0111-KDIB1-2.4010.257.2021.14.AK
Skutki podatkowe objęcia akcji dłużnika w zamian za przysługujące wobec niego wierzytelności
Interpretacja
indywidualna po wyroku sądu
- stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
1. ponownie rozpatruję sprawę Państwa wniosku z 18 maja 2021 r. o wydanie interpretacji indywidualnej - uwzględniam przy tym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 listopada 2022 r. sygn. akt III SA/Wa 958/22 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 listopada 2025 r. sygn. akt II FSK 212/23; i
2. stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób prawnych jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
18 maja 2021 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych. Uzupełnili go Państwo - w odpowiedzi na wezwania - pismami z 10 sierpnia 2021 r. i 24 listopada 2021 r. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
X (dalej „X” lub „Wnioskodawca”) jest (…). Działalność (…) podlega (…).
X zawierał z działającym w branży (…) podmiotem z siedzibą we Włoszech (Dłużnik):
- umowy o kredyt (…),
- umowy gwarancji (…).
Umowy dotyczyły działalności Dłużnika prowadzonej na terytorium Polski (w formie Oddziału w Polsce), takich jak (…), w związku z którymi Dłużnik uczestniczył (…) i zawierał umowy dot. (…). Wykorzystanie kredytu przez Dłużnika odbywało się poprzez realizację przez X dyspozycji kredytowych Dłużnika w ciężar rachunku Dłużnika, na którym ewidencjonowane było zadłużenie Dłużnika z tytułu kredytu.
Ponadto X wykonał zobowiązania z umów gwarancji, tj. dokonał na rzecz beneficjentów gwarancji wypłat zgodnie z wydanymi gwarancjami. Wydatek polegający na wypłacie z tytułu gwarancji nie został zaliczony do kosztów podatkowych. W związku z tym, że X wykonał zobowiązanie z gwarancji, przysługiwało mu wobec Dłużnika roszczenie o zwrot środków wypłaconych tytułem gwarancji.
W (…) Dłużnik został poddany restrukturyzacji zgodnie z przepisami obowiązującymi we Włoszech („Restrukturyzacja”), w ramach której X dokonał zgłoszenia przez X ww. wierzytelności z tytułu:
- niespłaconych kredytów,
- zrealizowanych gwarancji,
- prowizji, opłat itp. należności X związanymi z usługami wykonywanymi dla Dłużnika, które w dacie wymagalności X rozpoznał jako przychody podatkowe.
Wierzytelności te zostały uwzględnione w procesie Restrukturyzacji, tj. kwota wierzytelności została ujęta na liście niezaspokojonych wierzycieli, (dalej określanej jako: „Lista Wierzytelności”). Zgłoszenie wierzytelności nie obejmowało naliczonych odsetek, zatem wierzytelności odsetkowe nie były objęte Restrukturyzacją.
W ramach Restrukturyzacji Wnioskodawca uczestniczył w następujących działaniach zmierzających do zaspokojenia wierzytelności wobec Dłużnika:
1) przyznanie wierzycielom akcji Dłużnika (udział w podwyższonym kapitale zakładowym Dłużnika), według ustalonego parytetu (zamiany akcji na dług) oraz jednocześnie
2) przyznanie wierzycielom (…) tj. instrumentów zapewniających udział w środkach finansowych, które będą generowane w oparciu o wydzieloną część majątku Dłużnika (dalej określanych jako: „ABC”).
Ad 1)
Akcje przyznane X korzystają z uprawnień majątkowych i korporacyjnych, zgodnie z przepisami obowiązującymi we Włoszech. Akcje są zbywalne, ich wartość można ustalić w oparciu o notowania giełdowe. Zamiarem Wnioskodawcy jest dokonanie w przyszłości sprzedaży objętych akcji.
Ad 2)
ABC są przyznawane wierzycielom, których wierzytelności zostały objęte Restrukturyzacją według ustalonego parytetu, tj. ilość ABC zależy od wartości wierzytelności. Przyznanie ABC jest niezależne od przyznania akcji, tj. cała kwota wierzytelności jest uwzględniana przy przydzielaniu akcji (wg określonego w Restrukturyzacji parytetu) oraz dodatkowo wierzycielom są przyznawane ABC. Wydzielona część majątku Dłużnika będzie upłynniana, a uzyskane środki będą przeznaczane na wypłaty dla posiadaczy ABC. ABC nie mają wartości nominalnej, lecz są zbywalne.
Nie jest określone w ramach Restrukturyzacji, kiedy proces upłynniania tej części majątku się zakończy (wskazany został w sposób niewiążący przewidywany termin: do (…) 2023 r.) i jakie kwoty zostaną uzyskane. ABC są zbywalne, lecz nie są notowane na rynku regulowanym. ABC nie dają żadnych praw o charakterze korporacyjnym związanych z funkcjonowaniem Dłużnika, natomiast posiadacze ABC będą mieć pewien wpływ na proces upłynniania wydzielonego majątku poprzez udział w zebraniach posiadaczy ABC. Zamiarem Wnioskodawcy jest uzyskanie przychodów z ABC: w postaci płatności dokonywanych dla posiadaczy ABC lub w następstwie sprzedaży ABC. Ze skutkiem na (…) 2020 r. (data objęcia akcji) Wnioskodawca nabył akcje Dłużnika oraz otrzymał ABC.
W uzupełnieniu wniosku wskazali Państwa, że:
Zanim przejdziemy do udzielenia odpowiedzi na poszczególne pytania Wnioskodawca chce zaznaczyć, iż działania restrukturyzacyjne w ramach których doszło do objęcia instrumentów finansowych, dotyczyły podmiotu włoskiego, toczyły się przed włoskimi sądami oraz obejmowały według wiedzy X wierzytelności tysięcy wierzycieli. Stąd też, w przypadku niektórych pytań, które zostały zadane, udzielenie odpowiedzi nie jest proste, ponieważ procesy te były prowadzone zgodnie z przepisami prawa obcego, a ze względu na skalę tych działań i ilość objętych nimi wierzycieli trudno jest się odnieść do pytań, które wymagałyby wiedzy odnośnie wszystkich wierzycieli (w zakresie pytania nr 5). Niemniej jednak Wnioskodawca poniżej przedstawił odpowiedzi na zadane pytania. Odpowiedzi na pytania oparte są o takie rozumienie Restrukturyzacji i poszczególnych zdarzeń, jakie przyjęto na potrzeby ujęcia zdarzeń w księgach bilansowych i podatkowych X, zgodnie z najlepszą wiedzą, w oparciu o informacje udostępnione wierzycielom.
W odpowiedziach zwroty pisane wielką literą (np. Dłużnik, Restrukturyzacja) mają takie znacznie, jak w opisie przedstawionym we wniosku.
1.
a) Czy „kwota wierzytelności ujętych na Liście Wierzytelności” stanowiąca zdaniem Wnioskodawcy przychód z tytułu objęcia akcji Dłużnika na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy o CIT odpowiada wartości wkładu określonej w statucie lub umowie spółki Dłużnika?
Ponieważ spółka, której dotyczyła Restrukturyzacja jest spółką włoską i postępowanie było prowadzone przed włoskimi sądami i zgodnie z włoskimi przepisami prawnymi, to dokumenty przygotowane w związku z Restrukturyzacją mogą być inne niż takie, które byłyby przygotowane w postępowaniu przed polskim sądem i zgodnie z polskimi przepisami prawnymi. Zgodnie z najlepszą wiedzą Wnioskodawcy wartość wkładów poszczególnych wierzycieli została określona w liście wierzytelności, tj. dokumencie stanowiącym załącznik do planu układowego, opublikowanym (…) i opisanym we wniosku jako Lista Wierzytelności, i tak rozumiana wartość wkładów jest „kwotą wierzytelności ujętych na Liście Wierzytelności”, stanowiącą w ocenie X przychód z tytułu objęcia akcji Dłużnika.
b) Czy w przypadku braku ww. dokumentów wartość wkładu określono w innym dokumencie o podobnym charakterze? Jaki to dokument?
Dokumentem tym był dokument opisany w podpunkcie a) powyżej (lista wierzytelności stanowiąca załącznik do planu układowego), opisany we wniosku jako Lista Wierzytelności.
c) Czy wartość wkładu określona w tym dokumencie jest niższa od wartości rynkowej tego wkładu?
Zgodnie z najlepszą wiedzą X wartość tego wkładu określona w tym dokumencie nie była niższa od jego wartości rynkowej.
d) Co oznacza stwierdzenie: wartość akcji można ustalić w oparciu o notowania giełdowe?
Zawarte we wniosku stwierdzenie „wartość akcji można ustalić w oparciu o notowania giełdowe” oznacza, że akcje, które otrzymał Dłużnik, były zbywalne, i były notowane na giełdzie we Włoszech. Mając informację o kursie akcji (cenie akcji na ww. giełdzie, wyrażonej w euro) można ustalić wartość akcji Dłużnika przyznanych X.
Czy w oparciu o notowania giełdowe akcji wyceniono wartość wkładu?
Nie. Wartość wkładu została ustalona jako wartość należności X od Dłużnika, która to wartość została wykazana na Liście Wierzytelności, w zamian za które X otrzymał instrumenty finansowe. Należności X, które nie zostały wykazane na Liście Wierzytelności, w zamian za które X nie otrzymał żadnych instrumentów, nie były uwzględniane w wartości wkładu.
Czy jest ona wyższa od wartości nominalnej wkładu?
Zgodnie z najlepszą wiedzą X wartość rynkowa tych akcji była niższa niż wartość nominalna wkładu.
2.
W jaki sposób zostały wycenione wierzytelności X wobec Dłużnika wniesione tytułem wkładu na podwyższenie kapitału zakładowego Dłużnika: nominalnej czy rynkowej?
Czy wartość rynkowa wierzytelności odpowiada ich wartości nominalnej, czy jest od niej niższa?
Wierzytelności X wobec Dłużnika zostały wycenione w wartości nominalnej. Zgodnie z najlepszą wiedzą X wartość rynkowa wierzytelności była niższa od ich wartości nominalnej.
3.
Czy wartość wniesionych wierzytelności w kwocie nominalnej oraz w kwocie rynkowej odpowiada wartości wkładu? Jeżeli jest wyższa, to czy nadwyżka została przekazana na kapitał zapasowy Dłużnika?
X nie ma wiedzy w jaki sposób od strony księgowej Dłużnik wykazał to podwyższenie kapitału. Dłużnikiem była spółka włoska, której zasady rachunkowości mogą się różnić od zasad rachunkowości X. Z punktu widzenia X, aby dokonać ujęcia w księgach X, wystarczające są informacje podane już we wniosku oraz w niniejszych wyjaśnieniach (tj. także w odpowiedziach na pozostałe pytania zadane w wezwaniu).
4.
Czy przedmiotem wkładu niepieniężnego będą wszystkie posiadane wierzytelności X względem Dłużnika?
X zgłosił na Listę Wierzytelności te wierzytelności, które powstały w następstwie opisanych we wniosku czynności X. Przedmiotem wkładu były tylko te zgłoszone wierzytelności, które zostały następnie wykazane na Liście Wierzytelności.
Tak jak to opisano we wniosku, zgłoszenie wierzytelności nie obejmowało naliczonych odsetek, zatem wierzytelności odsetkowe nie były objęte Restrukturyzacją. Dłużnik do dnia złożenia wniosku o ochronę przed wierzycielami spłacał naliczone odsetki, a po tej dacie, zgodnie z przepisami włoskiego prawa, odsetki karne nie powinny być już naliczane.
X ma jeszcze inne wierzytelności przysługujące wobec Dłużnika, których nie zgłosił na Listę Wierzytelności, jednak nie są one objęte wnioskiem o interpretację złożonym przez X. X również posiada inne zaangażowanie pozabilansowe z tytułu udzielonych gwarancji, które były czynne w dacie rozpoczęcia Restrukturyzacji, jednak nie były one wykazane na Liście Wierzytelności i również nie są one objęte wnioskiem o interpretację złożonym przez X.
5.
Na czym polega ustalony parytet (zamiany akcji na dług) przyjęty w ramach restrukturyzacji? Czy jest on taki sam dla wszystkich wierzycieli?
Ustalony w Restrukturyzacji parytet wymiany akcji na dług polega na tym, iż kwota wierzytelności ujętych na Liście Wierzytelności (tj. objęte Restrukturyzacją) jest przeliczana wg parytetu na akcje Dłużnika, i akcje te przydzielane są wierzycielom (w tym X). Wierzyciele w zamian za wierzytelności otrzymują zatem ww. akcje. Za każde (…) EUR wierzytelności wierzyciel otrzymał (…) akcji.
Według najlepszej wiedzy X w stosunku do pozostałych wierzycieli, którym przydzielano akcje na analogicznych warunkach, zastosowany został ten sam parytet wymiany akcji na dług.
6.
Czy wniesienie wierzytelności tytułem wkładu na kapitał zakładowy Dłużnika zaspokoi w całości roszczenia X z tytułu niespłaconych kredytów, zrealizowanych gwarancji, należnych prowizji, opłat i innych należności? Jeżeli nie, to które wierzytelności zostaną zaspokojone w całości, a które w części lub w ogóle? Czy może każda wierzytelność zostanie zaspokojona tylko w części - w jakiej?
Objęcie przysługujących X wierzytelności Restrukturyzacją, tj. wierzytelności zgłoszonych i ujętych w Liście Wierzytelności spowodowało, że X:
- nie uzyskał spłat tych wierzytelności zgodnie z pierwotną treścią zobowiązania, tj. cała kwota wierzytelności objęta została Restrukturyzacją;
- X otrzymał tylko takie uprawnienia, jakie przewidziane zostały w Restrukturyzacji dla wierzycieli, tj. przyznanie akcji Dłużnika oraz przyznanie ABC.
Tak jak to opisano we wniosku, zgłoszenie wierzytelności nie obejmowało naliczonych odsetek, zatem wierzytelności odsetkowe nie były objęte Restrukturyzacją. Restrukturyzacją nie były objęte również istniejące zaangażowania pozabilansowe z tytułu udzielonych gwarancji, w ramach których nie powstały należności z ich tytułu (niezrealizowane gwarancje), które dalej jako czynne produkty były obsługiwane przez Dłużnika.
7.
Jeżeli w wyniku wniesienia wkładu nie dojdzie do zaspokojenia wszystkich wierzytelności, to czy zostaną one umorzone w pozostałej części i kiedy, czy nadal będą rozpoznawane jako aktywa w księgach X i będą dochodzone lub dojdzie do ich zbycia?
Wszystkie wierzytelności X zostały objęte Restrukturyzacją.
Oprócz wierzytelności opisanych we Wniosku są też czynne niezrealizowane gwarancje udzielone przez X, z których X nie dokonał dotychczas wypłaty na żądanie beneficjenta, i w związku z którymi wykazuje rezerwy na zobowiązania (w razie zrealizowania ww. gwarancji X będą przysługiwać wierzytelności wobec Dłużnika). Zabezpieczają one realizowane przez Dłużnika (…), które w Restrukturyzacji zostały zakwalifikowane jako „do kontynuacji” oraz kontrakty zakończone. W przypadku realizowanych kontraktów X przyjął strategię polegającą na ścisłym ich monitorowaniu (w szczególności położony nacisk na weryfikację postępów na budowie, identyfikację czynników mogących świadczyć o wzroście ryzyka wypłaty z gwarancji). Dłużnik te budowy skutecznie realizuje, co w efekcie przekłada się na sukcesywne zmniejszanie ww. rezerw.
8.
Czy ABC stanowią aktywa X? Jeśli tak, jak została wyceniona ich wartość? Czy z ich otrzymaniem należy wiązać spłatę części wierzytelności w określonej kwocie?
ABC jest instrumentem przewidzianym w przepisach włoskiego prawa.
Zasady przyznawania ABC, uprawnienia z nich wynikające, i inne kwestie dot. ABC przyznanych w ramach Restrukturyzacji, są opisane w dokumencie (…). Wierzycielom udostępniono (…). Zgodnie z rozumieniem X zasady działania tego instrumentu, jeśli z upłynnienia wydzielonej części majątku Dłużnika będą odzyskane jakieś środki, to wówczas posiadacze tych instrumentów będą mogli otrzymać jakieś wpłaty, jednak czy one wystąpią i w jakiej wysokości to nie jest pewne ani wiadome.
Ww. wydzielona część majątku Dłużnika obejmuje (…), stąd też szansa sprzedaży i wycena jest zależna od niedających się określić czynników, takich jak (…).
Z punktu widzenia rachunkowego do wyceny tych instrumentów została przyjęta (…).
Wycena rachunkowa jest aktualizowana na bazie najbardziej aktualnych wycen otrzymywanych przez X.
9.
Czy przyznane instrumenty ABC uprawniają do uzyskania przychodów przez Wnioskodawcę w przypadku upłynnienia majątku dłużnika do wysokości niezaspokojonych kwot wierzytelności, czy niższej?
Uzyskanie przychodów przez posiadacza ABC będzie uzależnione jedynie od tego, jakie kwoty powstaną w następstwie upłynnienia wydzielonej części majątku Dłużnika i przypadną posiadaczom ABC.
Środki uzyskane ze sprzedaży majątku Dłużnika (wchodzącego w skład wydzielonej części majątku Dłużnika) będą przekazywane wierzycielom w kwotach odpowiadających proporcjom posiadanego udziału instrumentów ABC w całkowitej liczbie wyemitowanych ABC. Procedura zaspokajania nie przewiduje uprzywilejowania posiadaczy ABC w otrzymywaniu (większych lub poza kolejnością) płatności. Każdy wierzyciel uczestniczy w podziale środków pieniężnych jakie zostaną pozyskane ze sprzedaży majątku. Stąd też X zakłada, że potencjalne przychody będą opiewać na kwoty niższe niż wynosiła kwota zadłużenia.
Wyjątek stanowią wierzyciele (…).
10.
Czy kwoty uzyskane z tytułu upłynnienia majątku dłużnika zostaną uznane za zaspokojenie (spłatę) wierzytelności przez Dłużnika?
W razie uzyskania takich kwot X uzna je za spłaty otrzymane zgodnie z zasadami regulującymi ABC, tj. jako przychody z tego instrumentu, nie zaś za spłatę wierzytelności, które objęte zostały Restrukturyzacją.
11.
Czy kwoty uzyskane z tytułu zbycia ABC zostaną uznane za zaspokojenie (spłatę) wierzytelności przez Dłużnika czy stanowić będą odrębne przysporzenie majątkowe Wnioskodawcy?
W razie uzyskania takich kwot X uzna je za przychody ze zbycia tego instrumentu, nie zaś za spłatę wierzytelności, które objęte zostały Restrukturyzacją, czyli będzie to odrębne przysporzenie majątkowe.
12.
W jaki sposób zostanie ustalona cena w przypadku sprzedaży ABC, czy będzie ona odpowiadać wartości niezaspokojonych wierzytelności?
W przypadku sprzedaży ABC przez X cena będzie zależeć wyłącznie od czynników rynkowych. Nie można przewidzieć, jak ta cena będzie. Wg oceny X uzyskana cena nie będzie odpowiadać wartości niezaspokojonych wierzytelności. Będzie ona raczej zależeć od tego w jaki sposób rynek będzie postrzegał szansę na uzyskanie jakichkolwiek wypłat z tytułu tego instrumentu.
Sprzedaż wydzielonej części majątku Dłużnika jest czynnością zaplanowaną, a nie przyrzeczoną (Dłużnik deklaruje ich sprzedaż ale też nie poniesie konsekwencji jeśli do tych transakcji nie dojdzie). (…)
13.
Czy w wyniku wniesienia wkładu na kapitał zakładowy Dłużnika Wnioskodawca poniesie stratę ekonomiczną rozumianą jako nadwyżkę wartości nominalnej wierzytelności nad wartością objętych akcji?
Jeśli tak zdefiniujemy stratę ekonomiczną, to rzeczywiście ona wystąpi.
Czy strata ta zostanie uznana za koszt uzyskania przychodów w odniesieniu do wszystkich tytułów tj. niespłaconych kredytów, zrealizowanych gwarancji, prowizji, opłat i innych należności X w momencie wniesienia wkładu?
W ocenie X w dacie wniesienia wkładu i jednocześnie objęcia akcji Dłużnika, X powinien uznać za przychód z tytułu objęcia akcji kwotę wierzytelności ujętych na Liście Wierzytelności, zaś za koszt uzyskania kwoty, których wydatkowanie umożliwiło powstanie ww. wierzytelności, tj. odpowiednio:
- kwotę odpowiadającą wartości niespłaconego kredytu - zgodnie z art. 15 ust. 1j pkt 2a ustawy CIT;
- wartość odpowiadającą kwocie prowizji, opłat itp. należności, które zaliczono do przychodów należnych - zgodnie z art. 15 ust. 1j pkt 3 ustawy CIT;
- kwotę zapłaconą przez X z tytułu zrealizowanych gwarancji, jako faktycznie poniesiony wydatek, niezaliczony wcześniej do kosztów uzyskania przychodów, którego poniesienie doprowadziło do wytworzenia wierzytelności ujętej na Liście Wierzytelności - zgodnie z art. 15 ust. 1j pkt 2b ustawy CIT.
W ocenie X nabycie ABC powinno być uznane za neutralne podatkowo. Natomiast jeśli w przyszłości zostaną uzyskane jakieś płatności z tytułu posiadania ABC cała kwota takich płatności będzie w ocenie X stanowić przychody podlegające opodatkowaniu (X nie rozpozna kosztu uzyskania tych przychodów).
14.
Czy w efekcie przeprowadzenia wszystkich działań restrukturyzacyjnych obejmujących zarówno objęcie akcji Dłużnika jak i otrzymanie środków z upłynnienia jego majątku wnioskodawca poniesie stratę ekonomiczną rozumianą jako nadwyżkę wartości nominalnej wierzytelności nad sumą wartości objętych akcji i środków uzyskanych z ABC? Czy strata ta zostanie uznana za koszt uzyskania przychodów w odniesieniu do wszystkich tytułów tj. niespłaconych kredytów, zrealizowanych gwarancji, prowizji, opłat i innych należności X w momencie zakończenia restrukturyzacji?
Ponieważ X nie uzyskał jeszcze żadnych środków z ABC nie można z całą pewnością stwierdzić, czy wystąpi opisana w tym pytaniu strata, czy nie.
Natomiast w ocenie X:
- rozliczenie dotyczące objętych akcji powinno być dokonane tak, jak opisano w odpowiedzi na pytanie 13;
- nabycie ABC powinno być uznane za neutralne podatkowo, natomiast jeśli w przyszłości zostaną uzyskane jakieś płatności z tytułu posiadania ABC cała kwota takich płatności będzie w ocenie X stanowić przychody podlegające opodatkowaniu.
Dodatkowo X zwraca uwagę, iż w pytaniu użyto sformułowania „objęcie akcji Dłużnika jak i otrzymanie środków z upłynnienia jego majątku” - należy tu zaznaczyć, że upłynnienie majątku dotyczy tylko wydzielonej części majątku Dłużnika, w powiązaniu z którą wyemitowane zostały ABC. Ta wydzielona część majątku Dłużnika nie obejmowała całości majątku Dłużnika.
15.
Jeżeli w wyniku całej restrukturyzacji nie dojdzie do zaspokojenia wszystkich wierzytelności, to czy zostaną one umorzone w pozostałej części i kiedy, czy nadal będą rozpoznawane jako aktywa w księgach X i będą dochodzone lub dojdzie do ich zbycia?
Restrukturyzacja nie przewiduje umarzania wierzytelności, które są objęte Restrukturyzacją.
Opisane we wniosku wierzytelności, które X zgłosił na Listę Wierzytelności (objęte Restrukturyzacją) w całej kwocie podlegają Restrukturyzacji, tj. w następstwie ich wniesienia jako wkładów X obejmuje akcje Dłużnika. Dodatkowo X przydzielono ABC, tak jak opisano we wniosku i w powyższych wyjaśnieniach. W związku z tym ww. wierzytelności objęte Restrukturyzacją nie są już wykazywane w księgach X.
Pytania
1. Czy Wnioskodawca postąpi prawidłowo, jeśli na dzień objęcia akcji i przyznania ABC uzna za przychód z tytułu objęcia akcji kwotę wierzytelności ujętych na Liście Wierzytelności, zaś za koszt uzyskania kwoty, których wydatkowanie umożliwiło powstanie ww. wierzytelności, tj. odpowiednio:
- kwotę odpowiadającą wartości niespłaconego kredytu - zgodnie z art. 15 ust. 1j pkt 2a ustawy CIT; wartość odpowiadającą kwocie prowizji, opłat itp. należności, które zaliczono do przychodów należnych - zgodnie z art. 15 ust. 1j pkt 3 ustawy CIT;
- kwotę zapłaconą przez X z tytułu zrealizowanych gwarancji, jako faktycznie poniesiony wydatek, niezaliczony wcześniej do kosztów uzyskania przychodów, którego poniesienie doprowadziło do wytworzenia wierzytelności ujętej na Liście Wierzytelności - zgodnie z art. 15 ust. 1j pkt 2b ustawy CIT;
oraz jednocześnie uzna nabycie ABC za neutralne podatkowo?
2. Czy Wnioskodawca postąpi prawidłowo, jeśli w razie dokonania zbycia akcji rozpozna koszt uzyskania w kwocie przychodu rozpoznanego z tytułu objęcia akcji, zaś w razie uzyskania przychodów z ABC, w tym w razie zbycia ABC, nie rozpozna kosztu uzyskania przychodów?
Państwa stanowisko w sprawie
Wnioskodawca uważa, iż odpowiedź na oba postawione pytania jest pozytywna.
Uzasadnienie do pytania 1
Przychody
Dyspozycja art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy CIT, nie budzi wątpliwości: w przypadku wniesienia do spółki wkładu niepieniężnego przychodem jest wartość wkładu, nie niższa niż wartość rynkowa wkładu określona na dzień przeniesienia własności przedmiotu wkładu niepieniężnego.
Wartość wkładu zgodnie z powyższym przepisem powinna być określona w statucie lub umowie spółki, a w razie ich braku wartość wkładu określona w innym dokumencie o podobnym charakterze.
W przypadku Restrukturyzacji wartość wkładu należy uznać za udokumentowaną w ramach procedur związanych z Restrukturyzacją, w szczególności - poprzez ujęcie wierzytelności na Liście Wierzytelności, które następnie uwzględniono w przydzielaniu akcji.
Wkładem są wierzytelności objęte Restrukturyzacją, w zamian za które to wierzytelności X przyznane zostały akcje.
Koszty
Ustawa CIT definiuje koszt w art. 15 ust. 1 poprzez wskazanie zasady ogólnej (koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów) z jednoczesnym wskazaniem na wyłączenia (kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1).
Natomiast zgodnie z art. 15 ust. 1j w przypadku objęcia udziałów (akcji) w zamian za wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część - na dzień objęcia tych udziałów (akcji) albo wkładów w spółdzielni - ustala się koszt uzyskania przychodu, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 7, w wysokości (m.in.):
pkt 2a) - wartości odpowiadającej kwocie pożyczki (kredytu), która została przekazana przez wnoszącego wkład na rachunek płatniczy tej spółki lub spółdzielni, nie wyższej jednak niż wartość wkładu z tytułu tej pożyczki (kredytu) określona zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 7 - jeżeli przedmiotem wkładu niepieniężnego jest wierzytelność z tytułu tej pożyczki (kredytu);
pkt 2b) - wartości wierzytelności, w części zaliczonej uprzednio do przychodów należnych - jeżeli przedmiotem wkładu niepieniężnego jest wierzytelność zaliczona uprzednio do przychodów należnych podmiotu wnoszącego ten wkład;
pkt 3) - faktycznie poniesionych, niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów, wydatków na nabycie lub wytworzenie, innych niż wymienione w pkt 1-2b składników majątku podatnika - jeżeli przedmiotem wkładu niepieniężnego są te inne składniki.
Zatem przepis art. 15 ust. 1j, zgodnie z jego literalnym brzmieniem, wskazuje na to, w jaki sposób ustalić kwotę kosztu w poszczególnych sytuacjach wyróżnionych w ww. punktach, tj. dla wskazanych rodzajów wierzytelności (m.in. pkt 2a-2b) oraz dla „innych składników majątku podatnika”, jeśli są przedmiotem wkładu.
Należy zatem stwierdzić, że ustawodawca w sposób wyczerpujący - dla wszelkich składników majątkowych, które będą wkładem - wskazał na właściwą metodę ustalenia kwoty kosztu. „Składnik majątkowy” jest szerokim pojęciem, i niewątpliwie są składnikami majątkowymi wszystkie rodzaje wierzytelności wskazane we wniosku.
Użycie sformułowania „nabycie lub wytworzenie” również wskazuje na to, iż wolą ustawodawcy jest, aby ustalając kwotę kosztu możliwie szeroki był krąg sytuacji, w których podatnik poniósł wydatki, dzięki którym uzyskał składnik majątkowy. Przez „wytworzenie” rozumie się (Słownik języka polskiego pod red. prof. Dr Mieczysława Szymczaka, PWN, 1989): 1. produkować coś, tworząc wydzielać coś, 2. powodować powstanie czegoś, wywoływać coś. Zatem znaczenie językowe nie dotyczy tylko sfery materialnej, lecz jest szerokie, obejmuje wszelkie działania, które bezpośrednio przyczyniają się do powstania czegoś.
W przypadku działalności prowadzonej przez X, korzystanie z kapitału powoduje powstanie praw - wierzytelności z różnych tytułów, i dzięki tym prawom X generuje przychody, w tym w drodze odpłatnego zbycia praw. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że w ustawie CIT (poza dyspozycją art. 15 ust. 1j pkt 3) wyraz „wytworzenie” jest używany w sposób szeroki, przywoływany przy opisie wielu rodzajów składników majątkowych: w kontekście środków trwałych (art. 16g ust. 4), wartości niematerialnych i prawnych (art. 16g ust. 1 pkt 2), ale też - podobnie jak w przypadku art. 15 ust. 1j pkt 3 - w kontekście praw (art. 16g ust. 1 pkt 4b lit b, art. 17h ust. 1 pkt 2, art. 24d ust. 2, art. 38r ust. 1).
Zatem biorąc pod uwagę jednoznaczną językowo treść przepisu art. 15 ust. 1j pkt 3, w tym uwzględniając wykładnię systemową, przez wydatki na wytworzenie wierzytelności rozumieć należy m.in. wydatki poniesione przez podatnika, w następstwie których stał się on wierzycielem, a zatem w przypadku opisanych we wniosku wierzytelności z tytułu zrealizowanych gwarancji będzie to kwota wydatkowana przez Wnioskodawcę w wykonaniu tych gwarancji, ponieważ ten wydatek (nie zaliczony do kosztów uzyskania przychodów w dacie jego poniesienia) bezpośrednio spowodował powstanie wierzytelności, które następnie w ramach Restrukturyzacji stały się wkładem niepieniężnym.
Powyższe rozumienie kosztów uzyskania przychodów potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych, np.:
- wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 9 maja 2018 r., I SA/Kr 156/18;
- wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 października 2017 r., III SA/Wa 3315/16;
- wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 20 listopada 2018 r., I SA/Gd 1332/16;
- wyrok NSA z 21 stycznia 2016 r. (II FSK 2698/13), który dotyczył zbliżonego problemu interpretacji art. 15 ust. 1t pkt 2 u.p.d.o.p., w którym także pojawia się pojęcie wydatków na wytworzenie przedmiotu aportu;
oraz w wydanych przez organy podatkowe interpretacjach, np.:
- Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach
- z 31 sierpnia 2016, IBPB-1-2/4510-744/16-1/AK,
- z 17 listopada 2015 r., sygn. IBPB-1-3/4510-552/15/AW,
- Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 30 września 2015 r., IPPB2/4511-679/15-2/MK1,
- Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 27 stycznia 2016 r., IBPB-2-2/4511-662/15/MM (wprawdzie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych, ale regulacja w tym zakresie jest analogiczna do ustawy CIT).
Z kolei w przypadku nabycia ABC, zdaniem Wnioskodawcy nie powstaną żadne skutki podatkowe w dacie ich nabycia. Wnioskodawca nie rozpozna przychodu ani jakiegokolwiek kosztu. ABC jest instrumentem, który nie ma wartości nominalnej ABC (w odróżnieniu od akcji, które mają wartość nominalną, i są notowane na rynku regulowanym, co umożliwia ich wycenę), a zatem należy przyjąć, że instrumentowi temu nie jest przypisywana wartość. ABC służy przyznaniu praw do przyszłych przychodów, które zostaną wygenerowane w nie dającej się określić kwocie i dacie - przy dokonywanym w przyszłości podziale upłynnionego majątku, albo w razie zbycia ABC.
Jednocześnie w ramach Restrukturyzacji cała kwota uznanych wierzytelności uczestniczy w przydziale akcji, zatem cały koszt związany w tymi składnikami majątkowymi (wierzytelnościami) jest alokowany do objęcia akcji, co powoduje, że te same kwoty kosztu nie mogą być jednocześnie alokowane do ABC.
Do pytania 2
Zgodnie z art. 15 ust. 1k pkt 1 ustawy CIT, w przypadku odpłatnego zbycia udziałów (akcji) w spółce objętych w zamian za wkład niepieniężny, na dzień zbycia tych udziałów (akcji) w spółce, koszt uzyskania przychodów ustala się w wysokości (...) określonej zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 7 - jeżeli zbywane udziały (akcje) zostały objęte w zamian za wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, w tym również w zamian za wkład niepieniężny w postaci komercjalizowanej własności intelektualnej.
Zastosowanie przepisu w opisanej sytuacji nie budzi wątpliwości, tj. kwotę kosztów, którą Wnioskodawca będzie mógł rozpoznać dokonując zbycia akcji, będzie równa kwocie przychodów wygenerowanych w dacie objęcia akcji, tj. w zależności od tego, jaka będzie uzyskana cena akcji, Wnioskodawca może osiągnąć dochód lub wygenerować stratę. Powyższe dotyczy wszystkich kategorii wierzytelności: z tytułu kredytu, z tytułu zrealizowanych gwarancji, z tytułu opłat i innych należności rozpoznanych jako przychody należne. Tym samym Wnioskodawca dokona rozliczenia w powyższy sposób całej kwoty kosztu, jaki poniósł w związku z wygenerowaniem wierzytelności opisanych we wniosku.
Tym samym przychody generowane dzięki ABC, czy to w postaci płatności otrzymanych w przyszłości w następstwie upłynnienia wydzielonego majątku Dłużnika, czy to w razie dokonania odpłatnego zbycia ABC, nie będą powiązane z żadną kwotą kosztu ich uzyskania.
Postanowienie o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia
13 grudnia 2021 r. wydałem postanowienie o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia Znak: 0111-KDIB1-2.4010.257.2021.3.AK. Postanowienie doręczono Państwu 16 grudnia 2021 r.
Pismem z 21 grudnia 2021 r. złożyli Państwo w wymaganym przepisami prawa terminie - zażalenie na ww. postanowienie.
18 lutego 2022 r. wydałem postanowienie Znak: 0111-KDIB1-2.4010.257.2021.4.ANK, którym utrzymałem w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Postanowienie doręczono Państwu 23 lutego 2022 r.
Skarga na postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia
Pismem z 23 marca 2022 r. wnieśli Państwo skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o:
- uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia z 13 grudnia 2021 r.,
- zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Odpowiedzi na skargę udzieliłem pismem z 20 kwietnia 2022 r. Znak: 0111-KDIB1-2.4010.257.2021.5.AK.
Postępowanie przed sądami administracyjnymi
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie z 13 grudnia 2021 r. Znak: 0111-KDIB1-2.4010.257.2021.3.AK - wyrokiem z 8 listopada 2022 r. sygn. akt III SA/Wa 958/22.
Wniosłem skargę kasacyjną od tego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 13 listopada 2025 r. sygn. akt II FSK 212/23 oddalił skargę kasacyjną.
Prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął do mnie 20 marca 2026 r.
Ponowne rozpatrzenie wniosku - wykonanie wyroku
Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.):
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Wykonuję obowiązek, który wynika z tego przepisu, tj.:
- uwzględniam ocenę prawną i wskazania dotyczące postępowania, które wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyrokach;
- ponownie rozpatruję Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej - stwierdzam, że stanowisko jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Na wstępie należy zauważyć, że powołując podstawę prawną normującą kwestię rozpoznania kosztu w treści pytania oznaczonego nr 1 Wnioskodawca błędnie wskazał w tiret drugie tego pytania art. 15 ust. 1j pkt 3 ustawy o CIT zamiast art. 15 ust. 1j pkt 2b tej ustawy, natomiast w tiret trzecie art. 15 ust. 1j pkt 2b zamiast art. 15 ust. 1j pkt 3 ww. ustawy. Powyższa konstatacja wynika z treści sformułowanego pytania oraz przyporządkowanego do niego stanowiska. W związku z powyższym okoliczność tę organ przyjął jako oczywistą omyłkę, która pozostaje bez wpływu na przedstawione w niniejszej interpretacji rozstrzygnięcie.
Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1406 ze zm., dalej: „ustawy o CIT”):
Przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, jest w szczególności wartość wkładu określona w statucie lub umowie spółki, a w razie ich braku wartość wkładu określona w innym dokumencie o podobnym charakterze - w przypadku wniesienia do spółki albo spółdzielni wkładu niepieniężnego; jeżeli jednak wartość ta jest niższa od wartości rynkowej tego wkładu albo wartość wkładu nie została określona w statucie, umowie albo innym dokumencie o podobnym charakterze, przychodem jest wartość rynkowa takiego wkładu określona na dzień przeniesienia własności przedmiotu wkładu niepieniężnego; przepis art. 14 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
Źródłem powstania przychodu opisanego w przedmiotowym przepisie, powstającego po stronie podmiotu wnoszącego aport (wkład niepieniężny), jest objęcie udziałów/akcji w zamian za wkład niepieniężny, z wyłączeniem przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części (art. 12 ust. 4 pkt 25 ustawy o CIT).
Przychodem nazwanym w tym przepisie jest wartość wkładu określona w statucie lub umowie spółki, a w razie ich braku wartość wkładu określona w innym dokumencie o podobnym charakterze. Jeżeli wartość ta będzie niższa od wartości rynkowej tego wkładu albo wartość wkładu nie zostanie określona w statucie, umowie spółki albo innym dokumencie o podobnym charakterze - przychodem będzie wartość rynkowa takiego wkładu określona na dzień przeniesienia własności przedmiotu wkładu. W tym zakresie zastosowanie znajdą odpowiednio regulacje wyrażone w art. 14 ust. 2 ustawy o CIT, dotyczące zasad określania wartości rynkowej rzeczy, praw majątkowych oraz usług.
Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o CIT:
Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. (…)
Powyższe oznacza, że wszystkie poniesione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, po wyłączeniu zastrzeżonych w ustawie, są kosztami uzyskania przychodów, o ile pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z osiąganymi przychodami.
Kosztami uzyskania przychodów są więc wszelkie racjonalnie i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z działalnością gospodarczą, których celem jest osiągnięcie, zabezpieczenie lub zachowanie źródła przychodów.
W świetle powyższego, aby wydatek poniesiony przez podatnika stanowił dla niego koszt uzyskania przychodu, muszą być spełnione następujące warunki:
- został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika (nie stanowią kosztu uzyskania przychodu podatnika wydatki, które zostały poniesione na działalność podatnika przez osoby inne niż podatnik),
- jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona,
- pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,
- poniesiony został w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów,
- został właściwie udokumentowany,
- nie może znajdować się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o CIT, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.
Koszty ponoszone przez podatnika należy ocenić pod kątem ich celowości, a więc dążenia do uzyskania przychodów, zabezpieczenia lub zachowania źródła przychodów. Aby określony wydatek można było uznać za koszt uzyskania przychodu, między tym wydatkiem, a osiągnięciem przychodu musi zachodzić związek przyczynowy tego typu, że poniesienie wydatku ma wpływ na powstanie lub zwiększenie tego przychodu. Kosztami będą zarówno koszty pozostające w bezpośrednim związku z uzyskiwanymi przychodami, jak i pozostające w związku pośrednim, jeżeli zostanie wykazane, że zostały w sposób racjonalny poniesione w celu osiągnięcia przychodów, nawet wówczas, gdy z obiektywnych powodów przychód nie zostanie osiągnięty.
W myśl art. 15 ust. 1j pkt 2a, 2b i 3 ustawy o CIT:
W przypadku objęcia udziałów (akcji) w spółce albo wkładów w spółdzielni w zamian za wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część - na dzień objęcia tych udziałów (akcji) albo wkładów w spółdzielni - ustala się koszt uzyskania przychodu, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 7, w wysokości:
2a) wartości odpowiadającej kwocie pożyczki (kredytu), która została przekazana przez wnoszącego wkład na rachunek płatniczy tej spółki lub spółdzielni, nie wyższej jednak niż wartość wkładu z tytułu tej pożyczki (kredytu) określona zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 7 - jeżeli przedmiotem wkładu niepieniężnego jest wierzytelność z tytułu tej pożyczki (kredytu);
2b) wartości wierzytelności, w części zaliczonej uprzednio do przychodów należnych - jeżeli przedmiotem wkładu niepieniężnego jest wierzytelność zaliczona uprzednio do przychodów należnych podmiotu wnoszącego ten wkład;
3) faktycznie poniesionych, niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów, wydatków na nabycie lub wytworzenie, innych niż wymienione w pkt 1-2b składników majątku podatnika - jeżeli przedmiotem wkładu niepieniężnego są te inne składniki.
W świetle art. 16 ust. 1 pkt 39 ustawy o CIT:
Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów strat z tytułu odpłatnego zbycia wierzytelności, w tym w sposób określony w art. 12 ust. 1 pkt 7, z wyjątkiem wierzytelności lub jej części, które uprzednio zostały zarachowane jako przychód należny - do wysokości uprzednio zarachowanej jako przychód należny.
Odnosząc wyżej cytowane przepisy prawa podatkowego do opisu sprawy przedstawionego we wniosku i jego uzupełnieniu stwierdzić należy, że objęcie przez Państwa akcji Dłużnika spowoduje po Państwa stronie powstanie przychodu, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy o CIT w zamian za wkład niepieniężny, w postaci wierzytelności (na którą złożyły się: kwota udzielonych kredytów, gwarancji oraz prowizji i opłat, które X rozpoznał jako przychód) w wartości tego wkładu określonego w statucie lub umowie spółki albo w innym dokumencie o podobnym charakterze.
Sposób ustalenia kosztu uzyskania przychodu w sytuacji powstania wierzytelności z różnych tytułów (kredytu, wypłaconej gwarancji, prowizji i opłat) powinien być ustalony wg powołanych wcześniej przepisów art. 15 ust. 1j pkt 2a, 2b, 3 ustawy o CIT, z uwzględnieniem dyspozycji przepisu art. 16 ust. 1 pkt 39 ustawy o CIT.
Jak wskazano powyżej zgodnie z art. 15 ust. 1j pkt 2a ustawy o CIT, w przypadku objęcia udziałów (akcji) w spółce albo wkładów w spółdzielni w zamian za wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część - na dzień objęcia tych udziałów (akcji) albo wkładów w spółdzielni - ustala się koszt uzyskania przychodu, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 7, w wysokości wartości odpowiadającej kwocie pożyczki (kredytu), która została przekazana przez wnoszącego wkład na rachunek płatniczy tej spółki lub spółdzielni, nie wyższej jednak niż wartość wkładu z tytułu tej pożyczki (kredytu) określona zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 7 - jeżeli przedmiotem wkładu niepieniężnego jest wierzytelność z tytułu tej pożyczki (kredytu).
Przepisy w powyższym brzmieniu obowiązują od 1 stycznia 2019 r. i jak wynika z uzasadnienia do projektu nowelizującego przedmiotowe regulacje, zostały one wprowadzone w celu wyeliminowania rozbieżności występujących w orzecznictwie organów podatkowych oraz sądów administracyjnych dotyczących istnienia prawa do rozpoznania kosztów uzyskania przychodu w przypadku konwersji wierzytelności pożyczkowej (kredytowej) na kapitał zakładowy. Zgodnie z wprowadzonym przepisem, w sytuacji gdy przedmiotem wkładu niepieniężnego będzie wierzytelność przysługująca wnoszącemu taki wkład z tytułu udzielonej uprzednio przez ten podmiot pożyczki (kredytu) na rzecz spółki, do której wnoszony jest wkład niepieniężny, podatnik wnoszący taki wkład będzie mógł zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów wartość odpowiadającą kwocie udzielonej uprzednio pożyczki (kredytu), nie wyższej jednak niż przyjęta przez strony (wnoszącego i przez spółkę) wartość takiej wierzytelności, ustalona zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy o CIT.
W świetle powyższych przepisów, w kontekście przedstawionego we wniosku opisu sprawy, Państwa stanowisko do pytania nr 1 w części dotyczącej ustalenia kosztów uzyskania przychodów w odniesieniu do wierzytelności z tytułu kredytu należy ocenić jako nieprawidłowe. Z powołanego wyżej art. 15 ust. 1j pkt 2a ustawy o CIT jednoznacznie wynika, że kosztem uzyskania przychodów może być wartość odpowiadająca wartości kredytu, ale tylko do wysokości wartości wkładu z tytułu tego kredytu. Z wniosku wynika, że w wyniku wniesienia wkładu na kapitał zakładowy Dłużnika Wnioskodawca poniesie stratę. We własnym stanowisku w sprawie wskazaliście Państwo, że kosztem uzyskania przychodu będzie kwota odpowiadająca wartości niespłaconego kredytu, nie wskazując przy tym, że tylko do wysokości wartości wkładu z tytułu kredytu.
Z tych względów, stanowisko Państwa w tym zakresie należało ocenić jako nieprawidłowe.
Stosownie do art. 15 ust. 1j pkt 3 ustawy o CIT, w przypadku objęcia udziałów (akcji) w spółce albo wkładów w spółdzielni w zamian za wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część - na dzień objęcia tych udziałów (akcji) albo wkładów w spółdzielni - ustala się koszt uzyskania przychodu, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 7, w wysokości faktycznie poniesionych, niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów, wydatków na nabycie lub wytworzenie, innych niż wymienione w pkt 1-2b składników majątku podatnika - jeżeli przedmiotem wkładu niepieniężnego są te inne składniki.
W tym miejscu wskazać należy, że ustawa o CIT nie zawiera definicji pojęcia „wytworzenie”. Zgodnie zaś z rozumieniem słownikowym (słownik języka polskiego wyd. PWN) „wytwarzać” oznacza zrobić, wyprodukować coś, wywołać coś, np. jakiś stan lub jakąś atmosferę. Zdaniem Organu dokonując interpretacji pojęcia „wytworzyć”, o którym mowa w art. 15 ust. 1j pkt 3 ustawy o CIT, nie można stosować wykładni zawężającej ograniczającej rozumienie powyższego pojęcia tylko do zrobienia czy wyprodukowania czegoś. Jak wynika z uzasadnienia do projektu ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2330) uzupełnienie ww. przepisu poprzez wprowadzenie pojęcia „wytworzyć” nastąpiło celem wyeliminowania problemów interpretacyjnych w przypadku, gdy przedmiotem wkładu niepieniężnego są składniki majątku powstałe w inny sposób niż poprzez ich nabycie (tj. wytworzenie składnika majątku). Tym samym nowelizacja miała na celu rozszerzenie zakresu rodzaju wydatków mogących stanowić koszt uzyskania przychodu.
Zauważyć jednak należy, że z art. 16 ust. 1 pkt 39 ustawy o CIT, jednoznacznie wynika, że nie uważa się za koszty uzyskania przychodów strat z tytułu odpłatnego zbycia wierzytelności, w tym w sposób określony w art. 12 ust. 1 pkt 7.
W świetle powyższego, Państwa stanowisko do części pytania nr 1 w zakresie ustalenia kosztów dotyczących wierzytelności z tytułu gwarancji jest nieprawidłowe, ponieważ zastosowanie znajdzie art. 16 ust. 1 pkt 39 ustawy o CIT.
Do kosztów uzyskania przychodów mogą Państwo zaliczyć kwotę odpowiadającą wartości niespłaconego kredytu oraz kwotę zapłaconą przez X z tytułu realizacji gwarancji tylko do wysokości przychodu ustalone na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy o CIT. Natomiast powstała z tych tytułów strata nie będzie stanowiła kosztów uzyskania przychodów.
Zatem przychód ustalony zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy o CIT, z tytułu objęcia akcji Dłużnika może zostać obniżony o koszty uzyskania przychodu w wysokości zrealizowanych gwarancji z zastrzeżeniem, że koszt ten nie może przekroczyć wysokości przychodu.
W tej części stanowisko w zakresie pytania nr 1 należało uznać za nieprawidłowe.
Do części wierzytelności powstałej z tytułu prowizji i opłat zastosowanie znajdzie art. 15 ust. 1j pkt 2b ustawy o CIT.
Zatem do kosztów uzyskania przychodów mogą Państwo zaliczyć wartość odpowiadającą kwocie prowizji, opłat itp. należności, które zaliczono uprzednio do przychodów należnych.
Natomiast na moment przyznania Państwu (…) (ABC), tj. instrumentów zapewniających udział w środkach finansowych, które będą generowane w oparciu o wydzieloną część majątku Dłużnika; które nie mają wartości nominalnej i są przyznawane niezależnie od przyznania akcji ABC nie będą stanowiły przychodu podatkowego X.
W tej części stanowisko w zakresie pytania nr 1 należało uznać za prawidłowe.
Odnosząc się do pytania oznaczonego we wniosku nr 2 wskazać należy, że w myśl art. 14 ust. 1 ustawy o CIT:
Przychodem z odpłatnego zbycia rzeczy, praw majątkowych lub świadczenia usług jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie. Jeżeli jednak cena bez uzasadnionych przyczyn ekonomicznych znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy, praw lub usług, organ podatkowy określa ten przychód w wysokości wartości rynkowej.
Zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy o CIT:
Wartość rynkową, o której mowa w ust. 1, rzeczy, praw majątkowych lub usług określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami, prawami lub usługami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca zbycia albo świadczenia.
Stosownie do postanowień art. 15 ust. 1k pkt 1 ustawy o CIT:
W przypadku odpłatnego zbycia udziałów (akcji) w spółce objętych w zamian za wkład niepieniężny, na dzień zbycia tych udziałów (akcji) w spółce, koszt uzyskania przychodów ustala się w wysokości określonej zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 7 - jeżeli zbywane udziały (akcje) zostały objęte w zamian za wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, w tym również w zamian za wkład niepieniężny w postaci komercjalizowanej własności intelektualnej.
W świetle powyższego w momencie zbycia akcji będą Państwo mogli rozpoznać koszty uzyskania przychodu w wysokości uprzednio rozpoznanego przychodu w związku z objęciem tych akcji przez X.
Natomiast przychody generowane z ABC, w postaci płatności dokonywanych dla posiadaczy ABC lub w następstwie sprzedaży ABC nie będą powiązane z żadną kwotą kosztów ich uzyskania.
Zatem Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 należało uznać za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia. Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dniu wniesienia wniosku.
Odnosząc się do przywołanych przez Państwa interpretacji indywidualnych wskazać należy, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego. Odnosząc się natomiast do przywołanych przez Państwa wyroków należy zaznaczyć, że orzeczenia sądowe są wiążące jedynie w sprawach, w których zapadły. Natomiast organ, mimo że w ocenie indywidualnych spraw podatników posiłkuje się wydanymi rozstrzygnięciami sądów i innych organów, to nie ma możliwości zastosowania ich wprost, ponieważ nie stanowią materialnego prawa podatkowego.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów