0111-KDIB1-2.4010.359.2026.2.AW
Otrzymana bezzwrotna Pomoc w ramach Programów dla sektorów albo przemysłu energochłonnego nie stanowi dotacji otrzymanej z budżetu państwa w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 47 Ustawy CIT. Wydatki poniesione przez Spółkę na nabycie energii elektrycznej i gazu ziemnego, mogą stanowić koszty uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o CIT gdyż nie podlegają wyłączeniu na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 58
Interpretacja indywidualna - stanowisko nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób prawnych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
6 lipca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem z 12 sierpnia 2026 r. (wpływ 13 sierpnia 2026 r.) - w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Uwagi wstępne i zakres wniosku.
Wnioskodawca jest polskim rezydentem podatkowym oraz podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych. Spółka prowadzi działalność gospodarczą w Polsce i rozlicza podatek dochodowy od osób prawnych zgodnie z Ustawą CIT.
Wniosek dotyczy wyłącznie zaistniałego stanu faktycznego, tj. skutków podatkowych w CIT wynikających z otrzymania przez Spółkę bezzwrotnego wsparcia finansowego w ramach rządowych programów adresowanych do przedsiębiorstw energochłonnych oraz skutków podatkowych ujęcia wydatków poniesionych przez Spółkę na zakup energii elektrycznej oraz - w zakresie wynikającym z dokumentacji programowej - gazu ziemnego, które zostały wykorzystane jako dane kalkulacyjne przy ustaleniu wysokości tej pomocy.
Wniosek nie dotyczy zasad udzielenia pomocy publicznej, prawidłowości rozliczenia pomocy na gruncie przepisów pomocowych, ani kwalifikacji Spółki jako beneficjenta poszczególnych programów. Na potrzeby wniosku należy przyjąć jako element stanu faktycznego, że Spółka spełniła warunki uzyskania pomocy w odpowiednich programach, a pomoc została przyznana i wypłacona zgodnie z właściwymi dokumentami programowymi, umowami, decyzjami, informacjami o przyznaniu pomocy lub innymi rozstrzygnięciami właściwych podmiotów.
Celem wniosku jest potwierdzenie, że otrzymane przez Spółkę środki stanowią dotację w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 47 Ustawy CIT, korzystającą ze zwolnienia od podatku, oraz że samo uwzględnienie wydatków na energię elektryczną lub gaz ziemny przy obliczaniu wysokości pomocy nie powoduje automatycznie wyłączenia tych wydatków z kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 58 Ustawy CIT.
Ogólny opis działalności Spółki.
Spółka prowadzi działalność w branży (…). Podstawowym obszarem jej aktywności jest (…). Zgodnie z danymi rejestrowymi przeważającym przedmiotem działalności Spółki jest działalność sklasyfikowana w PKD (…). Spółka jest wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS (…), posiada NIP (…) oraz REGON (…).
Działalność Spółki ma charakter produkcyjny. Spółka funkcjonuje w ramach międzynarodowej grupy (…), której tradycje w branży (…). Wnioskodawca działa w Polsce od ponad (…) lat. Zakłady produkcyjne Spółki zlokalizowane są w (…) oraz w (…). W (…) prowadzona jest w szczególności (…), natomiast w (…) działa (…) oraz (…). Proces produkcyjny obejmuje m.in. (…).
Procesy produkcyjne realizowane przez Spółkę wymagają wykorzystania specjalistycznych maszyn i urządzeń, pracy ciągów technologicznych, infrastruktury pomocniczej, urządzeń kontroli jakości, instalacji technicznych, systemów wentylacyjnych, grzewczych, sprężonego powietrza, oświetlenia, infrastruktury magazynowej i administracyjnej. W konsekwencji Spółka ponosi istotne koszty zakupu energii elektrycznej oraz - w zakresie wynikającym z faktycznego zużycia i dokumentacji zakupowej - gazu ziemnego. Koszty te pozostają w bezpośrednim związku z prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą oraz z osiąganiem, zachowaniem i zabezpieczeniem źródła przychodów opodatkowanych CIT.
Wydatki na energię elektryczną i gaz ziemny są dokumentowane fakturami, umowami z dostawcami, rozliczeniami dystrybucyjnymi lub innymi dowodami księgowymi. Zobowiązania wobec dostawców energii elektrycznej i gazu ziemnego były regulowane przez Spółkę w toku bieżącej działalności gospodarczej, ze środków obrotowych Spółki, zgodnie z terminami płatności wynikającymi z dokumentów zakupowych.
Otrzymana pomoc dla sektorów energochłonnych.
Spółka otrzymała bezzwrotne wsparcie finansowe w ramach rządowych programów dotyczących pomocy dla sektorów albo przemysłu energochłonnego, związanych z nagłymi wzrostami albo wysokimi cenami gazu ziemnego i energii elektrycznej. Na potrzeby wniosku wsparcie to jest dalej określane łącznie jako „Pomoc”, a poszczególne programy, w ramach których zostało przyznane - jako „Programy”.
Pomoc była przyznawana przez właściwe podmioty publiczne, w szczególności Ministra Rozwoju i Technologii, przy udziale Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej jako operatora Programów. Pomoc miała charakter bezzwrotny, o ile beneficjent spełnił warunki danego Programu i prawidłowo rozliczył otrzymane środki. Pomoc nie stanowiła wynagrodzenia za usługę świadczoną przez Spółkę na rzecz podmiotu udzielającego wsparcia i nie była ekwiwalentem żadnego świadczenia wykonywanego przez Spółkę na rzecz Skarbu Państwa, NFOŚiGW, ani innego podmiotu publicznego.
Dane dotyczące Pomocy otrzymanej przez Spółkę przedstawia poniższe zestawienie:
|
Program/okres |
Uwagi dla opisu stanu faktycznego |
|
Program 2022: „....” |
(...) |
|
Program 2023: „....” |
(...) |
|
Program 2024: „...” |
(...) |
Pomoc była kalkulowana w oparciu o mechanizmy wskazane w dokumentach programowych. Mechanizmy te co do zasady odwoływały się do pojęcia kosztów kwalifikowanych, tj. określonej części kosztów poniesionych przez beneficjenta na zakup energii elektrycznej lub gazu ziemnego w okresie kwalifikowanym. Koszty kwalifikowane nie były jednak tożsame z pełną wartością wszystkich faktur zakupowych, lecz były ustalane według wzorów, limitów i warunków wynikających z Programów. Pomoc nie pokrywała automatycznie całości kosztów zakupu energii elektrycznej lub gazu ziemnego.
W zależności od Programu, maksymalna kwota Pomocy była ograniczona procentowo oraz kwotowo, w szczególności poprzez limity takie jak (…)% kosztów kwalifikowanych dla pomocy podstawowej, (…)% kosztów kwalifikowanych dla pomocy zwiększonej, limity kwotowe wyrażone w euro oraz inne ograniczenia wynikające z dokumentów programowych. W Programach przewidywano również mechanizmy o charakterze globalnym, w tym związane z budżetem Programu, zasadami kumulacji pomocy oraz warunkami właściwymi dla danego rodzaju pomocy.
W przypadku pomocy zwiększonej za 2023 r. Program przewidywał dodatkowe warunki o charakterze efektywnościowym lub inwestycyjnym, w szczególności dotyczące planu zmniejszenia energochłonności przedsiębiorstwa. Ten element konstrukcji Programu potwierdza, że otrzymane wsparcie nie miało charakteru prostej płatności za konkretne faktury za energię elektryczną albo gaz ziemny, lecz stanowiło instrument publicznego wsparcia płynności, konkurencyjności i transformacji energetycznej przedsiębiorstwa energochłonnego.
Sposób ponoszenia wydatków na energię elektryczną i gaz ziemny.
Spółka nabywała energię elektryczną oraz, w zakresie wynikającym z dokumentacji zakupowej, gaz ziemny od podmiotów trzecich na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Wydatki te służyły osiąganiu przychodów opodatkowanych CIT albo zachowaniu lub zabezpieczeniu źródła tych przychodów. Energia elektryczna i gaz ziemny były wykorzystywane w ramach działalności produkcyjnej, technicznej, pomocniczej, magazynowej, administracyjnej oraz innych czynności niezbędnych do funkcjonowania przedsiębiorstwa.
Wydatki na nabycie energii elektrycznej i gazu ziemnego były ponoszone w toku bieżącej działalności Spółki. Faktury dokumentujące zakup energii elektrycznej i gazu ziemnego były regulowane na rzecz dostawców zgodnie z umowami i terminami płatności, z wykorzystaniem środków obrotowych Spółki. Otrzymanie Pomocy następowało na rachunek bankowy Spółki wskazany we wniosku o udzielenie pomocy, a nie bezpośrednio na rachunki dostawców energii elektrycznej lub gazu ziemnego.
Na potrzeby wniosku należy przyjąć, że Pomoc nie była technicznie przypisana do konkretnych faktur zakupowych w ten sposób, że określona kwota Pomocy służyła zapłacie oznaczonej faktury lub oznaczonej części faktury. Spółka nie prowadziła rozliczenia polegającego na przypisaniu konkretnych wpływów z Pomocy do konkretnych zobowiązań wobec dostawców energii elektrycznej lub gazu ziemnego. Otrzymane środki zasilały ogólną płynność finansową Spółki i były wykorzystywane na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, z zachowaniem warunków Programów.
W szczególności Pomoc nie była wypłacana według mechanizmu „faktura za fakturę”, nie stanowiła przelewu dokonywanego przez podmiot publiczny do dostawcy energii elektrycznej lub gazu ziemnego, ani nie była oznaczona jako finansowanie konkretnego zobowiązania handlowego Spółki. To, że koszty zakupu energii elektrycznej albo gazu ziemnego były jednym z elementów kalkulacyjnych wysokości Pomocy, nie oznacza, że te konkretne wydatki zostały bezpośrednio sfinansowane z Pomocy.
Spółka wskazuje, że wniosek obejmuje stan faktyczny, w którym Pomoc została kalkulowana w oparciu o koszty kwalifikowane, lecz nie stanowiła bezpośredniego finansowania konkretnych wydatków w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 58 Ustawy CIT. Wniosek nie obejmuje sytuacji, w której określona faktura za energię elektryczną lub gaz ziemny została wprost zapłacona ze środków Pomocy albo w której dokumentacja Programu lub dokumentacja księgowa Spółki przypisała określoną kwotę Pomocy do zapłaty konkretnego zobowiązania wobec dostawcy.
Wątpliwości Spółki.
Wątpliwości Spółki dotyczą dwóch zasadniczych kwestii. Po pierwsze, Spółka powzięła wątpliwość, czy otrzymana Pomoc, mająca charakter bezzwrotnego wsparcia publicznego finansowanego ze środków publicznych i wypłacanego w ramach rządowych Programów, stanowi dotację korzystającą ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 47 Ustawy CIT.
Po drugie, Spółka powzięła wątpliwość, czy wydatki poniesione na zakup energii elektrycznej i gazu ziemnego, które zostały uwzględnione przy obliczaniu wysokości Pomocy, mogą nadal stanowić koszty uzyskania przychodów Spółki, jeżeli Pomoc nie została przeznaczona na bezpośrednie sfinansowanie konkretnych faktur ani konkretnych zobowiązań wobec dostawców energii elektrycznej lub gazu ziemnego.
Pytania
1. Czy otrzymana przez Spółkę bezzwrotna Pomoc w ramach Programów dla sektorów albo przemysłu energochłonnego, związanych z wysokimi cenami albo nagłymi wzrostami cen gazu ziemnego i energii elektrycznej, stanowi dotację otrzymaną z budżetu państwa w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 47 Ustawy CIT, a w konsekwencji korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób prawnych?
2. Czy wydatki poniesione przez Spółkę na nabycie energii elektrycznej i gazu ziemnego, które zostały uwzględnione przy obliczaniu wysokości Pomocy, mogą stanowić koszty uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 Ustawy CIT i nie podlegają wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 58 Ustawy CIT ani art. 7 ust. 3 Ustawy CIT?
Państwa stanowisko w sprawie
Ad 1. Otrzymana przez Spółkę bezzwrotna Pomoc w ramach Programów dla sektorów albo przemysłu energochłonnego stanowi dotację otrzymaną z budżetu państwa w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 47 Ustawy CIT. W konsekwencji dochód z tytułu tej Pomocy korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób prawnych. Dla zastosowania tego zwolnienia rozstrzygające znaczenie ma publiczny, bezzwrotny i pomocowy charakter środków oraz ich źródło, a nie techniczna nazwa użyta w dokumentach programowych, takich jak „pomoc”, „wsparcie”, „refundacja” albo „rekompensata”.
Ad 2. Wydatki poniesione przez Spółkę na nabycie energii elektrycznej i gazu ziemnego, które zostały uwzględnione przy kalkulacji wysokości Pomocy, mogą stanowić koszty uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 Ustawy CIT. W opisanym stanie faktycznym wydatki te nie podlegają wyłączeniu na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 58 Ustawy CIT, ponieważ nie zostały bezpośrednio sfinansowane z dochodów lub przychodów zwolnionych, lecz jedynie uwzględnione przy kalkulacji wysokości Pomocy. Nie są to także koszty uzyskania przychodu zwolnionego w rozumieniu art. 7 ust. 3 Ustawy CIT, ponieważ zostały poniesione w celu prowadzenia działalności gospodarczej i osiągania albo zabezpieczenia przychodów opodatkowanych, a nie w celu uzyskania samej Pomocy.
Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy
1. Uwagi ogólne dotyczące konstrukcji przychodów, zwolnień i kosztów w Ustawie CIT.
Ustawa CIT przewiduje, że przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych jest co do zasady dochód stanowiący nadwyżkę sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania. Konstrukcja podatku dochodowego opiera się więc na dwóch podstawowych kategoriach: przychodach podatkowych oraz kosztach uzyskania przychodów. Dopiero od ustalonego w ten sposób dochodu stosuje się zwolnienia przedmiotowe, o ile spełnione są warunki przewidziane w przepisach szczególnych.
Zgodnie z art. 12 ust. 1 Ustawy CIT przychodami są w szczególności otrzymane pieniądze i wartości pieniężne. Otrzymanie przez podatnika bezzwrotnego wsparcia pieniężnego co do zasady prowadzi więc do powstania przychodu podatkowego, chyba że ustawodawca przewidział wyłączenie z przychodów albo zwolnienie podatkowe. W niniejszej sprawie Pomoc jest definitywnym przysporzeniem majątkowym Spółki, co oznacza, że na gruncie art. 12 ust. 1 Ustawy CIT stanowi przychód podatkowy. Kwestia sporna dotyczy natomiast tego, czy przychód ten korzysta ze zwolnienia przedmiotowego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 47 Ustawy CIT.
Z kolei koszty uzyskania przychodów zostały zdefiniowane w art. 15 ust. 1 Ustawy CIT. Zgodnie z tym przepisem kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów albo w celu zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 Ustawy CIT. Przepis ten obejmuje zarówno koszty bezpośrednio związane z konkretnymi przychodami, jak i koszty pośrednie, ponoszone w celu prowadzenia działalności gospodarczej, utrzymania zdolności operacyjnej przedsiębiorstwa albo zabezpieczenia źródła przychodów.
Wydatki na zakup energii elektrycznej i gazu ziemnego są typowymi wydatkami gospodarczymi ponoszonymi przez przedsiębiorstwo produkcyjne. Bez dostępu do energii elektrycznej, mediów i nośników energii Spółka nie mogłaby prowadzić normalnej działalności produkcyjnej, utrzymywać infrastruktury, wykonywać procesów technicznych, realizować kontroli jakości, magazynowania i logistyki, a w konsekwencji osiągać przychodów opodatkowanych CIT. Co do zasady tego rodzaju wydatki spełniają więc przesłankę celowości wynikającą z art. 15 ust. 1 Ustawy CIT.
2. Pomoc jako dotacja zwolniona z CIT na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 47 Ustawy CIT.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 47 Ustawy CIT wolne od podatku są dotacje otrzymane z budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego, z wyjątkiem dopłat do oprocentowania kredytów bankowych w zakresie określonym w odrębnych ustawach. Przepis ten nie zawiera definicji legalnej pojęcia „dotacja”. Ustawa CIT nie odsyła również w tym zakresie do ustawy o finansach publicznych ani do innych regulacji pozapodatkowych. W konsekwencji pojęcie dotacji na gruncie art. 17 ust. 1 pkt 47 Ustawy CIT powinno być rozumiane autonomicznie, zgodnie z językowym, systemowym i funkcjonalnym znaczeniem tego pojęcia w przepisach podatkowych.
W znaczeniu językowym dotacja oznacza bezzwrotną pomoc finansową albo środki pieniężne przekazywane określonemu podmiotowi, zwykle ze środków publicznych, w celu wsparcia określonej działalności lub złagodzenia określonych skutków ekonomicznych. W takim ujęciu Pomoc otrzymana przez Spółkę spełnia podstawowe cechy dotacji: ma charakter bezzwrotny, pochodzi ze środków publicznych, jest przyznawana w ramach rządowych programów i służy realizacji celu publicznego polegającego na przeciwdziałaniu skutkom gwałtownych albo wysokich cen energii elektrycznej i gazu ziemnego dla przedsiębiorstw energochłonnych.
Dla zastosowania art. 17 ust. 1 pkt 47 Ustawy CIT nie powinno mieć rozstrzygającego znaczenia to, że dokumenty programowe mogą posługiwać się takimi określeniami jak „pomoc”, „refundacja”, „wsparcie” albo „rekompensata”. Nazwa użyta w dokumentach programu nie może przesądzać o podatkowej kwalifikacji świadczenia. Decydujący jest rzeczywisty charakter ekonomiczny i prawny środków. Gdyby ustawodawca zamierzał zawęzić zwolnienie wyłącznie do świadczeń nazwanych formalnie „dotacją” w przepisach o finansach publicznych, powinien był wprost zawrzeć takie ograniczenie w ustawie podatkowej.
W tym kontekście szczególne znaczenie ma wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2026 r., sygn. akt II FSK 1007/25. W wyroku tym NSA potwierdził, że bezzwrotna pomoc publiczna udzielona w ramach rządowego programu wsparcia dla sektorów energochłonnych może stanowić dotację w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 47 Ustawy CIT i korzystać ze zwolnienia od CIT. Sąd odrzucił podejście polegające na automatycznym stosowaniu definicji dotacji z ustawy o finansach publicznych do przepisu podatkowego, który takiego odesłania nie zawiera.
Wnioskodawca podziela tę wykładnię. Przepisy dotyczące ulg i zwolnień podatkowych powinny być interpretowane ściśle, ale wykładnia ścisła nie oznacza możliwości dodawania do przepisu warunków, których ustawodawca w nim nie zawarł. Art. 17 ust. 1 pkt 47 Ustawy CIT wymaga, aby świadczenie miało charakter dotacji i pochodziło z budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Przepis nie wymaga natomiast, aby dotacja była dotacją celową, podmiotową albo przedmiotową w rozumieniu ustawy o finansach publicznych, ani aby finansowała zadanie publiczne w technicznym znaczeniu przepisów o finansach publicznych.
Argument językowy jest wspierany przez argument funkcjonalny. Programy pomocy dla przedsiębiorstw energochłonnych zostały wprowadzone po to, aby złagodzić negatywne skutki wzrostu cen energii elektrycznej i gazu ziemnego, utrzymać konkurencyjność przedsiębiorstw i przeciwdziałać destabilizacji ich działalności. Opodatkowanie Pomocy podatkiem dochodowym prowadziłoby do częściowego odebrania beneficjentowi wsparcia, a tym samym do osłabienia skuteczności instrumentu pomocowego. Taki rezultat byłby trudny do pogodzenia z celem Programów oraz z zasadą, że wykładnia przepisów podatkowych powinna uwzględniać racjonalność ustawodawcy i funkcję danego rozwiązania.
Należy również podkreślić, że art. 17 ust. 1 pkt 47 Ustawy CIT przewiduje tylko jeden wyraźny wyjątek od zwolnienia, tj. dopłaty do oprocentowania kredytów bankowych w zakresie określonym w odrębnych ustawach. Pomoc otrzymana przez Spółkę nie stanowi takiej dopłaty. Nie ma więc podstaw do rozszerzającego konstruowania dalszych wyjątków od zwolnienia, w szczególności poprzez odwołanie do definicji z ustawy o finansach publicznych, skoro ustawa podatkowa takiego odesłania nie zawiera.
W konsekwencji Pomoc otrzymana przez Spółkę, jako bezzwrotne świadczenie pieniężne o charakterze publicznym, wypłacone w ramach rządowych Programów i służące realizacji celu pomocowego, powinna być kwalifikowana jako dotacja zwolniona od podatku na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 47 Ustawy CIT.
3. Brak podstaw do odmowy zwolnienia z uwagi na techniczny mechanizm finansowania Programów.
W ocenie Wnioskodawcy dla zastosowania zwolnienia nie jest konieczne, aby transfer środków następował bezpośrednio z rachunku budżetu państwa w technicznym, kasowym znaczeniu. Art. 17 ust. 1 pkt 47 Ustawy CIT posługuje się pojęciem dotacji otrzymanych z budżetu państwa. Pojęcie to należy rozumieć z uwzględnieniem realiów organizacji finansów publicznych, w których wypłaty mogą być dokonywane z udziałem funduszy celowych, operatorów programu albo innych jednostek sektora finansów publicznych.
Jeżeli środki mają swoje źródło w publicznym systemie finansowania, są przyznawane przez organ administracji rządowej i wypłacane w ramach programu rządowego, to nie powinno mieć znaczenia, że operacyjnie w proces wypłaty zaangażowany jest NFOŚiGW albo inny operator. Inna wykładnia prowadziłaby do nieuzasadnionego różnicowania sytuacji podatników w zależności od technicznej architektury wypłat przyjętej przez ustawodawcę lub administrację publiczną.
Wnioskodawca wskazuje, że NSA w wyroku z dnia 17 lutego 2026 r., sygn. akt II FSK 1007/25, zwrócił uwagę na źródło pochodzenia środków oraz na publiczny charakter funduszu, z którego finansowano sporne wsparcie. W ocenie Spółki argument ten ma pełne zastosowanie do Pomocy opisanej we wniosku. Pomoc jest elementem publicznych programów wsparcia przedsiębiorców, a jej finansowanie i wypłata pozostają w systemie finansów publicznych. Spełniona jest więc przesłanka źródłowa wynikająca z art. 17 ust. 1 pkt 47 Ustawy CIT.
4. Wydatki na energię elektryczną i gaz ziemny jako koszty uzyskania przychodów.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 Ustawy CIT, aby dany wydatek mógł zostać uznany za koszt uzyskania przychodów, musi zostać poniesiony przez podatnika, pozostawać w związku z osiąganiem przychodów albo zachowaniem lub zabezpieczeniem źródła przychodów oraz nie może być objęty żadnym z wyłączeń wymienionych w art. 16 ust. 1 Ustawy CIT. Wydatki na zakup energii elektrycznej i gazu ziemnego spełniają te warunki, ponieważ są racjonalne, gospodarczo uzasadnione i konieczne dla prowadzenia działalności produkcyjnej Spółki.
Wydatki te nie zostały poniesione w celu uzyskania Pomocy. Celem ich poniesienia było prowadzenie działalności gospodarczej i utrzymanie zdolności operacyjnej przedsiębiorstwa. Spółka nabywała energię elektryczną i gaz ziemny dlatego, że są one niezbędne do funkcjonowania zakładów produkcyjnych, a nie dlatego, aby uzyskać bezzwrotne wsparcie publiczne. Pomoc była instrumentem wsparcia, którego wysokość odwoływała się do pewnych danych kosztowych, ale nie zmieniała pierwotnego i gospodarczego celu poniesienia kosztów energii elektrycznej i gazu ziemnego.
W konsekwencji wydatki na zakup energii elektrycznej i gazu ziemnego nie powinny być traktowane jako koszty uzyskania przychodu zwolnionego. Przychód zwolniony w postaci Pomocy nie powstał dlatego, że Spółka nabyła energię elektryczną lub gaz ziemny jako świadczenie wzajemne na rzecz podmiotu publicznego. Przychód ten powstał w wyniku przyznania pomocy publicznej, natomiast koszty energii są kosztami działalności operacyjnej Spółki. Nie zachodzi zatem tożsamość celu i funkcji kosztu z przychodem zwolnionym, która mogłaby uzasadniać zastosowanie art. 7 ust. 3 Ustawy CIT.
Gdyby przyjąć odmienne stanowisko, każdy wydatek uwzględniony przy kalkulacji jakiejkolwiek dotacji albo rekompensaty traciłby automatycznie charakter kosztu podatkowego. Takie podejście nie wynika z przepisów Ustawy CIT i prowadziłoby do niedopuszczalnego rozszerzenia wyjątków od zasady potrącalności kosztów. Ustawodawca zdecydował się na bardziej precyzyjny mechanizm: wyłączył z kosztów jedynie te wydatki, które zostały bezpośrednio sfinansowane z określonych przychodów lub dochodów zwolnionych. Nie wyłączył natomiast wydatków, które jedynie stanowiły podstawę obliczenia wysokości wsparcia.
5. Zakres zastosowania art. 16 ust. 1 pkt 58 Ustawy CIT.
Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 58 Ustawy CIT nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków i kosztów bezpośrednio sfinansowanych z dochodów lub przychodów wskazanych w tym przepisie, w tym z dochodów lub przychodów, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 47 Ustawy CIT. Przepis ten pełni funkcję antykumulacyjną: ma zapobiegać sytuacji, w której podatnik korzysta jednocześnie ze zwolnienia podatkowego po stronie przychodu i z odliczenia tego samego ekonomicznego ciężaru po stronie kosztowej, gdy wydatek został faktycznie pokryty środkami zwolnionymi.
Kluczowe znaczenie ma jednak użycie przez ustawodawcę zwrotu „bezpośrednio sfinansowanych”. Przepis nie mówi o wydatkach „uwzględnionych przy kalkulacji dotacji”, „stanowiących podstawę obliczenia pomocy”, „objętych wnioskiem o pomoc” ani „pozostających w ekonomicznym związku z przychodem zwolnionym”. Ustawodawca świadomie posłużył się węższą kategorią bezpośredniego sfinansowania. Oznacza to, że dla zastosowania art. 16 ust. 1 pkt 58 Ustawy CIT konieczne jest stwierdzenie rzeczywistego, ścisłego i konkretnego związku pomiędzy otrzymanymi środkami zwolnionymi a sfinansowaniem określonego wydatku.
Bezpośrednie sfinansowanie występuje przede wszystkim wtedy, gdy z otrzymanej dotacji podatnik pokrywa określony wydatek, np. opłaca konkretną fakturę, nabywa konkretny składnik majątku albo finansuje oznaczoną usługę, a regulacje programu lub dokumentacja rozliczeniowa pozwalają przypisać określoną kwotę dotacji do konkretnego kosztu. Taka sytuacja różni się zasadniczo od mechanizmu, w którym wysokość pomocy jest obliczana według wzoru, w oparciu o dane historyczne lub okresowe, a następnie środki trafiają na rachunek beneficjenta i zasilają jego ogólną sytuację płynnościową.
W opisanym stanie faktycznym Pomoc nie finansowała bezpośrednio konkretnych faktur za energię elektryczną albo gaz ziemny. Faktury te były regulowane przez Spółkę na rzecz dostawców z jej środków obrotowych. Pomoc była wypłacana na rachunek bankowy Spółki jako bezzwrotne wsparcie wynikające z Programów. W takiej sytuacji nie można utożsamiać kosztów kwalifikowanych, które służyły obliczeniu wysokości Pomocy, z wydatkami bezpośrednio sfinansowanymi z Pomocy.
Powyższe rozumienie art. 16 ust. 1 pkt 58 Ustawy CIT jest zgodne z jego brzmieniem i funkcją. Gdyby wystarczające było samo uwzględnienie kosztu przy kalkulacji pomocy, ustawodawca użyłby odpowiednio szerszego sformułowania. Skoro jednak użyto pojęcia „bezpośrednio sfinansowane”, organ podatkowy powinien badać faktyczny sposób finansowania wydatku, a nie wyłącznie metodologię obliczenia wysokości wsparcia.
6. Odróżnienie niniejszej sprawy od przypadków rzeczywistego bezpośredniego finansowania wydatków.
Wnioskodawca ma świadomość, że w praktyce interpretacyjnej organów podatkowych występują rozstrzygnięcia potwierdzające obowiązek wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów wydatków bezpośrednio sfinansowanych ze środków zwolnionych. Przykładowo w interpretacji indywidualnej z dnia 29 października 2013 r., sygn. IBPBI/2/423-1012/13/PH, organ potwierdził, że wydatki i koszty sfinansowane bezpośrednio z przekazywanej spółce kwoty rekompensaty podlegają wyłączeniu z kosztów podatkowych na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 58 Ustawy CIT. Podobny mechanizm jest wskazywany w interpretacjach dotyczących wydatków finansowanych bezpośrednio z dotacji budżetowych, np. w sprawach związanych z finansowaniem określonych wpłat albo obciążeń ze środków dotacyjnych.
Rozstrzygnięcia te potwierdzają jednak właśnie tezę Wnioskodawcy, a nie jej zaprzeczają. Wynika z nich, że warunkiem zastosowania art. 16 ust. 1 pkt 58 Ustawy CIT jest bezpośrednie sfinansowanie konkretnego wydatku ze środków zwolnionych. Jeżeli taki związek występuje, koszt powinien zostać wyłączony z kosztów podatkowych. Jeżeli jednak środki pomocowe nie są przeznaczane na zapłatę konkretnych faktur ani nie można ich przypisać do konkretnych kosztów jako źródła finansowania, art. 16 ust. 1 pkt 58 Ustawy CIT nie znajduje zastosowania.
Niniejsza sprawa różni się od typowego przypadku dotacji celowej przeznaczonej na zakup konkretnego składnika majątku, wykonanie konkretnej usługi albo pokrycie konkretnego zobowiązania. W Programach dla przedsiębiorstw energochłonnych koszty energii elektrycznej i gazu ziemnego były punktem odniesienia dla obliczenia skali uszczerbku ekonomicznego i wysokości wsparcia. Nie oznacza to jednak, że każda faktura uwzględniona przy kalkulacji została następnie pokryta ze środków Pomocy.
W przypadku Spółki brak jest technicznego i ekonomicznego mechanizmu, który pozwalałby stwierdzić, że określona faktura za energię elektryczną lub gaz ziemny została bezpośrednio sfinansowana z Pomocy. Koszty były ponoszone w toku działalności gospodarczej, a Pomoc została wypłacona jako publiczne, bezzwrotne wsparcie kalkulowane według zasad właściwego Programu. Taki mechanizm nie mieści się w zakresie art. 16 ust. 1 pkt 58 Ustawy CIT.
7. Argumenty wynikające z konstrukcji Programów.
Za brakiem bezpośredniego finansowania przemawia również konstrukcja Programów. Po pierwsze, Pomoc była kalkulowana w oparciu o koszty kwalifikowane, które stanowiły jedynie część kosztów poniesionych przez beneficjenta na zakup energii elektrycznej lub gazu ziemnego. Programy posługiwały się wzorami, limitami i korektami, a nie prostym mechanizmem zwrotu pełnej wartości faktur. Już z tego względu nie można twierdzić, że konkretna faktura została sfinansowana bezpośrednio w określonej kwocie Pomocy.
Po drugie, Pomoc była limitowana procentowo i kwotowo. W przypadku pomocy podstawowej limity mogły obejmować maksymalnie (…)% kosztów kwalifikowanych, a w przypadku pomocy zwiększonej - (…)% kosztów kwalifikowanych, przy jednoczesnych limitach kwotowych. Skoro Pomoc z założenia nie pokrywała całości kosztów i podlegała dodatkowym ograniczeniom, to nie była prostą refundacją faktur zakupowych. Była instrumentem kompensacyjnym, którego celem było złagodzenie skutków ekonomicznych wzrostu cen, a nie zapłata konkretnych zobowiązań Spółki.
Po trzecie, w Programach przewidywano możliwość stosowania mechanizmów związanych z globalnym budżetem Programu, zasadami kwalifikacji, limitami na poziomie przedsiębiorstw powiązanych, mechanizmami kumulacji oraz warunkami właściwymi dla pomocy podstawowej lub zwiększonej. Takie rozwiązania oddalają Pomoc od konkretnego kosztu. Gdy wysokość Pomocy zależy od wielu parametrów programowych, nie sposób przypisać jej bezpośrednio do określonych faktur zakupowych Spółki.
Po czwarte, Pomoc była wypłacana na rachunek bankowy beneficjenta, a nie na rachunki dostawców energii elektrycznej lub gazu ziemnego. Z perspektywy przepływów pieniężnych nie wystąpiło więc bezpośrednie finansowanie dostawcy ani bezpośrednia zapłata konkretnego zobowiązania handlowego. Wypłata na rachunek Spółki miała charakter wsparcia finansowego i nie przesądzała o finansowaniu określonego kosztu.
Po piąte, w przypadku pomocy zwiększonej Programy obejmowały elementy efektywnościowe i inwestycyjne, w tym obowiązek przedstawienia planu zmniejszenia energochłonności oraz poniesienia wydatków inwestycyjnych na określonym poziomie. Takie warunki pokazują, że Pomoc pełniła szerszą funkcję niż prosty zwrot historycznych faktur. Jej celem było również wzmocnienie zdolności przedsiębiorstwa do funkcjonowania w warunkach wysokich cen energii oraz poprawa efektywności energetycznej.
Powyższe elementy konstrukcyjne jednoznacznie wspierają stanowisko Spółki, że koszty zakupu energii elektrycznej i gazu ziemnego były kosztami uwzględnionymi przy kalkulacji Pomocy, ale nie kosztami bezpośrednio sfinansowanymi z Pomocy w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 58 Ustawy CIT.
8. Brak podstaw do proporcjonalnego lub automatycznego wyłączania kosztów.
Ustawa CIT nie przewiduje ogólnej zasady proporcjonalnego wyłączania z kosztów podatkowych wydatków, które zostały uwzględnione przy obliczeniu przychodu zwolnionego. W szczególności art. 16 ust. 1 pkt 58 Ustawy CIT nie pozwala na ustalenie arbitralnej proporcji wyłączenia kosztów na podstawie relacji kwoty Pomocy do wartości kosztów kwalifikowanych. Przepis ten wymaga bezpośredniego sfinansowania. Jeżeli tego bezpośredniego finansowania nie ma, nie ma również podstaw do proporcjonalnej korekty kosztów.
Nie można także zastosować w niniejszej sprawie konstrukcji z art. 7 ust. 3 Ustawy CIT w taki sposób, aby wyłączyć z kosztów wydatki na energię elektryczną i gaz ziemny. Koszty te nie zostały poniesione w celu osiągnięcia przychodu zwolnionego, lecz w celu prowadzenia działalności gospodarczej. Są one funkcjonalnie związane ze źródłem przychodów opodatkowanych. Przychód zwolniony w postaci Pomocy jest konsekwencją spełnienia warunków programu pomocowego, a nie sprzedaży towarów lub usług nabytych za energię elektryczną albo gaz ziemny na rzecz podmiotu udzielającego wsparcia.
Automatyczne wyłączanie kosztów uwzględnionych przy kalkulacji Pomocy prowadziłoby do rezultatu sprzecznego z zasadą racjonalności systemu podatkowego. Podatnik najpierw ponosi realne koszty działalności gospodarczej, następnie otrzymuje częściowe wsparcie publiczne, a na końcu traci prawo do rozliczenia kosztów, które nie zostały z tego wsparcia bezpośrednio pokryte. Taki rezultat nie wynika z brzmienia przepisów i prowadziłby do nieuzasadnionego ograniczenia ekonomicznej wartości Programów.
Wnioskodawca podkreśla, że jego stanowisko nie prowadzi do podwójnej korzyści podatkowej. Spółka nie twierdzi, że może zaliczyć do kosztów podatkowych wydatki rzeczywiście zapłacone z dotacji, jeżeli taki bezpośredni związek finansowania wystąpił. Spółka wskazuje jedynie, że w opisanym stanie faktycznym takiego związku nie było. Koszty energii zostały poniesione w działalności gospodarczej, a Pomoc była publicznym wsparciem obliczonym według zasad Programów.
9. Wykładnia celowościowa art. 16 ust. 1 pkt 58 Ustawy CIT.
Celem art. 16 ust. 1 pkt 58 Ustawy CIT jest zapobieżenie sytuacji, w której wydatek faktycznie pokryty środkami zwolnionymi od podatku obniżałby dodatkowo podstawę opodatkowania. Przepis ten nie ma jednak na celu sankcjonowania podatnika za samo otrzymanie dotacji ani za to, że określone koszty działalności gospodarczej zostały wykorzystane jako parametr obliczenia wysokości pomocy.
Różnica pomiędzy finansowaniem a kalkulacją ma w niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie. Finansowanie oznacza pokrycie wydatku określonymi środkami. Kalkulacja oznacza wykorzystanie określonego kosztu jako danych wejściowych do obliczenia wartości świadczenia. Art. 16 ust. 1 pkt 58 Ustawy CIT odwołuje się do finansowania, a nie do kalkulacji. Organ podatkowy nie może więc rozszerzać zakresu przepisu na sytuacje, które nie mieszczą się w jego brzmieniu.
Taka wykładnia zapewnia spójność systemową. Jeżeli podatnik otrzymuje dotację na zakup konkretnej maszyny i z tej dotacji płaci za maszynę, wydatek w tej części nie powinien być kosztem podatkowym albo powinien odpowiednio pomniejszać rozliczenie podatkowe. Jeżeli jednak podatnik otrzymuje wsparcie obliczone na podstawie wzrostu kosztów energii, a koszty energii zostały poniesione w działalności opodatkowanej i nie zostały pokryte konkretnym strumieniem środków dotacyjnych, to brak jest podstaw do wyłączenia kosztów. Obie sytuacje różnią się co do faktów i skutków ekonomicznych, dlatego powinny być różnie traktowane podatkowo.
10. Podsumowanie uzasadnienia.
Podsumowując, Pomoc otrzymana przez Spółkę ma charakter bezzwrotnego wsparcia publicznego i spełnia cechy dotacji w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 47 Ustawy CIT. Przepis ten nie zawiera odesłania do definicji dotacji z ustawy o finansach publicznych i nie pozwala na wprowadzanie dodatkowych warunków nieprzewidzianych w ustawie podatkowej. Wykładnia ta znajduje silne potwierdzenie w wyroku NSA z dnia 17 lutego 2026 r., sygn. akt II FSK 1007/25, dotyczącym pomocy dla sektorów energochłonnych.
Jednocześnie wydatki na zakup energii elektrycznej i gazu ziemnego są kosztami działalności gospodarczej Spółki, ponoszonymi w celu osiągania przychodów opodatkowanych albo zachowania lub zabezpieczenia źródła tych przychodów. Samo wykorzystanie tych wydatków jako parametrów kalkulacyjnych przy ustalaniu wysokości Pomocy nie oznacza ich bezpośredniego sfinansowania z przychodu zwolnionego. Art. 16 ust. 1 pkt 58 Ustawy CIT wymaga bezpośredniego finansowania, a nie jedynie ekonomicznego lub kalkulacyjnego związku pomocy z określoną kategorią kosztów.
W konsekwencji Spółka ma prawo do zastosowania zwolnienia z art. 17 ust. 1 pkt 47 Ustawy CIT do otrzymanej Pomocy oraz do zaliczenia wydatków na nabycie energii elektrycznej i gazu ziemnego do kosztów uzyskania przychodów, o ile spełniają one ogólne warunki wynikające z art. 15 ust. 1 Ustawy CIT i nie zostały bezpośrednio sfinansowane z Pomocy.
W związku z powyższym Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie prawidłowości stanowiska przedstawionego w zakresie pytań 1-2.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Na wstępie należy zaznaczyć, że pytania przedstawione przez Państwa we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wyznaczają zakres przedmiotowy tego wniosku. W związku z powyższym wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (Państwa zapytań). Zatem inne kwestie wynikające z opisu sprawy i własnego stanowiska, nieobjęte pytaniami, nie zostały rozpatrzone w niniejszej interpretacji.
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 554 ze zm., dalej: „ustawa o CIT”) nie zawiera definicji przychodu podatkowego. Ustawodawca ograniczył się w tym zakresie do wskazania w art. 12 ust. 1 ustawy o CIT przykładowych przysporzeń, zaliczanych do tej kategorii.
Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o CIT:
Przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności:
1) otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe,
2) wartość otrzymanych rzeczy lub praw, a także wartość innych świadczeń w naturze, w tym wartość rzeczy i praw otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie, a także wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń, z wyjątkiem świadczeń związanych z używaniem środków trwałych otrzymanych przez samorządowe zakłady budżetowe w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz spółki użyteczności publicznej z wyłącznym udziałem jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków od Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków w nieodpłatny zarząd lub używanie.
Przepisy art. 12 ust. 1 ustawy o CIT nie określają
ścisłej definicji przychodów, zawierają jedynie wykaz zdarzeń, które zostały
uznane przez ustawodawcę za przychody w rozumieniu ustawy o CIT, przy czym
wymienione w ww. przepisie rodzaje przychodów poprzedzone zostały wyrazem
„w szczególności”, co oznacza, że katalog tam zawarty nie jest katalogiem
zamkniętym.
Należy zaznaczyć, że o zaliczeniu danego przysporzenia majątkowego do przychodów danej osoby prawnej decyduje jego definitywny charakter w tym sensie, że w sposób ostateczny faktycznie powiększa ono aktywa tej osoby prawnej.
Przychodem są zatem wszelkie przysporzenia majątkowe o charakterze trwałym, bezzwrotnym, definitywnym, których rzeczywiste otrzymanie powoduje obowiązek zapłaty podatku dochodowego.
W świetle ww. przepisu, otrzymane w sposób definitywny środki pieniężne (np. w postaci pomocy publicznej) stanowią, co do zasady, przychód dla celów podatku dochodowego od osób prawnych.
Ustawa z 29 września 2022 r. o zasadach realizacji programów wsparcia przedsiębiorców w związku z sytuacją na rynku energii w latach 2022-2024 (Dz. U. z 2022 r. poz. 2088) wprowadza możliwość przyjęcia przez Radę Ministrów programów pomocowych, mających na celu udzielenie wsparcia finansowego określonym grupom przedsiębiorców, w przypadku których prowadzenie działalności gospodarczej jest zagrożone z uwagi na dynamiczny wzrost kosztów prowadzenia działalności gospodarczej, wynikających z obecnej dynamicznej sytuacji na rynku energii.
Programy:
- „(...).”,
- „(...).”,
- „(...).”
zostały opracowane na podstawie ustawy z 29 września 2022 r. o zasadach realizacji programów wsparcia przedsiębiorców w związku z sytuacją na rynku energii w latach 2022-2024.
Celem programów było udzielnie wsparcia finansowego przedsiębiorstwom energochłonnym, które poniosły dodatkowe koszty wynikające z wysokich cen energii elektrycznej i gazu ziemnego.
Podmioty uprawnione do otrzymania pomocy to przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1480 ze zm.), którzy spełniają kryteria określone w Programach. Pomoc podstawową mógł uzyskać każdy przedsiębiorca energochłonny działający w sektorze wydobywczym i przetwórstwa przemysłowego, a pomoc zwiększoną te firmy, które działają w sektorach szczególnie narażonych na utratę konkurencyjności. Pomocy firmom udziela Minister Rozwoju i Technologii, a operatorem programów jest Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW).
Podstawą przyjęcia programów pomocowych jest:
- uchwała nr 1/2023 Rady Ministrów przyjmująca Program „(...).” oraz załącznik do tej uchwały;
- uchwała nr 141/2023 Rady Ministrów przyjmująca Program (...).”, załącznik do tej uchwały będący treścią Programu oraz uchwała nr 190/2023 Rady Ministrów zmieniająca Program (obowiązującą treść Programu stanowi załącznik do uchwały nr 141/2023 zmodyfikowany zgodnie z uchwałą nr 190/2023);
- uchwała nr 100/2024 Rady Ministrów przyjmująca Program „(...).”, załącznik do tej uchwały będący treścią Programu oraz uchwała nr 135/2024 Rady Ministrów zmieniająca Program (obowiązującą treść Programu stanowi załącznik do uchwały nr 100/2024 zmodyfikowany zgodnie z uchwałą nr 135/2024).
W świetle wskazanych we wniosku regulacji zauważyć należy, że Pomoc publiczna przyznana na ich podstawie ma charakter zindywidualizowanej pomocy publicznej.
W myśl art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o CIT:
Wolne od podatku są dotacje otrzymane z budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego, z wyjątkiem dopłat do oprocentowania kredytów bankowych w zakresie określonym w odrębnych ustawach.
W tym miejscu zauważyć należy, że przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie definiują pojęcia „dotacja”. Brak ustawowej definicji pojęcia „dotacja” nie uprawnia jednak do dowolnego określenia jego zakresu znaczeniowego.
W doktrynie prawa przyjmuje się zasadę nakazującą aby w procesie interpretacji prawa uwzględniać definicje legalne. Stanowisko takie wyraził również Naczelny Sąd Administracyjnego w wyroku z 9 lipca 2024 r., sygn. akt II FSK 397/24 (który zapadł w sprawie wskazanej przez Państwa w uzasadnieniu wniosku uchylający wyrok WSA I SA/Ke 488/23 z 21 grudnia 2023 r.) wskazując m.in.:
Sens nakazu uwzględniania definicji legalnych można wyrazić w formie odpowiadającej mu dyrektywy wykładni językowej, w brzmieniu podanym przez Jerzego Wróblewskiego: „Jeżeli istnieje w systemie prawnym wiążące ustalenie znaczenie zwrotów zawartych w przepisach tego systemu, to należy używać odpowiednich zwrotów w tym właśnie znaczeniu, chyba że z interpretowanego przepisu z oczywistością wynika, że trzeba użyć zwrotu w znaczeniu odmiennym od ustalonego” (J. Wróblewski, Sądowe stosowanie prawa, Warszawa 1988, s. 133, sob. też A. Grabowski, M. Krzemiński, O. Pogorzelski Nakaz uwzględniania definicji legalnych [w:] M. Florczak-Wątor, A. Grabowski (red.) Argumenty i rozumowania prawnicze w konstytucyjnym państwie prawa. Komentarz, Kraków 2021 s. 480 - 490).
W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że definicje legalne mają w zasięgu cały system prawa, gdyż posiadają „z założenia znaczenie wykraczające poza dany akt prawny czy nawet dział prawa, znaczące dla całego systemu prawa” (wyroki SA w Warszawie: z 12.04.2006 r., VI SA/Wa 37/06; z 20.04.2006 r., VI SA/Wa 10/06). Można również zidentyfikować domniemanie interpretacyjne, polegające na przyjęciu, iż w aktach normatywnych należących do danej dziedziny prawa ustawodawca posługuje się określeniami w tym samym znaczeniu, jakie mają one w podstawowym akcie prawnym dla danej dziedziny. Rację należy przyznać Sądowi pierwszej instancji, że podstawowym zasięgiem danej definicji legalnej zawartej w ustawie jest obszar tekstu tej ustawy.
Definicja legalna zawarta w kodeksie lub w ustawie określonej jako „prawo”, a także ustawie, która w danej dziedzinie jest uważana za podstawową, również wiąże w obszarze tekstu pozostałych ustaw z tej dziedziny (por. M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, Warszawa 2006, s. 209). Zasada ta w pełni znajduje swoje odzwierciedlenie w § 9 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie „Zasad techniki prawodawczej” (Dz. U. z 2016 r., poz. 283), zgodnie z którym w ustawie należy posługiwać się określeniami, które zostały użyte w ustawie podstawowej dla danej dziedziny spraw, w szczególności w ustawie określanej jako „kodeks” lub „prawo”. Przepis ten określa priorytet znaczenia danego pojęcia nadanego przez ustawę podstawową dla danej dziedziny prawa w procesie interpretowania znaczenia tego pojęcia użytego w ustawach z tej dziedziny (por. S. Wronkowska, M. Zieliński, Komentarz do zasad techniki prawodawczej z dnia 20 czerwca 2002 r., Warszawa 2004, s. 47).
Zdaniem składu orzekającego dyrektywa przyznająca pierwszeństwo w definicjom legalnym stanowi podstawową regułę ustalania znaczenia pojęć użytych w tekstach prawnych. Jak słusznie zauważa M. Zieliński, w sytuacji gdy dana ustawa wyjątkowo ma potrzebę odstąpienia od definicji kodeksowej, można się spodziewać, że to odstąpienie zostanie zamanifestowane np. przez posłużenie się zwrotem „w rozumieniu niniejszej ustawy określenie X oznacza [...]” (M. Zieliński, op. cit., s. 209 i 210).
Należy zauważyć, że ustawodawca w przepisach zarówno ustawy o finansach publicznych, jak i ustawy o podatku dochodowym odo osób prawnych przewidział słowniczek pojęć używanych na podstawy danego aktu prawnego. Oznacza to, że zawarte w nich pojęcia mają znaczenie w obrębie danego aktu prawnego. Inaczej jest w przypadku definicji pojęcia „dotacja”, które zostało użyte w art. 126 u.f.p., która to definicja ma charakter definicji legalnej. Definicja ta, jako zamieszczona w akcie prawnym mającym niewątpliwie podstawowy charakter dla danej dziedziny, w tym przypadku prawa finansowego ma znaczenie przesądzające dla ustalenia znaczenia tego pojęcia.
Mając powyższe na względzie, zdaniem organu uprawnionym jest odwołanie się do ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j. Dz. U. 2025 r. poz. 1483 ze zm.) w zakresie rozumienia sformułowania „dotacja” zawartego w przepisach podatkowych.
I tak, stosownie do art. 126 ustawy o finansach publicznych :
Dotacje są to podlegające szczególnym zasadom rozliczania środki z budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz z państwowych funduszy celowych przeznaczone na podstawie niniejszej ustawy, odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych, na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych.
Określone w ww. przepisie dotacje, to środki przeznaczone na cele służące dobru całego społeczeństwa lub jakiejś zbiorowości (na cel dostępny lub przeznaczony dla wszystkich). Uznanie otrzymanych środków za „dotację” w rozumieniu ww. ustawy warunkuje przeznaczenie tych środków na cele wartościowe, korzystne lub pożądane przez całe społeczeństwo lub jakąś jego zbiorowość.
Co do zasady, przyznanie dotacji skutkuje możliwością poniesienia w dalszej kolejności określonych wydatków na realizację zadania publicznego, które następuje po otrzymaniu takiej dotacji. Beneficjentem ww. dotacji może być m.in. osoba prawna, realizująca zadania, których celem jest ogólny interes publiczny, czy też fundusz celowy, realizujący zadanie publiczne w postaci przyznawania rekompensat określonej grupie podmiotów.
Zwolnienie ustanowione w art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o CIT, dotyczy wszelkich dotacji udzielanych ze środków budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego, z wyjątkiem jednej kategorii - dopłat do oprocentowania kredytów bankowych. Z zastrzeżeniem ww. dopłat, dla zakresu omawianego zwolnienia nie ma znaczenia rodzaj dotacji ani system jej przekazywania i rozliczania. Istotne pozostaje natomiast źródło pochodzenia środków, którym musi być budżet państwa lub budżet jednostki samorządu terytorialnego.
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie zawiera również pojęcia „rekompensata”, zatem zasadne jest posłużenie się wykładnią językową tego pojęcia. Jak wskazuje Słownik języka polskiego (PWN) „rekompensata”, to m.in. „zrównoważenie lub wyrównanie braku, niedoboru lub ujemnego charakteru czegoś”, „zlikwidowanie poniesionych przez kogoś strat lub doznanych krzywd”. Aby określone środki stanowiły „rekompensatę” musi zaistnieć zatem przyczyna (źródło) generująca stratę/niedobór/krzywdę. Niedostatki te następnie są „rekompensowane”.
Otrzymana pomoc/rekompensata nie stanowi w istocie realizacji żadnego celu publicznego. Stanowi ona wyłącznie rekompensatę dla podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą.
Ponadto sam ustawodawca posługując się pojęciem „rekompensaty” jednoznacznie wskazuje, że otrzymana przez podatnika na jego wniosek kwota stanowi zrównoważenie lub wyrównanie braku, niedoboru lub ujemnego charakteru czegoś, co samo w sobie wyklucza objęcie jej definicją dotacji. Jeśli bowiem ustawodawca posługuje się pojęciem „rekompensaty”, a nie pojęciem „dotacja” należy przyjąć, że czyni to w sposób racjonalny. Brak określenia omawianej kwoty pojęciem „dotacja” stanowi dodatkowy argument przemawiający za wykluczeniem stosowania zwolnienia z art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o CIT, w opisanym przypadku.
Zauważyć przy tym należy, że gdyby wolą ustawodawcy było uznanie, że środki określone w ustawie o zasadach realizacji programów wsparcia przedsiębiorców w związku z sytuacją na rynku energii w latach 2022-2024 stanowią dotację, to stosowałby właśnie takie pojęcie w cyt. ustawie. Ustawodawca posługując się pojęciem „pomoc” jednoznacznie przesądził, że otrzymana przez podatnika na jego wniosek kwota stanowi zrównoważenie lub wyrównanie braku, niedoboru lub ujemnego charakteru czegoś, co samo w sobie wyklucza objęcie jej definicją dotacji. Jeśli bowiem ustawodawca posługuje się pojęciem „pomoc”, a nie pojęciem „dotacja” należy przyjąć, że czyni to w sposób racjonalny.
Wskazanych powyżej pojęć nie można stosować zamiennie, albowiem warunki, w jakich dochodzi do ich przyznania, rodzą odmienne skutki na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2 kwietnia 2014 r. sygn. akt II GSK 159/13 środki przyznane w ramach dotacji mają „znaczony” charakter i podmiot je otrzymujący nie ma swobody w ich wykorzystaniu, chyba że pozwalają mu na to przepisy szczególne. W uzasadnieniu wyroku NSA podkreślił: „Wskazać należy, że środki z dotacji przekazane na konto beneficjenta nie uzyskują przymiotu wartości prywatnej, co stwarzałoby możliwość swobodnego nimi dysponowania. Mają one nadal charakter publiczny i w konsekwencji można je wykorzystać jedynie w sposób ściśle określony przez dotującego. Także, w nauce prezentowany jest pogląd, że nie zachodzi zmiana statusu dotacji ze środków publicznych na wartość prywatną beneficjenta. Beneficjent nie włada bowiem dotacją, jak właściciel, bez ograniczeń - wręcz przeciwnie może ją wykorzystać jedynie w sposób ściśle określony przez dotującego. Także zwrot dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem następuje w drodze decyzji organu administracji, a nie w drodze procesu cywilnego”.
W przypadku wskazanej we wniosku pomocy publicznej, bez znaczenia natomiast pozostaje na co przeznaczone zostaną otrzymane środki. Podmiot otrzymujący pomoc, odmiennie niż w przypadku otrzymanej dotacji, może zatem przeznaczyć otrzymane środki na dowolny cel. Otrzymane środki stają się bowiem środkami prywatnymi tego podmiotu.
Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, w rozpatrywanej sprawie stwierdzić należy, że pomoc publiczna przyznana Państwu na podstawie ustawy o zasadach realizacji programów wsparcia przedsiębiorców w związku z sytuacją na rynku energii w latach 2022-2024 oraz uchwał Rady Ministrów w sprawie przyjęcia programów rządowych oraz załączników do tych uchwał, choć będzie stanowiła świadczenie publicznoprawne z budżetu państwa, to nie będzie miała charakteru dotacji, o której mowa w art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o CIT.
Prawidłowość powyższego stanowiska, została potwierdzona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 lipca 2024 r. sygn. akt II FSK 397/24.
Zatem Państwa stanowisko w zakresie pytania 1, że otrzymana przez Spółkę bezzwrotna Pomoc w ramach Programów dla sektorów albo przemysłu energochłonnego stanowi dotację otrzymaną z budżetu państwa w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 47 Ustawy CIT. W konsekwencji dochód z tytułu tej Pomocy korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób prawnych - uznano za nieprawidłowe.
Ad 2.
Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT:
Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków i kosztów bezpośrednio sfinansowanych z dochodów (przychodów), o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 14a, 23, 24, 42, 47, 48, 52, 53, 54a, 56, 56b-56m i 59.
Wskazany powyżej przepis, dotyczy braku uznania za koszt podatkowy wydatków i kosztów sfinansowanych dochodami (przychodami) zwolnionymi na podstawie m.in. art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o CIT.
Zatem, aby odpowiedzieć na zadane we wniosku pytanie 2 należy w pierwszej kolejności rozstrzygnąć, czy Pomoc publiczna otrzymana przez Państwa podlega zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o CIT.
Jak wskazano w odpowiedzi na Państwa stanowisko w zakresie pytania 1, przyznana Państwu Pomoc na podstawie ustawy o zasadach realizacji programów wsparcia przedsiębiorców w związku z sytuacją na rynku energii w latach 2022-2024 oraz uchwał Rady Ministrów w sprawie przyjęcia programów rządowych oraz załączniku do tych uchwał nie korzysta ze zwolnienia przewidzianego w art. 17 ust. 1 pkt 47 i podlega opodatkowaniu.
Zatem, pomimo że należy zgodzić się z Państwem, iż wydatki poniesione przez Spółkę na nabycie energii elektrycznej i gazu ziemnego, które zostały uwzględnione przy kalkulacji wysokości Pomocy, mogą stanowić koszty uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o CIT gdyż w opisanym stanie faktycznym wydatki te nie podlegają wyłączeniu na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT, to ze względu na odmienną argumentację niż zaprezentowana w uzasadnieniu niniejszej interpretacji - Państwa stanowisko w zakresie pytania 2 uznano za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Odnosząc się do przywołanej przez Państwa interpretacji indywidualnej wskazać należy, że została ona wydana w indywidualnej sprawie i nie ma zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.
Odnosząc się natomiast do przywołanego przez Państwa wyroku zaznaczyć należy, że orzeczenia sądowe są wiążące jedynie w sprawach, w których zapadły. Natomiast organ, mimo że w ocenie indywidualnych spraw podatników posiłkuje się wydanymi rozstrzygnięciami sądów i innych organów, to nie ma możliwości zastosowania ich wprost, ponieważ nie stanowią materialnego prawa podatkowego.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów