, ujętych w księgach lat ubiegłych,
d) wysokość przychodów podlegających opodatkowaniu, niepodlegających ujęciu w księgach,
e) wysokość kosztów nieuznawanych za koszty uzyskania przychodów - wykazuje się trwałe różnice pomiędzy zyskiem (stratą) dla celów rachunkowych a dochodem (stratą) dla celów podatkowych,
f) wysokość kosztów nieuznawanych za koszty uzyskania przychodów w bieżącym roku,
g) wysokość kosztów uznawanych za koszty uzyskania przychodów w bieżącym roku, ujętych w księgach lat ubiegłych,
h) wysokość kosztów uznawanych za koszty uzyskania przychodów, niepodlegających ujęciu w księgach.
Zgodnie z § 2 ust. 3 Rozporządzenia:
Dodatkowe dane, o których mowa w ust. 1 pkt 3, przyporządkowuje się w oparciu o kryteria klasyfikacyjne przyjęte dla zapisów zdarzeń w księgach, wynikające z przepisów o rachunkowości.
Powyższe Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie dodatkowych danych, o które należy uzupełnić prowadzone księgi rachunkowe podlegające przekazaniu na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, określa zatem zakres danych oraz sposób ich wykazywania w księgach.
Z pkt 6.1. broszury informacyjnej dotyczącej struktury JPK_KR_PD, pt. „Księgi rachunkowe JPK_KR_PD” wskazano, że struktura zestawienia obrotów i sald (węzeł ZOiS), składa się z węzłów oznaczonych od „ZOiS1” do ZOiS8”, dedykowanych dla 8 różnych typów podmiotów.
Węzły zawierają dane dotyczące prowadzonych przez podmiot kont księgowych. Zapisy na danym koncie księgowym dotyczą zapisów na ostatnim poziomie analitycznym. Szczegółowość rozwinięcia Zestawienia obrotów i sald będzie uzależniona od przyjętego przez dany podmiot zakładowego planu kont.
Z opisu sprawy wynika, że planują Państwo wdrożyć w swoim systemie księgowym rozwiązanie ewidencyjne polegające na przypisywaniu znaczników PD do odpowiednich zapisów przy wykorzystaniu dodatkowych oznaczeń technicznych („Oznaczenie wewnętrzne”). W efekcie, dla dokumentacji JPK_KR_PD Oznaczenie wewnętrzne będzie dodatkową klasyfikacją raportowo-podatkową przypisaną do zapisu księgowego i konta źródłowego. Nie będzie ono nowym kontem księgowym w rozumieniu zakładowego planu kont, lecz elementem technicznej klasyfikacji umożliwiającej prawidłowe przypisanie znacznika PD i odtworzenie danych wykazywanych w JPK_KR_PD. Oznaczenie wewnętrzne będzie służyło wyłącznie identyfikacji skutków podatkowych danego zapisu księgowego dla potrzeb wygenerowania JPK_KR_PD. W efekcie - po dodaniu tej funkcjonalności zapisy z odpowiednim znacznikiem PD będą prezentowane w strukturze JPK_KR_PD analogicznie jak odrębne konto analityczne.
Pytanie przedstawione we wniosku dotyczy ustalenia, czy obowiązek uzupełnienia ksiąg rachunkowych o znaczniki PD dla potrzeb JPK_KR_PD należy uznać za spełniony również wtedy, gdy Spółka zapewni przypisanie znaczników PD poprzez rozwiązanie techniczne stosowane przy generowaniu pliku JPK_KR_PD, bez konieczności tworzenia nowych kont w księgach rachunkowych i bez ingerencji w zakładowy plan kont.
Odpowiadając na Państwa pytanie, należy zwrócić uwagę, że w ramach pytań i odpowiedzi merytorycznych dotyczących JPK_PD, opublikowanych na stronie podatki.gov.pl. Ministerstwo Finansów na pytanie nr 138 „Czy powinienem w mojej ewidencji rachunkowej wyodrębnić konta analityczne dla celów ustalenia, np. niepodatkowych: kosztów (NKUP) i przychodów (PNP)?” udzieliło następującej odpowiedzi:
Stosownie do postanowień:
- § 2 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16.08.2024 r. w sprawie dodatkowych danych, o które należy uzupełnić prowadzone księgi rachunkowe podlegające przekazaniu na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1314) oraz
- § 2 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 06.09.2025 r. w sprawie dodatkowych danych, o które należy uzupełnić prowadzone księgi rachunkowe i ewidencję środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegające przekazaniu na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1311)
danymi dodatkowymi, o które należy uzupełnić księgi, są m.in. znaczniki identyfikujące konta ksiąg, wykazywane zgodnie ze słownikami stanowiącymi załączniki do ww. rozporządzeń.
Znaczniki identyfikujące konta należy stosować zgodnie z prezentacją przewidzianą w słownikach, w sposób możliwie najszerszy, co oznacza, że oznaczeniu podlega każde konto, którego treść odpowiada któremukolwiek ze znaczników wskazanych w rozporządzeniach.
Sformułowanie „w sposób możliwie najszerszy” oznacza również, że jeżeli na jednym koncie ewidencjonowane są różne zdarzenia gospodarcze, którym powinny zostać przypisane odmienne znaczniki, podatnik ma obowiązek:
1. podzielić te zdarzenia na jednorodne grupy,
2. wyodrębnić dla każdej grupy osobne konto analityczne,
3. dokonywać zapisów księgowych na tych odrębnych kontach,
4. przypisać każdemu kontu właściwy znacznik zgodnie z jego treścią.
Jest to wymóg wynikający wprost z przepisów podatkowych, które określają sposób prowadzenia ksiąg na potrzeby podatku CIT/PIT w zakresie ich struktury, kompletności i oznaczeń. Nie jest to zatem obowiązek wynikający wprost z ustawy o rachunkowości, lecz szczególna regulacja podatkowa nakładająca konieczność przygotowania ksiąg w sposób pozwalający na prawidłowe wygenerowanie JPK_KR_PD.
Przykład: jeżeli na jednym koncie księgowym ujmowane są zarówno koszty stanowiące koszty uzyskania przychodu (KUP), jak koszty niestanowiące kosztów uzyskania przychodów (NKUP) w rozumieniu przepisów podatkowych, podatnik - z mocy przepisów podatkowych - musi wyodrębnić konto analityczne (bilansowe lub pozabilansowe) służące ewidencji NKUP, celem przypisania odpowiedniego znacznika konta. Pozostawienie zapisów o różnej treści na jednym koncie naruszałoby obowiązek prawidłowego nadania znaczników podatkowych, a nie wymogi bilansowe.
Przypisanie znaczników zależy zawsze od konkretnego stanu faktycznego i treści ewidencjonowanych operacji.
Ponadto zauważyć należy, że obowiązkowe jest zastosowanie jednego znacznika z grupy znaczników przewidzianych dla pól S_12_1 i S_12_2. W szczególnych przypadkach, gdy nie jest możliwy podział jednego konta na jednorodne grupy zdarzeń, struktura JPK_KR_PD dopuszcza zastosowanie maksymalnie dwóch znaczników, przy czym używa się wówczas wyłącznie znaczników odzwierciedlających nazewnictwo bilansu oraz rachunku zysków i strat. Warto podkreślić, że jest to wyjątek wynikający z przepisów ww. rozporządzeń, a nie z zasad rachunkowości.
Znacznik „INNE” można stosować wyłącznie w wyjątkowych przypadkach, gdy treści konta nie można przyporządkować do żadnego innego znacznika wskazanego w rozporządzeniach.
Pole S_12_3 należy wypełniać zawsze wtedy, gdy konkretnemu kontu księgowemu – bilansowemu lub pozabilansowemu - nadano znacznik PD (podatkowy) zgodnie ze słownikami stanowiącymi załączniki do rozporządzeń. Znacznik wpisany w polu S_12_3 powinien odzwierciedlać stan konta na koniec raportowanego okresu.
W przypadku stosowania kont pozabilansowych dla celów rozliczeń podatkowych należy stosować odpowiednie znaczniki PD (z oznaczeniem „POZABILANSOWE”). W polach S_12_3 należy oznaczyć wszystkie konta - bilansowe i pozabilansowe (w przypadku stosowania dla celów rozliczenia podatku dochodowego kont pozabilansowych) - zgodnie z treścią określoną w słownikach.
Jeżeli jednostka stosuje znaczniki PD dla kont pozabilansowych, zapisy na tych kontach powinny również odzwierciedlać rzeczywiste operacje gospodarcze, a nie jedynie kwoty zbiorcze. Zaleca się stosowanie zasad analogicznych, jak dla kont bilansowych (m.in. rodzaj dowodu księgowego, opis operacji). Jednostka stosownie do swoich potrzeb przyjmuje rozwiązania zapewniające wypełnienie ustawowych obowiązków. Może więc przyjąć model wyodrębnionych kont bilansowych, model kont pozabilansowych lub model tzw. mieszany.
W świetle powyższych wyjaśnień, mając na względzie powołane przepisy oraz wskazane w rozporządzeniu znaczniki CIT podatnicy winni prowadzić księgi tak aby móc uzyskać z nich informacje, które wpływają m. in. na sporządzenie CIT-8, tj. wyodrębnić konto analityczne (bilansowe lub pozabilansowe) służące ewidencji NKUP.
Tym samym, nie można zgodzić się z Państwa stanowiskiem, zgodnie z którym, obowiązek uzupełnienia ksiąg rachunkowych o znaczniki PD dla potrzeb JPK_KR_PD należy uznać za spełniony również wtedy, gdy Spółka zapewni przypisanie znaczników PD poprzez rozwiązanie techniczne stosowane przy generowaniu pliku JPK_KR_PD, bez konieczności tworzenia nowych kont w księgach rachunkowych i bez ingerencji w zakładowy plan kont.
Państwa stanowisko jest zatem nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.
Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona interpretacja traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów